Archaeornithoides - Historia wersji

Taurovenator: /* Materiał kopalny */

2024-10-30T10:12:06Z

‎Materiał kopalny

Taurovenator: /* Etymologia */

2024-06-20T15:41:39Z

‎Etymologia

Taurovenator o 15:40, 20 cze 2024

2024-06-20T15:40:49Z

Taurovenator o 16:19, 13 wrz 2023

2023-09-13T16:19:23Z

Taurovenator o 16:18, 13 wrz 2023

2023-09-13T16:18:40Z

Dino: /* Spis gatunków */

2018-11-30T16:50:45Z

‎Spis gatunków

Kamil Kamiński: /* Historia i systematyka */

2017-08-30T20:33:53Z

‎Historia i systematyka

Kamil Kamiński o 17:38, 30 sie 2017

2017-08-30T17:38:36Z

Kamil Kamiński o 19:13, 29 sie 2017

2017-08-29T19:13:01Z

Kamil Kamiński o 19:11, 29 sie 2017

2017-08-29T19:11:58Z

@@ Linia 44: / Linia 44: @@
 ==Materiał kopalny==
-[[Holotyp]] (ZPAL MgD-II/29) to niekompletna czaszka młodego osobnika, mierząca ok. 50 mm: kości szczękowe, zęby, przednia część k. jarzmowej, prawdopodobnie fragment lemiesza (ang. ''vomer''), k. podniebienna, prawdopodobnie fragment k. zewnętrznoskrzydłowej (ang. ''ectopterygoid''), prawdopodobnie k. trzyklinowa (ang. ''parasphenoid'') oraz kości zębowe.
+[[Holotyp]] (ZPAL MgD-II/29) to niekompletna czaszka młodego osobnika, mierząca ok. 50 mm: kości szczękowe, zęby, przednia część k. jarzmowej, prawdopodobnie fragment lemiesza (ang. ''vomer''), k. podniebienna, prawdopodobnie fragment k. zewnętrznoskrzydłowej (ang. ''ectopterygoid''), prawdopodobnie k. przyklinowa (ang. ''parasphenoid'') oraz kości zębowe.
 ==Historia i systematyka==

@@ Linia 41: / Linia 41: @@
 ==Etymologia==
-Nazwa ''Archaeornithoides'' pochodzi od ''Archaeornis'' („pradawny ptak” – synonim ''[[Archaeopteryx]]'') oraz greckiego słowa ''oides'' („przypominający”) w nawiązaniu do podobieństwa do prymitywnych ptaków. Epitet gatunkowy ''deinosaurisc'' oznacza "mały dinozaur", i stanowi nawiązanie do jego niewielkich rozmiarów.
+Nazwa ''Archaeornithoides'' pochodzi od ''Archaeornis'' („pradawny ptak” – synonim ''[[Archaeopteryx]]'') oraz greckiego słowa ''oides'' („przypominający”) w nawiązaniu do podobieństwa do prymitywnych ptaków. Epitet gatunkowy ''deinosauriscus'' oznacza "mały dinozaur", i stanowi nawiązanie do jego niewielkich rozmiarów.
 ==Materiał kopalny==

@@ Linia 7: / Linia 7: @@
   |wysokość                           = > 9,6 cm (w biodrach) (osobnik młodociany)
   |masa                               = > 90 g (osobnik młodociany)
-  |dieta                              = mięsożerny?\wszystkożerny?
+  |dieta                              = mięsożerny??\wszystkożerny?
   |miejsce                            = [[Mongolia]] - Ajmak Południowogobijski
 <small>(ogniwo Bayn Dzak [[formacja|formacji]] [[Djadokhta]])</small>
@@ Linia 52: / Linia 52: @@
 Później naukowcy wskazywali, że ''Archaeornithoides'' może być młodym okazem któregoś z troodontydów opisanych z formacji Djadochta: ''[[Byronosaurus]]'' lub ''[[Saurornithoides]]'', co było rozważane już przez Elżanowskiego i Wellnhofera (Averianov i Sues, 2007). Jednak w 2009 r. Bever i Norell poddali w wątpliwość taką interpretację. Wielkość i rozmieszczenie zębów w żuchwie miały przemawiać przeciwko przynależności do Troodontidae, zaś przyporządkowanie  ''Archaeornithoides'' jako młodego byronozaura lub zaurornitoida uznano za bezpodstawne.
 Bever i Norell wykazali też brak mocnych dowodów na przypisanie archeornitoida do [[Avialae]]. Jedyna analiza filogenetyczna, w której uwzględniono ten rodzaj, umieściła go w [[politomia|politomii]] ze [[Scipionyx|scypionyksem]], [[Compsognathidae|kompsognatidami]] i Maniraptoriformes, ale wystarczy niewielka modyfikacja analizy, aby archeornitoid był troodontidem blisko spokrewnionym z [[Mei|mei]] oraz [[Xiaotingia|siaotingią]]. [[Michael Mortimer|Mortimer]] (online) oznaczył go jako przedstawiciela Neocoelurosauria o bliżej nieokreślonej pozycji systematycznej, zaś Molina-Pérez i Larramendi (Molina-Pérez i Larramendi, 2019) w swej książce klasyfikują go jako nieokreślonego eudromeozaura.
 ==Spis gatunków==
@@ Linia 59: / Linia 63: @@
 |-
 | {{V|''A. deinosauriscus''}}
-| {{Kpt|[[Andrzej Elżanowski|Elżanowski]]}} i {{Kpt|[[Peter Wellnhofer|Wellnhofer]]}},  [[1992]]
+| {{Kpt|Elżanowski}} i {{Kpt|Wellnhofer}},  1992
 |}
@@ Linia 67: / Linia 71: @@
 Bever, G.S., Norell, M.A. (2009). "The perinate skull of Byronosaurus (Troodontidae) with observations on the cranial ontogeny of paravian theropods". American Museum Novitates. 3657: 1–52. [[doi:10.1206/650.1]].
 Elżanowski, A. (1983) "Birds in Cretaceous Ecosystems", Acta Palaeontologia Polonica, 28 (1-2): 75-92.

@@ Linia 9: / Linia 9: @@
   |dieta                              = mięsożerny?\wszystkożerny?
   |miejsce                            = [[Mongolia]] - Ajmak Południowogobijski
-<small>(ogniwo Bayn Dzak[[formacja|formacji]] [[Djadokhta]])</small>
+<small>(ogniwo Bayn Dzak [[formacja|formacji]] [[Djadokhta]])</small>
   |czas                               = {{Występowanie|83.6|72.1}}
 {{Wiek|kampan|kampan}}<br>

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{DISPLAYTITLE:''Archaeornithoides''}}
-<small>
+{{Opis
-{| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
+ |Autor                              = [[Kamil Kamiński]]
-| Autor:
+ |Korekta                            = [[Michał Siedlecki]]
-| Korekta:
+ |nazwa                              = ''Archaeornithoides'' (archeornitoid)
-|-
+ |długość                            = > 50 cm (osobnik młodociany)
-| [[Kamil Kamiński]]
+ |wysokość                           = > 9,6 cm (w biodrach) (osobnik młodociany)
+  |masa                               = > 90 g (osobnik młodociany)
-|}
+ |dieta                              = mięsożerny?\wszystkożerny?
-</small>
+ |miejsce                            = [[Mongolia]] - Ajmak Południowogobijski
-----
+<small>(ogniwo Bayn Dzak[[formacja|formacji]] [[Djadokhta]])</small>
-{| class="wikitable" style="text-align:left" align="left"
+  |czas                               = {{Występowanie|83.6|72.1}}
-! colspan=2 | ''Archaeornithoides'' (archeornitoid)
+{{Wiek|kampan|kampan}}<br>
-|-
+<small>[[późna kreda]] ([[kampan]])</small>
-!  '''Długość''':
+ |systematyka                         =
-| ? m
+[[Dinosauria]]
 [[Saurischia]]
@@ Linia 42: / Linia 26: @@
 ?[[Paraves]]
-???[[Troodontidae]]
+???[[Troodontidae]]/???[[Dromaeosauridae]]
-|-
+ |grafika             = Archaeornithoides.jpg
-| colspan=2 |[[Plik:Archaeornithoides_deinosaurisc_by_karkemish00.jpg |400px]]
+ |podpis              = Rekonstrukcja przyżyciowa archeornitoida (pozycja śpiąca). Autor: FunkMonk [[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Archaeornithoides.jpg]]
-<small>Rekonstrukcja. Autor: karkemish00.
+ |PorównanieGrupa        =
-[https://karkemish00.deviantart.com/art/Archaeornithoides-deinosaurisc-149624477].</small>
+ |PorównanieDługość      =
-|}
+ |mapa                 =
 ==Wstęp==
@@ Linia 63: / Linia 51: @@
 Później naukowcy wskazywali, że ''Archaeornithoides'' może być młodym okazem któregoś z troodontydów opisanych z formacji Djadochta: ''[[Byronosaurus]]'' lub ''[[Saurornithoides]]'', co było rozważane już przez Elżanowskiego i Wellnhofera (Averianov i Sues, 2007). Jednak w 2009 r. Bever i Norell poddali w wątpliwość taką interpretację. Wielkość i rozmieszczenie zębów w żuchwie miały przemawiać przeciwko przynależności do Troodontidae, zaś przyporządkowanie  ''Archaeornithoides'' jako młodego byronozaura lub zaurornitoida uznano za bezpodstawne.
-Bever i Norell wykazali też brak mocnych dowodów na przypisanie archeornitoida do [[Avialae]]. [[Michael Mortimer|Mortimer]] (online) oznaczył go jako przedstawiciela Maniraptoriformes o bliżej nieokreślonej pozycji systematycznej.
+Bever i Norell wykazali też brak mocnych dowodów na przypisanie archeornitoida do [[Avialae]]. Jedyna analiza filogenetyczna, w której uwzględniono ten rodzaj, umieściła go w [[politomia|politomii]] ze [[Scipionyx|scypionyksem]], [[Compsognathidae|kompsognatidami]] i Maniraptoriformes, ale wystarczy niewielka modyfikacja analizy, aby archeornitoid był troodontidem blisko spokrewnionym z [[Mei|mei]] oraz [[Xiaotingia|siaotingią]]. [[Michael Mortimer|Mortimer]] (online) oznaczył go jako przedstawiciela Neocoelurosauria o bliżej nieokreślonej pozycji systematycznej, zaś Molina-Pérez i Larramendi (Molina-Pérez i Larramendi, 2019) w swej książce klasyfikują go jako nieokreślonego eudromeozaura.
 ==Spis gatunków==
@@ Linia 86: / Linia 74: @@
 Elżanowski, A., Wellnhofer, P. (1993). "Skull of Archaeornithoides from the Upper Cretaceous of Mongolia". American Journal of Science. 293: 235–252. [[doi:10.2475/ajs.293.A.23]].
-Mortimer, M. (2008 online) [http://theropoddatabase.com/Coelurosauria.htm#Archaeornithoidesdeinosauriscus]</small>
+Hartman, Mortimer, Wahl, Lomax, Lippincott and Lovelace, 2019. A new paravian dinosaur from the Late Jurassic of North America supports a late acquisition of avian flight. PeerJ. 7:e7247. [http://dx.doi.org/10.7717/peerj.7247]
 [[Kategoria:Dinosauria]]

@@ Linia 62: / Linia 62: @@
 [[Plik:Archaeornithoides_skull.png|300px|thumb|right|Rekonstrukcja czaszki z zaznaczeniem znalezionej części. Autor: IJReid [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Archaeornithoides_skull.png].]]
-Później naukowcy wskazywali, że ''Archaeornithoides'' może być młodym okazem któregoś z troodontydów opisanych z formacji Djadochta: ''[[Byronosaurus]]'' lub ''[[Saurornithoides]]'', co było rozważane już przez Elżanowskiego i Wellnhofera (Averianov i Sues, 2007). Jednak w 2009 r. Bever i Norell wykazali brak mocnych dowodów na przypisanie archeornitoida do [[Avialae]]. Wielkość i rozmieszczenie zębów w żuchwie miały przemawiać przeciwko przynależności do Troodontidae, zaś przyporządkowanie  ''Archaeornithoides'' jako młodego byronozaura lub zaurornitoida uznano za bezpodstawne. [[Michael Mortimer|Mortimer]] (online) oznaczył go jako przedstawiciela Maniraptoriformes o bliżej nieokreślonej pozycji systematycznej.
+Później naukowcy wskazywali, że ''Archaeornithoides'' może być młodym okazem któregoś z troodontydów opisanych z formacji Djadochta: ''[[Byronosaurus]]'' lub ''[[Saurornithoides]]'', co było rozważane już przez Elżanowskiego i Wellnhofera (Averianov i Sues, 2007). Jednak w 2009 r. Bever i Norell poddali w wątpliwość taką interpretację. Wielkość i rozmieszczenie zębów w żuchwie miały przemawiać przeciwko przynależności do Troodontidae, zaś przyporządkowanie  ''Archaeornithoides'' jako młodego byronozaura lub zaurornitoida uznano za bezpodstawne.
 ==Spis gatunków==

@@ Linia 50: / Linia 50: @@
 ==Wstęp==
-''Archaeornithoides'' to niewielki teropod z późnej kredy, występujący na terenie dzisiejszej Mongolii. Ze względu na skąpość materiału kopalnego, jego dokładna pozycja systematyczna jest kontrowersyjna. Może być młodym osobnikiem któregoś z [[Troodontidae|troodontydów]] z formacji [[Djadochta]], lub też ważnym [[rodzaj]]em teropoda.
+''Archaeornithoides'' to niewielki teropod z późnej kredy, występujący na terenie dzisiejszej Mongolii. Ze względu na skąpość materiału kopalnego, jego dokładna pozycja systematyczna jest kontrowersyjna. Może być młodym osobnikiem któregoś z [[Troodontidae|troodontydów]] z formacji [[Djadochta]] lub też odrębnym, ważnym [[rodzaj]]em teropoda.
 ==Etymologia==
@@ Linia 59: / Linia 59: @@
 ==Historia i systematyka==
-Szczątki ''Archaeornithoides'' zostały odkryte w 1965 r. przez polsko-mongolską ekspedycję. Po raz pierwszy wspomniał o nim [[Andrzej Elżanowski]] w 1983 r., w swojej pracy poświęconej kredowym ptakom. W 1992 r. ten sam autor, razem z [[Peter Wellnhofer|Wellnhoferem]], opisał i nazwał omawianego teropoda. Dostrzegli oni podobieństwo archeornitoida do [[Spinosauridae|spinozaurydów]], [[Troodontidae|troodontydów]] i ''Lisboasaurus'' (obecnie uważany za krokodylomorfa), a także do ptaków. Zauważyli, że zęby były szeroko rozstawione, spiczaste i pozbawione piłkowania, podobnie jak u ''[[Archaeopteryx]]''. Rok później ci dwaj autorzy opublikowali pełniejszy opis czaszki archeornitoidesa. Zanegowali oni hipotezę [[Gregory Paul|Paula]], by ''Archaeornithoides'' był aublysodontinem w obrębie [[Tyrannosauroidea]]. Ponownie wskazali za to cechy zbliżające go do ptaków, i uznali go za przedstawiciela kladu obejmującego Troodontidae, ''[[Baryonyx]]'' i ''[[Spinosaurus]]''. Zwierzęta te miał łączyć między innymi brak płytek międzyzębowych i budowa samych zębów. Żadne późniejsze badania nie wskazują jednak na bliski związek troodontydów i spinozaurydów. Elżanowski i Wellnhofer odrzucili również możliwość, by ''Archaeornithoides'' mógł być troodontydem, wskazując m.in. na brak piłkowania zębów. Dzisiaj jednak znane są troodontydy o zębach również pozbawionych piłkowania (np. ''[[Byronosaurus]]''), poza tym może to być cecha młodych osobników.
+Szczątki ''Archaeornithoides'' zostały odkryte w 1965 r. przez polsko-mongolską ekspedycję. Po raz pierwszy wspomniał o nim [[Andrzej Elżanowski]] w 1983 r., w swojej pracy poświęconej kredowym ptakom. W 1992 r. ten sam autor, razem z [[Peter Wellnhofer|Wellnhoferem]], opisał i nazwał omawianego teropoda. Dostrzegli oni podobieństwo archeornitoida do [[Spinosauridae|spinozaurydów]], [[Troodontidae|troodontydów]] i ''Lisboasaurus'' (obecnie uważany za krokodylomorfa), a także do ptaków. Zauważyli, że zęby były szeroko rozstawione, spiczaste i pozbawione piłkowania, podobnie jak u ''[[Archaeopteryx]]''. Rok później ci dwaj autorzy opublikowali pełniejszy opis czaszki archeornitoidesa. Zanegowali oni hipotezę [[Gregory Paul|Paula]], by ''Archaeornithoides'' był aublysodontinem w obrębie [[Tyrannosauroidea]]. Ponownie wskazali za to cechy zbliżające go do ptaków i uznali za przedstawiciela kladu obejmującego Troodontidae, ''[[Baryonyx]]'' i ''[[Spinosaurus]]''. Zwierzęta te miał łączyć między innymi brak płytek międzyzębowych i budowa samych zębów. Żadne późniejsze badania nie wskazują jednak na bliski związek troodontydów i spinozaurydów. Elżanowski i Wellnhofer odrzucili również możliwość, by ''Archaeornithoides'' mógł być troodontydem, wskazując m.in. na brak piłkowania zębów. Dzisiaj jednak znane są troodontydy o zębach również pozbawionych piłkowania (np. ''[[Byronosaurus]]''), poza tym może to być cecha młodych osobników.
 [[Plik:Archaeornithoides_skull.png|300px|thumb|right|Rekonstrukcja czaszki z zaznaczeniem znalezionej części. Autor: IJReid [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Archaeornithoides_skull.png].]]