Trierarchuncus

Z Encyklopedia Dinozaury.com
Skocz do: nawigacja, szukaj

Autor: Kamil Kamiński


Trierarchuncus
Miejsce USA

Montana (formacja Hell Creek)

Czas
252 201 145
66

ok. 66 Ma
późna kreda (późny mastrycht)

Systematyka Dinosauria

Theropoda

Tetanurae

Coelurosauria

Alvarezsauroidea

Alvarezsauridae

Mononykus olecranus Edyta Felcyn.jpg
Rekonstrukcja Mononykus, Trierarchuncus był zapewne podobny. Autorka: Edyta Felcyn.

Wstęp

Trierarchuncus to rodzaj niewielkiego teropoda z rodziny Alvarezsauridae, którego skamieniałości odkryto na terenie dzisiejszych Stanów Zjednoczonych. Był on ostatnim znanym przedstawicielem tej grupy teropodów i jednocześnie jednym z ostatnich nieptasich dinozaurów.

Etymologia

Nazwa Trierarchuncus nawiązuje do baśniowej postaci Kapitana Hooka i pochodzi od słowa trierarch (oficer dowodzący triremą [rodzaj statku]] w starożytnej Grecji) oraz uncus („hak” w języku łacińskim). Epitet gatunkowy odnosi się do Rezerwatu Amerykańskiej Prerii, na terenie którego odnaleziono szczątki Trierarchuncus.

Materiał kopalny

Holotyp (MOR 6622) to pazur dłoni. Materiał przypisany to dwa kolejne pazury. Do Trierarchuncus prawdopodobnie należy też kość śródstopia, fragment kości promieniowej, kość łonowa i częściowa k. kulszowa.

Budowa i paleobiologia

Trierarchuncus zapewne przypominał inne alwarazaurydy i był niewielkim, lekko zbudowanym dwunożnym zwierzęciem o krótkich kończynach przednich, zakończonych zapewne tylko jednym palcem z pokaźnym pazurem. Co ciekawe, wszystkie trzy pazury, przypisywane do Trierarchuncus różnią się wielkością i morfologią, mogą więc dokumentować zmiany w ich budowie, zachodzące w trakcie ontogenezy. Z wiekiem pazur stawał się masywniejszy, a u młodych okazów był on bardziej podobny do ewolucyjnych przodków niż do osobników dorosłych. Podobną sytuację można zaobserwować u ptaków. Pazury okazały się też dłuższe i bardziej zakrzywione niż wcześniej sądzono na podstawie niekompletnych szczątków innych alwarezaurydów. Taka budowa wskazuje na ich przystosowanie do zaczepiania i ciągnięcia a także na znaczną odporność na działanie sił skręcających. Potwierdza to hipotezę, że Trierarchuncus i jego krewniacy wykorzystywali swoje niezwykłe pazury do rozgrzebywania gniazd owadów lub zgniłego drewna w poszukiwaniu bezkręgowców, stanowiących ich pożywienie.

Paleoekologia

Zob. Edmontosaurus#Środowisko E. annestens.

Spis gatunków

Trierarchuncus Fowler, Wilson, Freedman Fowler, Noto, Anduza i Horner, 2020
T. prairiensis Fowler, Wilson, Freedman Fowler, Noto, Anduza i Horner, 2020

Bibliografia

Fowler, D.W., Wilson, J.P., Freedman Fowler, E.A., Noto, C.R., Anduza, D. & Horner, J.R. (2020). "Trierarchuncus prairiensis gen. et sp. nov., the last alvarezsaurid: Hell Creek Formation (uppermost Maastrichtian), Montana". Cretaceous Research. in press: Article 104560. doi:10.1016/j.cretres.2020.104560