Europasaurus: Różnice pomiędzy wersjami
m |
m (→Bibliografia) |
||
(Nie pokazano 9 wersji utworzonych przez 2 użytkowników) | |||
Linia 2: | Linia 2: | ||
{{Opis | {{Opis | ||
|Autor = [[Kamil Kamiński]] | |Autor = [[Kamil Kamiński]] | ||
− | |Korekta = | + | |Korekta = [[Mateusz Tałanda]] |
|nazwa = ''Europasaurus'' (europazaur) | |nazwa = ''Europasaurus'' (europazaur) | ||
− | |długość | + | |długość = 5,7-6,2 m |
|wysokość = | |wysokość = | ||
|masa = 0,75-1 t | |masa = 0,75-1 t | ||
|dieta = roślinożerny | |dieta = roślinożerny | ||
|miejsce = [[Niemcy]], Dolna Saksonia | |miejsce = [[Niemcy]], Dolna Saksonia | ||
− | |czas = {{Występowanie| | + | <small> [[formacja]] [[Süntel]] </small> |
− | ok. 155-154 | + | |czas = {{Występowanie|155|154}} |
− | <small>[[późna jura]] ( | + | ok. 155-154 [[Ma]]<br> |
+ | <small>[[późna jura]] (środkowy [[kimeryd]])</small> | ||
|systematyka | |systematyka | ||
= [[Dinosauria]] | = [[Dinosauria]] | ||
Linia 33: | Linia 34: | ||
==Wstęp== | ==Wstęp== | ||
− | ''Europasaurus'' to [[rodzaj]] małego zauropoda, który żył w późnej [[jura|jurze]] na wyspie, która obecnie jest częścią stałego lądu i znajduje się na terenie Niemiec. Jego niewielkie rozmiary mogły być odpowiedzią na presję środowiskową, związaną z ograniczoną ilością pokarmu na wyspie. ''Europasaurus'' został | + | ''Europasaurus'' to [[rodzaj]] małego zauropoda, który żył w późnej [[jura|jurze]] na wyspie, która obecnie jest częścią stałego lądu i znajduje się na terenie Niemiec. Jego niewielkie rozmiary mogły być odpowiedzią na presję środowiskową, związaną z ograniczoną ilością pokarmu na wyspie. ''Europasaurus'' został opisany w 2006 r. przez Paula Martina Sandera i współpracowników. |
==Etymologia== | ==Etymologia== | ||
Linia 53: | Linia 54: | ||
==Filogeneza== | ==Filogeneza== | ||
− | ''Europasaurus'' został opisany jak [[bazalny]] przedstawiciel [[Macronaria]]. Późniejsze analizy filogenetyczne umieszczają go z reguły w rodzinie [[Brachiosauridae]], jako jej prymitywnego członka (np. E’Emic i in. [2016]; Royo-Torres i in. [2017]). | + | ''Europasaurus'' został opisany jak [[bazalny]] przedstawiciel [[Macronaria]]. Późniejsze analizy filogenetyczne umieszczają go z reguły w rodzinie [[Brachiosauridae]], jako jej prymitywnego członka (np. E’Emic i in. [2016]; Royo-Torres i in. [2017]). Wg badań Carballido i in. (2019) był to jednak [[bazalny]] przedstawiciel [[Camarasauromorpha]], choć nie wykluczają oni przynależności do brachiozaurydów. |
==Paleoekologia== | ==Paleoekologia== | ||
Jako wyjaśnienie karłowatości europazaura zaproponowano fakt, że zamieszkiwał on wyspy, będące obecnie częścią stałego lądu. Powierzchnia największych z nich nie przekraczała 200 000 km2, były one więc zbyt małe, by wyżywić większe zauropody (Sander i in., 2006). Podobne karłowate dinozaury znaleziono też na wyspie Hateg, będącej obecnie częścią Rumunii. | Jako wyjaśnienie karłowatości europazaura zaproponowano fakt, że zamieszkiwał on wyspy, będące obecnie częścią stałego lądu. Powierzchnia największych z nich nie przekraczała 200 000 km2, były one więc zbyt małe, by wyżywić większe zauropody (Sander i in., 2006). Podobne karłowate dinozaury znaleziono też na wyspie Hateg, będącej obecnie częścią Rumunii. | ||
− | + | ||
+ | Razem z europazaurem żył nienazwany [[Diplodocidae|diplodokid]], prawdopodobnie również karłowaty. Oprócz tego w tych samych osadach znaleziono zęby [[Stegosauria|stegozaura]] i [[Theropoda|teropodów]]. Obok dinozaurów żyły też żółwie, krokodylomorfy i prymitywne ssaki. Jedna trzecia kości europazaura nosi ślady ugryzień, prawdopodobnie pozostawione przez niewielkich padlinożerców, jak ryby i krokodyle (Wings, 2015). | ||
+ | [[Plik: Zusammenhaengende_Halswirbel_Europasaurus.JPG|300px|thumb|right|Kręgi szyjne. Autor zdjęcia: Nils Knötschke [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Zusammenhaengende_Halswirbel_Europasaurus.JPG].]] | ||
==Spis gatunków== | ==Spis gatunków== | ||
{| class="wikitable" | {| class="wikitable" | ||
| {{V|''Europasaurus''}} | | {{V|''Europasaurus''}} | ||
− | | {{Kpt| | + | | {{Kpt|[[Octavio Mateus|Mateus]], [[Thomas Laven|Laven]]}} i {{Kpt|[[Nils Knoetschke|Knoetschke]]}}, [[2006]] |
|- | |- | ||
| {{V|''E. holgeri''}} | | {{V|''E. holgeri''}} | ||
− | | {{Kpt| | + | | {{Kpt|[[Octavio Mateus|Mateus]], [[Thomas Laven|Laven]]}} i {{Kpt|[[Nils Knoetschke|Knoetschke]]}}, [[2006]] |
|- | |- | ||
|} | |} | ||
Linia 72: | Linia 75: | ||
<small> Benson, R. B. J., Campione, N. E., Carrano, M. T., Mannion, P. D., Sullivan, C., Upchurch, P. & Evans, D. C. (2014) "Rates of Dinosaur Body Mass Evolution Indicate 170 Million Years of Sustained Ecological Innovation on the Avian Stem Lineage" PLoS Biology, 12(5), e1001853. [[doi:10.1371/journal.pbio.1001853]]. | <small> Benson, R. B. J., Campione, N. E., Carrano, M. T., Mannion, P. D., Sullivan, C., Upchurch, P. & Evans, D. C. (2014) "Rates of Dinosaur Body Mass Evolution Indicate 170 Million Years of Sustained Ecological Innovation on the Avian Stem Lineage" PLoS Biology, 12(5), e1001853. [[doi:10.1371/journal.pbio.1001853]]. | ||
− | Carballido, J.L., Sander, M.P. (2013). "Postcranial axial skeleton of ''Europasaurus holgeri'' (Dinosauria, Sauropoda) from the Upper Jurassic of Germany: implications for sauropod ontogeny and phylogenetic relationships of basal Macronaria". Journal of Systematic Palaeontology. 12 (3): 335–387. [[doi:10.1080/14772019.2013.764935]] | + | Carballido, J.L., Sander, M.P. (2013). "Postcranial axial skeleton of ''Europasaurus holgeri'' (Dinosauria, Sauropoda) from the Upper Jurassic of Germany: implications for sauropod ontogeny and phylogenetic relationships of basal Macronaria". Journal of Systematic Palaeontology. 12 (3): 335–387. [[doi:10.1080/14772019.2013.764935]]. |
+ | |||
+ | Carballido, J. L., Scheil, M., Knötschke, N., & Sander, P. M. (2019). The appendicular skeleton of the dwarf macronarian sauropod ''Europasaurus holgeri'' from the Late Jurassic of Germany and a re-evaluation of its systematic affinities. Journal of Systematic Palaeontology, 1-43. | ||
D’Emic, M.D.; Foreman, B.Z.; Jud, N.A. (2016). "Anatomy, systematics, paleoenvironment, growth, and age of the sauropod dinosaur ''Sonorasaurus thompsoni'' from the Cretaceous of Arizona, USA". Journal of Paleontology. 90 (1): 102–132. [[doi:10.1017/jpa.2015.67]] | D’Emic, M.D.; Foreman, B.Z.; Jud, N.A. (2016). "Anatomy, systematics, paleoenvironment, growth, and age of the sauropod dinosaur ''Sonorasaurus thompsoni'' from the Cretaceous of Arizona, USA". Journal of Paleontology. 90 (1): 102–132. [[doi:10.1017/jpa.2015.67]] | ||
Marpmann, J.S., Carballido, J.L., Sander, P.M., Knötschke, N. (2014). "Cranial anatomy of the Late Jurassic dwarf sauropod ''Europasaurus holgeri'' (Dinosauria, Camarasauromorpha): Ontogenetic changes and size dimorphism". Journal of Systematic Palaeontology. 13 (3): 1–43. [[doi:10.1080/14772019.2013.875074]]. | Marpmann, J.S., Carballido, J.L., Sander, P.M., Knötschke, N. (2014). "Cranial anatomy of the Late Jurassic dwarf sauropod ''Europasaurus holgeri'' (Dinosauria, Camarasauromorpha): Ontogenetic changes and size dimorphism". Journal of Systematic Palaeontology. 13 (3): 1–43. [[doi:10.1080/14772019.2013.875074]]. | ||
+ | |||
+ | Sander, P.M., Mateus, O.V., Laven, T., Knötschke, N. (2006). "Bone histology indicates insular dwarfism in a new Late Jurassic sauropod dinosaur". Nature. 441 (7094): 739–741. [[doi:10.1038/nature04633]] | ||
Paul, G.S. (2010). "The Princeton Field Guide to Dinosaurs" wyd. Princeton University. | Paul, G.S. (2010). "The Princeton Field Guide to Dinosaurs" wyd. Princeton University. | ||
Linia 82: | Linia 89: | ||
Royo-Torres, R., Fuentes, C., Meijide, M., Meijide-Fuentes, F., Meijide-Fuentes, M. (2017). "A new Brachiosauridae Sauropod dinosaur from the lower Cretaceous of Europe (Soria Province, Spain)". Cretaceous Research. 80: 38–55. [[doi:10.1016/j.cretres.2017.08.012]]. | Royo-Torres, R., Fuentes, C., Meijide, M., Meijide-Fuentes, F., Meijide-Fuentes, M. (2017). "A new Brachiosauridae Sauropod dinosaur from the lower Cretaceous of Europe (Soria Province, Spain)". Cretaceous Research. 80: 38–55. [[doi:10.1016/j.cretres.2017.08.012]]. | ||
− | + | Wings, O. (2015). "The Langenberg Quarry near Goslar: Unique window into a terrestrial Late Jurassic ecosystem in Northern Germany". Abstracts of the 12th Symposium on Mesozoic Terrestrial Ecosystems: 99–100. | |
+ | </small> | ||
[[Kategoria:Dinosauria]] | [[Kategoria:Dinosauria]] |
Aktualna wersja na dzień 13:46, 7 kwi 2020
Autor: | Kamil Kamiński |
Korekta: | Mateusz Tałanda |
Europasaurus (europazaur) | |
---|---|
Długość | 5,7-6,2 m |
Masa | 0,75-1 t |
Dieta | roślinożerny |
Miejsce | Niemcy, Dolna Saksonia |
Czas |
ok. 155-154 Ma |
Systematyka | Dinosauria |
![]() Rekonstrukcja szkieletu. Autor zdjęcia: Ghedoghedo [4] |
Wstęp
Europasaurus to rodzaj małego zauropoda, który żył w późnej jurze na wyspie, która obecnie jest częścią stałego lądu i znajduje się na terenie Niemiec. Jego niewielkie rozmiary mogły być odpowiedzią na presję środowiskową, związaną z ograniczoną ilością pokarmu na wyspie. Europasaurus został opisany w 2006 r. przez Paula Martina Sandera i współpracowników.
Etymologia
Nazwa Europasaurus oznacza „jaszczur z Europy”. Epitet gatunkowy honoruje odkrywcę pierwszych szczątków tego dinozaura – Hogdera Luedtke.
Materiał kopalny
Holotyp (DFMMh/FV 291) to niekompletna czaszka z fragmentaryczną żuchwą i zębami, kręgi szyjne i krzyżowe, żebra szyjne i brzuszne dorosłe (Sander i in., 2006).
Materiał przypisany pochodzi od co najmniej 14 okazów, choć niemal na pewno było ich więcej (Marpmann i in., 2014) i obejmuje materiał czaszkowy i pozaczaszkowy. Są wśród nich zarówno osobniki młode, jak i dorosłe (Sander i in., 2006). Dzięki tak licznym okazom, znany jest niemal cały szkielet europazaura.
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/01/Europasaurus_holgeri_Scene.jpg/300px-Europasaurus_holgeri_Scene.jpg)
Budowa i paleobiologia
W dzisiejszych środowiskach Europasaurus byłby dużym zwierzęciem, jednak w zetknięciu z innymi zauropodami sprawiał wrażenie karła. Poza rozmiarami nie odbiegał zasadniczo budową od jurajskich i kredowych gigantów. Wyróżniał się szeregiem cech budowy czaszki, kręgów szyjnych, łopatki oraz kości piętowej. Jego szyja była stosunkowo długa, nawet jak na zauropoda, natomiast czaszka – wysoka i krótka, ze skróconym pyskiem. Wiele cech budowy czaszki ma prymitywny charakter, co prawdopodobnie wynika z karłowatości tego zauropoda (Marpmann i in., 2014).
Marpmann i in. (2014) wyróżnili wśród materiału kostnego europazaura dwa morfotypy: masywniejszy oraz lżej zbudowany. Carbadillo i Sander (2013) zaobserwowali też znaczące różnice w wielkości poszczególnych okazów będących w podobnym wieku. Najbardziej prawdopodobne wytłumaczenia takiego stanu rzeczy to dymorfizm płciowy albo rozdzielenie czasowe lub przestrzenne dwóch populacji. Carbadillo i in. (2015) zaobserwowali też znaczące różnice w wielkości poszczególnych okazów będących w podobnym wieku.
Dzięki odkryciu okazów znajdujących się w różnym wieku, możliwe było prześledzenie ontogenezy europazaura. Okazało się, że rósł on znacznie wolniej niż inne, większe zauropody, co wynikało z jego skromnych rozmiarów. Był to trend odwrotny niż u większości zauropodów i teropodów, które znane są z szybkiego tempa wzrostu (Sander i in., 2006).
Filogeneza
Europasaurus został opisany jak bazalny przedstawiciel Macronaria. Późniejsze analizy filogenetyczne umieszczają go z reguły w rodzinie Brachiosauridae, jako jej prymitywnego członka (np. E’Emic i in. [2016]; Royo-Torres i in. [2017]). Wg badań Carballido i in. (2019) był to jednak bazalny przedstawiciel Camarasauromorpha, choć nie wykluczają oni przynależności do brachiozaurydów.
Paleoekologia
Jako wyjaśnienie karłowatości europazaura zaproponowano fakt, że zamieszkiwał on wyspy, będące obecnie częścią stałego lądu. Powierzchnia największych z nich nie przekraczała 200 000 km2, były one więc zbyt małe, by wyżywić większe zauropody (Sander i in., 2006). Podobne karłowate dinozaury znaleziono też na wyspie Hateg, będącej obecnie częścią Rumunii.
Razem z europazaurem żył nienazwany diplodokid, prawdopodobnie również karłowaty. Oprócz tego w tych samych osadach znaleziono zęby stegozaura i teropodów. Obok dinozaurów żyły też żółwie, krokodylomorfy i prymitywne ssaki. Jedna trzecia kości europazaura nosi ślady ugryzień, prawdopodobnie pozostawione przez niewielkich padlinożerców, jak ryby i krokodyle (Wings, 2015).
Spis gatunków
Europasaurus | Mateus, Laven i Knoetschke, 2006 |
E. holgeri | Mateus, Laven i Knoetschke, 2006 |
Bibliografia
Benson, R. B. J., Campione, N. E., Carrano, M. T., Mannion, P. D., Sullivan, C., Upchurch, P. & Evans, D. C. (2014) "Rates of Dinosaur Body Mass Evolution Indicate 170 Million Years of Sustained Ecological Innovation on the Avian Stem Lineage" PLoS Biology, 12(5), e1001853. doi:10.1371/journal.pbio.1001853.
Carballido, J.L., Sander, M.P. (2013). "Postcranial axial skeleton of Europasaurus holgeri (Dinosauria, Sauropoda) from the Upper Jurassic of Germany: implications for sauropod ontogeny and phylogenetic relationships of basal Macronaria". Journal of Systematic Palaeontology. 12 (3): 335–387. doi:10.1080/14772019.2013.764935.
Carballido, J. L., Scheil, M., Knötschke, N., & Sander, P. M. (2019). The appendicular skeleton of the dwarf macronarian sauropod Europasaurus holgeri from the Late Jurassic of Germany and a re-evaluation of its systematic affinities. Journal of Systematic Palaeontology, 1-43.
D’Emic, M.D.; Foreman, B.Z.; Jud, N.A. (2016). "Anatomy, systematics, paleoenvironment, growth, and age of the sauropod dinosaur Sonorasaurus thompsoni from the Cretaceous of Arizona, USA". Journal of Paleontology. 90 (1): 102–132. doi:10.1017/jpa.2015.67
Marpmann, J.S., Carballido, J.L., Sander, P.M., Knötschke, N. (2014). "Cranial anatomy of the Late Jurassic dwarf sauropod Europasaurus holgeri (Dinosauria, Camarasauromorpha): Ontogenetic changes and size dimorphism". Journal of Systematic Palaeontology. 13 (3): 1–43. doi:10.1080/14772019.2013.875074.
Sander, P.M., Mateus, O.V., Laven, T., Knötschke, N. (2006). "Bone histology indicates insular dwarfism in a new Late Jurassic sauropod dinosaur". Nature. 441 (7094): 739–741. doi:10.1038/nature04633
Paul, G.S. (2010). "The Princeton Field Guide to Dinosaurs" wyd. Princeton University.
Royo-Torres, R., Fuentes, C., Meijide, M., Meijide-Fuentes, F., Meijide-Fuentes, M. (2017). "A new Brachiosauridae Sauropod dinosaur from the lower Cretaceous of Europe (Soria Province, Spain)". Cretaceous Research. 80: 38–55. doi:10.1016/j.cretres.2017.08.012.
Wings, O. (2015). "The Langenberg Quarry near Goslar: Unique window into a terrestrial Late Jurassic ecosystem in Northern Germany". Abstracts of the 12th Symposium on Mesozoic Terrestrial Ecosystems: 99–100.