Akainacephalus - Historia wersji

Paweł o 19:32, 7 lip 2024

2024-07-07T19:32:06Z

Kamil Kamiński o 19:22, 7 lip 2024

2024-07-07T19:22:20Z

Paweł: uzupełnienia

2024-07-07T17:15:16Z

uzupełnienia

Paweł o 17:23, 28 cze 2023

2023-06-28T17:23:09Z

Paweł: Paleośrodowisko

2022-08-28T15:04:57Z

Paleośrodowisko

Kamil Kamiński: /* Materiał kopalny */

2022-08-27T22:12:24Z

‎Materiał kopalny

Kamil Kamiński o 22:10, 27 sie 2022

2022-08-27T22:10:50Z

Paweł: Poprawa opisu

2022-08-27T20:38:16Z

Poprawa opisu

Dino: Zastępowanie tekstu - "Występowanie3" na "Występowanie"

2018-12-10T14:48:45Z

Zastępowanie tekstu - "Występowanie3" na "Występowanie"

Dino o 16:25, 3 gru 2018

2018-12-03T16:25:09Z

@@ Linia 11: / Linia 11: @@
 <small> ([[formacja]] [[Kaiparowits]])</small>
   |czas                   = {{Występowanie|76.3|76}}
-ok. 76 [[Ma]]<br>
+ok. 76,3 [[Ma]]<br>
 <small>[[późna kreda]] ([[kampan]])</small>
   |systematyka            = [[Dinosauria]]
@@ Linia 36: / Linia 36: @@
 }}
 ==Wstęp==
 ''Akainacephalus johnsoni'' to późnokredowy [[zaawansowany]] przedstawiciel ankylozaurów. Jak wielu jego krewnych, zamieszkiwał tereny należące do obecnych [[USA|Stanów Zjednoczonych]]. Szkielet akainacefala znaleziono w południowym Utah, lecz morfologią czaszki przypomina azjatyckie ankylozaurydy, jak np. ''[[Saichania]] chulsanensis'', ''[[Pinacosaurus]] grangeri'' czy ''[[Minotaurasaurus]] ramachandrani''.
 ==Odkrycie, wiek i lokalizacja==
-Holotyp tego dinozaura pancernego mieścił się w środkowych warstwach (bliżej dolnych pokładów niż górnych) [[Kaiparowits|formacji Kaiparowits]]. Te złoża piaskowca obfitują w skamieniałości różnych [[takson]]ów. Wiek formacji Kaiparowits oceniany jest na późny [[kampan]], a konkretne znalezisko ''Akainacephalus'' na około 76,26 +/- 0,10 [[Ma]].
+[[Plik:Akainacephalus skeleton.jpg|thumb|Zrekonstruowany szkielet ''Akainacephalus''. Fot. ケラトプスユウタ]]
 Szkielet akainacefala odnaleziono na terenie hrabstwa Kane (południowe Utah) w rejonie Horse Mountain. Lokalizacja nr 1109, w której spoczywały szczątki tego ankylozaura, znana jest również pod potoczną nazwą "HMG Quarry". Szczątki te zostały wykopane w latach 2008-2010 (Loewen i in., 2013).
@@ Linia 46: / Linia 46: @@
 ==Materiał kopalny==
 [[Plik:Akainacephalus_reconstructions.png|thumb|Rekonstrukcja szkieletu ''Akainacephalus''. Na żółto zaznaczono odnalezione kości. Źródło: Wiersma i Irmis, 2018]]
-Bardzo dobrze zachowany [[holotyp]] UMNH VP 20202 to szkielet kompletny w ok. 45%, na który składają się: kompletna czaszka, obie k. żuchwowe, k. przedzębowa, kregi (4 grzbietowe, 4 grzbietowo-krzyżowe, 3 krzyżowe, 1 krzyżowo-ogonowy i 8 ogonowych), żebra, kompletna maczuga ogonowa, obie łopatki, lewa k. krucza, prawa k. ramienna i łokciowa, częściowa lewa k. biodrowa, lewa k. udowa, piszczelowa i strzałkowa, paliczek, 2 niekompletne półpierścienie szyjne i 17 grzbietowych i dalszych osteodermów o różnych rozmiarach i kształtach.
+Bardzo dobrze zachowany [[holotyp]] UMNH VP 20202 to szkielet kompletny w ok. 45%, na który składają się: kompletna czaszka, obie k. żuchwowe, k. przedzębowa, kręgi (4 grzbietowe, 4 grzbietowo-krzyżowe, 3 krzyżowe, 1 krzyżowo-ogonowy i 8 ogonowych), żebra, kompletna maczuga ogonowa, obie łopatki, lewa k. krucza, prawa k. ramienna i łokciowa, częściowa lewa k. biodrowa, lewa k. udowa, piszczelowa i strzałkowa, paliczek, 2 niekompletne półpierścienie szyjne i 17 grzbietowych i dalszych osteodermów o różnych rozmiarach i kształtach.
 Wielkość holotypu można szacować na około 3 m długości.
@@ Linia 53: / Linia 53: @@
 ===Czaszka===
 [[Plik:Akainacephalus and nodocephalosaurus skulls.jpg|thumb|Porównanie czaszek ''Akainacephalus'' (z lewej) i ''[[Nodocephalosaurus]]'' (z prawej). Źródło: Wiersma i Irmis, 2018]]
-''Akainacephalus'' od pozostałych przedstawicieli [[Ankylosauridae]] różnił się przede wszystkim morfologią czaszki. Pokrywały ją liczne płaskie kości zwane ''[[caputegulae]]''. W zależności od ich lokalizacji różniły się od siebie kształtem i wielkością. Dodatkowo oprócz ''[[caputegulae]]'', czaszkę chroniły liczne rogi. Na kości kwadratowo-jarzmowej znajdował się trójkątny, niemalże prosto wystający róg. Róg z kości łuskowowej znajdował się tuż za guzem naodczodołowym. Oczodoły były skierowane przednio-bocznie. Nozdrza zwierzęcia znajdowały się z boku podobnie jak u ''[[Nodocephalosaurus]]''. Były one również zasłonięte od góry przez ''[[caputegulae]]'', zaś od dołu - przez wtórne podniebienie szczękowe. W kości szczękowej znajdowało się co najmniej 16 zębów. Kość zębowa była największą częścią żuchwy i była podobna do tej u ''[[Saichania]]''.
+''Akainacephalus'' od pozostałych przedstawicieli [[Ankylosauridae]] różnił się przede wszystkim morfologią czaszki. Pokrywały ją liczne płaskie kości zwane ''[[caputegulae]]''. W zależności od ich lokalizacji różniły się od siebie kształtem i wielkością. Dodatkowo oprócz ''[[caputegulae]]'', czaszkę chroniły liczne rogi. Na kości kwadratowo-jarzmowej znajdował się trójkątny, niemalże prosto wystający róg. Róg z kości łuskowej znajdował się tuż za guzem naodczodołowym. Oczodoły były skierowane przednio-bocznie. Nozdrza zwierzęcia znajdowały się z boku podobnie jak u ''[[Nodocephalosaurus]]''. Były one również zasłonięte od góry przez ''[[caputegulae]]'', zaś od dołu - przez wtórne podniebienie szczękowe. W kości szczękowej znajdowało się co najmniej 16 zębów. Kość zębowa była największą częścią żuchwy i była podobna do tej u ''[[Saichania]]''.
 ===Szkielet pozaczaszkowy===

@@ Linia 53: / Linia 53: @@
 ===Czaszka===
 [[Plik:Akainacephalus and nodocephalosaurus skulls.jpg|thumb|Porównanie czaszek ''Akainacephalus'' (z lewej) i ''[[Nodocephalosaurus]]'' (z prawej). Źródło: Wiersma i Irmis, 2018]]
-''Akainacephalus'' od pozostałych przedstawicieli [[Ankylosauridae]] różnił się przede wszystkim morfologią czaszki. Pokrywały ją liczne płaskie kości zwane ''[[caputegulae]]''. W zależności od ich lokalizacji różniły się od siebie kształtem i wielkością. Dodatkowo oprócz ''[[caputegulae]]'', czaszkę chroniły liczne rogi. Na kości kwadratowo-jarzmowej znajdował się trójkątny, niemalże prosto wystający róg. Róg z kości łuskowowej znajdował się tuż za guzem naodczodołowym. Oczodoły były skierowane do przednio-bocznie. Nozdrza zwierzęcia znajdowały się z boku podobnie jak u ''[[Nodocephalosaurus]]''. Były one również zasłonięte od góry przez ''[[caputegulae]]'', zaś od dołu - przez wtórne podniebienie szczękowe. W kości szczękowej znajdowało się co najmniej 16 zębów. Kość zębowa była największą częścią żuchwy i była podobna do tej u ''[[Saichania]]''.
+''Akainacephalus'' od pozostałych przedstawicieli [[Ankylosauridae]] różnił się przede wszystkim morfologią czaszki. Pokrywały ją liczne płaskie kości zwane ''[[caputegulae]]''. W zależności od ich lokalizacji różniły się od siebie kształtem i wielkością. Dodatkowo oprócz ''[[caputegulae]]'', czaszkę chroniły liczne rogi. Na kości kwadratowo-jarzmowej znajdował się trójkątny, niemalże prosto wystający róg. Róg z kości łuskowowej znajdował się tuż za guzem naodczodołowym. Oczodoły były skierowane przednio-bocznie. Nozdrza zwierzęcia znajdowały się z boku podobnie jak u ''[[Nodocephalosaurus]]''. Były one również zasłonięte od góry przez ''[[caputegulae]]'', zaś od dołu - przez wtórne podniebienie szczękowe. W kości szczękowej znajdowało się co najmniej 16 zębów. Kość zębowa była największą częścią żuchwy i była podobna do tej u ''[[Saichania]]''.
 ===Szkielet pozaczaszkowy===

@@ Linia 10: / Linia 10: @@
   |miejsce                = [[USA]] - Utah
 <small> ([[formacja]] [[Kaiparowits]])</small>
-  |czas                   = {{Występowanie|76|75}}
+  |czas                   = {{Występowanie|76.3|76}}
 ok. 76 [[Ma]]<br>
 <small>[[późna kreda]] ([[kampan]])</small>
@@ Linia 26: / Linia 26: @@
 [[Ankylosaurini]]
-  |grafika                = Akainacephalus johnsoni Wikipedia Juandertal.jpg
+  |grafika                = Akainacephalus johnsoni.jpg
-  |podpis                 = Rekonstrukcja przyżyciowa ''Akainacephalus''. Autor: Juandertal [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Akainacephalus_johnsoni_Wikipedia_Juandertal.jpg]
+  |podpis                 = Rekonstrukcja przyżyciowa ''Akainacephalus''. Autor: Juandertal [https://commons.m.wikimedia.org/wiki/File:Akainacephalus_johnsoni.jpg]
   |PorównanieGrupa        = Ankylosauridae
   |PorównanieDługość      = 3
   |mapa                   =
-<display_points type="terrain" zoom=3>
+<display_points type="terrain" zoom=4>
 Kane County, Utah, USA~formacja [[Kaiparowits]], Horse Mountain, hrabstwo Kane, Utah, [[USA]]~<small>''A. johnsoni'' - holotyp UMNH VP 20202.<br>
 </display_points>
 }}
 ==Wstęp==
 ''Akainacephalus johnsoni'' to późnokredowy [[zaawansowany]] przedstawiciel ankylozaurów. Jak wielu jego krewnych, zamieszkiwał tereny należące do obecnych [[USA|Stanów Zjednoczonych]]. Szkielet akainacefala znaleziono w południowym Utah, lecz morfologią czaszki przypomina azjatyckie ankylozaurydy, jak np. ''[[Saichania]] chulsanensis'', ''[[Pinacosaurus]] grangeri'' czy ''[[Minotaurasaurus]] ramachandrani''.
-==Wiek i lokalizacja==
+==Odkrycie, wiek i lokalizacja==
-Holotyp tego dinozaura pancernego mieścił się w środkowych warstwach (bliżej dolnych pokładów niż górnych) [[formacja Kaiparowits|formacji Kaiparowits]]. Te złoża piaskowca obfitują w skamieniałości różnych [[takson]]ów. Wiek formacji Kaiparowits oceniany jest na późny [[kampan]], a konkretne znalezisko ''Akainacephalus'' na około 76,26 +/- 0,10 [[Ma]].
+Holotyp tego dinozaura pancernego mieścił się w środkowych warstwach (bliżej dolnych pokładów niż górnych) [[Kaiparowits|formacji Kaiparowits]]. Te złoża piaskowca obfitują w skamieniałości różnych [[takson]]ów. Wiek formacji Kaiparowits oceniany jest na późny [[kampan]], a konkretne znalezisko ''Akainacephalus'' na około 76,26 +/- 0,10 [[Ma]].
-Szkielet akainacefala odnaleziono na terenie hrabstwa Kane (południowe Utah) w rejonie Horse Mountain. Lokalizacja nr 1109, w której spoczywały szczątki tego ankylozaura, znana jest również pod potoczną nazwą "HMG Quarry".
+Szkielet akainacefala odnaleziono na terenie hrabstwa Kane (południowe Utah) w rejonie Horse Mountain. Lokalizacja nr 1109, w której spoczywały szczątki tego ankylozaura, znana jest również pod potoczną nazwą "HMG Quarry". Szczątki te zostały wykopane w latach 2008-2010 (Loewen i in., 2013).
 ==Materiał kopalny==
@@ Linia 50: / Linia 51: @@
 ==Budowa==
-''Akainacephalus'' był niewielkim dinozaurem pancernym, który swoim wyglądem przypominał azjatyckich kuzynów. Cechą charakterystyczną tego dinozaura były ozdoby na głowie. Płaskie kości (''caputegulae'') o stożkowym kształcie, znajdujące się w rzędach pokrywały przód czaszki. Sześciokątne ''caputegulum'' leżały na kości czołowej. Znajdowały się również w okolicy nosa i tworzyły grubą kopułę. Z boków czaszki wyrastały prawie pionowe trójkątne rogi, które chroniły głowę dinozaura. Oczy były chronione pancerzem kostnym i rogami. Nozdrza zwierzęcia znajdowały się z boku podobnie jak u ''[[Nodocephalosaurus]]''. W ich okolicach mogły się znajdować dodatkowe otwory. Kość przedszczękowa wraz z szczękową tworzyły dziób. Podobnie jak swoi kuzyni ''Akainacephalus'' miał ciało o beczkowatym kształcie pokryte licznymi osteodermami i kostnymi kolcami. Zachowane kręgi odcinka krzyżowego i grzbietowo-krzyżowego były zrośnięte i tworzyły ''synsacrum''. Ogon był zakończony potężną buławą służącą do obrony przed drapieżnikami. Tworzyły ją osetodermy wraz ze zrośniętymi kręgami ogonowymi. Siła uderzenia prawdopodobnie była w stanie łamać kości przeciwników, którzy chcieli zaatakować omawianego dinozaura.
+===Czaszka===
 ==Paleośrodowisko==
-[[File:Teratophoneus attacking Kosmoceratops.jpg|thumb|Dinozaury z formacji Kaiparowits. Para ''Akainacephalus'' znajduje się w dolnym lewym rogu. Autor: ABelov2014]]
+[[Plik:Teratophoneus attacking Kosmoceratops.jpg|thumb|Dinozaury z formacji Kaiparowits. Para ''Akainacephalus'' znajduje się w dolnym lewym rogu. Autor: ABelov2014]]
-Zobacz: [[Nasutoceratops#Paleośrodowisko]]
+Zobacz: [[Kaiparowits#Paleośrodowisko]]
 ==Etymologia==
@@ Linia 72: / Linia 83: @@
 ==Bibliografia==
 <small>
 Wiersma, J.P & Irmis, R.B. (2018) "A new southern Laramidian ankylosaurid, ''Akainacephalus johnsoni'' gen. et sp. nov., from the upper Campanian Kaiparowits Formation of southern Utah, USA". PeerJ 6:e5016. [[doi:10.7717/peerj.5016]]
 </small>

@@ Linia 7: / Linia 7: @@
   |wysokość               =
   |masa                   =
-  |dieta                  =
+  |dieta                  = roślinożerny
-  |miejsce                = [[USA]]
+  |miejsce                = [[USA]] - Utah
-<small>Utah ([[formacja]] [[Kaiparowits]])</small>
+<small> ([[formacja]] [[Kaiparowits]])</small>
   |czas                   = {{Występowanie|76|75}}
 ok. 76 [[Ma]]<br>
@@ Linia 26: / Linia 26: @@
 [[Ankylosaurini]]
-  |grafika                = Akainacephalus_reconstructions.png
+  |grafika                = Akainacephalus johnsoni Wikipedia Juandertal.jpg
-  |podpis                 =
+  |podpis                 = Rekonstrukcja przyżyciowa ''Akainacephalus''. Autor: Juandertal [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Akainacephalus_johnsoni_Wikipedia_Juandertal.jpg]
   |PorównanieGrupa        = Ankylosauridae
   |PorównanieDługość      = 3
@@ Linia 46: / Linia 44: @@
 ==Materiał kopalny==
 Bardzo dobrze zachowany [[holotyp]] UMNH VP 20202 to szkielet kompletny w ok. 45%, na który składają się: kompletna czaszka, obie k. żuchwowe, k. przedzębowa, kregi (4 grzbietowe, 4 grzbietowo-krzyżowe, 3 krzyżowe, 1 krzyżowo-ogonowy i 8 ogonowych), żebra, kompletna maczuga ogonowa, obie łopatki, lewa k. krucza, prawa k. ramienna i łokciowa, częściowa lewa k. biodrowa, lewa k. udowa, piszczelowa i strzałkowa, paliczek, 2 niekompletne półpierścienie szyjne i 17 grzbietowych i dalszych osteodermów o różnych rozmiarach i kształtach.
@@ Linia 51: / Linia 50: @@
 ==Budowa==
 ''Akainacephalus'' był niewielkim dinozaurem pancernym, który swoim wyglądem przypominał azjatyckich kuzynów. Cechą charakterystyczną tego dinozaura były ozdoby na głowie. Płaskie kości (''caputegulae'') o stożkowym kształcie, znajdujące się w rzędach pokrywały przód czaszki. Sześciokątne ''caputegulum'' leżały na kości czołowej. Znajdowały się również w okolicy nosa i tworzyły grubą kopułę. Z boków czaszki wyrastały prawie pionowe trójkątne rogi, które chroniły głowę dinozaura. Oczy były chronione pancerzem kostnym i rogami. Nozdrza zwierzęcia znajdowały się z boku podobnie jak u ''[[Nodocephalosaurus]]''. W ich okolicach mogły się znajdować dodatkowe otwory. Kość przedszczękowa wraz z szczękową tworzyły dziób. Podobnie jak swoi kuzyni ''Akainacephalus'' miał ciało o beczkowatym kształcie pokryte licznymi osteodermami i kostnymi kolcami. Zachowane kręgi odcinka krzyżowego i grzbietowo-krzyżowego były zrośnięte i tworzyły ''synsacrum''. Ogon był zakończony potężną buławą służącą do obrony przed drapieżnikami. Tworzyły ją osetodermy wraz ze zrośniętymi kręgami ogonowymi. Siła uderzenia prawdopodobnie była w stanie łamać kości przeciwników, którzy chcieli zaatakować omawianego dinozaura.
 ==Paleośrodowisko==
 Zobacz: [[Nasutoceratops#Paleośrodowisko]]
@@ Linia 64: / Linia 63: @@
 ==Spis gatunków==
 {| class="wikitable"
-! ''Akainacephalus''
+|{{V| ''Akainacephalus''}}
 | {{Kpt|[[Jelle Wiersma|Wiersma]]}} i {{Kpt|[[Randall Irmis|Irmis]]}}, [[2018]]
 |-
-! ''A. johnsoni''
+|{{V| ''A. johnsoni''}}
 | {{Kpt|Wiersma}} i {{Kpt|Irmis}}, 2018
 |}
@@ Linia 73: / Linia 72: @@
 ==Bibliografia==
 <small>
-Wiersma, J.P & Irmis, R.B. (2018) A new southern Laramidian ankylosaurid, Akainacephalus johnsoni gen. et sp. nov., from the upper Campanian Kaiparowits Formation of southern Utah, USA. PeerJ 6:e5016. [[doi:10.7717/peerj.5016]]
+Wiersma, J.P & Irmis, R.B. (2018) "A new southern Laramidian ankylosaurid, ''Akainacephalus johnsoni'' gen. et sp. nov., from the upper Campanian Kaiparowits Formation of southern Utah, USA". PeerJ 6:e5016. [[doi:10.7717/peerj.5016]]
 </small>

@@ Linia 53: / Linia 53: @@
 [[Plik:Akainacephalus johnsoni.jpg|thumb|300px|right|Rekonstrukcja przyżyciowa ''Akainacephalus''. Autor: Juan(-username-) [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Akainacephalus_johnsoni.jpg]]]
 ''Akainacephalus'' był niewielkim dinozaurem pancernym, który swoim wyglądem przypominał azjatyckich kuzynów. Cechą charakterystyczną tego dinozaura były ozdoby na głowie. Płaskie kości (''caputegulae'') o stożkowym kształcie, znajdujące się w rzędach pokrywały przód czaszki. Sześciokątne ''caputegulum'' leżały na kości czołowej. Znajdowały się również w okolicy nosa i tworzyły grubą kopułę. Z boków czaszki wyrastały prawie pionowe trójkątne rogi, które chroniły głowę dinozaura. Oczy były chronione pancerzem kostnym i rogami. Nozdrza zwierzęcia znajdowały się z boku podobnie jak u ''[[Nodocephalosaurus]]''. W ich okolicach mogły się znajdować dodatkowe otwory. Kość przedszczękowa wraz z szczękową tworzyły dziób. Podobnie jak swoi kuzyni ''Akainacephalus'' miał ciało o beczkowatym kształcie pokryte licznymi osteodermami i kostnymi kolcami. Zachowane kręgi odcinka krzyżowego i grzbietowo-krzyżowego były zrośnięte i tworzyły ''synsacrum''. Ogon był zakończony potężną buławą służącą do obrony przed drapieżnikami. Tworzyły ją osetodermy wraz ze zrośniętymi kręgami ogonowymi. Siła uderzenia prawdopodobnie była w stanie łamać kości przeciwników, którzy chcieli zaatakować omawianego dinozaura.
 ==Etymologia==

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{DISPLAYTITLE:''Akainacephalus''}}
 {{Opis
-  |Autor                  = [[Marcin Szermański]]
+  |Autor                  = [[Marcin Szermański]], [[Paweł Konarzewski]]
   |Korekta                =
   |nazwa                  = ''Akainacephalus'' (akainacefal)
@@ Linia 11: / Linia 10: @@
   |miejsce                = [[USA]]
 <small>Utah ([[formacja]] [[Kaiparowits]])</small>
-  |czas                   = {{Występowanie|77|75}}
+  |czas                   = {{Występowanie|76|75}}
 ok. 76 [[Ma]]<br>
-<small>[[późna kreda]] (późny [[kampan]])</small>
+<small>[[późna kreda]] ([[kampan]])</small>
   |systematyka            = [[Dinosauria]]
@@ Linia 50: / Linia 49: @@
 Wielkość holotypu można szacować na około 3 m długości.
 ==Etymologia==
@@ Linia 67: / Linia 70: @@
 ==Bibliografia==
 <small>
-Wiersma, J.P & Irmis, R.B. (2018) A new southern Laramidian ankylosaurid, Akainacephalus johnsoni gen. et sp. nov., from the upper Campanian Kaiparowits Formation of southern Utah, USA. PeerJ 6:e5016. [[doi: https://doi.org/10.7717/peerj.5016]]
+Wiersma, J.P & Irmis, R.B. (2018) A new southern Laramidian ankylosaurid, Akainacephalus johnsoni gen. et sp. nov., from the upper Campanian Kaiparowits Formation of southern Utah, USA. PeerJ 6:e5016. [[doi:10.7717/peerj.5016]]
 </small>
@@ Linia 79: / Linia 82: @@
 [[Kategoria:Kreda]]
 [[Kategoria:Kampan]]