Fukuivenator

Z Encyklopedia Dinozaury.com
Skocz do: nawigacja, szukaj

Autor: Korekta:
Łukasz Czepiński Maciej Ziegler


Fukuivenator (fukuiwenator)
Długość: 2,5 m
Masa: ?
Miejsce występowania: Japonia - Fukui (formacja Kitadani)
Czas występowania wczesna kreda (barrem-apt)
Systematyka Dinosauria

Saurischia

Theropoda

Coelurosauria

Maniraptoriformes

Fukuivenator.jpg

Fig. 1. Rekonstrukcja szkieletu fukuiwenatora (FPDM-V8461).

Odnalezione kości są ciemnoszare. Źródło: Azuma et al., 2016

Mapa znalezisk:
Wczytywanie mapy…

Wstęp

Fukuivenator paradoxus to gatunek teropoda z wczesnej kredy Japonii. Był prawdopodobnie wszystkożerny lub roślinożerny. Został opisany przez zespół głównie japońskich naukowców w 2016 roku.

Materiał kopalny

Holotyp (FPDM-V8461) to nieartykułowany szkielet, znaleziony na obszarze kwadratu o wymiarach 50x50cm. W jego skład wchodzą kości czaszki, izolowane zęby, kręgi i niemal kompletne kończyny.

Budowa

Fig. 2. Specyficzne zęby fukuiwenatora. a-b) łopatowate zęby ułożone najprawdopodobniej najbardziej z przodu szczęki górnej.
Źródło: Azuma et al., 2016
Fig. 3. Rekonstrukcja. Autor: Nobu Tamura.

Fukuiwenator był niewielkim teropodem o unikalnej kombinacji cech zaawansowanych (charakterystycznych m.in. dla dromeozaurów) i plezjomorficznych (prymitywnych). Wykazuje również kilka niezwykłych cech autapomorficznych - m.in. budowa zębów pozbawionych serracji (ząbkowania). Serracja zębów jest cechą charakterystyczną dla wielu drapieżnych archozaurów i większości teropodów, wyjątkowy jest więc jej brak u Fukuivenator. Uzębienie było heterodontyczne (zróżnicowane) (fig. 2). Zęby położone najbardziej z przodu miały łopatowaty kształt, co było unikalne, i wygląda na przystosowanie do innej diety niż mięsożerna. Przypomina nieco zęby przednie owiraptorozaura Incisivosaurus. Wykonane badania tomograficzne ucha wewnętrznego wykazały, że u fukuiwenatora miało ono budowę pośrednią między ptasią a dinozaurzą. Jego nozdrza zewnętrzne były zadziwiająco duże.

Fukuiwenator jest przykładem złożonej, mozaikowatej ewolucji wśród teropodów. Jest świadectwem przemian diety u wczesnych maniraptorokształtnych i, jak twierdzą autorzy opisu, był "co najmniej wszystkożerny" (Azuma et al., 2016). Budowa zębów wskazuje, że mógł być nawet roślinożerny, niestety nie jest znana zawartość jego żołądka, co umożliwiłoby dokładne określenie jego diety.

Formacja Kitadini

Fukuivenator został odkryty w lądowych osadach wczesnokredowej (barrem-apt) formacji Kitadini. Współwystępował z innymi dinozaurami - mięsożernym allozauroidem Fukuiraptor kitadaniensis, tytanozaurokształtnym zauropodem Fukuititan nipponensis, i ornitopodami - iguanodontem Fukuisaurus tetoriensis oraz hadrozauroidem Koshisaurus katsuyama.

Poza dinozaurami liczne są tu znaleziska skamieniałych roślin, małży, ślimaków, ryb, niewielkich ssaków, żółwi, krokodylokształtnych, skorupek jaj dinozaurów i ptaków, i skamieniałości śladowe pozostawione przez pterozaury, ptaki i nieptasie dinozaury.

Filogeneza

Kladogramy są powszechnym sposobem przedstawiania hipotez o pokrewieństwach między organizmami. Ich interpretacja wymaga pewnych umiejętności, dlatego też dowiedz się Jak czytać kladogramy.

Coelurosauria

Tyrannosauroidea




Coelurus




Dilong



Proceratosaurus





Compsognathidae



Ornithomimosauria



Ornitholestes



Fukuivenator




Haplocheirus




Alvarezsauroidea





Therizinosauria



Oviraptorosauria





Epidexipteryx



Eumaniraptora









Kladogram ukazujący pokrewieństwo Fukuivenator z innymi celurozaurami (za: Azuma, et al., 2016).

Etymologia

Nazwa rodzajowa Fukuivenator odnosi się do prefektury Fukui, na terenie której znaleziono jego szczątki, i do łacińskiego słowa venator, oznaczającego "łowcę". Nazwa gatunkowa, paradoxus odnosi się do niespodziewanej budowy tego dinozaura. Całą nazwę można zatem przetłumaczyć jako "paradoksalny łowca z Fukui".

Spis gatunków

Fukuivenator Azuma, Xu, Shibata, Kawabe, Miyata & Imai, 2016
F. paradoxus Azuma, Xu, Shibata, Kawabe, Miyata & Imai, 2016

Bibliografia

Azuma, Y., Xu, X., Shibata, M., Kawabe, S., Miyata, K. & Imai, T. (2016). A bizarre theropod from the Early Cretaceous of Japan highlighting mosaic evolution among coelurosaurians. Scientific Reports 6, Article number: 20478.