Abelisaurus - Historia wersji

Taurovenator o 18:02, 31 maj 2024

2024-05-31T18:02:11Z

Taurovenator o 12:12, 25 mar 2024

2024-03-25T12:12:13Z

Taurovenator o 18:36, 20 paź 2023

2023-10-20T18:36:28Z

Taurovenator o 12:54, 23 lip 2019

2019-07-23T12:54:48Z

Kamil Kamiński: mapka - potrzebne współrzędne

2018-05-20T19:50:01Z

mapka - potrzebne współrzędne

Nazuul: SSJ Aucasaurus?

2016-07-03T17:25:56Z

SSJ Aucasaurus?

Nazuul: dł. czaszki

2016-06-28T20:41:22Z

dł. czaszki

Nazuul: rekonstrukacja czaszki

2015-01-06T12:01:27Z

rekonstrukacja czaszki

Nazuul: wiek i formacja

2015-01-06T11:32:47Z

wiek i formacja

Nazuul o 12:53, 22 gru 2013

2013-12-22T12:53:00Z

@@ Linia 47: / Linia 47: @@
 [[Abelisauridae]]
-?? [[Brachyrostra]]
+?? [[Brachyrostra]]/ "[[Majungasaurinae]]" (jako [[Abelisaurinae]])
 ??? [[Furileusauria]]
@@ Linia 83: / Linia 83: @@
 ''Abelisaurus'' jest tradycyjnie uważany za prymitywnego [[abelizauryd]]a - z powodu nietypowej dla abelizaurydów, długiej czaszki i mniej wyraźnej jej ornamentacji. Pozycję taką sugeruje wiele badań (z obszerniejszych np. [[Ceratosauria#Canale_i_in..2C_2009|Canale i in., 2009]]; [[Ceratosauria#Pol_i_Rauhut.2C_2012|Pol i Rauhut, 2012]]). Wśród abelizaurydów wyróżniono dwa [[klad]]y - monotypowy [[Abelisaurinae]] (definiowany jako zawierający wszystkie abelizaurdy bliżej spokrewnione z ''Abelisaurus'' niż z ''[[Carnotaurus]]'') oraz [[Carnotaurinae]], do którego należą zwierzęta bliższe karnotaurowi.
-Taka dychotomia jest jednak zapewne wynikiem niekompletności materiału kopalnego ''Abelisaurus''. Wiele badań mających na celu poznanie filogenezy ceratozaurów wskazuje, że abelizaur nie jest prymitywniejszy od grupowanych uprzednio w podrodzinę Carnotaurinae zaawansowanych abelizaurydów ([[Ceratosauria#Carrano_i_Sampson.2C_2008|Carrano i Sampson, 2008]]; [[Ceratosauria#S.C3.A1nchez-Hern.C3.A1ndez_i_Benton.2C_2014|Sánchez-Hernández i Benton, 2014]]; [[Ceratosauria#Farke_i_Sertich.2C_2013|Farke i Sertich, 2013]]; [[Ceratosauria#Tortosa_i_in..2C_2014|Tortosa i in., 2014]]).
+Taka dychotomia jest jednak zapewne wynikiem niekompletności materiału kopalnego ''Abelisaurus''. Wiele badań mających na celu poznanie filogenezy ceratozaurów wskazuje, że abelizaur nie jest prymitywniejszy od grupowanych uprzednio w podrodzinę Carnotaurinae zaawansowanych abelizaurydów ([[Ceratosauria#Carrano_i_Sampson.2C_2008|Carrano i Sampson, 2008]]; [[Ceratosauria#S.C3.A1nchez-Hern.C3.A1ndez_i_Benton.2C_2014|Sánchez-Hernández i Benton, 2014]]; [[Ceratosauria#Farke_i_Sertich.2C_2013|Farke i Sertich, 2013]]; [[Ceratosauria#Tortosa_i_in..2C_2014|Tortosa i in., 2014]]). Co ciekawe, analiza filogenetyczna w pracy Pola i współpracowników (2024) umieściła abelizaura jako wcześnie wyodrębnionego członka grupy [[Majungasaurinae]] (w takim składzie przemianowanej na Abelisaurinae), co czyniłoby go bliżej spokrewnionym z abelizaurydami z terenów Madagaskaru i Indii, niż Ameryki Południowej i jedynym członkiem tej grupy znanym z wspomnianego kontynentu, prawdopodobnie obok [[Quilmesaurus|kwilmezaura]].
 ==Spis gatunków==
@@ Linia 115: / Linia 115: @@
 Leanza, H.A., Apesteguia, S., Novas, F.E. & de la Fuente, M.S. (2004) "Cretaceous terrestrial beds from the Neuquen Basin (Argentina) and their tetrapod assemblages" Cretaceous Research, 25, 61-87. [[doi:10.1016/j.cretres.2003.10.005]]
 Pol, D. & Rauhut, O.W.M. (2012) "A Middle Jurassic abelisaurid from Patagonia and the early diversification of theropod dinosaurs" Proceedings of the Royal Society of London B: Biological Sciences. 279(1741), 3170-3175. doi:10.1098/rspb.2012.0660

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 <small>
 {| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
@@ Linia 137: / Linia 140: @@
 [[Kategoria:Kampan]]
 [[Kategoria:Mastrycht]]

@@ Linia 58: / Linia 58: @@
 | colspan=2 |
 <display_points type="terrain" zoom=4>
-°2'0'' S, 67°35'0'' W|formacja [[Anacleto]], stanowisko Lago Pellegrini, department General Roca, region Comahue, prowincja Rio Negro, [[Argentyna]]|<small>''Abelisaurus comahuensis'' - '''MPCA 11908 ([[holotyp]])'''.
+°2'0'' S, 67°35'0'' W~formacja [[Anacleto]], stanowisko Lago Pellegrini, department General Roca, region Comahue, prowincja Rio Negro, [[Argentyna]]|<small>''Abelisaurus comahuensis'' - '''MPCA 11908 ([[holotyp]])'''.
 </display_points>
 |}

← poprzednia wersja		Wersja z 12:54, 23 lip 2019
Linia 136:		Linia 136:
	[[Kategoria:Kreda]]		[[Kategoria:Kreda]]
	[[Kategoria:Kampan]]		[[Kategoria:Kampan]]
		+	[[Kategoria:Mastrycht]]

@@ Linia 58: / Linia 58: @@
 | colspan=2 |
 <display_points type="terrain" zoom=4>
-General Roca department, Comahue, Rio Negro province, Argentina|formacja [[Anacleto]], stanowisko Lago Pellegrini, department General Roca, region Comahue, prowincja Rio Negro, [[Argentyna]]|<small>''Abelisaurus comahuensis'' - '''MPCA 11908 ([[holotyp]])'''.
+°2'0'' S, 67°35'0'' W|formacja [[Anacleto]], stanowisko Lago Pellegrini, department General Roca, region Comahue, prowincja Rio Negro, [[Argentyna]]|<small>''Abelisaurus comahuensis'' - '''MPCA 11908 ([[holotyp]])'''.
 </display_points>
 |}

@@ Linia 63: / Linia 63: @@
 ==Wstęp==
-Wszystko, co wiemy o ''Abelisaurus'', zawdzięczamy jednej czaszce (MPCA 11908), opisanej w 1985 roku przez [[José Bonaparte|Bonaparte]] i [[Fernando Novas|Novas]]a. Niestety jest ona niekompletna i nie zawiera prawej kości szczękowej, jarzmowej, kwadrato-jarzmowej, łuskowej i większości podniebienia. Żadnych innych kości jak dotąd nie odnaleziono, jednak naukowcom udało się odtworzyć wiarygodny wizerunek tego mięsożernego dinozaura.
+Wszystko, co wiemy o ''Abelisaurus'', zawdzięczamy jednej czaszce (MPCA 11908), opisanej w 1985 roku przez [[José Bonaparte|Bonaparte]] i [[Fernando Novas|Novasa]]. Niestety jest ona niekompletna i nie zawiera prawej kości szczękowej, jarzmowej, kwadrato-jarzmowej, łuskowej i większości podniebienia. Żadnych innych kości jak dotąd nie odnaleziono, jednak naukowcom udało się odtworzyć wiarygodny wizerunek tego mięsożernego dinozaura. Jeśli ''Abelisaurus'' jest starszym [[synonim]]em ''[[Aucasaurus]]'' (zob. [[Abelisaurinae]]), to znany jest także z prawie kompletnego szkieletu.
 ==Etymologia==
@@ Linia 76: / Linia 76: @@
 ==Pozycja filogenetyczna==
-''Abelisaurus'' był pierwszym opisanym przedstawicielem swojej grupy i początkowo nie wiedziano, z jakimi teropodami jest spokrewniony. Od jego nazwy utworzono wiele jednostek systematycznych: [[Abelisauroidea]], [[Abelisauria]], [[Abelisauridae]] i [[Abelisaurinae]].
+''Abelisaurus'' był pierwszym opisanym przedstawicielem swojej grupy i początkowo nie wiedziano, z jakimi teropodami jest spokrewniony. Od jego nazwy utworzono wiele jednostek systematycznych: [[Abelisauroidea]], [[Abelisauria]], [[Abelisauridae]] i [[Abelisaurinae]], a także [[rodzaj]] ''[[Eoabelisaurus]]''.
 ''Abelisaurus'' jest tradycyjnie uważany za prymitywnego [[abelizauryd]]a - z powodu nietypowej dla abelizaurydów, długiej czaszki i mniej wyraźnej jej ornamentacji. Pozycję taką sugeruje wiele badań (z obszerniejszych np. [[Ceratosauria#Canale_i_in..2C_2009|Canale i in., 2009]]; [[Ceratosauria#Pol_i_Rauhut.2C_2012|Pol i Rauhut, 2012]]). Wśród abelizaurydów wyróżniono dwa [[klad]]y - monotypowy [[Abelisaurinae]] (definiowany jako zawierający wszystkie abelizaurdy bliżej spokrewnione z ''Abelisaurus'' niż z ''[[Carnotaurus]]'') oraz [[Carnotaurinae]], do którego należą zwierzęta bliższe karnotaurowi.
@@ Linia 86: / Linia 86: @@
 ! ''Abelisaurus''
 |  {{Kpt|[[José Bonaparte|Bonaparte]] i [[Fernando Novas|Novas]], [[1985]]}}
 |-
 ! ''A. comahuensis''
 | {{Kpt|Bonaparte i Novas, 1985}}
 |}

@@ Linia 44: / Linia 44: @@
 [[Abelisauridae]]
-? [[Brachyrostra]]
+?? [[Brachyrostra]]
-?? [[Carnotaurini]]
+??? [[Furileusauria]]
-[[Abelisaurinae]]
+??? [[Carnotaurini]]
 |-
@@ Linia 67: / Linia 69: @@
 ==Budowa i paleoekologia==
-Długa (86 cm) i niska czaszka abelizaura wyróżnia się wśród innych [[abelizauryd]]ów i przypomina nieco dwukrotnie większe czaszki [[karcharodontozauryd]]ów. Być może jest to przystosowanie do podobnego sposobu odżywiania. Czaszka mogła jednak zostać nieprawidłowo zrekonstruowana i w rzeczywistości być znacznie krótsza i szersza (Gianechini i in., 2015).
+Długa (86 cm?) i niska czaszka abelizaura wyróżnia się wśród innych [[abelizauryd]]ów i przypomina nieco dwukrotnie większe czaszki [[karcharodontozauryd]]ów. Być może jest to przystosowanie do podobnego sposobu odżywiania, gdy zabrakło tych [[karnozaur]]ów (Cau, online 2008). Czaszka mogła jednak zostać nieprawidłowo zrekonstruowana i w rzeczywistości być znacznie krótsza i szersza (Gianechini i in., 2015). Benson i in. (2014) podali długość 42,5 cm (nieco mniej niż u ocenianego na ok. 6 m ''[[Skorpiovenator]]'' - Canale i in., 2009).
-''Abelisaurus'' był zapewne dłuższy od krokodyla nilowego i ważył tyle, co nosorożec. Wyższy niż bramka do piłki nożnej teropod chodził na dwóch muskularnych nogach. W dużej czaszce ''Abelisaurus'' miał pokaźne otwory, które zmniejszały jej wagę. Dzięki temu mógł nią swobodnie poruszać. Wyrywał kawały mięsa zakrzywionymi, ostrymi jak brzytwy zębami. Abelizaur jest prawdopodobnie jednym z największych przedstawicieli swojej rodziny. Abelizaur mógł polować na [[tytanozaur]]y.
+W dużej czaszce ''Abelisaurus'' miał pokaźne otwory, które zmniejszały jej wagę. Dzięki temu mógł nią swobodnie poruszać. Wyrywał kawały mięsa zakrzywionymi, ostrymi jak brzytwy zębami. Abelizaur jest prawdopodobnie jednym z największych przedstawicieli swojej rodziny. Abelizaur mógł polować na [[tytanozaur]]y.
 Jak wskazują [[Matthew Carrano|Carrano]] i Sampson ([[2008]]), nie ma przekonującego powodu anatomicznego, aby umiejscawiać kość kwadratową jako nachyloną mocno bocznie i tylnobrzusznie (jak pokazano w pracy opisującej teropoda i powielano często później), szczególnie że taki układ nie jest obecny u jego krewniaków, jak ''[[Carnotaurus]]'' i ''[[Majungasaurus]]''. Lewe i prawe połączenie kości kwadratowej i stawowej były asymetrycznie zniekształcone i nie jest możliwe określenie, która możliwość wiernie oddaje początkowy stan.
@@ Linia 90: / Linia 92: @@
 ==Bibliografia==
-<small>Bonaparte, J. F. & Novas, F.E. (1985) "Abelisaurus comahuensis, n. g., n. sp., Carnosauria del Cretacico tardio de Patagonia" [Abelisaurus comahuensis, n. g., n. sp., Carnosauria from the Late Cretaceous of Patagonia] Ameghiniana 21:259-265. [English translation - www.paleoglot.org]
+<small>Benson, R.B.J., Campione, N.E., Carrano, M.T., Mannion, P.D., Sullivan, C., Upchurch, P. & Evans, D.C. (2014) "Rates of Dinosaur Body Mass Evolution Indicate 170 Million Years of Sustained Ecological Innovation on the Avian Stem Lineage" PLoS Biology, 12(5), e1001853. [[doi:10.1371/journal.pbio.1001853]]
 Canale, J.I., Scanferla, C.A., Agnolin, F.L. & Novas, F.E. (2009) "New carnivorous dinosaur from the Late Cretaceous of NW Patagonia and the evolution of abelisaurid theropods" Naturwissenschaften, 96, 409-414. [[doi:10.1007/s00114-008-0487-4.]]
@@ Linia 110: / Linia 114: @@
 Tortosa, T., Buffetaut, E., Vialle, N., Dutour, Y., Turini, E. & Cheylan, G. (2014) "A new abelisaurid dinosaur from the Late Cretaceous of southern France: Palaeobiogeographical implications" Annales de Paléontologie doi:10.1016/j.annpal.2013.10.003
-http://theropoda.blogspot.com/2008/12/lo-spinosauro-mimo-novas-et-al-2008.html
+Cau, A. (online 2008) http://theropoda.blogspot.com/2008/12/lo-spinosauro-mimo-novas-et-al-2008.html
-Paul, G.S. (2010) "The Princeton Field Guide to Dinosaurs" wyd. Princeton University</small>
+Paul, G.S. (2010) "The Princeton Field Guide to Dinosaurs" wyd. Princeton University
 [[Kategoria:Dinosauria]]

@@ Linia 26: / Linia 26: @@
 | [[Argentyna]] - Rio Negro
-<small>([[formacja Anacleto]])</small>
+<small>([[formacja]] [[Anacleto]] albo [[Allen]]<ref>Leanza i in., 2004, s. 71; Fernandez w Gianechini i in., 2015, s. 1-2; </ref>)</small>
 |-
 ! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
-| <small>późna [[kreda]] (wczasny [[kampan]])</small>
+| <small>późna [[kreda]] ([[kampan]] / wczesny [[mastrycht]])</small>
-ok. 84-76 Ma
+ok. 84-70 Ma
 |-
 ! '''Systematyka'''
@@ Linia 99: / Linia 99: @@
 Farke, A.A. & Sertich, J.J.W. (2013) "An Abelisauroid Theropod Dinosaur from the Turonian of Madagascar" PLoS ONE, 8(4), e62047. doi:10.1371/journal.pone.0062047
 Pol, D. & Rauhut, O.W.M. (2012) "A Middle Jurassic abelisaurid from Patagonia and the early diversification of theropod dinosaurs" Proceedings of the Royal Society of London B: Biological Sciences. 279(1741), 3170-3175. doi:10.1098/rspb.2012.0660

@@ Linia 80: / Linia 80: @@
 ''Abelisaurus'' jest tradycyjnie uważany za prymitywnego [[abelizauryd]]a - z powodu nietypowej dla abelizaurydów, długiej czaszki i mniej wyraźnej jej ornamentacji. Pozycję taką sugeruje wiele badań (z obszerniejszych np. [[Ceratosauria#Canale_i_in..2C_2009|Canale i in., 2009]]; [[Ceratosauria#Pol_i_Rauhut.2C_2012|Pol i Rauhut, 2012]]). Wśród abelizaurydów wyróżniono dwa [[klad]]y - monotypowy [[Abelisaurinae]] (definiowany jako zawierający wszystkie abelizaurdy bliżej spokrewnione z ''Abelisaurus'' niż z ''[[Carnotaurus]]'') oraz [[Carnotaurinae]], do którego należą zwierzęta bliższe karnotaurowi.
-Taka dychotomia jest jednak zapewne wynikiem niekompletności materiału kopalnego ''Abelisaurus''. Wiele badań mających na celu poznanie filogenezy ceratozaurów wskazuje, że abelizaur nie jest prymitywniejszy od grupowanych uprzednio w podrodzinę Carnotaurinae zaawansowanych abelizaurydów ([[Ceratosauria#Carrano_i_Sampson.2C_2008|Carrano i Sampson, 2008]]; [[Ceratosauria#S.C3.A1nchez-Hern.C3.A1ndez_i_Benton.2C_2013|Sánchez-Hernández i Benton, 2013]]; [[Ceratosauria#Farke_i_Sertich.2C_2013|Farke i Sertich, 2013]]; [[Ceratosauria#Tortosa_i_in..2C_2014|Tortosa i in., 2014]]).
+Taka dychotomia jest jednak zapewne wynikiem niekompletności materiału kopalnego ''Abelisaurus''. Wiele badań mających na celu poznanie filogenezy ceratozaurów wskazuje, że abelizaur nie jest prymitywniejszy od grupowanych uprzednio w podrodzinę Carnotaurinae zaawansowanych abelizaurydów ([[Ceratosauria#Carrano_i_Sampson.2C_2008|Carrano i Sampson, 2008]]; [[Ceratosauria#S.C3.A1nchez-Hern.C3.A1ndez_i_Benton.2C_2014|Sánchez-Hernández i Benton, 2014]]; [[Ceratosauria#Farke_i_Sertich.2C_2013|Farke i Sertich, 2013]]; [[Ceratosauria#Tortosa_i_in..2C_2014|Tortosa i in., 2014]]).
 ==Spis gatunków==
@@ Linia 104: / Linia 104: @@
 Sampson, S.D. & Witmer, L.M. (2007) "Cranofacial anatomy of Majungasaurus crenatissimus (Theropoda: Abelisauridae) from the Late Cretaceous of Madagascar" [w:] Sampson, S.D. & Krause, D.W. (red.) "Majungasaurus crenatissimus (Theropoda: Abelisauridae) from the Late Cretaceous of Madagascar" Society of Vertebrate Paleontology Memoir 8, 32–102.
-Sánchez-Hernández, B. & Benton, M.J. (2013) "Filling the ceratosaur gap: A new ceratosaurian theropod from the Early Cretaceous of Spain" Acta Palaeontologica Polonica, doi:10.4202/app.2011.0144
+Sánchez-Hernández, B. & Benton, M.J. (2014) "Filling the ceratosaur gap: A new ceratosaurian theropod from the Early Cretaceous of Spain" Acta Palaeontologica Polonica, doi:10.4202/app.2011.0144
 Tortosa, T., Buffetaut, E., Vialle, N., Dutour, Y., Turini, E. & Cheylan, G. (2014) "A new abelisaurid dinosaur from the Late Cretaceous of southern France: Palaeobiogeographical implications" Annales de Paléontologie doi:10.1016/j.annpal.2013.10.003