Archaeorhynchus - Historia wersji

Taurovenator o 16:19, 14 wrz 2024

2024-09-14T16:19:47Z

Taurovenator o 18:16, 10 sie 2024

2024-08-10T18:16:38Z

Taurovenator: /* Budowa, paleobiologia i systematyka */

2024-07-28T10:28:48Z

‎Budowa, paleobiologia i systematyka

Taurovenator o 13:52, 26 lip 2024

2024-07-26T13:52:06Z

Taurovenator o 13:04, 26 lip 2024

2024-07-26T13:04:28Z

Taurovenator o 08:15, 26 lip 2024

2024-07-26T08:15:14Z

Taurovenator: Utworzono nową stronę " Opis w trakcie rozbudowy {{DISPLAYTITLE:''Archaeorhynchus''}} {{Opis |Autor = Michał Siedlecki |Korekta = |nazwa = ''Archaeorhynchus'' (archeorynch) |długość..."

2024-07-25T20:04:37Z

Utworzono nową stronę " Opis w trakcie rozbudowy {{DISPLAYTITLE:''Archaeorhynchus''}} {{Opis |Autor = Michał Siedlecki |Korekta = |nazwa = ''Archaeorhynchus'' (archeorynch) |długość..."

Nowa strona

Opis w trakcie rozbudowy

{{DISPLAYTITLE:''Archaeorhynchus''}}
{{Opis
|Autor = [[Michał Siedlecki]]
|Korekta =
|nazwa = ''Archaeorhynchus'' (archeorynch)
|długość = 20 cm (osobnik niedojrzały <ref name="Molina-Larramendi">Molina-Pérez, R. & Larramendi, A. (2019). "Dinosaur Facts and Figures: The Theropods and Other Dinosauriformes". wyd. Princeton University Press. </ref>
|wysokość = 15,5 cm (w biodrach; osobnik niedojrzały) <ref name="Molina-Larramendi"></ref>
|masa = 275 g (osobnik niedojrzały) <ref name="Molina-Larramendi"></ref>
|dieta = roślinożerny
|miejsce = [[Chiny]] - Liaoning
([[formacja|formacje]] [[Yixian]] i [[Jiufotang]])
|czas = {{Występowanie|122|118.9}}
ok. 122-118,9 [[Ma]] 
[[wczesna kreda]] (wczesny - środkowy [[apt]])
|systematyka =
[[Dinosauria]]

[[Saurischia]]

[[Theropoda]]

[[Avialae]]

[[Pygostylia]]

[[Ornithothoraces]]

[[Euornithes]]

|grafika = Archaeorhynchus-Paleozoological Museum of China.jpg
|podpis = Szkielet dorastającego''Archaeorhynchus spathula'' (okaz IVPP V17091). Zdjęcie: Jonathan Chen. [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Archaeorhynchus-Paleozoological_Museum_of_China.jpg]
|PorównanieGrupa =
|PorównanieDługość =
|mapa =
}}
==Wstęp==
''Archaeorhynchus'' to rodzaj niewielkiego [[Avialae|awiala]] należącego do [[Euornithes]] żyjącego na terenie dzisiejszych Chin w drugiej połowie epoki wczesnej kredy.

==Etymologia==
Nazwa rodzajowa oznacza z greki "dawny pysk", co odnosi się do bycia jednym z najstarszych znanych przedstawicieli Euornithes w chwili opisu. Epitet gatunkowy oznacza również z greki "łyżkowaty" co odnosi się do budowy kości zębowej tego awiala.

==Materiał kopalny==
Archeorynch jest znany z kilku okazów, z czego większość z nich należy do osobników młodocianych, bądź dorastających.

==Budowa, paleobiologia i systematyka==

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
|{{V|''Archaeorhynchus''}}
|{{Kpt|Zhou}} i {{Kpt|Zhang}}, [[2006]]
|-
| = "Archaeorhynchus"
|{{Kpt|Zhou}} i {{Kpt|Zhang}}, [[2005]]
| ''[[nomen nudum]]'' (online).
|-
|{{V|''A. spathula''}}
|{{Kpt|({{Kpt|Zhou}} i {{Kpt|Zhang}}, 2005)Zhou}} i {{Kpt|Zhang}}, 2006
|-
| ="A. spathula"
|{{Kpt|{{Kpt|Zhou}} i {{Kpt|Zhang}}, 2005
| ''nomen nudum '' (online)
|}

==Bibliografia==

Ford, T. (online, 2024) [http://paleofile.com/]
<references/>

[[Kategoria:Avialae]]
[[Kategoria:Pygostylia]]
[[Kategoria:Ornithothoraces]]
[[Kategoria:Euornithes]]
[[Kategoria:Azja (ptaki)]]
[[Kategoria:Chiny (ptaki)]]
[[Kategoria:Mezozoik (ptaki)]]
[[Kategoria:Kreda (ptaki)]]
[[Kategoria:Apt (ptaki)]]

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{DISPLAYTITLE:''Archaeorhynchus''}}
 {{Opis
@@ Linia 12: / Linia 10: @@
 |miejsce = [[Chiny]] - Liaoning
 <small>([[formacja|formacje]] [[Yixian]] i [[Jiufotang]])</small>
-|czas = {{Występowanie|123|118.9}}
+|czas = {{Występowanie|121|118.9}}
-ok. 123-118,9 [[Ma]]<br>
+ok. 121-118,9 [[Ma]]<br>
-<small>[[wczesna kreda]] (środkowy [[barrem]]- środkowy [[apt]])</small>
+<small>[[wczesna kreda]] (wczesny - środkowy [[apt]])</small>
 |systematyka =
 [[Dinosauria]]
@@ Linia 50: / Linia 48: @@
 ==Budowa, paleobiologia i systematyka==
 Archeorynch był stosunkowo niewielkim awialem. Jego pysk był pozbawiony zębów lecz pokryty był rogowym dziobem. Dorosłe i dorastające osobniki miały dłuższe kończyny przednie niż tylne (u osobników młodych ta proporcja była odwrócona). Lotki pierwszego rzędu były wydłużone zarówno u dorosłych, jak i młodych ptaków. Odżywiał się roślinami, prawdopodobnie przede wszystkim nasionami i owocami (na co wskazują zarówno liczne gastrolity znalezione przy części szkieletów omawianego rodzaju jak i znalezieniu pozostałości roślin w treści pokarmowej młodocianego osobnika), przy czym kęsy pokarmu jakie pobierał były mniejsze niż te, które pobierał [[Iteravis|iterawis]]. Jego układ pokarmowy prawdopodobnie przypominał ten obecny u dzisiejszych ptaków (Liu i in., 2023). Był zdolny do lotu, lecz prawdopodobnie dużą część swego życia spędzał na ziemi. Jego młode zapewne były zagniazdownikami i były zdolne do lotu niedługo po swych narodzinach (Foth i in., 2021).
@@ Linia 71: / Linia 70: @@
 ==Bibliografia==
 <small>
-Foth, C., Wang, S., Spindler, F., Lin, Y., Rui, Y. (2021). "A Juvenile Specimen of ''Archaeorhynchus'' Sheds New Light on the Ontogeny of Basal Euornithines". Frontiers in Earth Science. 9: Article 604520. [https://doi.org/10.3389%2Ffeart.2021.604520]
+Foth, C., Wang, S., Spindler, F., Lin, Y., Rui, Y. (2021). "A juvenile specimen of ''Archaeorhynchus'' sheds new light on the ontogeny of basal euornithines". Frontiers in Earth Science. 9: Article 604520. [https://doi.org/10.3389%2Ffeart.2021.604520]
 Liu, S., Li, Z., Liu, D., O'Connor, J.K. (2023). "Quantifying the gastral mass in Early Cretaceous ornithuromorphs (Aves, Ornithothoraces) from the Jehol avifauna". Palaeontology. 66 (5). e12677. [https://doi.org/10.1111%2Fpala.12677]
@@ Linia 96: / Linia 95: @@
 [[Kategoria:Mezozoik (ptaki)]]
 [[Kategoria:Kreda (ptaki)]]
 [[Kategoria:Apt (ptaki)]]

@@ Linia 12: / Linia 12: @@
 |miejsce = [[Chiny]] - Liaoning
 <small>([[formacja|formacje]] [[Yixian]] i [[Jiufotang]])</small>
-|czas = {{Występowanie|122|118.9}}
+|czas = {{Występowanie|123|118.9}}
-ok. 122-118,9 [[Ma]]<br>
+ok. 123-118,9 [[Ma]]<br>
-<small>[[wczesna kreda]] (wczesny - środkowy [[apt]])</small>
+<small>[[wczesna kreda]] (środkowy [[barrem]]- środkowy [[apt]])</small>
 |systematyka =
 [[Dinosauria]]
@@ Linia 96: / Linia 96: @@
 [[Kategoria:Mezozoik (ptaki)]]
 [[Kategoria:Kreda (ptaki)]]
 [[Kategoria:Apt (ptaki)]]

@@ Linia 50: / Linia 50: @@
 ==Budowa, paleobiologia i systematyka==
-Archeorynch był stosunkowo niewielkim awialem. Dorosłe i dorastające osobniki miały dłuższe kończyny przednie niż tylne (u osobników młodych ta proporcja była odwrócona). Lotki pierwszego rzędu były wydłużone zarówno u dorosłych, jak i młodych ptaków. Odżywiał się roślinami, prawdopodobnie przede wszystkim nasionami i owocami, przy czym kęsy pokarmu jakie pobierał były mniejsze niż te, które pobierał [[Iteravis|iterawis]]. Jego układ pokarmowy prawdopodobnie przypominał ten obecny u dzisiejszych ptaków (Liu i in., 2023). Był zdolny do lotu, lecz prawdopodobnie dużą część swego życia spędzał na ziemi. Jego młode zapewne były zagniazdownikami i były zdolne do lotu niedługo po swych narodzinach (Foth i in., 2021).
+Archeorynch był stosunkowo niewielkim awialem. Jego pysk był pozbawiony zębów lecz pokryty był rogowym dziobem. Dorosłe i dorastające osobniki miały dłuższe kończyny przednie niż tylne (u osobników młodych ta proporcja była odwrócona). Lotki pierwszego rzędu były wydłużone zarówno u dorosłych, jak i młodych ptaków. Odżywiał się roślinami, prawdopodobnie przede wszystkim nasionami i owocami (na co wskazują zarówno liczne gastrolity znalezione przy części szkieletów omawianego rodzaju jak i znalezieniu pozostałości roślin w treści pokarmowej młodocianego osobnika), przy czym kęsy pokarmu jakie pobierał były mniejsze niż te, które pobierał [[Iteravis|iterawis]]. Jego układ pokarmowy prawdopodobnie przypominał ten obecny u dzisiejszych ptaków (Liu i in., 2023). Był zdolny do lotu, lecz prawdopodobnie dużą część swego życia spędzał na ziemi. Jego młode zapewne były zagniazdownikami i były zdolne do lotu niedługo po swych narodzinach (Foth i in., 2021).
 ==Spis gatunków==

@@ Linia 47: / Linia 47: @@
 [[Holotyp]] (IVPP V14287) to prawie kompletny szkielet należący do osobnika młodocianego, przy którym zachowały się odciski piór konturowych i sterówek oraz odnaleziono [[gastrolit|gastrolity]]. Został znaleziony w złożu Dawangzhangzi należącym do górnej części [[formacja|formacji]] [[Yixian]].
-Materiał przypisany obejmuje trzy kolejne dorastające osobniki (IVPP V17075 - prawie kompletny szkielet ze stowarzyszonymi z nim gastrolitami, IVPP V17091 - niemal kompletny szkielet ze stowarzyszonymi gastrolitami oraz zachowanymi piórami konturowymi i sterówkami oraz STM 7-11 - prawie kompletny szkielet ze stowarzyszonymi ok. stoma gastrolitami izachowanymi odciskami piórami konturowymi, lotkami i sterówkami oraz płuc) pochodzące z pokładów formacji [[Jiufotang]], jedynego dorosłego osobnika (IVPP V20312-11 - prawie kompletny szkielet ze stowarzyszonymi gastrolitami) pochodzącego z formacji Yixian
+Materiał przypisany obejmuje trzy kolejne dorastające osobniki (IVPP V17075 - prawie kompletny szkielet ze stowarzyszonymi z nim gastrolitami, IVPP V17091 - niemal kompletny szkielet ze stowarzyszonymi gastrolitami oraz zachowanymi piórami konturowymi i sterówkami oraz STM 7-11 - prawie kompletny szkielet ze stowarzyszonymi ok. stoma gastrolitami izachowanymi odciskami piórami konturowymi, lotkami i sterówkami oraz płuc) pochodzące z pokładów formacji [[Jiufotang]], jedynego dorosłego osobnika (IVPP V20312-11 - częściowa czaszka i niekompletny szkielet pozaczaszkowy ze stowarzyszonymi gastrolitami) pochodzącego z formacji Yixian oraz młodego osobnika (LNTU-WLMP-18 - czaszka i szkielet pozaczaszkowy z zachowanymi odciskami piór oraz treścią pokarmową - fragmentów roślin, ich owoców i nasion) również znanego z formacji Jiufotang.
 ==Budowa, paleobiologia i systematyka==
-Archeorynch był stosunkowo niewielkim awialem. Prawdopodobnie odżywiał się roślinami, przy czym kęsy pokarmu jakie pobierał były mniejsze niż te, które pobierał [[Iteravis|iterawis]]. Jego układ pokarmowy prawdopodobnie przypominał ten obecny u dzisiejszych ptaków (Liu i in., 2023).
+Archeorynch był stosunkowo niewielkim awialem. Dorosłe i dorastające osobniki miały dłuższe kończyny przednie niż tylne (u osobników młodych ta proporcja była odwrócona). Lotki pierwszego rzędu były wydłużone zarówno u dorosłych, jak i młodych ptaków. Odżywiał się roślinami, prawdopodobnie przede wszystkim nasionami i owocami, przy czym kęsy pokarmu jakie pobierał były mniejsze niż te, które pobierał [[Iteravis|iterawis]]. Jego układ pokarmowy prawdopodobnie przypominał ten obecny u dzisiejszych ptaków (Liu i in., 2023). Był zdolny do lotu, lecz prawdopodobnie dużą część swego życia spędzał na ziemi. Jego młode zapewne były zagniazdownikami i były zdolne do lotu niedługo po swych narodzinach (Foth i in., 2021).
 ==Spis gatunków==
@@ Linia 71: / Linia 71: @@
 ==Bibliografia==
 <small>
 Liu, S., Li, Z., Liu, D., O'Connor, J.K. (2023). "Quantifying the gastral mass in Early Cretaceous ornithuromorphs (Aves, Ornithothoraces) from the Jehol avifauna". Palaeontology. 66 (5). e12677. [https://doi.org/10.1111%2Fpala.12677]
 Zhou, Z, Zang, F.C. (2006). "A beaked basal ornithurine bird (Aves, Ornithurae) from the Lower Cretaceous of China". Zoologica Scripta. 35 (4): 363–373. [https://doi.org/10.1111%2Fj.1463-6409.2006.00234.x]
 Ford, T. (online, 2024) [http://paleofile.com/]
 <references/></small>

← poprzednia wersja		Wersja z 13:04, 26 lip 2024
Linia 46:		Linia 46:

	[[Holotyp]] (IVPP V14287) to prawie kompletny szkielet należący do osobnika młodocianego, przy którym zachowały się odciski piór konturowych i sterówek oraz odnaleziono [[gastrolit\|gastrolity]]. Został znaleziony w złożu Dawangzhangzi należącym do górnej części [[formacja\|formacji]] [[Yixian]].		[[Holotyp]] (IVPP V14287) to prawie kompletny szkielet należący do osobnika młodocianego, przy którym zachowały się odciski piór konturowych i sterówek oraz odnaleziono [[gastrolit\|gastrolity]]. Został znaleziony w złożu Dawangzhangzi należącym do górnej części [[formacja\|formacji]] [[Yixian]].
		+
		+	Materiał przypisany obejmuje trzy kolejne dorastające osobniki (IVPP V17075 - prawie kompletny szkielet ze stowarzyszonymi z nim gastrolitami, IVPP V17091 - niemal kompletny szkielet ze stowarzyszonymi gastrolitami oraz zachowanymi piórami konturowymi i sterówkami oraz STM 7-11 - prawie kompletny szkielet ze stowarzyszonymi ok. stoma gastrolitami izachowanymi odciskami piórami konturowymi, lotkami i sterówkami oraz płuc) pochodzące z pokładów formacji [[Jiufotang]], jedynego dorosłego osobnika (IVPP V20312-11 - prawie kompletny szkielet ze stowarzyszonymi gastrolitami) pochodzącego z formacji Yixian

	==Budowa, paleobiologia i systematyka==		==Budowa, paleobiologia i systematyka==

@@ Linia 44: / Linia 44: @@
 ==Materiał kopalny==
 Archeorynch jest znany z kilku okazów, z czego większość z nich należy do osobników młodocianych, bądź dorastających.
 ==Budowa, paleobiologia i systematyka==
+Archeorynch był stosunkowo niewielkim awialem. Prawdopodobnie odżywiał się roślinami, przy czym kęsy pokarmu jakie pobierał były mniejsze niż te, które pobierał [[Iteravis|iterawis]]. Jego układ pokarmowy prawdopodobnie przypominał ten obecny u dzisiejszych ptaków (Liu i in., 2023).
 ==Spis gatunków==
@@ Linia 58: / Linia 60: @@
 |-
 |{{V|''A. spathula''}}
-|{{Kpt|({{Kpt|Zhou}} i {{Kpt|Zhang}}, 2005)Zhou}} i {{Kpt|Zhang}}, 2006
+|{{Kpt|({{Kpt|Zhou}} i {{Kpt|Zhang}}, 2005) Zhou}} i {{Kpt|Zhang}}, 2006
 |-
 | ="A. spathula"
@@ Linia 67: / Linia 69: @@
 ==Bibliografia==
 <small>
 Ford, T. (online, 2024) [http://paleofile.com/]
 <references/></small>