Gobihadros: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Dinozaury.com
Skocz do: nawigacja, szukaj
m
(aktualizacja)
 
Linia 2: Linia 2:
 
{{Opis
 
{{Opis
 
  |Autor                  = [[Kamil Kamiński]]
 
  |Autor                  = [[Kamil Kamiński]]
  |Korekta                = [[Krzysztof Stuchlik]]
+
  |Korekta                = [[Mateusz Tałanda]]
 
  |nazwa                  = ''Gobihadros'' (gobihadros)
 
  |nazwa                  = ''Gobihadros'' (gobihadros)
  |długość                = ok. 3 m ?(5,4 m - oszacowanie KS)
+
  |długość                = ok. 7,5 m
 
  |wysokość              =  
 
  |wysokość              =  
 
  |masa                  =  
 
  |masa                  =  
Linia 11: Linia 11:
 
<small>([[formacja]] [[Bayanshire]])</small>
 
<small>([[formacja]] [[Bayanshire]])</small>
 
  |czas                  = {{Występowanie|100|84}}
 
  |czas                  = {{Występowanie|100|84}}
|ok. 10-84 [[Ma]]
+
 
<small>późna [[kreda]] ([[cenoman]] – [[santon]])</small>
+
ok. 100-84 [[Ma]]
 +
 
 +
<small>[[późna kreda]] ([[cenoman]] – [[santon]])</small>
 
  |systematyka            =  
 
  |systematyka            =  
 
[[Dinosauria]]
 
[[Dinosauria]]
Linia 33: Linia 35:
  
 
==Wstęp==
 
==Wstęp==
''Gobihadros'' to rodzaj niedużego roślinożernego dinozaura z [[klad]]u [[Hadrosauroidea]], żyjącego w późnej kredzie na terenie dzisiejszej Mongolii. Jest to pierwszy nie[[Hadrosauridae|hadrozaurydowy]] przedstawiciel tej grupy z centralnej Azji, znany z tak kompletnych szczątków. Został on nazwany i opisany w 2019 r. przez grupę naukowców, której przewodził [[Khishigjav Tsogtbaatar]].
+
''Gobihadros'' to rodzaj niedużego roślinożernego dinozaura z [[klad]]u [[Hadrosauroidea]], żyjącego w późnej kredzie na terenie dzisiejszej Mongolii. Jest to pierwszy nie[[Hadrosauridae|hadrozaurydowy]] przedstawiciel tej grupy z centralnej Azji, znany z tak kompletnych szczątków. Został on nazwany i opisany w 2019 r. przez grupę naukowców, której przewodził [[Khishigjav Tsogtbaatar]]<ref name="T2019">Tsogtbaatar, K., Weishampel, D.B., Evans, D.C., Watabe, M. 2019. A new hadrosauroid (Dinosauria: Ornithopoda) from the Late Cretaceous Baynshire Formation of the Gobi Desert (Mongolia). PLoS ONE, t. 14 (4): e0208480. [[doi:10.1371/journal.pone.0208480]].</ref>.
  
 
==Etymologia==
 
==Etymologia==
Nazwa ''Gobihadros'' oznacza „hadrozauroid z pustyni Gobi”. Epitet gatunkowy ''mongoliensis'' nawiązuje do pustyni Gobi.  
+
Nazwa ''Gobihadros'' oznacza „hadrozauroid z pustyni Gobi”. Epitet gatunkowy ''mongoliensis'' nawiązuje do kraju, gdzie znaleziono jego szczątki<ref name="T2019"></ref>.  
  
 
==Materiał kopalny==
 
==Materiał kopalny==
[[Holotyp]] (MPC-D100/746) to kompletny artykułowany szkielet wraz z nieco rozczłonkowaną czaszką.  
+
[[Holotyp]] (MPC-D100/746) to kompletny artykułowany szkielet wraz z nieco rozczłonkowaną czaszką<ref name="T2019"></ref>.  
  
Materiał przypisany jest niezwykle bogaty i obejmuje m.in. okaz MPC-D100/763 (kompletna artykułowana czaszka i dłoń). Oprócz tego odkryto kilkadziesiąt innych skamieniałości, należących do ''Gobihadros''.  
+
Materiał przypisany jest niezwykle bogaty i obejmuje m.in. okaz MPC-D100/763 (kompletna artykułowana czaszka i dłoń). Oprócz tego odkryto wiele innych skamieniałości, należących do ''Gobihadros''<ref name="T2019"></ref>. Holotyp mierzy około 3 metry długości, ale są też kości znacznie większych osobników. Okaz ZPAL MgD‐III/3 obejmujący kość udową i piszczelową jest szacowany na 7,5 metra długości<ref>Słowiak, J., Szczygielski, T., Ginter, M., Fostowicz‐Frelik, Ł. 2020. Uninterrupted growth in a non‐polar hadrosaur explains the gigantism among duck‐billed dinosaurs. Palaeontology, w druku. [https://doi.org/10.1111/pala.12473]</ref>.
  
 
==Budowa i filogeneza==
 
==Budowa i filogeneza==
 
[[Plik: Gobihadros_skull.PNG |300px|thumb|right|Czaszka okazu MPC-D100/763. Źródło: Źródło: Tsogtbaatar i in., 2019. [https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0208480].]]
 
[[Plik: Gobihadros_skull.PNG |300px|thumb|right|Czaszka okazu MPC-D100/763. Źródło: Źródło: Tsogtbaatar i in., 2019. [https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0208480].]]
''Gobihadros'' był stosunkowo niewielkim roślinożercą, mogącym poruszać się zarówno dwu- jak i czworonożnie. Ogólnym planem budowy ciała przypominał inne hadrozauroidy. Od swoich krewniaków (tzn. niehadrozaurydowych hadrozauroidów) różnił się budową kości przedszczękowej i obecnością trzech funkcjonalnych zębów w każdej z pozycji zębowych w żuchwie. Cechy te zbliżały go do przedstawicieli [[Hadrosauridae]], jednak zdaniem autorów opisu był to efekt konwergencji (ewolucji zbieżnej). Od hadrozaurydów, a także ''[[Tethyshadros]]'' i ''[[Plesiohadros]]'' różnił się przede wszystkim pierwszym palcem dłoni, przyjmującym u niego kształt kolca. Ponadto spośród większości hadrozauroidów spoza Hadrosauridae odróżniała go również budowa miednicy.  
+
''Gobihadros'' był stosunkowo dużym roślinożercą, mogącym poruszać się zarówno dwu- jak i czworonożnie. Ogólnym planem budowy ciała przypominał inne hadrozauroidy. Od swoich krewniaków (tzn. niehadrozaurydowych hadrozauroidów) różnił się budową kości przedszczękowej i obecnością trzech funkcjonalnych zębów w każdej z pozycji zębowych w żuchwie. Cechy te zbliżały go do przedstawicieli [[Hadrosauridae]], jednak zdaniem autorów opisu był to efekt konwergencji (ewolucji zbieżnej). Od hadrozaurydów, a także ''[[Tethyshadros]]'' i ''[[Plesiohadros]]'' różnił się przede wszystkim pierwszym palcem dłoni, przyjmującym u niego kształt kolca. Ponadto spośród większości hadrozauroidów spoza Hadrosauridae odróżniała go również budowa miednicy<ref name="T2019"></ref>.  
  
Wg analizy filogenetycznej przeprowadzonej przez Tsogtbaatara i współpracowników, ''Gobihadros'' był przedstawicielem [[klad]]u Hadrosauromorpha w obrębie Hadrosauroidea. Jego bliskimi krewniakami były prawdopodobnie takie dinozaury jak ''[[Bactrosaurus]]'', ''[[Gilmoreosaurus]]'' czy ''[[Claosaurus]]''.  
+
Wg analizy filogenetycznej przeprowadzonej przez Tsogtbaatara i współpracowników, ''Gobihadros'' był przedstawicielem [[klad]]u Hadrosauromorpha w obrębie Hadrosauroidea<ref name="T2019"></ref>. Jego bliskimi krewniakami były prawdopodobnie takie dinozaury jak ''[[Bactrosaurus]]'', ''[[Gilmoreosaurus]]'' czy ''[[Claosaurus]]''.  
  
 
==Spis gatunków==
 
==Spis gatunków==
Linia 59: Linia 61:
  
 
==Bibliografia==
 
==Bibliografia==
<small>Tsogtbaatar, K., Weishampel, D.B., Evans, D.C., Watabe, M. (2019). "A new hadrosauroid (Dinosauria: Ornithopoda) from the Late Cretaceous Baynshire Formation of the Gobi Desert (Mongolia)". PLoS ONE. 14 (4): e0208480. [[doi:10.1371/journal.pone.0208480]].
+
<small><references/></small>
</small>
 
  
 
[[Kategoria:Dinosauria]]
 
[[Kategoria:Dinosauria]]
Linia 70: Linia 71:
 
[[Kategoria:Mezozoik]]
 
[[Kategoria:Mezozoik]]
 
[[Kategoria:Kreda]]
 
[[Kategoria:Kreda]]
 +
[[Kategoria:Cenoman]]
 +
[[Kategoria:Turon]]
 +
[[Kategoria:Koniak]]
 +
[[Kategoria:Santon]]

Aktualna wersja na dzień 13:48, 9 lut 2020

Autor: Kamil Kamiński
Korekta: Mateusz Tałanda


Gobihadros (gobihadros)
Długość ok. 7,5 m
Dieta roślinożerny
Miejsce Mongolia, ajmak południowogobijski i wschodniogobijski

(formacja Bayanshire)

Czas
252 201 145
66

ok. 100-84 Ma

późna kreda (cenomansanton)

Systematyka Dinosauria

Ornithischia

Cerapoda

Ornithopoda

Iguanodontia

Hadrosauroidea

Skeletal reconstructions of Gobihadros.PNG
Rekonstrukcja szkieletu oraz czaszka w czterech rzutach. Źródło: Tsogtbaatar i in., 2019. [3].


Wstęp

Gobihadros to rodzaj niedużego roślinożernego dinozaura z kladu Hadrosauroidea, żyjącego w późnej kredzie na terenie dzisiejszej Mongolii. Jest to pierwszy niehadrozaurydowy przedstawiciel tej grupy z centralnej Azji, znany z tak kompletnych szczątków. Został on nazwany i opisany w 2019 r. przez grupę naukowców, której przewodził Khishigjav Tsogtbaatar[1].

Etymologia

Nazwa Gobihadros oznacza „hadrozauroid z pustyni Gobi”. Epitet gatunkowy mongoliensis nawiązuje do kraju, gdzie znaleziono jego szczątki[1].

Materiał kopalny

Holotyp (MPC-D100/746) to kompletny artykułowany szkielet wraz z nieco rozczłonkowaną czaszką[1].

Materiał przypisany jest niezwykle bogaty i obejmuje m.in. okaz MPC-D100/763 (kompletna artykułowana czaszka i dłoń). Oprócz tego odkryto wiele innych skamieniałości, należących do Gobihadros[1]. Holotyp mierzy około 3 metry długości, ale są też kości znacznie większych osobników. Okaz ZPAL MgD‐III/3 obejmujący kość udową i piszczelową jest szacowany na 7,5 metra długości[2].

Budowa i filogeneza

Czaszka okazu MPC-D100/763. Źródło: Źródło: Tsogtbaatar i in., 2019. [2].

Gobihadros był stosunkowo dużym roślinożercą, mogącym poruszać się zarówno dwu- jak i czworonożnie. Ogólnym planem budowy ciała przypominał inne hadrozauroidy. Od swoich krewniaków (tzn. niehadrozaurydowych hadrozauroidów) różnił się budową kości przedszczękowej i obecnością trzech funkcjonalnych zębów w każdej z pozycji zębowych w żuchwie. Cechy te zbliżały go do przedstawicieli Hadrosauridae, jednak zdaniem autorów opisu był to efekt konwergencji (ewolucji zbieżnej). Od hadrozaurydów, a także Tethyshadros i Plesiohadros różnił się przede wszystkim pierwszym palcem dłoni, przyjmującym u niego kształt kolca. Ponadto spośród większości hadrozauroidów spoza Hadrosauridae odróżniała go również budowa miednicy[1].

Wg analizy filogenetycznej przeprowadzonej przez Tsogtbaatara i współpracowników, Gobihadros był przedstawicielem kladu Hadrosauromorpha w obrębie Hadrosauroidea[1]. Jego bliskimi krewniakami były prawdopodobnie takie dinozaury jak Bactrosaurus, Gilmoreosaurus czy Claosaurus.

Spis gatunków

Gobihadros Tsogtbaatar, Weishampel, Evans i Watabe, 2019
G. mongoliensis Tsogtbaatar, Weishampel, Evans i Watabe, 2019

Bibliografia

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Tsogtbaatar, K., Weishampel, D.B., Evans, D.C., Watabe, M. 2019. A new hadrosauroid (Dinosauria: Ornithopoda) from the Late Cretaceous Baynshire Formation of the Gobi Desert (Mongolia). PLoS ONE, t. 14 (4): e0208480. doi:10.1371/journal.pone.0208480.
  2. Słowiak, J., Szczygielski, T., Ginter, M., Fostowicz‐Frelik, Ł. 2020. Uninterrupted growth in a non‐polar hadrosaur explains the gigantism among duck‐billed dinosaurs. Palaeontology, w druku. [1]