Adasaurus - Historia wersji

Paweł o 08:14, 30 mar 2024

2024-03-30T08:14:04Z

Paweł o 18:33, 29 mar 2024

2024-03-29T18:33:42Z

Kamil Kamiński: /* Etymologia */

2024-03-29T18:17:59Z

‎Etymologia

Dino: /* Spis gatunków */

2024-03-29T17:51:58Z

‎Spis gatunków

Taurovenator: /* Wybrana bibliografia */

2024-03-29T17:39:16Z

‎Wybrana bibliografia

Taurovenator: /* Materiał kopalny */

2024-03-29T17:38:07Z

‎Materiał kopalny

Taurovenator o 17:30, 29 mar 2024

2024-03-29T17:30:56Z

Taurovenator o 17:30, 29 mar 2024

2024-03-29T17:30:32Z

Taurovenator: /* Wybrana bibliografia */

2024-03-29T15:51:45Z

‎Wybrana bibliografia

Taurovenator o 15:33, 29 mar 2024

2024-03-29T15:33:11Z

@@ Linia 65: / Linia 65: @@
 [[Plik:Therizinosaurus, Tylocephale & Adasaurus.jpg|300px|thumb|right|Adazaur w środowisku naturalnym (w lewym dolnym rogu). Towarzyszą mu dwa [[Therizinosaurus|terizinozaury]] (w środku) i cztery [[Prenocephale|prenocefale]] (trzy w prawym dolnym rogu i jeden na lewo od terizinozaurów). Autor: Abelov2014. [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Therizinosaurus,_Tylocephale_%26_Adasaurus.jpg].]]
 Adazaur prawdopodobnie żył w wilgotnych lasach z sezonową porą deszczową o chłodnych zimach. Więcej informacji o środowisku życia tego teropoda dowiesz się z [[Tarbosaurus#Środowisko]].
 ==Spis gatunków==

@@ Linia 11: / Linia 11: @@
 <small>([[formacja]] [[Nemegt]] - Bugiin Tsav)</small>
 |czas             = {{Występowanie|69|67}}
-ok.?69-67 [[Ma]] (??66,7<ref>datowanie U-Pb i spektrometryczne zębów tarbozaurów ze środkowej części formacji Nemegt wykazały, że ich wiek sięga ok. 66, 7, ale nie wiadomo dokładnie na jaką rozpiętość czasową mastrychtu rozciągają się pozostałe skały tej formacji. Podana wartość jest stosunkowo bezpieczna. Tanabe M., Aoki K., Chiba K., Saneyoshi M., Kodaira S., Nishido H., Mainbayar B., Tsogtbaatar K., Ishigaki S. 2023. Apatite U–Pb dating of dinosaur teeth from the Upper Cretaceous Nemegt Formation in the Gobi Desert, Mongolia: Contribution to depositional age constraints. Island Arc 32: e12488.</ref><br> ) [[Ma]]<br>
+ok.?69-67 [[Ma]] (??66,7<ref>datowanie U-Pb i spektrometryczne zębów tarbozaurów ze środkowej części formacji Nemegt wykazały, że ich wiek sięga ok. 66, 7, ale nie wiadomo dokładnie na jaką rozpiętość czasową mastrychtu rozciągają się pozostałe skały tej formacji. Podana wartość jest stosunkowo bezpieczna. Tanabe M., Aoki K., Chiba K., Saneyoshi M., Kodaira S., Nishido H., Mainbayar B., Tsogtbaatar K., Ishigaki S. 2023. Apatite U–Pb dating of dinosaur teeth from the Upper Cretaceous Nemegt Formation in the Gobi Desert, Mongolia: Contribution to depositional age constraints. Island Arc 32: e12488.</ref>) [[Ma]]<br>
 <small>[[późna kreda]] (środkowy-?późny [[mastrycht]])</small>
 |systematyka      =
@@ Linia 38: / Linia 38: @@
 |mapa =
 }}
 ==Wstęp==
 ''Adasaurus'' to stosunkowo duży rodzaj [[Dromaeosauridae|dromeozauryda]] żyjącego na terenie dzisiejszej Mongolii pod koniec okresu kredowego.

@@ Linia 43: / Linia 43: @@
 ==Etymologia==
-Nazwa rodzajowa oznacza "jaszczur Ady", co odnosi się do złego ducha z mongolskiej mitologii. Epitet gatunkowy odnosi się do Mongolii na której terytorium odnaleziono tego teropoda.
+Nazwa rodzajowa oznacza "jaszczur Ady", co stanowi nawiązanie do złego ducha z mongolskiej mitologii. Epitet gatunkowy odnosi się do Mongolii na której terytorium odnaleziono tego teropoda.
 ==Materiał kopalny==

@@ Linia 81: / Linia 81: @@
 |-
 | = ''[[Dromaeosaurus]] mongoliensis''
-| {{Kpt|({{Kpt|Barsbold}}, 1983}} [[Paul]]}}, [[1988]]
+| {{Kpt|({{Kpt|Barsbold}}, 1983) [[Paul]]}}, [[1988]]
 |}

← poprzednia wersja		Wersja z 17:39, 29 mar 2024
Linia 97:		Linia 97:

	Makovicky, P. J.; Apesteguía, S.; Agnolín, F. L. (2005). "The earliest dromaeosaurid theropod from South America". Nature. 437 (7061): 1007–1011 [https://doi.org/10.1038%2Fnature03996]		Makovicky, P. J.; Apesteguía, S.; Agnolín, F. L. (2005). "The earliest dromaeosaurid theropod from South America". Nature. 437 (7061): 1007–1011 [https://doi.org/10.1038%2Fnature03996]
		+
		+	Mortimer, M. (online) [https://theropoddatabase.com/Dromaeosaurs.htm#Adasaurusmongoliensis]

	Napoli, J. G.; Ruebenstahl, A. A.; Bhullar, B.-A. S.; Turner, A. H.; Norell, M. A. (2021). "A New Dromaeosaurid (Dinosauria: Coelurosauria) from Khulsan, Central Mongolia" (PDF). American Museum Novitates (3982): 1–47 [https://doi.org/10.1206%2F3982.1]		Napoli, J. G.; Ruebenstahl, A. A.; Bhullar, B.-A. S.; Turner, A. H.; Norell, M. A. (2021). "A New Dromaeosaurid (Dinosauria: Coelurosauria) from Khulsan, Central Mongolia" (PDF). American Museum Novitates (3982): 1–47 [https://doi.org/10.1206%2F3982.1]

@@ Linia 47: / Linia 47: @@
 ==Materiał kopalny==
 [[Plik:Adasaurus Skull.png|300px|thumb|right|Rekonstrukcja czaszki adazaura. Autor: PaleoNeolitic.  [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Adasaurus_Skull.png].]]
-[[Holotyp]] (MPC-D 100/20) (2,7 m; osobnik w pełni dojrzały): tylna część czaszki i żuchwy, 8 kręgów szyjnych, 11 kręgów grzbietowych, kość krzyżowa, 7 kręgów ogonowych, szewrony, kość łopatkowa i krucza, płyta mostkowa, kość biodrowa (202 mm), łonowa (241 mm), kulszowa (118 mm), kości udowe (273 mm), piszczele, kości śródstopia I, II, III, IV, V, paliczki I-1, II-1 (23 mm), II-2 (14 mm), pazur stopy IV. Wg Sentera (2010) pazur stopy II (zredukowany) nie należał do tego okazu, lecz późniejsi autorzy dalej uznawali tą cechę. [[Norell]] i Makovicky (1997) sądzili, że okaz ten należał do osobnika z licznymi patologiami (m.in. miednicy, czy kości kończyn dolnych, lecz ponowne zbadanie tego okazu wykazało, że domniemane cechy patologiczne (zrośnięcie się przednich części k. środstopia) są raczej dowodem na dojrzały anatomicznie wiek zmarłego [[Maniraptora|maniraptora]].
+[[Holotyp]] (MPC-D 100/20) (2,7 m; osobnik w pełni dojrzały): tylna część czaszki i żuchwy, 8 kręgów szyjnych, 11 kręgów grzbietowych, kość krzyżowa, 7 kręgów ogonowych, szewrony, kość łopatkowa i krucza, płyta mostkowa, kość biodrowa (202 mm), łonowa (241 mm), kulszowa (118 mm), kości udowe (273 mm), piszczele, kości śródstopia I, II, III, IV, V, paliczki I-1, II-1 (23 mm), II-2 (14 mm), pazur stopy IV. Wg Sentera (2010) pazur stopy II (zredukowany) nie należał do tego okazu, lecz późniejsi autorzy dalej uznawali tą cechę (ale patrz [[Mortimer]] (online)). [[Norell]] i Makovicky (1997) sądzili, że okaz ten należał do osobnika z licznymi patologiami (m.in. miednicy, czy kości kończyn dolnych, lecz ponowne zbadanie tego okazu wykazało, że domniemane cechy patologiczne (zrośnięcie się przednich części k. środstopia) są raczej dowodem na dojrzały anatomicznie wiek zmarłego [[Maniraptora|maniraptora]].
 [[Paratyp]] (MPC-D 100/21): 2 środkowe kręgi ogonowe, kości stopy. Należał do dorosłego osobnika lecz był nieco większy niż okaz typowy (Molina-Pérez i Larramendi, 2019).

← poprzednia wersja		Wersja z 17:30, 29 mar 2024
Linia 1:		Linia 1:
−	~~Opis w trakcie rozszerzenia.~~
	{{DISPLAYTITLE:''Adasaurus''}}		{{DISPLAYTITLE:''Adasaurus''}}
	{{Opis		{{Opis

@@ Linia 41: / Linia 41: @@
 ==Wstęp==
-''Adasaurus'' był prawdopodobnie dalekim krewniakiem ''[[Velociraptor]]''. Został opisany w [[1983]] roku przez [[Rinchen Barsbold|Barsbold]]a na podstawie szczątków znalezionych na terenie dzisiejszej Mongolii. Na każdej stopie, jak na dromeozaura przystało, także i adazaur miał krótki, ostry jak brzytwa szpon w kształcie sierpa przeznaczony do rozrywania ciała mniejszej ofiary.
+''Adasaurus'' to stosunkowo duży rodzaj [[Dromaeosauridae|dromeozauryda]] żyjącego na terenie dzisiejszej Mongolii pod koniec okresu kredowego.
 ==Etymologia==
-''Adasaurus mongoliensis'' oznacza "jaszczur Ada z Mongolii". Ada to zły duch z mongolskiej mitologii.
+Nazwa rodzajowa oznacza "jaszczur Ady", co odnosi się do złego ducha z mongolskiej mitologii. Epitet gatunkowy odnosi się do Mongolii na której terytorium odnaleziono tego teropoda.
 ==Materiał kopalny==
 [[Plik:Adasaurus Skull.png|300px|thumb|right|Rekonstrukcja czaszki adazaura. Autor: PaleoNeolitic.  [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Adasaurus_Skull.png].]]
-[[Holotyp]] (MPC-D 100/20) (2,39 m; osobnik w pełni dojrzały): tylna część czaszki i żuchwy, 8 kręgów szyjnych, 11 kręgów grzbietowych, kość krzyżowa, 7 kręgów ogonowych, szewrony, kość łopatkowa i krucza, płyta mostkowa, kość biodrowa (202 mm), łonowa (241 mm), kulszowa (118 mm), kości udowe (273 mm), piszczele, kości śródstopia I, II, III, IV, V, paliczki I-1, II-1 (23 mm), II-2 (14 mm), pazur stopy IV.
+[[Holotyp]] (MPC-D 100/20) (2,7 m; osobnik w pełni dojrzały): tylna część czaszki i żuchwy, 8 kręgów szyjnych, 11 kręgów grzbietowych, kość krzyżowa, 7 kręgów ogonowych, szewrony, kość łopatkowa i krucza, płyta mostkowa, kość biodrowa (202 mm), łonowa (241 mm), kulszowa (118 mm), kości udowe (273 mm), piszczele, kości śródstopia I, II, III, IV, V, paliczki I-1, II-1 (23 mm), II-2 (14 mm), pazur stopy IV. Wg Sentera (2010) pazur stopy II (zredukowany) nie należał do tego okazu, lecz późniejsi autorzy dalej uznawali tą cechę. [[Norell]] i Makovicky (1997) sądzili, że okaz ten należał do osobnika z licznymi patologiami (m.in. miednicy, czy kości kończyn dolnych, lecz ponowne zbadanie tego okazu wykazało, że domniemane cechy patologiczne (zrośnięcie się przednich części k. środstopia) są raczej dowodem na dojrzały anatomicznie wiek zmarłego [[Maniraptora|maniraptora]].
 Materiał niegdyś przypisany do ''Adasaurus'', ale należący do nieopisanego dromeozaura z formacji [[Bayanshiree]]:
@@ Linia 63: / Linia 58: @@
 (MPC-D 100/23): niekompletna czaszka, kości stopy (Currie i Varricchio, [[2004]]).
 {| class="wikitable"
 |{{V|''Adasaurus''}}
 | {{Kpt|[[Rinchen Barsbold|Barsbold]]}}, [[1983]]
 |-
 |{{V|''A. mongoliensis''}}
@@ Linia 75: / Linia 86: @@
 ==Wybrana bibliografia==
-<small>http://en.wikipedia.org/wiki/Adasaurus
+<small>
-http://home.comcast.net/~eoraptor/Dromaeosaurs.htm#Adasaurusmongoliensis
+Bishop, P. J. (2019). "Testing the function of dromaeosaurid (Dinosauria, Theropoda) 'sickle claws' through musculoskeletal modelling and optimization". PeerJ. 7: e7577 [https://doi.org/10.7717%2Fpeerj.7577]
 Currie, P. J.; Varricchio, D. J. (2004). "A new dromaeosaurid from the Horseshoe Canyon Formation (Upper Cretaceous) of Alberta, Canada". Feathered Dragons. Indiana University Press. p. 128. ISBN
 Paul, G.S. (2016) "The Princeton Field Guide to Dinosaurs" wyd. Princeton University - Princeton i Oxford
 <references/></small>

← poprzednia wersja		Wersja z 15:51, 29 mar 2024
Linia 78:		Linia 78:

	http://home.comcast.net/~eoraptor/Dromaeosaurs.htm#Adasaurusmongoliensis		http://home.comcast.net/~eoraptor/Dromaeosaurs.htm#Adasaurusmongoliensis
		+
		+	Currie, P. J.; Varricchio, D. J. (2004). "A new dromaeosaurid from the Horseshoe Canyon Formation (Upper Cretaceous) of Alberta, Canada". Feathered Dragons. Indiana University Press. p. 128. ISBN

	Paul, G.S. (2016) "The Princeton Field Guide to Dinosaurs" wyd. Princeton University - Princeton i Oxford		Paul, G.S. (2016) "The Princeton Field Guide to Dinosaurs" wyd. Princeton University - Princeton i Oxford

← poprzednia wersja		Wersja z 15:33, 29 mar 2024
Linia 1:		Linia 1:
		+	Opis w trakcie rozszerzenia.
	{{DISPLAYTITLE:''Adasaurus''}}		{{DISPLAYTITLE:''Adasaurus''}}
	{{Opis		{{Opis