Encyklopedia Dinozaury.com - Ostatnie zmiany [pl]

Plik:Beipiaosaurus Restoration.png

Paweł — Sat, 12 Sep 2026 11:18:58 GMT

Paweł przesłał Plik:Beipiaosaurus Restoration.png Rekonstrukcja przyżyciowa ''Beipiaosaurus''. Autor: PaleoNeolitic. Źródło: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Beipiaosaurus_Restoration.png Licencja: CC BY 4.0 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.en

Nowa strona

== Opis ==
Rekonstrukcja przyżyciowa ''Beipiaosaurus''. Autor: PaleoNeolitic.

Źródło: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Beipiaosaurus_Restoration.png

Licencja: CC BY 4.0
https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.en

K ważne

Paweł — Sat, 12 Sep 2026 11:16:31 GMT

K

Paweł — Sat, 12 Sep 2026 11:16:12 GMT

2026

Paweł — Sat, 12 Sep 2026 11:14:43 GMT

Strona główna

Paweł — Sat, 12 Sep 2026 11:09:20 GMT

Plik:Kayrasaurus changliensis.png

Paweł — Sat, 12 Sep 2026 11:08:36 GMT

Paweł przesłał Plik:Kayrasaurus changliensis.png Rekonstrukcja ''Kayrasaurus''. Autor: Connor Ashbridge. Źródło: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Kayrasaurus_changliensis.png Licencja: CC-BY 4.0. https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.en

Nowa strona

== Opis ==
Rekonstrukcja ''Kayrasaurus''. Autor: Connor Ashbridge.

Źródło: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Kayrasaurus_changliensis.png

Licencja: CC-BY 4.0. https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.en

Tyrannosauroidea

Kamil Kamiński — Fri, 11 Sep 2026 21:53:31 GMT

‎Bibliografia

Magnamanus

Paweł — Wed, 09 Sep 2026 07:52:35 GMT

Fuentes-Vidarte i in., 2026

Gigantoraptor

Kamil Kamiński — Sun, 06 Sep 2026 22:35:03 GMT

‎Budowa i znaczenie odkrycia

Gigantoraptor

Paweł — Sun, 06 Sep 2026 12:52:41 GMT

Hao i in., 2026

@@ Linia 12: / Linia 12: @@
 #''[[Karongasaurus]]''
 #''[[Katepensaurus]]''
 #''[[Kazaklambia]]''
 #''[[Kelmayisaurus]]''

@@ Linia 17: / Linia 17: @@
 #<small>"[[Katsuyamasaurus]]" (''[[nomen nudum]]'')</small>
 #<small>"[[Kayentavenator]]" (?''[[nomen nudum]]'', niepewny<ref name="Kayentavenator"> należy spodziewać się unieważnienia, zob. Mortimer, online: [http://home.comcast.net/~eoraptor/Coelophysoidea.htm#Kayentavenatorelysiae]</ref>)</small>
 #'''''[[Kazaklambia]]'''''
 #'''''[[Kelmayisaurus]]'''''

@@ Linia 5: / Linia 5: @@
 *23 czerwca zmarł [[Khishigjav Tsogtbaatar]], mongolski paleontolog specjalizujący się w badaniach nad dinozaurami, ich systematyką, ewolucją oraz paleobiogeografią
 *2 lipca zmarł [[Yuri Bolotsky]], rosyjski paleontolog znany z m.in. z opisania ''[[Amurosaurus]]'' i ''[[Olorotitan]]''
 ==Dinosauria==
 {{Szablon:Pomoc_spis}}
-W 2026 roku opisano '''31''' nowych [[nazwa|nazw]] [[Dinosauria|dinozaurów]] ('''27''' nowych [[rodzaj|rodzajów]] i '''25''' nowych gatunków i 1 nową [[kombinacja|kombinację]]).
+W 2026 roku opisano '''32''' nowych [[nazwa|nazw]] [[Dinosauria|dinozaurów]] ('''28''' nowych [[rodzaj|rodzajów]] i '''26''' nowych gatunków i 1 nową [[kombinacja|kombinację]]).
-Obecnie za [[Takson ważny|ważne]] [[takson]]y nieptasich dinozaurów uznawanych jest '''30''' z nich.
+Obecnie za [[Takson ważny|ważne]] [[takson]]y nieptasich dinozaurów uznawanych jest '''31''' z nich.
 {| class="sortable"
@@ Linia 116: / Linia 117: @@
 |{{pKreda}}
 |- style="background-color:Khaki"
-|'''''[[Kryptohadros|{{U|Kryptohadros kallaiae }}]]'''''
+|'''''[[Kayrasaurus|{{U|Kayrasaurus changliensis}}]]'''''
 |{{Kpt|Magyar, Ősi, Csiki-Sava, Budai & Botfalvai}}, 2026
 |[[Ornithopoda]]: [[Hadrosauroidea]]

@@ Linia 76: / Linia 76: @@
 __INDEX__==  Ostatnio nazwane dinozaury ==
 __BEZSPISU__
 [[Plik:Nipponopelta yezoensis.png|link=Nipponopelta|thumb|150px|''[[Nipponopelta|Nipponopelta yezoensis]]'']]
 [[Plik:Dinevenator robustus.png|link=Dinevenator|thumb|150px|''[[Dinevenator|Dinevenator robustus]]'']]
 [[Plik:Musango matusadonaensis.png|link=Musango|thumb|150px|''[[Musango|Musango matusadonaensis]]'']]
-[[Plik:Ceratocaudia antiqua.png|link=Ceratocaudia|thumb|150px|''[[Ceratocaudia|Ceratocaudia antiqua]]'']]
+#'''''[[Kayrasaurus|Kayrasaurus changliensis]]''''' <small>Liao i in., 2026</small>
 #'''''[[Nipponopelta|Nipponopelta yezoensis]]''''' <small>Oyabu i in., 2026</small>
 #'''''[[Dinevenator|Dinevenator robustus]]''''' <small>([[Robert Sullivan|Sullivan]], 2006) Jasinski i [[Robert Sullivan|Sullivan]], 2026</small>
@@ Linia 99: / Linia 100: @@
 #'''''[[Gongshuilong|Gongshuilong fanwei]]''''' <small>Yao i in., 2026</small>
 #'''''[[Xiangyunloong|Xiangyunloong fengming]]''''' <small>Hu i in., 2026</small>
 {|  class= "wikitable" rules="all" cellpadding=1 style="border: 1px solid #000000; margin-left:40px; font-size:90%;"
@@ Linia 134: / Linia 134: @@
 == Jak zacząć? ==
-Na przestrzeni lat naukowcy nadali '''1957''' [[nazwa|nazwy]] [[rodzaj]]owe i '''2221''' [[gatunek|gatunkowych]] [[dinozaur]]ów.
+Na przestrzeni lat naukowcy nadali '''1958''' [[nazwa|nazwy]] [[rodzaj]]owe i '''2222''' [[gatunek|gatunkowych]] [[dinozaur]]ów.
-Obecnie za [[Takson ważny|ważnych]] przedstawicieli [[nieptasi]]ch Dinosauria uznaje się około '''1330''' [[gatunek|gatunków]] w '''1215''' [[rodzaj]]ach.
+Obecnie za [[Takson ważny|ważnych]] przedstawicieli [[nieptasi]]ch Dinosauria uznaje się około '''1331''' [[gatunek|gatunków]] w '''1216''' [[rodzaj]]ach.
 W ''Encyklopedii Dinozaury.com'' na chwilę obecną znajdziesz opisy '''{{PAGESINCAT:Dinosauria}}''' rodzajów dinozaurów.

@@ Linia 259: / Linia 259: @@
 Pojawiały się także inne trudności. Potężna czaszka tyranozaura nie była w pełni równoważona, co ograniczało jego zwinność - wg autorów filmu "Dinozaury zabójcy" był jeszcze mniej zwrotny niż ''Triceratops'' (pomimo przewagi szybkości; ale zob. dalej). Ponadto wraz ze wzrostem prędkości biegu rośnie ryzyko wywrócenia się zwierzęcia. Tyranozaurydy miały zredukowane kończyny przednie, więc nie jest wyjaśnione, jak po upadku mogły się podnieść. U żyrafy biegnącej ok. 50 km/h w bezpiecznym środowisku np. w zoo szansa na złamanie nogi lub inny uraz jest duża, a u żyjącego dziko tyranozaura i innych tyranozaurydów powinna być jeszcze większa. Tułów tyranozaura znajdował się ok. 1,5 m nad ziemią, przy przewróceniu się tyranozaur uderzyłby w ziemię z przeciążeniem równym 6 G (sześciokrotnie większym od przyśpieszania ziemskiego). Niewielkie przednie łapy nie mogły amortyzować uderzenia, co groziłoby śmiertelnymi obrażeniami. Skoro jednak żyrafy podejmują tego typu niebezpieczeństwo, to prawdopodobne wydaje się, że również tyranozaur musiał się liczyć z ryzykiem groźnego upadku, gdy zaszła taka konieczność. Równocześnie w pobliżu tyranozaura i jego krewniaków żyły powolne dinozaury, takie jak [[ankylosaurus|ankylozaur]] czy triceratops, jeszcze wolniejsze od tyranozaura. Mógł on też polować z zasadzki na szybsze zwierzęta, np. hadrozaurydy. Wg Sellersa i in. (2017) duże dinozaury roślinożerne doświadczałyby tych samych trudności, związanych z ogromnymi obciążeniami szkieletowymi, co tyranozaur. Zatem, nawet jeśli dorosłe osobniki w ogóle nie biegały, to i tak pozostawaly zdolne do schwytania porównywalnych rozmiarami roślinożerców. Co więcej, okazuje się że tyranozaurydy były prawdopodobnie najzwrotniejsze spośród wielkich teropodów (Snively i in., 2018). Było to możliwe m.in. dzięki względnie krótkiemu ciału, niewielkim kończynom przednim i potężnym mięśniom nóg, o czym świadczy wysoka i długa kość biodrowa. Wg autorów badań było to przystosowanie do polowania na zwinne, ale mniejsze od drapieżników ofiary (np. młode hadrozaury), bądź do walki z większą zdobyczą, zdolną do stawiania aktywnego oporu (jak dorosłe ceratopsy). Jedno i drugie znajduje potwierdzenie w danych kopalnych (o czym dalej). Zwinność tyranozaurydów wzmacniała też obecność wspomnianego ''arctometatarsus'' oraz obecność rozszerzonego więzadła między kośćmi śródstopia (Surring i in., 2022).
-Kolejnym ogniwem tej w dyskusji było badanie skamieniałych tropów. W 2016 r. Smith i in. opisali ciąg trzech odcisków stóp z formacji [[Lance]], które przypisali młodocianemu tyranozaurowi lub nanotyranowi. Na podstawie odległości między krokami określili oni, że zwierzę poruszało się z prędkością 4,5-8 km/h. Jest to wynik zbliżony do tego uzyskanego w badaniu McCrea i in.(2014) (zob. dalej). Jednak w 2017 r. Ruiz wskazał na błędy w tych szacunkach i uznał, że rzeczywisty wynik powinien być o 50-80% wyższy. Van Bijlert i in. (2021) oszacowali preferowaną prędkość chodu tyranozaura na ok. 4,6 km/h. Badanie to nie określa jednak maksymalnej predkości, z jaką mógł się poruszać.
+Kolejnym ogniwem tej w dyskusji było badanie skamieniałych tropów. W 2016 r. Smith i in. opisali ciąg trzech odcisków stóp z formacji [[Lance]], które przypisali młodocianemu tyranozaurowi lub nanotyranowi. Na podstawie odległości między krokami określili oni, że zwierzę poruszało się z prędkością 4,5-8 km/h. Jest to wynik zbliżony do tego uzyskanego w badaniu McCrea i in.(2014) (zob. dalej). Jednak w 2017 r. Ruiz wskazał na błędy w tych szacunkach i uznał, że rzeczywisty wynik powinien być o 50-80% wyższy. Van Bijlert i in. (2021) oszacowali preferowaną prędkość chodu tyranozaura na ok. 4,6 km/h. Badanie to nie określa jednak maksymalnej prędkości, z jaką mógł się poruszać. Inne tropy przypisywane tyranozaurowi, odnalezione w Dakocie Północnej (formacja Hell Creek) wskazują, że zostały pozostawione przez zwierzę poruszające się z prędkością ok. 5-7 km/h (Falkingham i in., 2026).
 [[Plik:Ceratops.ilium.png|300px|thumb|right|Kość biodrowa ceratopsa (?Triceratops) ze śladami zębów przypisywanych tyranozaurowi oraz odgryzionym fragmentem. Źródło: Gignac i Erickson, 2017. [https://www.nature.com/articles/s41598-017-02161-w].]]
@@ Linia 667: / Linia 667: @@
 Evans, D.C., Larson, D.W. & Currie, P.J. (2013) "A new dromaeosaurid (Dinosauria: Theropoda) with Asian affinities from the latest Cretaceous of North America" Naturwissenschaften. [[doi:10.1007/s00114-013-1107-5]]
 Feng, L., Bi, S., Pittman, M.,. Brusatte, S.L.,  Xu, H. (2016) "A new tyrannosaurine specimen (Theropoda: Tyrannosauroidea) with insect borings from the Upper Cretaceous Honglishan Formation of Northwestern China”. Cretaceous Research 66, 155-162 [https://doi.org/10.1016/j.cretres.2016.06.002]

@@ Linia 2: / Linia 2: @@
 {{Opis
   |Autor                  = [[Dawid Mazurek]]
-  |Korekta                = [[Kamil Kamiński]]
+  |Korekta                = [[Kamil Kamiński]], [[Paweł Konarzewski]]
   |nazwa                  = ''Magnamanus'' (magnamanus)
   |długość                = 9-10 m
@@ Linia 8: / Linia 8: @@
   |masa                   = 3 t
   |dieta                  = roślinożerny
-  |miejsce                = [[Hiszpania]], prowincja Soria
+  |miejsce                = [[Hiszpania]] - Soria
 <small>([[formacja]] [[Golmayo]])</small>
-  |czas                   = {{Występowanie|131|129}}
+  |czas                   = {{Występowanie|126|125}}
+ok. 126-125 [[Ma]]<br>
-ok. 130 [[Ma]]
+<small>[[wczesna kreda]] (późny [[hoteryw]] - wczesny [[barrem]])</small>
   |systematyka            =
 [[Dinosauria]]
 [[Ornithischia]]
 [[Ornithopoda]]
@@ Linia 35: / Linia 31: @@
   |mapa                   =
 }}
 ==Wstęp==
-''Magnamanus'' to [[rodzaj]] ornitopoda z grupy [[Iguanodontia]], żyjącego we wczesnej kredzie na terenie dzisiejszej Hiszpanii. Opisano tylko jeden gatunek, ''Magnamanus soriaensis''. Dinozaur ten ogólnym pokrojem ciała i wymiarami przypominał swojego sławniejszego krewnego, [[Iguanodon|iguanodona]].
+''Magnamanus'' to [[rodzaj]] ornitopoda z grupy [[Iguanodontia]], żyjącego we [[wczesna kreda|wczesnej kredzie]] na terenie dzisiejszej Hiszpanii. Opisano tylko jeden gatunek, ''Magnamanus soriaensis''. Dinozaur ten ogólnym pokrojem ciała i wymiarami przypominał swojego sławniejszego krewnego, [[Iguanodon|iguanodona]].
 ==Etymologia==
@@ Linia 43: / Linia 38: @@
 ==Materiał kopalny==
-[[Holotyp]]em jest niekompletny szkielet, który znaleziono na stanowisku Zorralbo I w osadach formacji Golmayo. Wiek szczątków datuje się na późny hoteryw – wczesny barrem. Stanowisko znajduje się na terenie gminy Golmayo w hiszpańskiej prowincji Soria. Oprócz kości ornitopodów, natrafiono tam też na skamieniałości [[Ankylosauria|ankylozaurów]], [[Titanosauria|tytanozaurów]], [[Allosauroidea|allozauroidów]], [[Dromaeosauridae|dromeozaurydów]], krokodyli i żółwi.
+[[Holotyp]]em jest niekompletny szkielet, który znaleziono w stanowisku Zorralbo I w osadach formacji Golmayo. Wiek szczątków datuje się na późny hoteryw – wczesny barrem. Stanowisko znajduje się na terenie gminy Golmayo w hiszpańskiej prowincji Soria. Oprócz kości ornitopodów, natrafiono tam też na skamieniałości [[Ankylosauria|ankylozaurów]], [[Titanosauria|tytanozaurów]], [[Allosauroidea|allozauroidów]], [[Dromaeosauridae|dromeozaurydów]], krokodyli i żółwi.
 ==Cechy charakterystyczne==
-U magnamanusa wyrostek dziobiasty kości zębowej jest przedłużeniem tejże kości w taki sposób, że ostatni zębodół kości zębowej znajduje się jeszcze przed wyrostkiem dziobiastym a nie u jego podstawy. Łopatka jest sześć raz dłuższa niż szeroka w części dalszej, a siedem razy dłuższa niż szeroka w jej najwęższym miejscu. Wyrostek barkowy jest naprzeciwległy guzowatości tylnej. Guzowatość wewnętrzna kości ramieniowej nie leży równo z kłykciem łokciowym, który to z kolei znajduje się pod kłykciem promieniowym. Koniec dalszy kości łokciowej jest szerszy od końca bliższego i ma kształt buławy. Również koniec dalszy kości promieniowej ma taki kształt. Nadgarstek tworzą trzy zestawy kości: 1) kości nadgarstka I, II i III, radiale i intermediale, 2) ulnare i kość nadgarstka IV i 3) kość nadgarstka V. Szerokość nadgarstka wynosi 70% długości dłoni. Wzór palcowy przedstawia się następująco: 1-3-3-2-(3-4). Prosta kość przedłonowa nie rozszerza się w części dalszej, nieobecne są też na niej rowki. U podstawy gałęzi załonowej, otwór zasłoniony jest otwarty i częściowo przykryty środkową, płaską płytką kostną. Wymienione powyżej cechy tworzą unikalną kombinację.
+U magnamanusa wyrostek dziobiasty kości zębowej jest przedłużeniem tejże kości w taki sposób, że ostatni zębodół kości zębowej znajduje się jeszcze przed wyrostkiem dziobiastym a nie u jego podstawy. Łopatka jest sześć razy dłuższa niż szeroka w części dalszej, a siedem razy dłuższa niż szeroka w jej najwęższym miejscu. Wyrostek barkowy jest naprzeciwległy guzowatości tylnej. Guzowatość wewnętrzna kości ramieniowej nie leży równo z kłykciem łokciowym, który to z kolei znajduje się pod kłykciem promieniowym. Koniec dalszy kości łokciowej jest szerszy od końca bliższego i ma kształt buławy. Również koniec dalszy kości promieniowej ma taki kształt. Nadgarstek tworzą trzy zestawy kości: 1) kości nadgarstka I, II i III, radiale i intermediale, 2) ulnare i kość nadgarstka IV i 3) kość nadgarstka V. Szerokość nadgarstka wynosi 70% długości dłoni. Wzór palcowy przedstawia się następująco: 1-3-3-2-(3-4). Prosta kość przedłonowa nie rozszerza się w części dalszej, nieobecne są też na niej rowki. U podstawy gałęzi załonowej, otwór zasłoniony jest otwarty i częściowo przykryty środkową, płaską płytką kostną. Wymienione powyżej cechy tworzą unikalną kombinację.
 ==Spis gatunków==
@@ Linia 58: / Linia 55: @@
 ==Bibliografia==
-<small> Fuentes Vidarte, C., Meijide Calvo, M., Meijide Fuentes, F. i Meijide Fuentes, M. (2016). Un nuevo dinosaurio estiracosterno (Ornithopoda: Ankylopollexia) del Cretácico Inferior de España. Spanish Journal of Palaeontology 31 (2): 407–446.
+<small>Fuentes-Vidarte, C., Meijide-Calvo, M., Meijide-Fuentes, F., & Meijide-Fuentes, M. (2016). "Un nuevo dinosaurio estiracosterno (Ornithopoda: Ankylopollexia) del Cretácico Inferior de España". Spanish Journal of Palaeontology 31 (2): 407-446.
 </small>

@@ Linia 53: / Linia 53: @@
 ==Budowa i znaczenie odkrycia==
-Żuchwa ''Gigantoraptor'' mierzyła 46 cm i była bezzębna, a jej budowa jest unikatowa. Kości zębowe były głębokie, a na swoich górnych krawędziach mają parę mocno wykształconych półek, które są dość płaskie. Kość stawowa, kątowa górna oraz wyrostek dziobiasty były ze sobą zrośnięte tworząc tzw. kompleks ASC (articular-surangular-coronoid). Kość kątowa była połączona ze zrośniętymi kośćmi tworzącymi kompleks ASC oraz nadawła kształt dolnemu otworowi żuchwy. Kość kątowa miała kształt łukowaty, zaś wyrostek dziobiasty był niski i okrągły. Różnice w budowie żuchwy przedstawicieli [[Caenagnathidae]] i [[Oviraptoridae]] wynikały z odmiennej diety (Ma i in., 2017).
+Żuchwa ''Gigantoraptor'' mierzyła 46 cm i była bezzębna, a jej budowa jest unikatowa. Kości zębowe były głębokie, a na swoich górnych krawędziach mają parę mocno wykształconych półek, które są dość płaskie. Kość stawowa, kątowa górna oraz wyrostek dziobiasty były ze sobą zrośnięte tworząc tzw. kompleks ASC (articular-surangular-coronoid). Kość kątowa była połączona ze zrośniętymi kośćmi tworzącymi kompleks ASC oraz nadawała kształt dolnemu otworowi żuchwy. Kość kątowa miała kształt łukowaty, zaś wyrostek dziobiasty był niski i okrągły. Różnice w budowie żuchwy przedstawicieli [[Caenagnathidae]] i [[Oviraptoridae]] wynikały z odmiennej diety (Ma i in., 2017).
 ''Gigantoraptor'' miał najdłuższe proporcjonalnie kończyny przednie wśród owiraptorozaurów - ich długość stanowi 60% długości tylnych, które także były bardzo długie. Co nietypowe wśród teropodów, miały podobne proporcje do jego mniejszych kuzynów. Były też wyjątkowo smukłe i "ptasie", co sugeruje, że był najlepszym biegaczem wśród podobnej wielkości [[teropod]]ów. Miał wiele cech niespotykanych u owiraptorozaurów, ale za to znanych u bardziej zaawansowanych maniraptorów. Budową dłoni przypominał bazalne eumaniraptory, a kręgów ogonowych… tytanozaury! ''Gigantoraptor'' wykazywał wiele cech ptasich nieobecnych u mniejszych owiraptorozaurów, co stoi w sprzeczności z trendem zaobserwowanym u innych grup celurozaurów. Wyróżniał się on także mocno wyspecjalizowaną budową (ma bardzo dużą liczbą autapomorfii). Miał dziwaczną i niespotykaną u innych dinozaurów budowę kręgów ogonowych i kości udowej (Xu i in., 2007). Innymi niespotykanymi cechami ''Gigantoraptor'' były skierowana przyśrodkowo II kość śródstopia oraz proporcjonalnie długi czwarty palec stopy (Hao i in., 2026).

@@ Linia 37: / Linia 37: @@
 }}
 ==Wstęp==
-''Gigantoraptor erlianensis'' to [[gatunek]] dużego, bardzo ptakopodobnego [[teropod]]a z grupy owiraptorozaurów żyjacego w późnej kredzie na terenie dzisiejszych Chin.
+''Gigantoraptor erlianensis'' to [[gatunek]] dużego, bardzo ptakopodobnego [[teropod]]a z grupy owiraptorozaurów żyjacego w [[późna kreda|późnej kredzie]] na terenie dzisiejszych Chin.
 ==Etymologia==
@@ Linia 48: / Linia 48: @@
 [[Holotyp]] oznaczony LH V0011 to niekompletny szkielet zawierający prawie całą żuchwę, części kręgów przedkrzyżowych (głównie grzbietowych), większość ogona, niemal kompletną prawą łopatkę oraz kończyny, część kości biodrowej i prawie kompletne kości łonowe.
-Tsuihiji i współpracownicy w 2015 roku opisali dużą i niekompletną kość zębową (MPC-D 107/17) przedstawiciela Caenagnathidae z formacji Bayan Shireh. Rozmiarami i morfologią jest zbliżona do ''Gigantoraptor''. Molina-Perez i Larramendi (2019) przypisali ją do omawianego rodzaju.
+Tsuihiji i współpracownicy w 2015 roku opisali dużą i niekompletną kość zębową (MPC-D 107/17) przedstawiciela Caenagnathidae z formacji Bayan Shireh. Rozmiarami i morfologią jest zbliżona do ''Gigantoraptor''. Molina Peréz i Larramendi (2019) uważają, że może ona należeć do omawianego rodzaju.
 ''Gigantoraptor'' osiągał mniej więcej 8 m długości, 3,5 m wysokości w biodrach oraz 1,4-3,2 t masy (w zależności od metody obliczenia masy). Był to młody dorosły osobnik w wieku 11 lat, który osiągnął rozmiary dorosłe mając 7 lat. Rósł szybciej niż inne celurozaury osiągające takie rozmiary (''[[Albertosaurus]]'' i ''[[Gorgosaurus]]'').
 ==Budowa i znaczenie odkrycia==
-Żuchwa ''Gigantoraptor'' mierzy 46 cm i jest bezzębna, a jej budowa jest unikatowa. Kości zębowe są głębokie, a na swoich górnych krawędziach mają parę mocno wykształconych półek, które są dość płaskie. Kość stawowa, kątowa górna oraz wyrostek dziobiasty zą ze sobą zrośnięte tworząc tzw. kompleks ASC (articular-surangular-coronoid). Kość kątowa jest połączona ze zrośniętymi kośćmi tworzącymi kompleks ASC oraz nadaje kształt dolnemu otworowi żuchwy. Kość kątowa ma kształt łukowaty, zaś wyrostek dziobiasty jest niski i okrągły. Ma i in. (2017) uznali, że różnice w budowie żuchwy przedstawicieli [[Caenagnathidae]] i [[Oviraptoridae]] wynikały z odmiennej diety.
+Żuchwa ''Gigantoraptor'' mierzyła 46 cm i była bezzębna, a jej budowa jest unikatowa. Kości zębowe były głębokie, a na swoich górnych krawędziach mają parę mocno wykształconych półek, które są dość płaskie. Kość stawowa, kątowa górna oraz wyrostek dziobiasty były ze sobą zrośnięte tworząc tzw. kompleks ASC (articular-surangular-coronoid). Kość kątowa była połączona ze zrośniętymi kośćmi tworzącymi kompleks ASC oraz nadawła kształt dolnemu otworowi żuchwy. Kość kątowa miała kształt łukowaty, zaś wyrostek dziobiasty był niski i okrągły. Różnice w budowie żuchwy przedstawicieli [[Caenagnathidae]] i [[Oviraptoridae]] wynikały z odmiennej diety (Ma i in., 2017).
-''Gigantoraptor'' miał najdłuższe proporcjonalnie kończyny przednie wśród owiraptorozaurów - ich długość stanowi 60% długości tylnych, które także były bardzo długie. Co nietypowe wśród teropodów, miały podobne proporcje do jego mniejszych kuzynów. Były też wyjątkowo smukłe i "ptasie", co sugeruje, że był najlepszym biegaczem wśród podobnej wielkości [[teropod]]ów. Miał wiele cech niespotykanych u owiraptorozaurów, ale za to znanych u bardziej zaawansowanych maniraptorów. Budową dłoni przypominał bazalne eumaniraptory, a kręgów ogonowych… tytanozaury! ''Gigantoraptor'' wykazuje wiele cech ptasich nieobecnych u mniejszych owiraptorozaurów, co stoi w sprzeczności z trendem zaobserwowanym u innych grup celurozaurów. Wyróżnia się on także mocno wyspecjalizowaną budową (ma bardzo dużą liczbą autapomorfii). Ma dziwaczną i niespotykaną u innych dinozaurów budowę kręgów ogonowych i kości udowej.
+''Gigantoraptor'' miał najdłuższe proporcjonalnie kończyny przednie wśród owiraptorozaurów - ich długość stanowi 60% długości tylnych, które także były bardzo długie. Co nietypowe wśród teropodów, miały podobne proporcje do jego mniejszych kuzynów. Były też wyjątkowo smukłe i "ptasie", co sugeruje, że był najlepszym biegaczem wśród podobnej wielkości [[teropod]]ów. Miał wiele cech niespotykanych u owiraptorozaurów, ale za to znanych u bardziej zaawansowanych maniraptorów. Budową dłoni przypominał bazalne eumaniraptory, a kręgów ogonowych… tytanozaury! ''Gigantoraptor'' wykazywał wiele cech ptasich nieobecnych u mniejszych owiraptorozaurów, co stoi w sprzeczności z trendem zaobserwowanym u innych grup celurozaurów. Wyróżniał się on także mocno wyspecjalizowaną budową (ma bardzo dużą liczbą autapomorfii). Miał dziwaczną i niespotykaną u innych dinozaurów budowę kręgów ogonowych i kości udowej (Xu i in., 2007). Innymi niespotykanymi cechami ''Gigantoraptor'' były skierowana przyśrodkowo II kość śródstopia oraz proporcjonalnie długi czwarty palec stopy (Hao i in., 2026).
 Dlaczego gigantoraptor osiągnął aż takie rozmiary? Nie wiemy. Większe zwierzęta potrzebują więcej pożywienia oraz terytorium. Jest ich także mniej, ponieważ reprodukcja zachodzi u nich rzadziej (na przestrzeni czasu) niż u mniejszych zwierząt. ''[[Caudipteryx]]'' i ''Gigantoraptor'', pomimo różnych rozmiarów zamykają wspólnie grupę owiraptorów. Pomimo groźnie wyglądających, niemal 20-centymetrowych szponów, ''Gigantoraptor'' niekoniecznie mógł być drapieżnikiem. W jego menu znajdowały się być może także mięczaki, owoce i nasiona oraz jaja innych dinozaurów.
@@ Linia 69: / Linia 69: @@
 |-
 |{{V| ''G. erlianensis''}}
-| {{Kpt|Xu, Tan, Wang, Zhao}} i {{Kpt|Tan}}, 2007
+| {{Kpt|[[Xu]], Tan, Wang, Zhao}} i {{Kpt|Tan}}, [[2007]]
 |}
 ==Bibliografia==
-<small>Funston, G.F., Persons, W.S., Bradley, G.J. & Currie, P.J. (2015). "New material of the large-bodied caenagnathid ''Caenagnathus collinsi'' from the Dinosaur Park Formation of Alberta, Canada" Cretaceous Research, 54, 179-187. [[doi:10.1016/j.cretres.2014.12.002]].
+<small>Funston, G. F., Persons, W. S., Bradley, G. J., & Currie, P. J. (2015). "New material of the large-bodied caenagnathid ''Caenagnathus collinsi'' from the Dinosaur Park Formation of Alberta, Canada" Cretaceous Research, 54, 179-187. [[doi:10.1016/j.cretres.2014.12.002]].
-Lamanna, M.C., Sues, H.-D., Schachner, E.R. & Lyson, T.R. (2014) "A New Large-Bodied Oviraptorosaurian Theropod Dinosaur from the Latest Cretaceous of Western North America" PLoS ONE, 9(3), e92022. [[doi:10.1371/journal.pone.0092022]]
+Hao, M., Tan, Q., & Xu, X. (2026). "Postcranial osteology of the giant oviraptorosaur ''Gigantoraptor erlianensis''". Journal of Vertebrate Paleontology e2716748. doi:10.1080/02724634.2026.2716748
-Longrich, N.R., Currie, P.J. & Dong, Z.-M. (2010) "A new oviraptorid (Dinosauria: Theropoda) from the Upper Cretaceous of Bayan Mandahu, Inner Mongolia" Palaeontology, 53 (5), 945–960. [[DOI:10.1111/j.1475-4983.2010.00968.x]]
+Lamanna, M. C., Sues, H. -D., Schachner, E. R., & Lyson, T. R. (2014) "A New Large-Bodied Oviraptorosaurian Theropod Dinosaur from the Latest Cretaceous of Western North America" PLoS ONE, 9(3), e92022. [[doi:10.1371/journal.pone.0092022]]
 Ma, W., Wang, J., Pittman, M., Tan, Q., Tan, L., Guo, B., & Xu, X. (2017). "Functional anatomy of a giant toothless mandible from a bird-like dinosaur: ''Gigantoraptor'' and the evolution of the oviraptorosaurian jaw". Scientific reports, 7(1), 16247. [https://www.nature.com/articles/s41598-017-15709-7]
@@ Linia 85: / Linia 87: @@
 Tsuihiji, T., Watabe, M., Barsbold, R., & Tsogtbaatar, K. (2015). "A gigantic caenagnathid oviraptorosaurian (Dinosauria: Theropoda) from the Upper Cretaceous of the Gobi Desert, Mongolia". Cretaceous Research, 56, 60-65. [[doi:10.1016/j.cretres.2015.03.007]]
-Yu, Y., Wang, K., Chen, S., Sullivan, C., Wang, S., Wang, P., Xu, X. (2018) "A new caenagnathid dinosaur from the Upper Cretaceous Wangshi Group of Shandong, China, with comments on size variation among oviraptorosaurs". Scientific Reports, 8. [[doi:10.1038/s41598-018-23252-2]].
+Yu, Y., Wang, K., Chen, S., Sullivan, C., Wang, S., Wang, P., & Xu, X. (2018). "A new caenagnathid dinosaur from the Upper Cretaceous Wangshi Group of Shandong, China, with comments on size variation among oviraptorosaurs". Scientific Reports, 8. [[doi:10.1038/s41598-018-23252-2]].
-Xu, X., Tan, Q., Wang, J., Zhao, X., and Tan, L. (2007). "A gigantic bird-like dinosaur from the Late Cretaceous of China." Nature, 447(7146): 844-847.
+Xu, X., Tan, Q., Wang, J., Zhao, X., & Tan, L. (2007). "A gigantic bird-like dinosaur from the Late Cretaceous of China." Nature, 447(7146): 844-847.
 http://www.cosmosmagazine.com/node/1387