Massospondylus

Z Encyklopedia Dinozaury.com
(Przekierowano z Leptospondylus)
Skocz do: nawigacja, szukaj

Poniższe hasło wymaga korekty.
Hasło do rozbudowania, być może poprawek

Autor: Korekta:
pepo13

Marcin Szermański

Maciej Ziegler

Sebastian Oziemski

Mateusz Tałanda


Massospondylus (massospondyl)
Długość: 4-6 m
Masa: 140-200 kg
Miejsce występowania: Lesotho, RPA, Zimbabwe

(górne pokłady formacji Elliot, górne pokłady Karroo

Sandstone, Bushveld Sandstone)

Czas występowania 200-183 Ma

wczesna jura (hettang - pliensbach)

Systematyka Dinosauria

Saurischia

Sauropodomorpha

Massospondylidae

Big-momma.jpg

Neotyp gatunku typowego M. carinatus (tzw. "Big-momma"). [1]

Wstęp

Jeden z wcześniejszych zauropodomorfów, żyjący we wczesnej jurze na terenie południowej Afryki. Miał małą głowę osadzoną na długiej, giętkiej szyi. Jak na zauropodomorfa był stosunkowo lekko zbudowany, jego wagę szacuje się na ok. 140-200 kg.

Materiał kopalny

M. carinatus znany jest z kilkudziesięciu (ok. 80) osobników. Poprzedni okaz typowy M. carinatus (składający się z przynajmniej dwóch osobników) był przechowywany w Królewskim Uniwersytecie w Londynie. Składały się na niego trzony kręgów, paliczki i fragmenty kończyn. Niestety został zniszczony podczas II Wojny Światowej. Nowy okaz typowy (neotyp) ustanowiono w 2011 roku. Jest to niekompletny szkielet oznaczony (BP/1/4934), przezwany "Big Momma".

Na szczątki drugiego ważnego gatunku, M. kaalae, składają się pozostałości niekompletnej czaszki.

Jaja

Bardzo ciekawym znaleziskiem są jaja tego dinozaura odnalezione w Republice Południowej Afryki przez Jamesa Kitchinga, obywatela RPA. Są one tak szczególne, ponieważ w środku jaj znajdowały się embriony młodych. Te znaleziska mówią nam o tym, że młode przychodziły na świat bez uzębienia i poruszały się prawdopodobnie na czterech kończynach. Te jaja są zarazem najstarszymi znalezionymi jajami dinozaurów.

Dorosłe massospondyle być może mogły poruszać się zarówno dobrze na dwóch jak i na czterech kończynach. W celu zerwania wyżej rosnących roślin mogły stawać na tylnych kończynach podpierając się ogonem i spokojnie się pożywiać.

Historia taksonomiczna gatunków

Rodzaj i gatunek typowy M. carinatus został opisany przez Sir Richarda Owena w 1854 roku. Na dzień dzisiejszy ważne są jedynie dwa gatunki massospondyla: typowy M. carinatus oraz opisany w 2009 roku przez Barretta M. kaalae. Jeszcze niedawno sądzono, że massospondyl żył także w Ameryce Północnej - niekompletne skamieniałości zwierzęcia należącego do zauropodomorfów zostały nazwane Massospondylus sp. przez Attridge'a i in. (1985), jednak Rowe i jego zespół po odnalezieniu bardziej kompletnych szczątków przechrzcili go na nowy rodzaj - Sarahsaurus. Podobnie było z południowoamerykańskim Adeopapposaurus mognai, którego którego uznawano początkowo za kolejny gatunek Massospondylus.

Spis gatunków

Massospondylus Owen, 1854
= Leptospondylus Owen, 1854
= Pachyspondylus Owen, 1854
Massospondylus carinatus Owen, 1854
?= Massospondylus hislopi Lydekker, 1890 nomen dubium?
= Massospondylus browni Seeley, 1895
= Massospondylus harriesi Broom, 1911
= Massospondylus schwartzi Haughton, 1924
?= Leptospondylus capensis Owen, 1854
?= Pachyspondylus orpenii Owen, 1854
Massospondylus rawesi Lydekker, 1890 = Orthogoniosaurus rawesi nomen dubium
Massospondylus huenei (Young, 1941) Cooper, 1981 = Lufengosaurus huenei
Massospondylus kaalae Barrett, 2009

Bibliografia

Fabien Knoll. (2010) "A primitive sauropodomorph from the upper Elliot Formation of Lesotho." Geological Magazine, 147 (6), 814-829. [2]

Ricardo N. Martínez. (2009) "Adeopapposaurus mognai, gen. et sp. nov (Dinosauria: Sauropodomorpha), with comments on adaptations of basal Sauropodomorpha" Journal of Vertebrate Paleontology, 29 (1), 142–164. doi:10.1671/039.029.0102

G.S. Paul. (2010) "The Princeton Field Guide to Dinosaurs" wyd. Princeton University - Princeton i Oxford

Timothy B. Rowe, Hans-Dieter Sues, Robert R. Reisz. (2011) "Dispersal and diversity in the earliest North American sauropodomorph dinosaurs, with a description of a new taxon" Proceedings of the Royal Society B, 278 (1708), 1044-1053. doi:10.1098/rspb.2010.1867

Yates, Adam M.; Matthew F. Bonnan and Johann Neveling (2011). "A new basal sauropodomorph dinosaur from the Early Jurassic of South Africa". Journal of Vertebrate Paleontology 31 (3), 610–625. doi:10.1080/02724634.2011.560626

http://en.wikipedia.org/wiki/Massospondylus

http://www.paleodb.org/cgi-bin/bridge.pl?action=checkTaxonInfo&taxon_no=38642&is_real_user=1