Alcmonavis - Historia wersji

Kamil Kamiński: /* Bibliografia */

2026-04-03T11:58:41Z

‎Bibliografia

Kamil Kamiński o 11:58, 3 kwi 2026

2026-04-03T11:58:18Z

Taurovenator o 11:09, 8 cze 2024

2024-06-08T11:09:52Z

Paweł: /* Bibliografia */

2024-01-06T09:13:49Z

‎Bibliografia

Kamil Kamiński o 18:46, 10 lip 2019

2019-07-10T18:46:42Z

Kamil Kamiński: /* Budowa i paleobiologia */

2019-07-10T18:46:09Z

‎Budowa i paleobiologia

Kamil Kamiński o 18:45, 10 lip 2019

2019-07-10T18:45:35Z

Kamil Kamiński: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Alcmonavis''}} {{Opis |Autor = Kamil Kamiński |Korekta = |nazwa = ''Alcmonavis'' |długość..."

2019-07-10T18:44:59Z

Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Alcmonavis''}} {{Opis |Autor = Kamil Kamiński |Korekta = |nazwa = ''Alcmonavis'' |długość..."

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Alcmonavis''}}
{{Opis
|Autor = [[Kamil Kamiński]]
|Korekta =
|nazwa = ''Alcmonavis''
|długość =
|wysokość =
|masa =
|dieta = mięsożerny
|miejsce = [[Niemcy]]
Utah ([[formacja]] [[Mörnsheim)]])
|czas = {{Występowanie|151|149}}
ok. 150 [[Ma]] 
[[późna jura]] (wczesny [[tyton]])
|systematyka =
[[Dinosauria]]

[[Theropoda]]

[[Tetanurae]]

[[Coelurosauria]]

[[Paraves]]

[[Avialae]]
|grafika = Alcmonavis_holotype.png
|podpis = Holotyp. Źródło: Rauhut i in., 2019.
|PorównanieGrupa =
|PorównanieDługość =
|mapa =
}}

==Wstęp==
''Alcmonavis'' to rodzaj prymitywnego ptaka, żyjącego w późnej jurze na obszarze dzisiejszych Niemiec. Dzielił on swoje środowisko ze słynnym „praptakiem” - ''[[Archaeopteryx]]''. Początkowo przedstawiono go jako trzynasty okaz archeopteryksa.

==Etymologia==
Nazwa ''Alcmonavis'' pochodzi od słowa ''Alcmona'', będącego celtyckim oznaczeniem rzeki Altmühl w rejonie Solnhofen w Niemczech, oraz łacińskiego ''avis'' („ptak”). Epitet gatunkowy honoruje Rolanda Pöschla, który odkrył szczątki i przewodził pracom wykopaliskowym.

==Materiał kopalny==
[[Holotyp]] (SNSB-BSPG 2017 I 133) to niemal kompletne, częściowo artykułowane prawe skrzydło.

==Budowa i paleobiologia==
''Alcmonavis'' był niedużym, prymitywnym ptakiem. Rozmiarami ciała zdecydowanie przewyższał jednak archeopteryksa. Kość łokciowa alkmonawisa stanowiła 111% długości analogicznej kości największego okazu „praptaka”. Poza tym oba zwierzęta były do siebie podobne, różniły się głównie proporcjami poszczególnych kości. ''Alcmonavis'' cechował się m.in. bardzo dużym grzebieniem naramienno-piersiowym (ang. ''deltopectoral crest”) kości ramiennej, II kością śródręcza wyraźnie masywniejszą od pozostałych oraz bardzo masywnym, zaokrąglonym w przekroju pierwszym paliczkiem drugiego palca dłoni. Pod względem rozwoju ewolucyjnego był on nieco bardziej zaawansowany niż ''[[Archaeopteryx]]''. Prawdopodobnie przewyższał też „praptaka” pod względem zdolności do aktywnego lotu, o czym świadczą m.in. wyraźniejsze miejsca przyczepu mięśni odpowiedzialnych za trzepotanie skrzydłami.

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
| {{V|''Alcmonavis''}}
| {{Kpt|[[Oliver Rauhut|Rauhut]], [[Helmut Tischlinger|Tischlinger]]}} i {{Kpt|[[Christian Foth|Foth]]}}, [[2019]]
|-
| {{V|''A. poeschli''}}
| {{Kpt|[[Oliver Rauhut|Rauhut]], [[Helmut Tischlinger|Tischlinger]]}} i {{Kpt|[[Christian Foth|Foth]]}}, [[2019]]
|}

==Bibliografia==
Rauhut, O.W.M, Tischlinger, H., Foth, C. (2019). "A non-archaeopterygid avialan theropod from the Late Jurassic of southern Germany". eLife. 8: e43789. [[doi:10.7554/eLife.43789]].

[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Saurischia]]
[[Kategoria:Theropoda]]
[[Kategoria:Tetanurae]]
[[Kategoria:Coelurosauria]]
[[Kategoria:Paraves]]
[[Kategoria:Avialae]]
[[Kategoria:Europa]]
[[Kategoria:Niemcy]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Jura]]
[[Kategoria:Tyton]]

← poprzednia wersja		Wersja z 11:58, 3 kwi 2026
Linia 54:		Linia 54:

	==Bibliografia==		==Bibliografia==
−	<small>Rauhut, O.W.M, Tischlinger, H., Foth, C. (2019). "A non-archaeopterygid avialan theropod from the Late Jurassic of southern Germany". eLife. 8: e43789. [[doi:10.7554/eLife.43789]].</small>	+	<small>O’Connor, J. & Marugán-Lobón, J. (2026). "Evaluating variation in Solnhofen avialans." Biology Letters. 22 (3): 20250601. [[doi:10.1098/rsbl.2025.0601]].
		+
		+	Rauhut, O.W.M, Tischlinger, H., Foth, C. (2019). "A non-archaeopterygid avialan theropod from the Late Jurassic of southern Germany". eLife. 8: e43789. [[doi:10.7554/eLife.43789]].</small>

@@ Linia 56: / Linia 56: @@
 <small>Rauhut, O.W.M, Tischlinger, H., Foth, C. (2019). "A non-archaeopterygid avialan theropod from the Late Jurassic of southern Germany". eLife. 8: e43789. [[doi:10.7554/eLife.43789]].</small>
-[[Kategoria:Dinosauria]]
 [[Kategoria:Avialae]]
 [[Kategoria:Avialae bazalne]]
-[[Kategoria:Europa]]
+[[Kategoria:Europa (ptaki)]]
-[[Kategoria:Niemcy]]
+[[Kategoria:Niemcy (ptaki)]]
-[[Kategoria:Mezozoik]]
+[[Kategoria:Mezozoik (ptaki)]]
-[[Kategoria:Jura]]
+[[Kategoria:Jura (ptaki)]]
-[[Kategoria:Tyton]]
+[[Kategoria:Tyton (ptaki)]]

@@ Linia 9: / Linia 9: @@
   |dieta                  = mięsożerny
   |miejsce                = [[Niemcy]]
-<small>([[formacja]] [[Mörnsheim)]])</small>
+<small>([[formacja]] [[Mörnsheim]])</small>
   |czas                   = {{Występowanie|151|149}}
 ok. 150  [[Ma]]<br>

@@ Linia 9: / Linia 9: @@
   |dieta                  = mięsożerny
   |miejsce                = [[Niemcy]]
-<small>Utah ([[formacja]] [[Mörnsheim)]])</small>
+<small>([[formacja]] [[Mörnsheim)]])</small>
   |czas                   = {{Występowanie|151|149}}
 ok. 150  [[Ma]]<br>

@@ Linia 33: / Linia 33: @@
 ==Wstęp==
-''Alcmonavis'' to rodzaj prymitywnego ptaka, żyjącego w późnej jurze na obszarze dzisiejszych Niemiec. Dzielił on swoje środowisko ze słynnym „praptakiem” - ''[[Archaeopteryx]]''. Początkowo przedstawiono go jako trzynasty okaz archeopteryksa.
+''Alcmonavis'' to rodzaj prymitywnego ptaka, żyjącego w późnej jurze na obszarze dzisiejszych Niemiec. Dzielił on swoje środowisko ze słynnym „praptakiem” - ''[[Archaeopteryx]]''. Początkowo przedstawiono go jako trzynasty okaz archeopteryksa, następnie został uznany za osobny rodzaj. Ostatnie badania wskazują jednak, że rzeczywiście mógł to być synonim arxheopteryksa.
 ==Etymologia==
@@ Linia 42: / Linia 42: @@
 ==Budowa i paleobiologia==
-''Alcmonavis'' był niedużym, prymitywnym ptakiem. Rozmiarami ciała zdecydowanie przewyższał jednak archeopteryksa. Kość łokciowa alkmonawisa stanowiła 111% długości analogicznej kości największego okazu „praptaka”. Poza tym oba zwierzęta były do siebie podobne, różniły się głównie proporcjami poszczególnych kości. ''Alcmonavis'' cechował się m.in. bardzo dużym grzebieniem naramienno-piersiowym (ang. ''deltopectoral crest'') kości ramiennej, II kością śródręcza wyraźnie masywniejszą od pozostałych oraz bardzo masywnym, zaokrąglonym w przekroju pierwszym paliczkiem drugiego palca dłoni. Pod względem rozwoju ewolucyjnego był on nieco bardziej zaawansowany niż ''[[Archaeopteryx]]''. Prawdopodobnie przewyższał też „praptaka” pod względem zdolności do aktywnego lotu, o czym świadczą m.in. wyraźniejsze miejsca przyczepu mięśni odpowiedzialnych za trzepotanie skrzydłami.
+''Alcmonavis'' był niedużym, prymitywnym ptakiem. Rozmiarami ciała zdecydowanie przewyższał jednak archeopteryksa. Kość łokciowa alkmonawisa stanowiła 111% długości analogicznej kości największego okazu „praptaka”. Poza tym oba zwierzęta były do siebie podobne, różniły się głównie proporcjami poszczególnych kości. ''Alcmonavis'' cechował się m.in. bardzo dużym grzebieniem naramienno-piersiowym (ang. ''deltopectoral crest'') kości ramiennej, II kością śródręcza wyraźnie masywniejszą od pozostałych oraz bardzo masywnym, zaokrąglonym w przekroju pierwszym paliczkiem drugiego palca dłoni. Pod względem rozwoju ewolucyjnego był on nieco bardziej zaawansowany niż ''[[Archaeopteryx]]''. Prawdopodobnie przewyższał też „praptaka” pod względem zdolności do aktywnego lotu, o czym świadczą m.in. wyraźniejsze miejsca przyczepu mięśni odpowiedzialnych za trzepotanie skrzydłami. Badania morfometryczne (O'Connor i Marugán-Lobón, 2026) wykazały jednak, że ''Alcmonavis'' jest nieodróżnialny od archeopteryksa, a domniemane różnice wynikają z ontogenezy.
 ==Spis gatunków==