Astigmasaura - Historia wersji

Paweł: Aktualizacja datowania dinozaurów z formacji Huincul za Maniel i in., 2026

2026-08-02T09:13:28Z

Aktualizacja datowania dinozaurów z formacji Huincul za Maniel i in., 2026

Paweł: /* Spis gatunków */

2025-07-14T19:15:54Z

‎Spis gatunków

Paweł: /* Materiał kopalny */

2025-06-22T05:38:07Z

‎Materiał kopalny

Kamil Kamiński o 22:37, 21 cze 2025

2025-06-21T22:37:46Z

Paweł: /* Budowa i systematyka */

2025-06-21T15:47:03Z

‎Budowa i systematyka

Paweł: /* Budowa i systematyka */

2025-06-21T15:44:12Z

‎Budowa i systematyka

Paweł: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Astigmasaura''}} {{Opis |Autor = Stanisław Kopeć, Paweł Konarzewski |Korekta = |nazwa =..."

2025-06-21T15:31:37Z

Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Astigmasaura''}} {{Opis |Autor = Stanisław Kopeć, Paweł Konarzewski |Korekta = |nazwa =..."

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Astigmasaura''}}
{{Opis
|Autor = [[Stanisław Kopeć]], [[Paweł Konarzewski]]
|Korekta =
|nazwa = ''Astigmasaura'' (astygmazaura)
|długość =
|wysokość =
|masa =
|dieta = roślinożerny
|miejsce = [[Argentyna]] - Neuquén
(dolne warstwy [[formacja|formacji]] [[Huincul]])
|czas = {{Występowanie|97|94}}
ok. 97-94 [[Ma]] 
[[późna kreda]] ([[cenoman]])
|systematyka
= [[Dinosauria]]

[[Saurischia]]

[[Sauropodomorpha]]

[[Sauropoda]]

[[Diplodocoidea]]

[[Rebbachisauridae]]

|grafika = Astigmasaura genuflexa.png
|podpis = Rekonstrukcja ''Astigmasaura''. Autor: Ddinodan. [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Astigmasaura_genuflexa.png]
|PorównanieGrupa =
|PorównanieDługość =
|mapa =
}}
==Wstęp==
''Astigmasaura'' to jeden z kilku przedstawicieli [[Rebbachisauridae]] odnaleziony w skałach argentyńskiej [[formacja|formacji]] [[Huincul]] datowanej na [[późna kreda|późną kredę]]. Odkrycie astygmazaury ułatwi badaczom poznanie anatomii obręczy miedniczej oraz kręgów ogonowych [[Rebbachisauridae|rebbachizaurydów]]. Jest to również drugi (po ''[[Cienciargentina]]'') opisany rebbachizauryd z Argentyny w 2025 roku.

==Etymologia==
Nazwa [[rodzaj]]owa ''Astigmasaura'' to połączenie łacińskiego słowa ''astigma'' (bez znaków) oraz żeńskiej formy greckiego ''sauros'' (jaszczurka) - ''saura''. Pochodzi ona od El Orejano, stanowiska w północnej Patagonii, gdzie odkryto nowy takson. Orejano to również hiszpańskie słowo oznaczające zwierzę bez znaków identyfikacyjnych lub właściciela, co odnosi się do lokalnej praktyki rolniczej, polegającej na znakowaniu zwierząt charakterystycznym znakiem na uszach. Epitet gatunkowy ''genuflexa'' łączy średniowieczne łacińskie słowa ''genu'' (kolano) i ''flecto'' (zginać), oznaczając „klęcząca” - w odniesieniu do odkrycia holotypu z obiema tylnymi kończynami wygiętymi do tyłu.

==Odkrycie==
W 2017 roku podczas prac wykopaliskowych w pobliżu pola naftowego YPF, zwanego też El Orejano natrafiono na niekompletny szkielet [[Rebbachisauridae|rebbachizauryda]]. Gdy okaz MAU-Pv-EO-629 był w trakcie wypreparacji, Bellardini i współpracownicy (2024) wstępie go opisali, jednakże niezdecydowali się nadać mu nazwy. Badacze uczynili to dopiero rok później, gdy szkielet był całkowicie oczyszczony z osadów.

==Materiał kopalny==
[[Holotyp]] oznaczony numerem katalogowym MAU-Pv-EO-629 to [[artykułowany|artykułowana]] tylna część szkieletu pozaczaszkowego, w którym zachowało się 20 kręgów ogonowych (12 przednich oraz 8 ogonowych), 19 szewronów, obydwie kości kulszowe i łonowe, częściowa prawa kość biodrowa oraz niemalże kompletne kończyny tylne (obydwie kości udowe, piszczelowe, strzałkowe i skokowe, 5 kości śródstopia z obydwu stóp, 4 prawe i 5 lewych bliższych paliczków oraz 2 lewe pazury). Szczątki należały do dorosłego osobnika.

==Budowa i systematyka==
Możemy przypuszczać, że ''Astigmasaura'' ogólną budową przypominała pozostałych swoich pobratymców, lecz miała unikatową budowę kręgów ogonowych, miednicy oraz kości kończyn tylnych. Trzony przednich kręgów ogonowych były nieco wyższe niż dłuższe, natomiast środkowe miały odwrotną morfologię. W przedniej części ogona szewrony miały kształt litery Y, które były proste i zakrzywione. Natomiast w środkowej części były asymetryczne i symetryczne, przypominające literę V. Kości kończyn tylnych (k. udowa, piszczelowa i strzałkowa) były długie i proste, k. strzałkowa była krótsza od piszczeli. III kość śródstopia była najdłuższa spośród pozostałych, natomiast najkrótsza - (Bellardini i in., 2024; 2025).

Początkowo Bellardini i in. (2024) uważali, że ''Astigmasaura'' była bazalnym [[Rebbachisauridae|rebbachizaurydem]]. Dopiero rok później badacze w analizie filogenetycznej wykazali, że omawiany zauropd jest najbardziej prymitywnym przedstawicielem kladu obejmującego ''[[Sidersaura]]'' oraz ''[[Itapeuasaurus]]''.

==Paleośrodowisko==
Zobacz: [[Huincul#Paleośrodowisko]].

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
| {{V|''Astigmasaura'}}
| {{Kpt|Bellardini, [[Filippi]], Carballido, [[Garrido]]}} i {{Kpt|Baiano}}, [[2025]]
|-
| {{V|''A. genuflexa''}}
|{{Kpt|Bellardini, [[Filippi]], Carballido, [[Garrido]]}} i {{Kpt|Baiano}}, [[2025]]
|}

==Bibliografia==

Bellardini, F., Filippi, L. S., Carballido, J. L., Garrido, A. C., & Baiano, M. A. (2024). "Exploring rebbachisaurid hind-limb anatomy on the basis of a new articulated specimen from the Huincul Formation (upper Cenomanian) of Neuquén Basin, Patagonia, Argentina". Historical Biology, 1-17. [[doi:10.1080/08912963.2023.2268638]]

Bellardini, F., Filippi, L. S., Carballido, J. L., Garrido, A. C., & Baiano, M. A. (2025). "Side by side with titans: a new rebbachisaurid dinosaur from the Huincul Formation (Upper Cenomanian) of Patagonia, Argentina". Cretaceous Research. 106188. [[doi:10.1016/j.cretres.2025.106188]]
<references/>

[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Saurischia]]
[[Kategoria:Sauropodomorpha]]
[[Kategoria:Sauropoda]]
[[Kategoria:Diplodocoidea]]
[[Kategoria:Rebbachisauridae]]
[[Kategoria:Ameryka Południowa]]
[[Kategoria:Argentyna]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Kreda]]
[[Kategoria:Cenoman]]

@@ Linia 10: / Linia 10: @@
   |miejsce                = [[Argentyna]] - Neuquén
 <small>(dolne warstwy [[formacja|formacji]] [[Huincul]])</small>
-|czas                   = {{Występowanie|97|94}}
+|czas                         = {{Występowanie|106.2|100.5}}
-ok. 97-94 [[Ma]]<br>
+<106,2 [[Ma]] <ref>Zobacz więcej: [[Huincul#Wiek]].</ref><br>
-<small>[[późna kreda]] ([[cenoman]])</small>
+<small>[[wczesna kreda]] ([[alb]])</small>
   |systematyka
   = [[Dinosauria]]
@@ Linia 33: / Linia 33: @@
 }}
 ==Wstęp==
-''Astigmasaura'' to jeden z kilku przedstawicieli [[Rebbachisauridae]] odnaleziony w skałach argentyńskiej [[formacja|formacji]] [[Huincul]] datowanej na [[późna kreda|późną kredę]]. Odkrycie astygmazaury ułatwi badaczom poznanie anatomii obręczy miedniczej oraz kręgów ogonowych [[Rebbachisauridae|rebbachizaurydów]]. Jest to również drugi (po ''[[Cienciargentina]]'') opisany rebbachizauryd z Argentyny w 2025 roku.
+''Astigmasaura'' to jeden z kilku przedstawicieli [[Rebbachisauridae]] odnaleziony w skałach argentyńskiej [[formacja|formacji]] [[Huincul]] datowanej na [[wczesna kreda|wczesną kredę]]. Odkrycie astygmazaury ułatwi badaczom poznanie anatomii obręczy miedniczej oraz kręgów ogonowych [[Rebbachisauridae|rebbachizaurydów]]. Jest to również drugi (po ''[[Cienciargentina]]'') opisany rebbachizauryd z Argentyny w 2025 roku.
 ==Etymologia==
@@ Linia 39: / Linia 39: @@
 ==Odkrycie==
-W 2017 roku podczas prac wykopaliskowych w pobliżu pola naftowego YPF, zwanego też El Orejano natrafiono na niekompletny szkielet [[Rebbachisauridae|rebbachizauryda]]. Gdy okaz MAU-Pv-EO-629 był w trakcie preparacji, Bellardini i współpracownicy (2024) wstępie go opisali, jednakże niezdecydowali się nadać mu nazwy. Badacze uczynili to dopiero rok później, gdy szkielet był całkowicie oczyszczony z osadów.
+W 2017 roku podczas prac wykopaliskowych w pobliżu pola naftowego YPF, zwanego też El Orejano natrafiono na niekompletny szkielet [[Rebbachisauridae|rebbachizauryda]]. Gdy okaz MAU-Pv-EO-629 był w trakcie preparacji, Bellardini i współpracownicy (2024) wstępie go opisali, jednak nie zdecydowali się nadać mu nazwy. Badacze uczynili to dopiero rok później, gdy szkielet był całkowicie oczyszczony z osadów.
 ==Materiał kopalny==
@@ Linia 78: / Linia 78: @@
 [[Kategoria:Mezozoik]]
 [[Kategoria:Kreda]]
-[[Kategoria:Cenoman]]
+[[Kategoria:Alb]]

@@ Linia 45: / Linia 45: @@
 ==Budowa i systematyka==
-Możemy przypuszczać, że ''Astigmasaura'' ogólną budową przypominała pozostałych swoich pobratymców, lecz miała unikatową budowę kręgów ogonowych, miednicy oraz kości kończyn tylnych. Trzony przednich kręgów ogonowych były nieco wyższe niż dłuższe, natomiast środkowe miały odwrotną morfologię. W przedniej części ogona szewrony miały kształt litery Y, które były proste i zakrzywione. Natomiast w środkowej części były asymetryczne i symetryczne, przypominające literę V. Kości kończyn tylnych (k. udowa, piszczelowa i strzałkowa) były długie i proste, k. strzałkowa była krótsza od piszczeli. III kość śródstopia była najdłuższa spośród pozostałych, natomiast najkrótsza - I (Bellardini i in., 2024; 2025).
+Możemy przypuszczać, że ''Astigmasaura'' ogólną budową przypominała pozostałych swoich pobratymców, lecz miała unikatową budowę kręgów ogonowych, miednicy oraz kości kończyn tylnych. Trzony przednich kręgów ogonowych były nieco wyższe niż dłuższe, natomiast środkowe miały odwrotną morfologię. W przedniej części ogona szewrony miały kształt litery Y, które były proste i zakrzywione. Natomiast w środkowej części były one asymetryczne i symetryczne, przypominające literę V. Kości kończyn tylnych (k. udowa, piszczelowa i strzałkowa) były długie i proste, k. strzałkowa była krótsza od piszczeli. III kość śródstopia była najdłuższa spośród pozostałych, natomiast najkrótsza - I (Bellardini i in., 2024; 2025).
 Początkowo Bellardini i in. (2024) uważali, że ''Astigmasaura'' była bazalnym [[Rebbachisauridae|rebbachizaurydem]]. Dopiero rok później badacze w analizie filogenetycznej wykazali, że omawiany zauropd jest najbardziej prymitywnym przedstawicielem kladu obejmującego ''[[Sidersaura]]'' oraz ''[[Itapeuasaurus]]''.

@@ Linia 54: / Linia 54: @@
 ==Spis gatunków==
 {| class="wikitable"
-| {{V|''Astigmasaura'}}
+| {{V|''Astigmasaura''}}
 | {{Kpt|Bellardini, [[Filippi]], Carballido, [[Garrido]]}} i {{Kpt|Baiano}}, [[2025]]
 |-

@@ Linia 42: / Linia 42: @@
 ==Materiał kopalny==
-[[Holotyp]] oznaczony numerem katalogowym MAU-Pv-EO-629 to [[artykułowany|artykułowana]] tylna część szkieletu pozaczaszkowego, w którym zachowało się 20 kręgów ogonowych (12 przednich oraz 8 ogonowych), 19 szewronów, obydwie kości kulszowe i łonowe, częściowa prawa kość biodrowa oraz niemalże kompletne kończyny tylne (obydwie kości udowe, piszczelowe, strzałkowe i skokowe, 5 kości śródstopia z obydwu stóp, 4 prawe i 5 lewych bliższych paliczków oraz 2 lewe pazury). Szczątki należały do dorosłego osobnika.
+[[Holotyp]] oznaczony numerem katalogowym MAU-Pv-EO-629 to [[artykułowany|artykułowana]] tylna część szkieletu pozaczaszkowego, w którym zachowało się 20 kręgów ogonowych (12 przednich oraz 8 środkowych), 19 szewronów, obydwie kości kulszowe i łonowe, częściowa prawa kość biodrowa oraz niemalże kompletne kończyny tylne (obydwie kości udowe, piszczelowe, strzałkowe i skokowe, 5 kości śródstopia z obydwu stóp, 4 prawe i 5 lewych bliższych paliczków oraz 2 lewe pazury). Szczątki należały do dorosłego osobnika.
 ==Budowa i systematyka==