Agilisaurus - Historia wersji

Kamil Kamiński: /* Bibliografia */

2026-03-05T08:41:17Z

‎Bibliografia

Kamil Kamiński: /* Filogeneza */

2026-03-05T08:41:04Z

‎Filogeneza

Paweł: /* Bibliografia */

2024-03-17T08:49:42Z

‎Bibliografia

Kamil Kamiński: /* Historia taksonu */

2022-06-02T12:49:45Z

‎Historia taksonu

Kamil Kamiński: /* Historia taksonu */

2022-06-02T12:49:22Z

‎Historia taksonu

Kamil Kamiński o 12:26, 2 cze 2022

2022-06-02T12:26:11Z

Kamil Kamiński: /* Budowa */

2020-04-20T18:47:44Z

‎Budowa

Kamil Kamiński o 19:06, 2 kwi 2020

2020-04-02T19:06:43Z

Kamil Kamiński o 18:57, 24 mar 2020

2020-03-24T18:57:59Z

Kamil Kamiński: /* Budowa */

2020-01-24T10:26:32Z

‎Budowa

← poprzednia wersja		Wersja z 08:41, 5 mar 2026
Linia 66:		Linia 66:

	Boyd, C.A. (2015). "The systematic relationships and biogeographic history of ornithischian dinosaurs". „PeerJ”. 3, s. e1523. [[DOI: 10.7717/peerj.1523]].		Boyd, C.A. (2015). "The systematic relationships and biogeographic history of ornithischian dinosaurs". „PeerJ”. 3, s. e1523. [[DOI: 10.7717/peerj.1523]].
		+
		+	Dieudonne, P.-M., Becerra, M.G., Zanesco, T., Tortosa, T., Cruzado-Caballero, P., Stein, K. & Fernandez-Baldor, F.T. (2026). „''Foskeia pelendonum'', a new rhabdodontomorph from the Lower Cretaceous of Salas de los Infantes (Burgos Province, Spain), and a new phylogeny of ornithischian dinosaurs.” Papers in Palaeontology, Vol. 12, Part 1, e70057.

	Holtz, T. (2012) ''"Dinosaurs"'' (suplement) [[https://www.geol.umd.edu/~tholtz/dinoappendix/HoltzappendixWinter2011.pdf]]		Holtz, T. (2012) ''"Dinosaurs"'' (suplement) [[https://www.geol.umd.edu/~tholtz/dinoappendix/HoltzappendixWinter2011.pdf]]

@@ Linia 46: / Linia 46: @@
 ==Filogeneza==
-''Agilisaurus'' początkowo uznany został za [[Ornithopoda|ornitopoda]] z uważanej obecnie za [[parafiletyzm|parafiletyczną]] rodziny Fabrosauridae. Wg większości współczesnych analiz filogenetycznych, był on znacznie bardziej prymitywny i zajmował pozycję wśród [[takson bazalny|bazalnych]] przedstawicieli [[Neornithischia]] (Burrett i in., [2005]; Boyd, [2015]).
+''Agilisaurus'' początkowo uznany został za [[Ornithopoda|ornitopoda]] z uważanej obecnie za [[parafiletyzm|parafiletyczną]] rodziny Fabrosauridae. Wg większości współczesnych analiz filogenetycznych, był on znacznie bardziej prymitywny i zajmował pozycję wśród [[takson bazalny|bazalnych]] przedstawicieli [[Neornithischia]] (Burrett i in., [2005]; Boyd, [2015]). Wg Dieudonne"a i in. (2026) był to jednak prymitywny ornitopod.
 [[Plik: Zigong_Dinosaur_Museum_Agilisaurus.jpg|300px|thumb|right|Szkielet agilizaura w pozycji pośmiertnej. Autor zdjęcia: Zhangzhugang. [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Zigong_Dinosaur_Museum_Agilisaurus.jpg].]]

@@ Linia 74: / Linia 74: @@
 [[Kategoria:Dinosauria]]
 [[Kategoria:Ornithischia]]
 [[Kategoria:Azja]]
 [[Kategoria:Chiny]]
 [[Kategoria:Mezozoik]]
 [[Kategoria:Jura]]

@@ Linia 36: / Linia 36: @@
 ==Historia taksonu==
-''Agilisaurus'' został nazwany w 1990 r. przez [[Guangzhao Peng|Guangzhao Penga]]. Dwa lata później autor ten opublikował pełniejszy opis jego osteologii. Peng uznał też, że do ''Agilisaurus'' należy zaliczyć drugi gatunek - ''A. multidens'', wcześniej łączony z rodzajem ''[[Yanduaurus]]''. W 2005 r. został on przeniesiony do osobnego rodzaju ''[[Hexinlusaurus]]''.
+''Agilisaurus'' został nazwany w 1990 r. przez [[Guangzhao Peng|Guangzhao Penga]]. Dwa lata później autor ten opublikował pełniejszy opis jego osteologii. Peng uznał też, że do ''Agilisaurus'' należy zaliczyć drugi gatunek - ''A. multidens'', wcześniej łączony z rodzajem ''[[Yandusaurus]]''. W 2005 r. został on przeniesiony do osobnego rodzaju ''[[Hexinlusaurus]]''.
 ==Budowa==

@@ Linia 36: / Linia 36: @@
 ==Historia taksonu==
-''Agilisaurus'' został nazwany w 1990 r. przez [[Guangzhao Peng|Guangzhao Penga]]. Dwa lata później autor ten opublikował pełniejszy opis jego osteologii. Peng uznał też, że do ''Agilisaurus'' należy zaliczyć drugi gatunek - ''A. multidens'', wcześniej łączony z rodzajem ''[[Ynaduaurus]]''. W 2005 r. został on przeniesiony do osobnego rodzaju ''[[Hexinlusaurus]]''.
+''Agilisaurus'' został nazwany w 1990 r. przez [[Guangzhao Peng|Guangzhao Penga]]. Dwa lata później autor ten opublikował pełniejszy opis jego osteologii. Peng uznał też, że do ''Agilisaurus'' należy zaliczyć drugi gatunek - ''A. multidens'', wcześniej łączony z rodzajem ''[[Yanduaurus]]''. W 2005 r. został on przeniesiony do osobnego rodzaju ''[[Hexinlusaurus]]''.
 ==Budowa==

@@ Linia 30: / Linia 30: @@
 ==Etymologia==
-Nazwa ''Agilisaurus'' pochodzi od chińskiego słowa ''agilis'', oznaczającego „zwinny” oraz greckiego ''sauros'' („gad”, „jaszczur”). Epitet gatunkowy honoruje amerykańskiego geologa George’a Louderbacka, pioniera poszukiwań kości dinozaurów na terenie prowincji Syczuan.
+Nazwa ''Agilisaurus'' pochodzi od łacińskiego słowa ''agilis'', oznaczającego „zwinny” oraz greckiego ''sauros'' („gad”, „jaszczur”). Epitet gatunkowy honoruje amerykańskiego geologa George’a Louderbacka, pioniera poszukiwań kości dinozaurów na terenie prowincji Syczuan.
 ==Materiał kopalny==

@@ Linia 39: / Linia 39: @@
 ==Budowa==
-''Agilisaurus'' był niewielkim, dwunożnym roślinożercą, być może uzupełniającym wegetariańską dietę niewielkimi zwierzętami. Czaszka była krótka i wysoka. Patrząc z góry, mała kształt tępego trójkąta, a w widoku bocznym przypominała klin. Kość przedszczękowa zawierała 6 zębów (5 wg Penga [1992]; obecność zębów w tej kości jest cechą prymitywną u przedstawicieli [[Ornithischia]]), szczękowa 14, a zębowa – 20. W kości przedszczękowej znajdowały się wydłużone, ostre zęby podobne do kłów. Pozostałe zęby miały trójkątny lub romboidalny kształt. Drugi z autorów niniejszego artykułu zwrócił uwagę, że zakrzywione do tyłu zęby w przedniej części żuchwy mogą wskazywać na częściową mięsożerność. Oczodoły były duże, a nozdrza zewnętrzne – stosunkowo małe i eliptyczne (Peng, 1992).
+''Agilisaurus'' był niewielkim, dwunożnym roślinożercą, być może uzupełniającym wegetariańską dietę niewielkimi zwierzętami. Czaszka była krótka i wysoka. Patrząc z góry, mała kształt tępego trójkąta, a w widoku bocznym przypominała klin. Kość przedszczękowa zawierała 6 zębów (5 wg Penga [1992]; obecność zębów w tej kości jest cechą prymitywną u przedstawicieli [[Ornithischia]]), szczękowa 14, a zębowa – 20. W kości przedszczękowej znajdowały się wydłużone, ostre zęby podobne do kłów. Pozostałe zęby miały trójkątny lub romboidalny kształt. Drugi z autorów niniejszego artykułu zwrócił uwagę, że zakrzywione do tyłu zęby w przedniej części czaszki i żuchwy mogą wskazywać na częściową mięsożerność. Oczodoły były duże, a nozdrza zewnętrzne – stosunkowo małe i eliptyczne (Peng, 1992).
 [[Plik: Zigong_Dinosaur_Museum_Agilisaurus_louderbacki.jpg|300px|thumb|right|Zmontowany szkielet agilizaura. Autor zdjęcia: Zhangzhugang. [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Zigong_Dinosaur_Museum_Agilisaurus_louderbacki.jpg].]]

← poprzednia wersja		Wersja z 19:06, 2 kwi 2020
Linia 43:		Linia 43:

	Łopatka była krótka i szeroka. Kończyny przednie cechowały się delikatną budową i były raczej krótkie (kość ramienna stanowiła połowę długości kości udowej). W przeciwieństwie do nich kończyny tylne były długie i masywnie zbudowane. Kość piszczelowa nieznacznie przewyższała długością kość udową. Ogon agilizaura był względnie długi i stanowił ponad połowę długości całego ciała. Skostniałe ścięgna usztywniające kręgosłup występowały w odcinku grzbietowym kręgosłupa, ale brakowało ich w ogonie (Peng, 1992).		Łopatka była krótka i szeroka. Kończyny przednie cechowały się delikatną budową i były raczej krótkie (kość ramienna stanowiła połowę długości kości udowej). W przeciwieństwie do nich kończyny tylne były długie i masywnie zbudowane. Kość piszczelowa nieznacznie przewyższała długością kość udową. Ogon agilizaura był względnie długi i stanowił ponad połowę długości całego ciała. Skostniałe ścięgna usztywniające kręgosłup występowały w odcinku grzbietowym kręgosłupa, ale brakowało ich w ogonie (Peng, 1992).
		+	[[Plik: Agilizaur.jpg\|300px\|thumb\|right\|Rekonstrukcja głowy. Autor: Tomasz Singer.]]

	==Filogeneza==		==Filogeneza==

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{DISPLAYTITLE:''Agilisaurus''}}
 {{Opis
-  |Autor                  = [[Kamil Kamiński]]
+  |Autor                  = [[Kamil Kamiński]], [[Tomasz Singer]]
   |Korekta                =
   |nazwa                  = ''Agilisaurus'' (agilizaur)
@@ Linia 39: / Linia 39: @@
 ==Budowa==
-''Agilisaurus'' był niewielkim, dwunożnym roślinożercą. Czaszka była krótka i wysoka. Patrząc z góry, mała kształt tępego trójkąta, a w widoku bocznym przypominała klin. Kość przedszczękowa zawierała 5 zębów (obecność zębów w tej kości jest cechą prymitywną u przedstawicieli [[Ornithischia]]), szczękowa 14, a zębowa – 20. W kości szczękowej znajdowały się wydłużone, ostre zęby podobne do kłów. Pozostałe zęby miały trójkątny lub romboidalny kształt. Oczodoły były duże, a nozdrza zewnętrzne – stosunkowo małe i eliptyczne (Peng, 1992).
+''Agilisaurus'' był niewielkim, dwunożnym roślinożercą, być może uzupełniającym wegetariańską dietę niewielkimi zwierzętami. Czaszka była krótka i wysoka. Patrząc z góry, mała kształt tępego trójkąta, a w widoku bocznym przypominała klin. Kość przedszczękowa zawierała 6 zębów (5 wg Penga [1992]; obecność zębów w tej kości jest cechą prymitywną u przedstawicieli [[Ornithischia]]), szczękowa 14, a zębowa – 20. W kości przedszczękowej znajdowały się wydłużone, ostre zęby podobne do kłów. Pozostałe zęby miały trójkątny lub romboidalny kształt. Drugi z autorów niniejszego artykułu zwrócił uwagę, że zakrzywione do tyłu zęby w przedniej części żuchwy mogą wskazywać na częściową mięsożerność. Oczodoły były duże, a nozdrza zewnętrzne – stosunkowo małe i eliptyczne (Peng, 1992).
 [[Plik: Zigong_Dinosaur_Museum_Agilisaurus_louderbacki.jpg|300px|thumb|right|Zmontowany szkielet agilizaura. Autor zdjęcia: Zhangzhugang. [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Zigong_Dinosaur_Museum_Agilisaurus_louderbacki.jpg].]]