Bonapartesaurus

Z Encyklopedia Dinozaury.com
Skocz do: nawigacja, szukaj

Autor: Korekta:
Kamil Kamiński


Bonapartesaurus (bonapartezaur)
Długość: ? m
Masa: ? t
Miejsce występowania: Argentyna – prowincja Río Negro

(formacja Allen)

Czas występowania ok. 74-69 Ma

późna kreda (późny kampan – wczesny mastrycht)

Systematyka Dinosauria

Ornithischia

Cerapoda

Ornithopoda

Iguanodontia

Hadrosauridae

Saurolophinae

Saurolophini

Willinakaqe.gif

Rekonstrukcja szkieletu nieważnego obecnie rodzaju Willinakaqe ,

Do którego przypisano pierwotnie holotyp Bonapartesaurus .

Źródło: Juárez Valieri i in. (2010)

Wstęp

Bonapartesaurus to monotypowy rodzaj dinozaura kaczodziobego żyjącego na terenie dzisiejszej Argentyny w późnej kredzie. Początkowo jego szczątki opisano pod nazwą Willinakaqe, obecnie jednak kwestionuje się ważność tego rodzaju. W związku z tym w 2017 r. część materiału kopalnego Willinakaqe wydzielono do nowego rodzaju Bonapartesaurus.

Historia taksonu

W 2010 r. Juárez Valierie i współpracownicy opisali nowy rodzaj hadrozaura - Willinakaqe na podstawie bogatego materiału kopalnego, należącego co najmniej do kilku osobników. Szczatki pochodziły z argentyńskiej prowincji Rio Negro. Obejmowały one zarówno fragmenty czaszek, jak i materiał pozaczaszkowy. W 2016 r. Cruzado-Caballero i Coria wykazali, że wśród szczątków przypisywanych Willinakaqe można wyróżnić dwa morfotypy. Prawdopodobnie obejmuje on więc szczątki rożnych zwierząt. Ponadto holotyp tego rodzaju, obejmujący jedynie kość przedszczękową, okazał się niediagnostyczny. W związku z tym cytowani wyżej autorzy zaproponowali, by Willinakaqe uznać za nomen vanum. W 2017 r. Cruzado-Cabarello i Jaime Powell ustanowili okaz MPCA- Pv SM 2 holotypem nowego rodzaju dinozaura, nazwanego przez nich Bonapartesaurus, na cześć słynnego i zasłużonego argentyńskiego paleontologa José Bonaparte.

Materiał kopalny

Holotyp (MPCA- Pv SM 2/1-71) to częściowy szkielet pozaczaszkowy zawierający: cztery kręgi grzbietowe, kompletną kość krzyżową, dwadzieścia siedem kręgów ogonowych, skostniałe więzadła, osiemnaście łuków hemalnych, trzy żebra, fragment prawej łopatki, fragment lewej k. ramiennej, lewą k. łokciową, prawą k. biodrową i łonową, fragmenty obu k. kulszowych, obie k. udowe, piszczelowe i strzałkowe, k. piętową i dystalne stępu oraz lewą k. skokową i stopę.

Budowa i filogeneza

Nie znamy żadnej kości czaszki Bonapartesaurus, naukowcom udało się jednak wskazać kombinację cech budowy kręgów, miednicy i kończyn tylnych, która pozwala na odróżnienie go od innych hadrozaurydów. Bonapartesaurus miał silnie wydłużone wyrostki kolczyste kręgów krzyżowych i przednich kręgów ogonowych (3,5-4 razy dłuższe niż wynosiła wysokość trzonu kręgu). Kości kończyn przednich i tylnych charakteryzowały się masywną budową. Kość udowa mierzyła 96 cm, a piszczelowa – 80 cm. Analiza filogenetyczna, przeprowadzona przez autorów opisu wskazuje, że Bonapartesaurus był zaawansowanym zaurolofinem, a jego najbliższym krewnym był prawdopodobnie rodzaj Saurolophus .

Spis gatunków

Bonapartesaurus Cruzado-Caballero i Powell, 2017
B. rionegrensis Cruzado-Caballero i Powell, 2017

Bibliografia

Cruzado-Caballero, P.; Powell, J. E. (2017). "Bonapartesaurus rionegrensis, a new hadrosaurine dinosaur from South America: implications for phylogenetic and biogeographic relations with North America". Journal of Vertebrate Paleontology 37. 1–16. doi:10.1080/02724634.2017.1289381.