Asiatyrannus - Historia wersji

Kamil Kamiński: /* Bibliografia */

2026-04-23T07:05:43Z

‎Bibliografia

Kamil Kamiński: /* Synonim Tarbosaurus? */

2026-04-23T07:01:13Z

‎Synonim Tarbosaurus?

Paweł: /* Etymologia */

2024-08-15T13:05:22Z

‎Etymologia

Paweł o 07:40, 26 lip 2024

2024-07-26T07:40:44Z

Kamil Kamiński o 05:36, 26 lip 2024

2024-07-26T05:36:26Z

Paweł: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Asiatyrannus''}} {{Opis |Autor = Paweł Konarzewski |Korekta = |nazwa = ''Asiatyrannus'' (azjatyranus) |długość = ok. 3,5-4 m |wysokość = |ma..."

2024-07-25T20:51:57Z

Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Asiatyrannus''}} {{Opis |Autor = Paweł Konarzewski |Korekta = |nazwa = ''Asiatyrannus'' (azjatyranus) |długość = ok. 3,5-4 m |wysokość = |ma..."

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Asiatyrannus''}}
{{Opis
|Autor = [[Paweł Konarzewski]]
|Korekta =
|nazwa = ''Asiatyrannus'' (azjatyranus)
|długość = ok. 3,5-4 m
|wysokość =
|masa =
|dieta = mięsożerny
|miejsce = [[Chiny]] - Jiangxi
([[formacja]] [[Nanxiong]])
|czas = {{Występowanie|67|66}}
ok. 67-66 [[Ma]] 
[[późna kreda]] ([[mastrycht]])
|systematyka =
[[Dinosauria]]

[[Saurischia]]

[[Theropoda]]

[[Tetanurae]]

[[Coelurosauria]]

[[Tyrannosauroidea]]

[[Tyrannosauridae]]

[[Tyrannosaurinae]]
|grafika = Asiatyrannus (holotype).png
|podpis = Rekonstrukcja szkieletu ''Asiatyrannus'' wraz z zaznaczeniem na żółto odnalezionych kości. Źródło: Zheng i in., 2024 [https://www.nature.com/articles/s41598-024-66278-5]
|PorównanieGrupa =
|PorównanieDługość =
|mapa =
}}
==Wstęp==
''Asiatyrannus'' to niewielki [[rodzaj]] [[Tyrannosaurinae|tyranozauryna]] żyjącego pod koniec ery mezozoicznej na terenie dzisiejszych Chin. Obok ''[[Alioramus|Alioramus sinensis]]'' jest to drugi znany przedstawiciel [[Tyrannosauridae]] z formacji [[Nanxiong]].

==Materiał kopalny==
[[Holotyp]] o numerze katalogowym ZMNH M30360 to niemalże kompletna czaszka, kręgi ogonowe oraz kości kończyn tylnych należące do dorastającego osobnika (zobacz rysunek obok). Szczątki zostały odnalezione w 2017 roku.

==Budowa i paleobiologia==
[[Plik:Asiatyrannus (skull - right lateral).png|thumb|Czaszka ''Asiatyrannus''. Zheng i in., 2024 [https://www.nature.com/articles/s41598-024-66278-5]]]
''Asiatyrannus'' był średniej wielkości [[tyranozauryd]]em mierzącym ok. 4 m długości. Od swoich kuzynów różnił się szczegółami budowy czaszki. Mierzyła ona 47,5 cm długości. Pysk ''Asiatyrannus'' był głębszy niż u ''[[Qianzhousaurus|Alioramus sinensis]]''.

Zheng i współautorzy (2024) zauważyli, że ''Asiatyrannus'' oraz ''[[Qianzhousaurus|Alioramus sinensis]]'' mieli różne proporcje czaszki oraz rozmiary ciała. Sugeruje to, że obydwa dinozaury miały różne strategie żywieniowe i zajmowały inne nisze ekologiczne.

==Etymologia==
Nazwa rodzajowa ''Asiatyrannus'' to zbitek słów ''Asia'' (w nawiązaniu do miejsca odnalezienia szczątków) oraz łacińskiego ''tyrannus'' (król). Epitet gatunkowy ''xui'' honoruje słynnego chińskiego paleontologa [[Xu Xing|Xu Xinga]].

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
| {{V|''Asiatyrannus''}}
| {{Kpt|Zheng, Jin, Xie}} i {{Kpt|Du}}, [[2024]]
|-
| {{V|''A. xui''}}
| {{Kpt|Zheng, Jin, Xie}} i {{Kpt|Du}}, [[2024]]
|}

==Bibliografia==

Zheng, W., Jin, X., Xie, J., & Du, T. (2024). "The first deep-snouted tyrannosaur from Upper Cretaceous Ganzhou City of southeastern China". Scientific Reports. 14 (1). [[doi:10.1038/s41598-024-66278-5.]]


[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Saurischia]]
[[Kategoria:Theropoda]]
[[Kategoria:Tetanurae]]
[[Kategoria:Coelurosauria]]
[[Kategoria:Tyrannosauroidea]]
[[Kategoria:Azja]]
[[Kategoria:Chiny]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Kreda]]
[[Kategoria:Mastrycht]]

@@ Linia 68: / Linia 68: @@
 <small>
 Cau, A. (2024 online) [https://www.facebook.com/share/p/JNzCiFXUvj13ZoHh/]
 Zheng, W., Jin, X., Xie, J., & Du, T. (2024). "The first deep-snouted tyrannosaur from Upper Cretaceous Ganzhou City of southeastern China". Scientific Reports. 14 (1). [[doi:10.1038/s41598-024-66278-5.]]

@@ Linia 49: / Linia 49: @@
 ==Synonim ''[[Tarbosaurus]]''?==
-Wątpliwości co do ważności ''Asiatyrannus'' ma włoski paleontolog Andrea Cau. Uważa, że dinozaur ten nie mógł mieć więcej niż 10 lat, a jego osobliwe cechy mogą wynikać z młodego wieku. Być może jest to dość duży  [[tyranozauroid]] lub rosnący [[tyranozauryd]]. Zdaniem Cau należy porównać omawianego dinozaura z młodymi okazami ''[[Tarbosaurus]]'', aby ostatecznie stwierdzić czy w rzeczywistości ''Asiatyrannus'' reprezentuje odrębny [[takson]].
+Wątpliwości co do ważności ''Asiatyrannus'' ma włoski paleontolog Andrea Cau. Uważa, że dinozaur ten nie mógł mieć więcej niż 10 lat, a jego osobliwe cechy mogą wynikać z młodego wieku. Być może jest to dość duży  [[tyranozauroid]] lub rosnący [[tyranozauryd]]. Zdaniem Cau należy porównać omawianego dinozaura z młodymi okazami ''[[Tarbosaurus]]'', aby ostatecznie stwierdzić czy w rzeczywistości ''Asiatyrannus'' reprezentuje odrębny [[takson]]. Do podobnych wniosków doszli Raun i in. (2026). Zauważyli oni u ''Asiatyrannus'' obecność autapomorfii tarbozaura, jednocześnie ten pierwszy nie wykazuje żadnych autapomorfii, których nie miałby ''[[Tarbosaurus]]''.
 ==Etymologia==

@@ Linia 52: / Linia 52: @@
 ==Etymologia==
-Nazwa rodzajowa ''Asiatyrannus'' to zbitek słów ''Asia'' (w nawiązaniu do miejsca odnalezienia szczątków) oraz łacińskiego ''tyrannus'' (król). Epitet gatunkowy ''xui'' honoruje słynnego chińskiego paleontologa [[Xu Xing|Xu Xinga]].
+Nazwa rodzajowa ''Asiatyrannus'' to zbitek słów ''Asia'' (w nawiązaniu do miejsca odnalezienia szczątków) oraz łacińskiego ''tyrannus'' (król lub tyran). Epitet gatunkowy ''xui'' honoruje słynnego chińskiego paleontologa [[Xu Xing|Xu Xinga]].
 ==Spis gatunków==

@@ Linia 29: / Linia 29: @@
 [[Tyrannosaurinae]]
-|grafika = Asiatyrannus (holotype).png
+|grafika = Asiatyrannus xui.png
-|podpis = Rekonstrukcja szkieletu ''Asiatyrannus'' wraz z zaznaczeniem na żółto odnalezionych kości. Źródło: Zheng i in., 2024 [https://www.nature.com/articles/s41598-024-66278-5]
+|podpis = Rekonstrukcja przyżyciowa ''Asiatyrannus''. Autor: Ddinodan [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Asiatyrannus_xui.png]
 |PorównanieGrupa =
 |PorównanieDługość =
@@ Linia 36: / Linia 36: @@
 }}
 ==Wstęp==
-''Asiatyrannus'' to [[rodzaj]] niewielkiego [[Tyrannosaurinae|tyranozauryna]] żyjącego pod koniec ery mezozoicznej na terenie dzisiejszych Chin. Obok ''[[Alioramus|Alioramus sinensis]]'' jest to drugi znany przedstawiciel [[Tyrannosauridae]] z formacji [[Nanxiong]].
+''Asiatyrannus'' to niewielki [[rodzaj]] [[Tyrannosaurinae|tyranozauryna]] żyjącego pod koniec ery mezozoicznej na terenie dzisiejszych Chin. Obok ''[[Alioramus|Alioramus sinensis]]'' jest to drugi znany przedstawiciel [[Tyrannosauridae]] z formacji [[Nanxiong]].
 ==Materiał kopalny==
-[[Holotyp]] o numerze katalogowym ZMNH M30360 to niemalże kompletna czaszka, kręgi ogonowe oraz kości kończyn tylnych należące do dorastającego osobnika (zobacz rysunek obok). Szczątki zostały odnalezione w 2017 roku.
+[[Plik:Asiatyrannus (holotype).png|thumb|Rekonstrukcja szkieletu ''Asiatyrannus'' wraz z zaznaczeniem na żółto odnalezionych kości. Źródło: Zheng i in., 2024 [https://www.nature.com/articles/s41598-024-66278-5]]]
 ==Budowa i paleobiologia==
@@ Linia 46: / Linia 47: @@
 Zheng i współautorzy (2024) zauważyli, że ''Asiatyrannus'' oraz ''[[Qianzhousaurus|Alioramus sinensis]]'' miały różne proporcje czaszki oraz rozmiary ciała. Sugeruje to, że obydwa dinozaury miały różne strategie żywieniowe i zajmowały inne nisze ekologiczne.
 ==Etymologia==
@@ Linia 54: / Linia 58: @@
 | {{V|''Asiatyrannus''}}
 | {{Kpt|Zheng, Jin, Xie}} i {{Kpt|Du}}, [[2024]]
 |-
 | {{V|''A. xui''}}
 | {{Kpt|Zheng, Jin, Xie}} i {{Kpt|Du}}, [[2024]]
 |}
 ==Bibliografia==
 <small>
 Zheng, W., Jin, X., Xie, J., & Du, T. (2024). "The first deep-snouted tyrannosaur from Upper Cretaceous Ganzhou City of southeastern China". Scientific Reports. 14 (1). [[doi:10.1038/s41598-024-66278-5.]]
 </small>