Ambopteryx - Historia wersji

Paweł: /* Spis gatunków */

2023-10-22T06:22:54Z

‎Spis gatunków

Kamil Kamiński: Dececchi i in., 2020

2020-10-23T18:13:57Z

Dececchi i in., 2020

Adrian Sztuba o 09:37, 27 gru 2019

2019-12-27T09:37:58Z

Adrian Sztuba o 09:34, 27 gru 2019

2019-12-27T09:34:48Z

Adrian Sztuba: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Ambopteryx''}} {{Opis |Autor = Adrian Sztuba |Korekta = |nazwa = ''Ambopteryx'' (ambopteryks) |długość = ok. 32 cm |wysokość = |masa = ok. 0,..."

2019-12-27T09:31:53Z

Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Ambopteryx''}} {{Opis |Autor = Adrian Sztuba |Korekta = |nazwa = ''Ambopteryx'' (ambopteryks) |długość = ok. 32 cm |wysokość = |masa = ok. 0,..."

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Ambopteryx''}}
{{Opis
|Autor = [[Adrian Sztuba]]
|Korekta =
|nazwa = ''Ambopteryx'' (ambopteryks)
|długość = ok. 32 cm
|wysokość =
|masa = ok. 0,3 kg
|dieta = wszystkożerny
|miejsce = [[Chiny]] - prowincja Liaoning
<small> ([[formacja]] [[Haifanggou]])</small>
|czas = {{Występowanie|164|162}}
ok. 163 [[Ma]]

[[późna jura]] ([[oksford]])
|systematyka =
[[Dinosauria]]

[[Saurischia]]

[[Theropoda]]

[[Tetanurae]]

[[Coelurosauria]]

[[Maniraptora]]

[[Scansoriopterygidae]]
|grafika = Yi qi by twarda8.jpg
|podpis = Rekonstrukcja ''[[Yi]]''. ''Ambopteryx'' wyglądał podobnie. Autor: Karolina Twardosz
[http://twarda8.deviantart.com/art/Yi-qi-530323047].
|PorównanieGrupa =
|PorównanieDługość =
|mapa =
<display_points type="terrain" zoom=3>
41 15 N, 119 24 E~ Lingyuan, prowincja Liaoning, Chiny
</display_points>
}}
== Wstęp ==
Ambopteryks to gatunek niewielkiego nadrzewnego teropoda. Tak jak jego bliski krewny ''[[Yi]]'' miał on skrzydła podobne do tych, które mają nietoperze.

== Materiał kopalny ==
[[Holotyp]]em jest okaz IVPP V24192 - prawie kompletny szkielet z zachowanymi odciskami tkanek miękkich. Wang i in. (2019) stwierdzili, że był to osobnik dorosły lub prawie dorosły, w oparciu o zrośnięcie się pygostylu i brak dołków lub prążków, które mogłyby świadczyć o niepełnym skostnieniu.

==Budowa i paleobiologia==
Był to niewielki dinozaur - Wang i in. (2019) oszacowali długość holotypu na 32 cm, a masę na ok. 0,3 kg. Budową przypominał inne [[Scansoriopterygidae|skansoriopterygidy]], w szczególności ''[[Yi]]'' - czaszka była krótka i wysoka, a trzeci palec kończyny przedniej był dłuższy od pozostałych.

Tak jak ''Yi'' miał krótką kość piszczelową i długi patykowaty element kostny odchodzący od końca kości łokciowej. Jednak ambopteryks wyróżniał się kilkoma cechami, a mianowicie: kość łokciowa była 2 razy szersza od kości promieniowej; ogon był krótki i pozbawiony punktu przejściowego (części ogona w której zanikają wyrostki poprzeczne, a szewrony zmieniają kształt - Persons i in., 2014) oraz był zakończony zrośniętym pygostylem; kończyny przednie były wydłużone (1,3 razy dłuższe od kończyn tylnych); wyrostek zapanewkowy kości biodrowej był prosty i kształtem przypominał pręt; kość piszczelowa była krótsza od kości ramiennej.

Przy szkielecie znajduje się odcisk błony lotnej, a w okolicy głowy, szyi i ramion zachowały się pióra. W odcisku błony lotnej i piór szyi znajdują się mikroskopijne, eliptyczne struktury, interpretowane jako eumelanosomy.

W obrębie brzucha ambopteryksa znajduje się ok. 20 kamieni (interpretowane jako [[gastrolit]]y) oraz fragmenty kości (resztki pokarmu ambopteryksa). Na ich podstawie Wang i in. (2019) sugerują, że ten dinozaur był najpewniej wszystkożercą, choć rośliny raczej nie stanowiły dużej części jego diety (na co wskazuje stosunkowo niewielka ilość gastrolitów). ''Ambopteryx'' jest pierwszym skansoriopterygidem z zachowaną zawartością żołądka. Wcześniej dieta tej grupy dinozaurów nie była znana.

==Etymologia==
Nazwę ''Ambopteryx'' można przetłumaczyć jako “oba skrzydła”, co odnosi się do obecności u tego dinozaura skrzydeł przypominających te występujące u pterozaurów czy nietoperzy. Nazwa gatunkowa - ''longibrachium'' - oznacza “wydłużone ramię".

== Spis gatunków ==
{| class="wikitable"
! ''Ambopteryx''
| {{Kpt|[[Min Wang|Wang]], [[Jingmai O’Connor|O'Connor]], [[Xu Xing|Xu]] i [[Zhonghe Zhou|Zhou]]}}, [[2019]]
|-
! ''A. longibrachium''
| {{Kpt|[[Min Wang|Wang]], [[Jingmai O’Connor|O'Connor]], [[Xu Xing|Xu]] i [[Zhonghe Zhou|Zhou]]}}, [[2019]]
|}

== Bibliografia ==
<small>
Wang, M.; O’Connor, J. K.; Xu, X.; Zhou, Z. (2019). "A new Jurassic scansoriopterygid and the loss of membranous wings in theropod dinosaurs". Nature. 569 (7755): 256–259. [[doi:10.1038/s41586-019-1137-z]]

Persons, W. S.; Currie, P. J. & Norell, M. A. (2014) “Oviraptorosaur tail forms and functions”. Acta Palaeontologica Polonica 59 (3), 2014: 553-567 [[doi:10.4202/app.2012.0093]]</small>

[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Saurischia]]
[[Kategoria:Theropoda]]
[[Kategoria:Tetanurae]]
[[Kategoria:Coelurosauria]]
[[Kategoria:Paraves]]
[[Kategoria:Azja]]
[[Kategoria:Chiny]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Jura]]
[[Kategoria:Oksford]]

@@ Linia 60: / Linia 60: @@
 {| class="wikitable"
 ! ''Ambopteryx''
-| {{Kpt|[[Min Wang|Wang]], [[Jingmai O’Connor|O'Connor]], [[Xu Xing|Xu]] i [[Zhonghe Zhou|Zhou]]}}, [[2019]]
+| {{Kpt|[[Min Wang|Wang]], [[Jingmai O'Connor|O'Connor]], [[Xu Xing|Xu]] i [[Zhonghe Zhou|Zhou]]}}, [[2019]]
 |-
 ! ''A. longibrachium''
-| {{Kpt|[[Min Wang|Wang]], [[Jingmai O’Connor|O'Connor]], [[Xu Xing|Xu]] i [[Zhonghe Zhou|Zhou]]}}, [[2019]]
+| {{Kpt|[[Min Wang|Wang]], [[Jingmai O'Connor|O'Connor]], [[Xu Xing|Xu]] i [[Zhonghe Zhou|Zhou]]}}, [[2019]]
 |}

@@ Linia 2: / Linia 2: @@
 {{Opis
 |Autor = [[Adrian Sztuba]]
-|Korekta =
+|Korekta = [[Kamil Kamiński]]
 |nazwa = ''Ambopteryx'' (ambopteryks)
 |długość = ok. 32 cm
@@ Linia 51: / Linia 51: @@
 W obrębie brzucha ambopteryksa znajduje się ok. 20 kamieni (interpretowane jako [[gastrolit]]y) oraz fragmenty kości (resztki pokarmu ambopteryksa). Na ich podstawie Wang i in. (2019) sugerują, że ten dinozaur był najpewniej wszystkożercą, choć rośliny raczej nie stanowiły dużej części jego diety (na co wskazuje stosunkowo niewielka ilość gastrolitów). ''Ambopteryx'' jest pierwszym skansoriopterygidem z zachowaną zawartością żołądka. Wcześniej dieta tej grupy dinozaurów nie była znana.
 ==Etymologia==
@@ Linia 66: / Linia 68: @@
 == Bibliografia ==
 <small>
 Wang, M.; O’Connor, J. K.; Xu, X.; Zhou, Z. (2019). "A new Jurassic scansoriopterygid and the loss of membranous wings in theropod dinosaurs". Nature. 569 (7755): 256–259. [[doi:10.1038/s41586-019-1137-z]]

@@ Linia 38: / Linia 38: @@
 }}
 == Wstęp ==
-Ambopteryks to gatunek niewielkiego nadrzewnego teropoda. Tak jak jego bliski krewny ''[[Yi]]'' miał on skrzydła podobne do tych, które mają nietoperze.
+Ambopteryks to gatunek niewielkiego teropoda z [[klad]]u [[Scansoriopterygidae]]. Tak jak jego bliski krewny ''[[Yi]]'' miał on skrzydła podobne do tych, które mają nietoperze.
 == Materiał kopalny ==

@@ Linia 29: / Linia 29: @@
 [[Scansoriopterygidae]]
 |grafika = Yi qi by twarda8.jpg
-|podpis = Rekonstrukcja ''[[Yi]]''. ''Ambopteryx'' wyglądał podobnie. Autor: Karolina Twardosz
+|podpis = Rekonstrukcja ''[[Yi]]''. ''Ambopteryx'' wyglądał podobnie. Autor: Karolina Twardosz[http://twarda8.deviantart.com/art/Yi-qi-530323047].
 |PorównanieGrupa =
 |PorównanieDługość =