Bagaraatan - Historia wersji

Taurovenator: /* Materiał kopalny */

2024-02-22T15:04:14Z

‎Materiał kopalny

Paweł o 23:03, 18 lut 2024

2024-02-18T23:03:48Z

Kamil Kamiński: /* Historia, systematyka i ważność taksonu */

2024-02-18T22:41:14Z

‎Historia, systematyka i ważność taksonu

Kamil Kamiński: /* Historia, systematyka i ważność taksonu */

2024-02-18T22:40:07Z

‎Historia, systematyka i ważność taksonu

Kamil Kamiński: /* Wstęp */

2024-02-18T22:35:40Z

‎Wstęp

Taurovenator o 19:17, 18 lut 2024

2024-02-18T19:17:15Z

Taurovenator o 06:46, 20 paź 2023

2023-10-20T06:46:23Z

Dino o 14:51, 6 sty 2017

2017-01-06T14:51:35Z

Nazuul: Loewen i in. 2013 - Lythronax

2013-11-23T11:46:18Z

Loewen i in. 2013 - Lythronax

Nazuul: jeszcze drobne

2011-12-14T19:33:43Z

jeszcze drobne

@@ Linia 43: / Linia 43: @@
 ==Materiał kopalny==
-[[Holotyp]] (ZPAL MgD-I/108) to niekompletna prawa żuchwa (zachowane kości: zębowa, kątowa, nadkątowa, przedstawowa i stawowa), obie niekompletne k. biodrowe, prawie kompletna lewa i częściowa prawa k. łonowa, przedni koniec lewej k. kulszowej, lewy paliczek stopy IV-1, 2 kręgi szyjne 25 kręgów ogonowych i 2 łuki hemalne.
+[[Holotyp]] (ZPAL MgD-I/108) to niekompletna prawa żuchwa (zachowane kości: zębowa, kątowa, nadkątowa, przedstawowa i stawowa), obie niekompletne k. biodrowe, prawie kompletna lewa i częściowa prawa k. łonowa, przedni koniec lewej k. kulszowej, lewy paliczek stopy IV-1, 2 kręgi szyjne, 25 kręgów ogonowych i 2 łuki hemalne.
-Pod tym numerem katalogowym opisane zostały również szczątki nieokreślonego [[Caenagnathidae|cenagantida]] (możliwe, że znanefo z tej samej formacji [[Elmisaurus|elmizaura]] - lewy paliczek dłoni II-1, pazur dłoni I-2, przedni i tylny koniec lewej k. udowej, [[tibiotarsus]] oraz żebro (Słowiak i in., 2024).
+Pod tym numerem katalogowym opisane zostały również szczątki nieokreślonego [[Caenagnathidae|cenagantida]] (sklasyfikowane jako [[Cf.|cf.]] ''[[Elmisaurus]]'')- lewy paliczek dłoni II-1, pazur dłoni I-2, przedni i tylny koniec lewej k. udowej, [[tibiotarsus]] oraz żebro (Słowiak i in., 2024).
 ==Historia, systematyka i ważność taksonu==

@@ Linia 10: / Linia 10: @@
 <small>(dolne pokłady [[formacja|formacji]] [[Nemegt]] - północny Sajr)</small>
 |czas          = {{Występowanie|70|60}}
-?ok. 70 [[Ma]]<ref>datowanie U-Pb i spektrometryczne zębów tarbozaurów ze środkowej części formacji Nemegt wykazały, że ich wiek sięga ok. 66, 7, ale nie wiadomo dokładnie na jaką rozpiętość czasową mastrychtu rozciągają się pozostałe skały tej formacji. Podana wartość jest stosunkowo bezpieczna. Tanabe M., Aoki K., Chiba K., Saneyoshi M., Kodaira S., Nishido H., Mainbayar B., Tsogtbaatar K., Ishigaki S. 2023. Apatite U–Pb dating of dinosaur teeth from the Upper Cretaceous Nemegt Formation in the Gobi Desert, Mongolia: Contribution to depositional age constraints. Island Arc 32: e12488.</ref>
+?ok. 70 [[Ma]]<ref>datowanie U-Pb i spektrometryczne zębów tarbozaurów ze środkowej części formacji Nemegt wykazały, że ich wiek sięga ok. 66, 7, ale nie wiadomo dokładnie na jaką rozpiętość czasową mastrychtu rozciągają się pozostałe skały tej formacji. Podana wartość jest stosunkowo bezpieczna. Tanabe M., Aoki K., Chiba K., Saneyoshi M., Kodaira S., Nishido H., Mainbayar B., Tsogtbaatar K., Ishigaki S. 2023. Apatite U–Pb dating of dinosaur teeth from the Upper Cretaceous Nemegt Formation in the Gobi Desert, Mongolia: Contribution to depositional age constraints. Island Arc 32: e12488.</ref><br>
 <small>[[późna kreda]] (wczesny mastrycht) </small>
 |systematyka       =
@@ Linia 36: / Linia 36: @@
 </display_points>
 }}
 ==Wstęp==
 ''Bagaraatan'' to nazwa [[rodzaj]]owa [[teropod]]a, którego skamieniałości odkryto w Mongolii w osadach [[formacja|formacji]] [[Nemegt]]. Jego pozycja systematyczna przez długi czas pozostawała zagadką, lecz ostanie badanie wskazuje, że rodzaj ten był [[chimera|chimerą]].
@@ Linia 46: / Linia 45: @@
 [[Holotyp]] (ZPAL MgD-I/108) to niekompletna prawa żuchwa (zachowane kości: zębowa, kątowa, nadkątowa, przedstawowa i stawowa), obie niekompletne k. biodrowe, prawie kompletna lewa i częściowa prawa k. łonowa, przedni koniec lewej k. kulszowej, lewy paliczek stopy IV-1, 2 kręgi szyjne 25 kręgów ogonowych i 2 łuki hemalne.
-Pod tym numerem katalogowym opisane zostały również szczątki nieokreślonego [[Caenagnathidae|cenagantida]] (możliwe, że znanefo z tej samej formacji [[Elmisaurus|elmizaura]] - lewy paliczek dłoni II-1, pazur dłoni I-2, przedni i tylny koniec lewej k. udowej, [[tibiotarsus]] oraz żebro (Słowiak, Brusatte i Szczygielski, 2024).
+Pod tym numerem katalogowym opisane zostały również szczątki nieokreślonego [[Caenagnathidae|cenagantida]] (możliwe, że znanefo z tej samej formacji [[Elmisaurus|elmizaura]] - lewy paliczek dłoni II-1, pazur dłoni I-2, przedni i tylny koniec lewej k. udowej, [[tibiotarsus]] oraz żebro (Słowiak i in., 2024).
 ==Historia, systematyka i ważność taksonu==
-Bagaratan został  opisany przez polską paleontolożkę [[Halszka Osmólska|Halszkę Osmólską]] w 1996 roku na podstawie niekompletnego szkieletu. Autorka opisu uznała go za niewielkiego [[Tetanurae|tetanura]] o prymitywnych cechach. Przez następne lata, paleontolodzy głowili się nad przynależnością systematyczną tego teropoda, przypisując go do [[Alvarezsauridae|alwarezzaurydów]], a następnie do [[Tyrannosauroidea|tyranozauroidów]]. Wystąpiły również przypuszczenia iż ten rodzaj jest chimerą. Słowiak, [[Brusatte]] i Szczygielski dokonali redeskrypcji znanego materiału kopalnego bagaratana i uznali, że rzeczywiście takson ten był chimerą szczątków tyranozauroida oraz cenagnatida. Stwierdzili również,  że bagaratan był najprawdopodobniej młodocianym [[Tyrannosauridae|tyranozaurydem]] o niepewnej pozycji systematycznej (być może młodocianym osobnikiem [[Tarbosaurus|tarbozaura]] lub [[Alioramus|aliorama]]), jednak pozostali przy używaniu nazwy ''Bagaraatan ostromi'', gdyż zaobserwowano u niego cechy potencjalnie diagnostyczne: obecność grzbietu oddzielającego 2 wklęśnięcia na bocznej powierzchni wyrostku zapanewkowego oraz obecność podwójnego otworu kości nadkątowej (Słowiak, Brusatte i Szczygielski, 2024).
+Bagaratan został  opisany przez polską paleontolożkę [[Halszka Osmólska|Halszkę Osmólską]] w 1996 roku na podstawie niekompletnego szkieletu. Autorka opisu uznała go za niewielkiego [[Tetanurae|tetanura]] o prymitywnych cechach. Przez następne lata, paleontolodzy głowili się nad przynależnością systematyczną tego teropoda, przypisując go do [[Alvarezsauridae|alwarezzaurydów]], a następnie do [[Tyrannosauroidea|tyranozauroidów]]. Wystąpiły również przypuszczenia iż ten rodzaj jest chimerą. Słowiak, [[Brusatte]] i Szczygielski (2024) dokonali redeskrypcji znanego materiału kopalnego bagaratana i uznali, że rzeczywiście takson ten był chimerą szczątków tyranozauroida oraz cenagnatida. Stwierdzili również,  że bagaratan był najprawdopodobniej młodocianym [[Tyrannosauridae|tyranozaurydem]] o niepewnej pozycji systematycznej (być może młodocianym osobnikiem [[Tarbosaurus|tarbozaura]] lub [[Alioramus|aliorama]]), jednak pozostali przy używaniu nazwy ''Bagaraatan ostromi'', gdyż zaobserwowano u niego cechy potencjalnie diagnostyczne: obecność grzbietu oddzielającego 2 wklęśnięcia na bocznej powierzchni wyrostku zapanewkowego oraz obecność podwójnego otworu kości nadkątowej.
 ==Spis gatunków==
@@ Linia 56: / Linia 55: @@
 |{{Kpt|[[Osmólska]]}}, [[1996]]
 |-
-|{{V|''Bagaraatan ostromi''}}
+|{{V|''B. ostromi''}}
 |{{Kpt|Osmólska}}, 1996
 |}

@@ Linia 49: / Linia 49: @@
 ==Historia, systematyka i ważność taksonu==
-Bagaratan został  opisany przez polską paleontolożkę [[Halszka Osmólska|Halszkę Osmólską]] w 1996 roku na podstawie niekompletnego szkieletu. Autorka opisu uznała go za niewielkiego [[Tetanurae|tetanura]] o prymitywnych cechach. Przez następne lata, paleontolodzy głowili się nad przynależnością systematyczną tego teropoda, przypisując go do [[Alvarezsauridae|alwarezzaurydów]], a następnie do [[Tyrannosauroidea|tyranozauroidów]]. Wystąpiły również przypuszczenia iż ten rodzaj jest chimerą. Słowiak, [[Brusatte]] i Szczygielski dokonali redeskrypcji znanego materiału kopalnego bagaratana i uznali, że rzeczywiście takson ten był chimerą szczątków tyranozauroida oraz cenagnatida. Stwierdzili również,  że bagaratan był najprawdopodobniej młodocianym [[Tyrannosauridae|tyranozaurydem]] o niepewnej pozycji systematycznej (być może młodocianym osobnikiem [[Tarbosaurus|tarbozaura]] lub [[Alioramus|aliorama]]), jednak pozostali przy używaniu nazwy ''Bagaraatan ostromi'', gdyż zaobserwowano u niego cechy potencjalnie diagnostyczne: obecność grzbietu oddzielającego 2 wklęśnięcia na bocznej powierzchni wyrostku zapanewkowego oraz obecność podwójnego otworu nadkątowego (Słowiak, Brusatte i Szczygielski, 2024).
+Bagaratan został  opisany przez polską paleontolożkę [[Halszka Osmólska|Halszkę Osmólską]] w 1996 roku na podstawie niekompletnego szkieletu. Autorka opisu uznała go za niewielkiego [[Tetanurae|tetanura]] o prymitywnych cechach. Przez następne lata, paleontolodzy głowili się nad przynależnością systematyczną tego teropoda, przypisując go do [[Alvarezsauridae|alwarezzaurydów]], a następnie do [[Tyrannosauroidea|tyranozauroidów]]. Wystąpiły również przypuszczenia iż ten rodzaj jest chimerą. Słowiak, [[Brusatte]] i Szczygielski dokonali redeskrypcji znanego materiału kopalnego bagaratana i uznali, że rzeczywiście takson ten był chimerą szczątków tyranozauroida oraz cenagnatida. Stwierdzili również,  że bagaratan był najprawdopodobniej młodocianym [[Tyrannosauridae|tyranozaurydem]] o niepewnej pozycji systematycznej (być może młodocianym osobnikiem [[Tarbosaurus|tarbozaura]] lub [[Alioramus|aliorama]]), jednak pozostali przy używaniu nazwy ''Bagaraatan ostromi'', gdyż zaobserwowano u niego cechy potencjalnie diagnostyczne: obecność grzbietu oddzielającego 2 wklęśnięcia na bocznej powierzchni wyrostku zapanewkowego oraz obecność podwójnego otworu kości nadkątowej (Słowiak, Brusatte i Szczygielski, 2024).
 ==Spis gatunków==

@@ Linia 49: / Linia 49: @@
 ==Historia, systematyka i ważność taksonu==
-Bagaratan został  opisany przez polską paleontolożkę [[Halszka Osmólska|Halszkę Osmólską]] w 1996 roku na podstawie niekompletnego szkieletu. Autorka opisu uznała go za niewielkiego [[Tetanurae|tetanura]] o prymitywnych cechach. Przez następne lata, paleontolodzy głowili się nad przynależnością systematyczną tego teropoda, przypisując go do [[Alvarezsauridae|alwarezzaurydów]], a następnie do [[Tyrannosauroidea|tyranozauroidów]]. Wystąpiły również przypuszczenia iż ten rodzaj jest chimerą. Słowiak, [[Brusatte]] i Szczygielski dokonali redeskrypcji znanego materiału kopalnego bagaratana i uznali, że rzeczywiście takson ten był chimerą szczątków tyranozauroida oraz cenagnatida. Stwierdzili również,  że bagaratan był najprawdopodobniej młodocianym [[Tyrannosauridae|tyranozaurydem]] o niepewnej pozycji systematycznej (być może młodocianym osobnikiem [[Tarbosaurus|tarbozaura]] lub [[Alioramus|aliorama]]), jednak pozostali przy używaniu nazwy ''Bagaraatan ostromi'', gdyż zaobserwowano u niego cechy potencjalnie diagnostyczne: grzbietu oddzielającego 2 wklęśnięcia na bocznej powierzchni wyrostku zapanewkowego oraz obecność podwójnego otworu nadkątowego (Słowiak, Brusatte i Szczygielski, 2024).
+Bagaratan został  opisany przez polską paleontolożkę [[Halszka Osmólska|Halszkę Osmólską]] w 1996 roku na podstawie niekompletnego szkieletu. Autorka opisu uznała go za niewielkiego [[Tetanurae|tetanura]] o prymitywnych cechach. Przez następne lata, paleontolodzy głowili się nad przynależnością systematyczną tego teropoda, przypisując go do [[Alvarezsauridae|alwarezzaurydów]], a następnie do [[Tyrannosauroidea|tyranozauroidów]]. Wystąpiły również przypuszczenia iż ten rodzaj jest chimerą. Słowiak, [[Brusatte]] i Szczygielski dokonali redeskrypcji znanego materiału kopalnego bagaratana i uznali, że rzeczywiście takson ten był chimerą szczątków tyranozauroida oraz cenagnatida. Stwierdzili również,  że bagaratan był najprawdopodobniej młodocianym [[Tyrannosauridae|tyranozaurydem]] o niepewnej pozycji systematycznej (być może młodocianym osobnikiem [[Tarbosaurus|tarbozaura]] lub [[Alioramus|aliorama]]), jednak pozostali przy używaniu nazwy ''Bagaraatan ostromi'', gdyż zaobserwowano u niego cechy potencjalnie diagnostyczne: obecność grzbietu oddzielającego 2 wklęśnięcia na bocznej powierzchni wyrostku zapanewkowego oraz obecność podwójnego otworu nadkątowego (Słowiak, Brusatte i Szczygielski, 2024).
 ==Spis gatunków==

@@ Linia 38: / Linia 38: @@
 ==Wstęp==
-''Bagaraatan'' to nazwa [[rodzaj]]owa [[teropod]]a, którego skamieniałości odkryto w Mongolii w osadach [[formacja|formacji]] [[Nemegt]]. Jego pozycja systematyczna przez długi czas pozostawała zagadką, lecz ostanie badanie wskazuje, że rodzaj ten okazał się [[chimera|chimerą]].
+''Bagaraatan'' to nazwa [[rodzaj]]owa [[teropod]]a, którego skamieniałości odkryto w Mongolii w osadach [[formacja|formacji]] [[Nemegt]]. Jego pozycja systematyczna przez długi czas pozostawała zagadką, lecz ostanie badanie wskazuje, że rodzaj ten był [[chimera|chimerą]].
 ==Etymologia==

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{DISPLAYTITLE:''Bagaraatan''}}
-<small>
+{{Opis
-{| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
+|Autor         = [[Sebastian Oziemski]]
-| Autor:
+|Korekta       = [[Dawid Mazurek]], [[Tomasz Sokołowski]], [[Maciej Ziegler]], [[Michał Siedlecki]]
-| Korekta:
+|nazwa         = ''Bagaraatan'' (bagaratan)
-|-
+|długość       = > 3,2 m (osobnik młodociany) <ref name="Molina-Larramendi">Molina-Pérez, R. & Larramendi, A. (2019). "Dinosaur Facts and Figures: The Theropods and Other Dinosauriformes". wyd. Princeton University Press. To oszacowanie wymiarów powstało przed redeskrypcją tego taksonu przez Słowiak, Brusatte i Szczygielskiego (2024).</ref>
-| [[Sebastian Oziemski]]
+|wysokość      = > 80 cm (w biodrach; osobnik młodociany) <ref name="Molina-Larramendi"></ref>
-| [[Dawid Mazurek]]
+|masa          = > 80 kg (osobnik młodociany) <ref name="Molina-Larramendi"></ref>
-[[Tomasz Sokołowski]]
+|miejsce       = [[Mongolia]] - Ajmak południowogobijski
+<small>(dolne pokłady [[formacja|formacji]] [[Nemegt]] - północny Sajr)</small>
-[[Maciej Ziegler]]
+|czas          = {{Występowanie|70|60}}
-|}
+?ok. 70 [[Ma]]<ref>datowanie U-Pb i spektrometryczne zębów tarbozaurów ze środkowej części formacji Nemegt wykazały, że ich wiek sięga ok. 66, 7, ale nie wiadomo dokładnie na jaką rozpiętość czasową mastrychtu rozciągają się pozostałe skały tej formacji. Podana wartość jest stosunkowo bezpieczna. Tanabe M., Aoki K., Chiba K., Saneyoshi M., Kodaira S., Nishido H., Mainbayar B., Tsogtbaatar K., Ishigaki S. 2023. Apatite U–Pb dating of dinosaur teeth from the Upper Cretaceous Nemegt Formation in the Gobi Desert, Mongolia: Contribution to depositional age constraints. Island Arc 32: e12488.</ref>
-</small>
+<small>[[późna kreda]] (wczesny mastrycht) </small>
+|systematyka       =
-<small>późna [[kreda]] (wczesny [[mastrycht]])</small>
+[[Dinosauria]]
 [[Saurischia]]
@@ Linia 47: / Linia 24: @@
 [[Coelurosauria]]
-??? [[Tyrannosauroidea]]
+[[Tyrannosauroidea]]
-|-
-| colspan=2 |[[Plik:Bagaraatan.jpg|400px|]]
+?[[Tyrannosauridae]]
-<small> Autor: [[Karol Sabath]]. Zmodyfikowano z [[Osmólska]], 1996.</small>
-|-
+|grafika = Bagaraatan.jpg
-! colspan=2 | Mapa znalezisk:
+|podpis  = Rekonstrukcja szkieletu bagaratana. Autor: [[Karol Sabath]]. Zmodyfikowano z [[Osmólska]], 1996. Nie wszystkie szczątki pokazane na rekonstrukcji naprawdę należą do tego taksonu.
-|-
+|PorównanieGrupa = Tyrannosauridae
-| colspan=2 |
+|PorównanieDługość = 3
-<display_points type="terrain" zoom=4>
+|mapa = <display_points type="terrain" zoom=4>
 °31' N, 101°02' E~Sajr Północny, [[Nemegt]], [[Mongolia]]|''Bagaraatan'' - holotyp
 </display_points>
-|}
+}}
-''Bagaraatan'' to nazwa [[rodzaj]]owa [[teropod]]a, którego skamieniałości odkryto w Mongolii w osadach [[formacja|formacji]] [[Nemegt]]. Składały się one na fragmenty żuchwy, 25 kręgów ogonowych, kości miedniczne, kość udową, k. piszczelową, k. strzałkową i paliczki stóp. Na ich podstawie oszacowano, że zwierzę to mogło osiągać 3-3,5 metra długości. Jak dotąd nie wiadomo, czym tak naprawdę jest ten zagadkowy teropod. Nazwa rodzajowa dinozaura oznacza "mały myśliwy" a gatunkowa honoruje Johna [[Ostrom]]a.
+==Historia, systematyka i ważność taksonu==
 ==Spis gatunków==
 {| class="wikitable"
 |{{V|''Bagaraatan''}}
-|{{Kpt|[[Osmólska]], [[1996]]}}
+|{{Kpt|[[Osmólska]]}}, [[1996]]
 |-
 |{{V|''Bagaraatan ostromi''}}
-|{{Kpt|[[Osmólska]], [[1996]]}}
+|{{Kpt|Osmólska}}, 1996
 |}
 ==Wybrana bibliografia==
-<small>Osmólska, H. (1996). "An unusual theropod dinosaur from the Late Cretaceous Nemegt Formation of Mongolia". Acta Palaeontologica Polonica, 41(1), 1-38
+<small>
-<References/></small>
+Słowiak, J.; Brusatte, S. L.; Szczygielski, T. (2024). "Reassessment of the enigmatic Late Cretaceous theropod dinosaur, Bagaraatan ostromi". Zoological Journal of the Linnean Society. [https://doi.org/10.1093%2Fzoolinnean%2Fzlad169]
 [[Kategoria:Dinosauria]]
@@ Linia 82: / Linia 72: @@
 [[Kategoria:Tetanurae]]
 [[Kategoria:Coelurosauria]]
 [[Kategoria:Azja]]
 [[Kategoria:Mongolia]]
@@ Linia 87: / Linia 78: @@
 [[Kategoria:Kreda]]
 [[Kategoria:Mastrycht]]

@@ Linia 28: / Linia 28: @@
 | [[Mongolia]] - Ajmak południowogobijski
-<small>([[formacja Nemegt]])</small>
+<small>([[formacja]] [[Nemegt]])</small>
 |-
 ! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
-| 71-65 Ma
+| 70,6-68<ref>Carpenter i in., 2011 - za Loewen, M.A., Irmis, R.B., Sertich, J.J.W., Currie, P.J. & Sampson, S.D. (2013) "Tyrant Dinosaur Evolution Tracks the Rise and Fall of Late Cretaceous Oceans" PLoS ONE 8(11), e79420. [[doi:10.1371/journal.pone.0079420]]</ref> Ma
-<small>późna [[kreda]] ([[mastrycht]])</small>
+<small>późna [[kreda]] (wczesny [[mastrycht]])</small>
 |-
 ! '''Systematyka'''
@@ Linia 44: / Linia 44: @@
 [[Tetanurae]]
-[[Coelurosauria]] ''[[incertae sedis]]''
+[[Coelurosauria]]
 |-
 | colspan=2 |[[Plik:Bagaraatan.jpg|400px|]]
@@ Linia 62: / Linia 64: @@
 ==Wybrana bibliografia==
-<small>Osmólska, H. (1996). "An unusual theropod dinosaur from the Late Cretaceous Nemegt Formation of Mongolia". Acta Palaeontologica Polonica, 41(1), 1-38</small>
+<small>Osmólska, H. (1996). "An unusual theropod dinosaur from the Late Cretaceous Nemegt Formation of Mongolia". Acta Palaeontologica Polonica, 41(1), 1-38
 [[Kategoria:Dinosauria]]