Antarctosaurus - Historia wersji

Taurovenator o 17:46, 28 kwi 2024

2024-04-28T17:46:40Z

Paweł o 17:42, 26 gru 2022

2022-12-26T17:42:24Z

Kamil Kamiński o 14:54, 26 gru 2022

2022-12-26T14:54:32Z

Kamil Kamiński: poprawki, uzupełnienia

2022-12-26T14:53:13Z

poprawki, uzupełnienia

Podgląd zmian

Mateusz o 08:02, 14 mar 2016

2016-03-14T08:02:41Z

Nazuul: bez rysunku

2013-12-02T19:19:07Z

bez rysunku

Nazuul: Sebastian dużo się dołozył

2013-07-07T12:23:15Z

Sebastian dużo się dołozył

Szerman o 11:20, 19 cze 2012

2012-06-19T11:20:24Z

Szerman o 15:56, 16 maj 2012

2012-05-16T15:56:59Z

Szerman o 15:46, 16 maj 2012

2012-05-16T15:46:40Z

@@ Linia 200: / Linia 200: @@
 [[Kategoria:Sauropodomorpha]]
 [[Kategoria:Sauropoda]]
 [[Kategoria:Macronaria]]
 [[Kategoria:Somphospondyli]]

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{DISPLAYTITLE:''Antarctosaurus''}}
-<small>
+{{Opis
-{| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
+ |Autor                  = [[Marcin Szermański]], [[Sebastian Oziemski]], [[Krzysztof Stuchlik]]
-| Autor:
+ |Korekta                = [[Karol Sabath]], [[Kamil Kamiński]]
-| Korekta:
+ |nazwa                  = ''Antarctosaurus'' (antarktozaur)
-|-
+ |długość                = zob. tekst
-| [[Marcin Szermański]]
+ |wysokość               =
+ |masa                   = zob. tekst
-[[Sebastian Oziemski]]
+ |dieta                  = roślinożerny
+ |miejsce                = zob. tekst
-[[Krzysztof Stuchlik]]
+|czas                   = zob. tekst
+ |systematyka           =
-| [[Karol Sabath]]
+[[Dinosauria]]
 [[Saurischia]]
@@ Linia 59: / Linia 32: @@
 [[Lithostrotia]]
+|grafika                = Antarctosaurus_wichmannianus_Skeletal.png
-|-
+ |podpis                 = Rekonstrukcja szkieletu ''A. wichrnannianus''. Na biało kości okazu MACN 6904. Autor: Gunnar Bivens [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Antarctosaurus_wichmannianus_Skeletal.png]
-| colspan=2 |[[Plik: Antarctosaurus_wichmannianus_Skeletal.png|400px|]]
+|PorównanieGrupa        =
-<small>Rekonstrukcja szkieletu ''A. wichrnannianus''. Na biało kości okazu MACN 6904.
+|PorównanieDługość      =
+ |mapa                   = Mapa znalezisk gatunku typowego ''A. wichrnannianus''
 <display_points type="terrain" zoom=4>
 Chubut province, Argentina~prowincja Chubut, [[Argentyna]]|<small>''A. wichrnannianus'' - '''APK:15/65 ([[syntyp]])'''.
 Rio Negro province, Argentina|formacja [[Rio Colorado]], prowincja Rio Negro, [[Argentyna]]|<small>''A. wichrnannianus'' - '''MACN 6904 ([[syntyp]])'''.
 </display_points>
-|-
+Mapa znalezisk "''Antarctosaurus''" i ''A.'' sp.
 <display_points type="terrain" zoom=1>
 Bara Simla, India~Green Sand, Bara Simla, stan Himachal Pradesh, [[Indie]]|<small>''A.'' sp. - '''K22/754 i nieskatalogowana k. ramienna.
@@ Linia 85: / Linia 50: @@
 Minas Gerais, Brasil~formacja [[Adamantina]], [[Brazylia]]|<small>"''A.''" ''brasiliensis'' - '''FFCL GP-RD 2â4 ([[syntyp]]?).
 </display_points>
-|}
+}}
 ==Wstęp==
 Antarktozaur to kontrowersyjny [[rodzaj]] zauropoda z czasów późnej kredy. Niepewność dotyczy zarówno pozycji systematycznej tego dinozaura (tytanozaur czy diplodokoid), jak i taksonomii jego gatunków. Okazuje się bowiem, że z pięciu znanych gatunków tylko jeden (typowy) z pewnością reprezentuje ten [[rodzaj]], pozostałe (nie dość że niepewne, bo niediagnostyczne) należą do innych, być może nowych [[rodzaj]]ów. Formalnie jeden [[gatunek]] został przeniesiony do nowego [[rodzaj]]u – ''[[Jainosaurus]]''. Niepewność taksonomiczna jest spowodowana nie tylko różnicą w budowie, ale także przez rozbieżność czasową w występowaniu poszczególnych gatunków, która sięga aż prawie 30 milionów lat.
@@ Linia 115: / Linia 79: @@
 Różne wyniki odrębnych analiz są wynikiem zapewne morfologii niekompletnej czaszki, która wykazuje podobieństwo do [[Diplodocoidea]] i [[Titanosauria]]. Sam szkielet pozaczaszkowy jest typowy dla tytanozaurów ([[Jeffrey Wilson|Wilson]], [[2005]]).
-Jedna z jego kości udowych (FMNH P13019) ma 186 cm długości ([[Fowler]] i [[Sullivan]], [[2011]]) co sugeruje większe niż zazwyczaj szacowane rozmiary (o ile rzeczywiście należy ona do tego gatunku). Jednak wg Manniona i Otero (2012) są to szczątki nieokreśonego tytanozaura i nie należy ich łączyć z ''A. wichrnannianus''. Molina-Pérez i Larramendi (2022) oszacowali okaz MACN 6904 na zaledwie 12,5 m długości i 9,5 t masy.
+Jedna z jego kości udowych (FMNH P13019) ma 186 cm długości ([[Fowler]] i [[Sullivan]], [[2011]]) co sugeruje większe niż zazwyczaj szacowane rozmiary (o ile rzeczywiście należy ona do tego gatunku). Jednak wg Manniona i Otero (2012) są to szczątki nieokreśonego tytanozaura i nie należy ich łączyć z ''A. wichrnannianus''. Molina-Pérez i Larramendi (2020) oszacowali okaz MACN 6904 na zaledwie 12,5 m długości i 9,5 t masy.
 ===Gatunki prawdopodobnie nie należące do ''Antarctosaurus''===
@@ Linia 132: / Linia 96: @@
 Nieoficjalnie ([[DML]] [Dinosaur Mail List], [[2002]]) nie jest uznawany za ''[[nomen dubium]]'', lecz sugeruje się jego odmienność na poziomie rodzajowym.
-[[Mazzetta]] i in. ([[2004]]) określają go jako "drugiego pod względem rozmiarów dinozaura Ameryki Południowej" (zaraz po ''[[Argentinosaurus]]''), lecz nie znany był wówczas opisany rok później prawdopodobnie jeszcze większy od nich ''[[Puertasaurus]]''. Nieoficjalne szacunki na podstawie porównania jego kości udowej (235 cm) do zrekonstruowanej kości udowej argentynozaura (256 cm) dają 28-32 m długości i ok. 59 ton (tyle samo co – najprawdopodobniej dość znacznie zawyżone – szacunki ''[[Paralititan]] stromeri'', gdyż [[Burness]] i in. ([[2001]]) podejrzanie nie podali metody obliczeń). [[Mazzetta]] i in. ([[2004]]) określają go na jeszcze więcej, bo 69 ton. ''A. giganteus'' jest właścicielem największych kompletnych kości udowych, jakie znamy ([[DML]], [[2002]]). [[Holtz]] ([[2008]]) daje mu 33 metry długości i masę dziewięciu słoni. Molina-Pérez i Larramendi (2022) szacują go na 30,5 m długości i 45 t masy.
+[[Mazzetta]] i in. ([[2004]]) określają go jako "drugiego pod względem rozmiarów dinozaura Ameryki Południowej" (zaraz po ''[[Argentinosaurus]]''), lecz nie znany był wówczas opisany rok później prawdopodobnie jeszcze większy od nich ''[[Puertasaurus]]''. Nieoficjalne szacunki na podstawie porównania jego kości udowej (235 cm) do zrekonstruowanej kości udowej argentynozaura (256 cm) dają 28-32 m długości i ok. 59 ton (tyle samo co – najprawdopodobniej dość znacznie zawyżone – szacunki ''[[Paralititan]] stromeri'', gdyż [[Burness]] i in. ([[2001]]) podejrzanie nie podali metody obliczeń). [[Mazzetta]] i in. ([[2004]]) określają go na jeszcze więcej, bo 69 ton. ''A. giganteus'' jest właścicielem największych kompletnych kości udowych, jakie znamy ([[DML]], [[2002]]). [[Holtz]] ([[2008]]) daje mu 33 metry długości i masę dziewięciu słoni. Molina-Pérez i Larramendi (2020) szacują go na 30,5 m długości i 45 t masy.
 ====''"A." jaxartensis''====
@@ Linia 144: / Linia 108: @@
 Kolejny nieważny [[gatunek]] antarktozaura. Ze względu na lokalizację najprawdopodobniej należy do innego (nowego?) [[rodzaj]]u. Znany jedynie z pojedynczej kości udowej (''femur''). Pokłady skalne, w których się ona znajdowała datuje się na [[turon]] – [[santon]] ([[Jeffrey Wilson|Wilson]], [[2005]]).
 ====''"A." brasiliensis''====
@@ Linia 156: / Linia 119: @@
 Ostatni opisany [[gatunek]] antarktozaura. [[Arid]] i [[Vizzotto]] ([[1971]]) przypisali jego pozostałości do ''Antarctosaurus'', lecz obecnie nie dość że jest ''[[nomen dubium]]'' ([[Paul Upchurch|Upchurch]] i in., [[2004]]), to jeszcze prawdopodobnie nie jest tak naprawdę gatunkiem antarktozaura, lecz jakimś innym zauropodem.
 ===Gatunki z pewnością nie należące do ''Antarctosaurus''===

@@ Linia 78: / Linia 78: @@
 | colspan=2 |
 <display_points type="terrain" zoom=1>
-Bara Simla, India|Green Sand, Bara Simla, stan Himachal Pradesh, [[Indie]]|<small>''A.'' sp. - '''K22/754 i nieskatalogowana k. ramienna.
+Bara Simla, India~Green Sand, Bara Simla, stan Himachal Pradesh, [[Indie]]|<small>''A.'' sp. - '''K22/754 i nieskatalogowana k. ramienna.
-Maharashtra, India|stan Maharashtra, [[Indie]]|<small>''A.'' sp. - '''K27/509, K27/510, K27/512, K27/513, 515-21'''.
+Maharashtra, India~stan Maharashtra, [[Indie]]|<small>''A.'' sp. - '''K27/509, K27/510, K27/512, K27/513, 515-21'''.
-La Candelaria, Salta, Argentina|pasmo La Candelaria, Salta, [[Argentyna]]|<small>''A.'' sp. - '''k. promieniowa'''.
+La Candelaria, Salta, Argentina~pasmo La Candelaria, Salta, [[Argentyna]]|<small>''A.'' sp. - '''k. promieniowa'''.
 Neuquén province, Argentina|prowincja Neuquén, [[Argentyna]]|<small>?''A. giganteus'' - '''MLP 26-316'''.
-Chimkent, Kazakhstan|dystrykt Szyment, [[Kazachstan]]|<small>"''A.''" ''jaxartensis'' - '''kość udowa ([[holotyp]])'''.
+Chimkent, Kazakhstan~dystrykt Szyment, [[Kazachstan]]|<small>"''A.''" ''jaxartensis'' - '''kość udowa ([[holotyp]])'''.
-Minas Gerais, Brasil|formacja [[Adamantina]], [[Brazylia]]|<small>"''A.''" ''brasiliensis'' - '''FFCL GP-RD 2â4 ([[syntyp]]?).
+Minas Gerais, Brasil~formacja [[Adamantina]], [[Brazylia]]|<small>"''A.''" ''brasiliensis'' - '''FFCL GP-RD 2â4 ([[syntyp]]?).
 </display_points>
 |}

← poprzednia wersja		Wersja z 08:02, 14 mar 2016
Linia 1:		Linia 1:
		+	{{DISPLAYTITLE:''Antarctosaurus''}}
	hasło do weryfikacji		hasło do weryfikacji

@@ Linia 57: / Linia 57: @@
 ?? [[Titanosauria]]
 |-
 ! colspan=2 | Mapa znalezisk gatunku typowego ''A. wichrnannianus''

@@ Linia 7: / Linia 7: @@
 |-
 | [[Marcin Szermański]]
 [[Krzysztof Stuchlik]]
-[[Karol Sabath]]
+| [[Karol Sabath]]
 |}
 </small>
@@ Linia 81: / Linia 83: @@
 ==Wstęp==
-Antarktozaur to kontrowersyjny [[rodzaj]] zauropoda z czasów późnej kredy. Niepewność dotyczy zarówno pozycji systematycznej tego dinozaura (tytanozaur czy diplodokoid) oraz taksonomii jego gatunków. Okazuje się bowiem, że z pięciu znanych gatunków tylko jeden (typowy) z pewnością reprezentuje ten [[rodzaj]], pozostałe (nie dość że niepewne, bo niediagnostyczne) należą do innych, być może nowych [[rodzaj]]ów. Formalnie jeden [[gatunek]] został przeniesiony do nowego [[rodzaj]]u – ''[[Jainosaurus]]''. Niepewność taksonomiczna jest spowodowana nie tylko różnicą w budowie, a także przez rozbieżność czasową w występowaniu poszczególnych gatunków, która sięga aż prawie 30 milionów lat.
+Antarktozaur to kontrowersyjny [[rodzaj]] zauropoda z czasów późnej kredy. Niepewność dotyczy zarówno pozycji systematycznej tego dinozaura (tytanozaur czy diplodokoid), jak i taksonomii jego gatunków. Okazuje się bowiem, że z pięciu znanych gatunków tylko jeden (typowy) z pewnością reprezentuje ten [[rodzaj]], pozostałe (nie dość że niepewne, bo niediagnostyczne) należą do innych, być może nowych [[rodzaj]]ów. Formalnie jeden [[gatunek]] został przeniesiony do nowego [[rodzaj]]u – ''[[Jainosaurus]]''. Niepewność taksonomiczna jest spowodowana nie tylko różnicą w budowie, a także przez rozbieżność czasową w występowaniu poszczególnych gatunków, która sięga aż prawie 30 milionów lat.
 Gatunki antarktozaura znamy z dzisiejszej Ameryki Południowej, ale opisano także gatunki z terenów dzisiejszej Azji ([[Indie]], [[Kazachstan]]). W kredzie możliwa była migracja fauny z Ameryki Południowej na Antarktydę, do Australii i do Indii – właśnie stąd opisano jeden z gatunków (obecnie ''[[Jainosaurus]]''). W Australii również żyli krewniacy antarktozaura – ''[[Austrosaurus]]'', ''[[Diamantinasaurus]]'' czy ''[[Wintonotitan]]''. Z kolei z terenów dzisiejszej Antarktydy nie znamy żadnych gatunków zauropodów, choć niedawno odkryto niekompletny kręg należący do przedstawiciela [[Lithostrotia]] (zaawansowanej grupy tytanozaurów) datowany na późny kampan. Wiemy więc, że i te tereny zamieszkiwały zauropody ([[Cerda]] i in., [[2012]]).

@@ Linia 88: / Linia 88: @@
 Znamy 5 gatunków, z czego tylko jeden jest pewny. 3 kolejne prawdopodobnie (tak jak ostatni piąty) nie należą do antarktozaura.
-Ponadto jak piszą [[Jeffrey A. Wilson|Wilson]] i [[Paul Upchurch|Upchurch]] ([[2003]]), istnieją przynajmniej 2 nieopisane gatunki antarktozaura (''A.'' sp.) z dzisiejszych Indii. Pierwszy z nich pochodzi z Bara Simla (stan Himachal Pradesh, Green Sand; K22/754 - częściowa k. udowa, bez numeru - częściowa k. ramienna). Drugi zaś z Pisdura (stan Maharashtra; K27/509 - k. śródstopia, K27/510 - k. kulszowa, K27/512 - szewron, K27/513, 515-21 - fragmenty żeber). Zapewne jednak nie mają one z antarktozaurem niewiele wspólnego. Trzeci ''A.'' sp. to duża kość promieniowa z pasma La Candelaria ([[Argentyna]]), wcześniej przypisana do ''A. wichrnannianus'', lecz najprawdopodobniej reprezentuje nieopisany [[rodzaj]] zauropoda (DML).
+Ponadto jak piszą [[Jeffrey Wilson|Wilson]] i [[Paul Upchurch|Upchurch]] ([[2003]]), istnieją przynajmniej 2 nieopisane gatunki antarktozaura (''A.'' sp.) z dzisiejszych Indii. Pierwszy z nich pochodzi z Bara Simla (stan Himachal Pradesh, Green Sand; K22/754 - częściowa k. udowa, bez numeru - częściowa k. ramienna). Drugi zaś z Pisdura (stan Maharashtra; K27/509 - k. śródstopia, K27/510 - k. kulszowa, K27/512 - szewron, K27/513, 515-21 - fragmenty żeber). Zapewne jednak nie mają one z antarktozaurem niewiele wspólnego. Trzeci ''A.'' sp. to duża kość promieniowa z pasma La Candelaria ([[Argentyna]]), wcześniej przypisana do ''A. wichrnannianus'', lecz najprawdopodobniej reprezentuje nieopisany [[rodzaj]] zauropoda (DML).
 ===Gatunki pewne===
@@ Linia 104: / Linia 104: @@
 Ponadto wiele więcej izolowanych elementów z Argentyny i innych południowoamerykańskich państw, których przynależność do gatunku ''A. wichrnannianus'' jest kwestionowana.
-[[Gatunek typowy]] [[rodzaj]]u ''Antarctosaurus''. Zazwyczaj uważany za przedstawiciela tytanozaurów. Jego żuchwa była smukłej budowy (jak u [[Diplodocoidea]]), lecz podobną miał inny tytanozaur – ''[[Bonitasaura]]'' ([[Apesteguía]], [[2004]]) oraz… rebbachizauryd ''[[Nigersaurus]]''. [[Paul Upchurch|Upchurch]] ([[1999]]) umieszcza go w [[Diplodocoidea]], [[Jeffrey A. Wilson|Wilson]] ([[2002]]) w [[Rebbachisauridae]], następne ([[Curry Rogers]] i [[Forster]], [[2001]]; [[Gallina]] i [[Apesteguía]], [[2011]]) w [[Titanosauria]]. Być może należy nawet do grupy [[Nemegtosauridae]], w której znajdują się ''[[Nemegtosaurus]]'' i ''[[Rapetosaurus]]'' ([[Gallina]] i [[Apesteguía]], [[2011]]).
+[[Gatunek typowy]] [[rodzaj]]u ''Antarctosaurus''. Zazwyczaj uważany za przedstawiciela tytanozaurów. Jego żuchwa była smukłej budowy (jak u [[Diplodocoidea]]), lecz podobną miał inny tytanozaur – ''[[Bonitasaura]]'' ([[Apesteguía]], [[2004]]) oraz… rebbachizauryd ''[[Nigersaurus]]''. [[Paul Upchurch|Upchurch]] ([[1999]]) umieszcza go w [[Diplodocoidea]], [[Jeffrey Wilson|Wilson]] ([[2002]]) w [[Rebbachisauridae]], następne ([[Curry Rogers]] i [[Forster]], [[2001]]; [[Gallina]] i [[Apesteguía]], [[2011]]) w [[Titanosauria]]. Być może należy nawet do grupy [[Nemegtosauridae]], w której znajdują się ''[[Nemegtosaurus]]'' i ''[[Rapetosaurus]]'' ([[Gallina]] i [[Apesteguía]], [[2011]]).
-Różne wyniki odrębnych analiz są wynikiem zapewne morfologii niekompletnej czaszki, która wykazuje podobieństwo do [[Diplodocoidea]] i [[Titanosauria]]. Sam szkielet pozaczaszkowy jest typowy dla tytanozaurów ([[Jeffrey A. Wilson|Wilson]], [[2005]]).
+Różne wyniki odrębnych analiz są wynikiem zapewne morfologii niekompletnej czaszki, która wykazuje podobieństwo do [[Diplodocoidea]] i [[Titanosauria]]. Sam szkielet pozaczaszkowy jest typowy dla tytanozaurów ([[Jeffrey Wilson|Wilson]], [[2005]]).
 Jedna z jego kości udowych (FMNH P13019) ma 186 cm długości ([[Fowler]] i [[Sullivan]], [[2011]]) co sugeruje większe niż zazwyczaj szacowane rozmiary (o ile rzeczywiście należy ona do tego gatunku). Osobnik ten mógł mieć za życia 22-25 metrów długości i około 29 ton (nieoficjalne szacunki na podstawie ''[[Argentinosaurus]]''). Z kolei [[Mazzetta]] i in. ([[2004]]) szacuje go na 34 tony (przy najbardziej prawdopodobnych 73 ton dla argentynozaura). Ich 7 równań mających oszacować hipotetyczną masę tego gatunku dają wyniki w przedziale 26-48 ton, ale to właśnie 34 t są przez nich brane jako górna granica masy ''A. wichrnannianus''.
@@ Linia 135: / Linia 135: @@
 '''Materiał kopalny:''' [[holotyp]] to kość udowa.
-Kolejny nieważny [[gatunek]] antarktozaura. Ze względu na lokalizację najprawdopodobniej należy do innego (nowego?) [[rodzaj]]u. Znany jedynie z pojedynczej kości udowej (''femur''). Pokłady skalne, w których się ona znajdowała datuje się na [[turon]] – [[santon]] ([[Jeffrey A. Wilson|Wilson]], [[2005]]).
+Kolejny nieważny [[gatunek]] antarktozaura. Ze względu na lokalizację najprawdopodobniej należy do innego (nowego?) [[rodzaj]]u. Znany jedynie z pojedynczej kości udowej (''femur''). Pokłady skalne, w których się ona znajdowała datuje się na [[turon]] – [[santon]] ([[Jeffrey Wilson|Wilson]], [[2005]]).

← poprzednia wersja		Wersja z 15:56, 16 maj 2012
Linia 1:		Linia 1:
−	hasło do weryfikacji~~; aktualizowanie materiału kopalnego + mapki dokładne co najmniej do stanu~~	+	hasło do weryfikacji

	<small>		<small>