Bagualia - Historia wersji

Paweł: Gomez i in., 2025 (druga publikacja)

2025-07-14T11:00:51Z

Gomez i in., 2025 (druga publikacja)

Kamil Kamiński o 21:30, 4 lut 2025

2025-02-04T21:30:43Z

Paweł: Gomez i in., 2025

2025-02-04T17:46:31Z

Gomez i in., 2025

Kamil Kamiński o 22:22, 28 paź 2024

2024-10-28T22:22:16Z

Paweł o 21:07, 28 paź 2024

2024-10-28T21:07:24Z

Mateusz: /* Wstęp */

2020-12-05T19:22:35Z

‎Wstęp

Mateusz: /* Etymologia */

2020-12-05T19:21:53Z

‎Etymologia

Kamil Kamiński: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Bagualia''}} {{Opis |Autor = Kamil Kamiński |Korekta = |nazwa = ''Bagualia'' (bagualia) |dłu..."

2020-11-22T21:44:32Z

Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Bagualia''}} {{Opis |Autor = Kamil Kamiński |Korekta = |nazwa = ''Bagualia'' (bagualia) |dłu..."

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Bagualia''}}
{{Opis
|Autor = [[Kamil Kamiński]]
|Korekta =
|nazwa = ''Bagualia'' (bagualia)
|długość = ok. 7 m
|wysokość =
|masa =
|dieta = roślinożerny
|miejsce = [[Argentyna]], Chubut
 [[formacja]] [[Canadon Asfalto]] 
|czas = {{Występowanie|180|179}}
ok. 179,3-179 [[Ma]] 
[[wczesna jura]] ([[toark]])
|systematyka
= [[Dinosauria]]

[[Saurischia]]

[[Sauropodomorpha]]

[[Sauropoda]]

[[Eusauropoda]]
|grafika = Patagosaurus.jpg
|podpis = Rekonstrukcja ''[[Patagosaurus]]''. ''Bagualia'' była podobna. Autor: Smokeybjb

|PorównanieGrupa =
|PorównanieDługość =
|mapa =
}}
==Wstęp==
''Bagualia'' to [[rodzaj]] wczesnego zauropoda, który żył we wczesnej[[jura|jurze]] na terenie dzisiejszej Argentyny. Został on opisany w 2020 r. przez Diego Pola i współpracowników.

==Etymologia==
Nazwa ''Bagualia'' pochodzi od lokalizacji szczątków – Bagual Canyon, zaś samo słowo ''bagual'' oznacza po hiszpańsku „dziki koń”. Epitet gatunkowy oznacza ''wczesny” i odnosi się do stosunkowo wczesnego wieku geologicznego bagualii.

==Materiał kopalny==
[[Holotyp]] (MPEF-PV 3301) to tylna część czaszki wraz z siedmioma kręgami szyjnymi.

Materiał przypisany to okazy oznaczone numerami MPEF-PV 3305-3348. Obejmują one szczątki pochodzące od co najmniej trzech osobników. Są wśród nich elementy czaszki, kręgi z różnych części ciała oraz kości kończyn.

==Budowa==
''Bagualia'' była stosunkowo niewielka jak na zauropoda, ale jest też najstarszym znanym przedstawicielem [[klad]]u [[Eusauropoda]]. Miała ona dość krótką i wysoką czaszkę, z głębokim pyskiem i dużymi nozdrzami. Zęby miały długie, szerokie korony i grubą warstwę szkliwa. Podobnie jak u innych wczesnych euzauropodów, zęby w przekroju przypominały literę D. Kręgi szyjne były opistoceliczne (wklęsłe z tyłu) i charakteryzowały się wydłużonymi trzonami.

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
| {{V|''Bagualia''}}
| {{Kpt|Pol, Ramezani, Gomez, Carballido, Paulina Carabajal, [[Oliver Rauhut|Rauhut]], Escapa}} i {{Kpt|Cuneo}}, [[2020]]
|-
| {{V|''B. alba''}}
| {{Kpt|Pol, Ramezani, Gomez, Carballido, Paulina Carabajal, [[Oliver Rauhut|Rauhut]], Escapa}} i {{Kpt|Cuneo}}, [[2020]]
|-
|}

==Bibliografia==
Pol, D., Ramezani, J., Gomez, K., Carballido, J.L., Paulina Carabajal, A., Rauhut, O.W.M., Escapa, I.H., Cúneo, N.R. (2020). "Extinction of herbivorous dinosaurs linked to Early Jurassic global warming event". Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences. 287 (1939): Article ID 20202310. [[doi:10.1098/rspb.2020.2310]].


[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Saurischia]]
[[Kategoria:Sauropoda]]
[[Kategoria:Ameryka Południowa]]
[[Kategoria:Argentyna]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Jura]]
[[Kategoria:Toark]]

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{DISPLAYTITLE:''Bagualia''}}
 {{Opis
-  |Autor                  = [[Kamil Kamiński]]
+  |Autor                  = [[Kamil Kamiński]], [[Paweł Konarzewski]]
-  |Korekta                = [[Paweł Konarzewski]]
+  |Korekta                =
   |nazwa                  = ''Bagualia'' (bagualia)
   |długość                = ok. 7 m
@@ Linia 23: / Linia 23: @@
 [[Eusauropoda]]
-|grafika                = Bagualia alba (skeletal reconstruction).png
+|grafika                = MEF Bagualia.jpg
-  |podpis                 = Rekonstrukcja szkieletu ''Bagualia''. Na biało zostały zaznaczone odnalezione kości, zaś na czarno nieznane. Źródło: Gomez i in., 2021 [https://palaeo-electronica.org/content/2021/3490-axial-skeleton-of-bagualia]
+  |podpis                 = Zrekonstruowany szkielet ''Bagualia''. Fot. Rique [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:MEF_Bagualia.jpg]
 |PorównanieGrupa        =
 |PorównanieDługość      =
@@ Linia 36: / Linia 36: @@
 ==Materiał kopalny==
 [[Holotyp]] (MPEF-PV 3301) to tylna część czaszki wraz z siedmioma kręgami szyjnymi.
@@ Linia 47: / Linia 48: @@
 Kręgi szyjne były opistoceliczne (wklęsłe z tyłu) i charakteryzowały się wydłużonymi trzonami oraz miały wyraźne pleurocele (otwory pneumatyczne). Wyrostki kolczyste kręgów grzbietowych były wyższe niż u szyjnych. W odcinku krzyżowym znajdowało się 5 kręgów. Trzony środkowych kręgów ogonowych były bardziej wydłużone niż przednich. Z kolei tylne miały trzony dwukrotnie dłuższe od ich wysokości (Gomez i in., 2021).
-Anatomia szkieletu obwodowego (kości kończyn) ''Bagualia'' dostarcza wielu nowych informacji na temat ewolucji [[Sauropoda|zauropodów]]. Omawiany dinozaur miał typowe cechy budowy dla późniejszych przedstawicieli [[Eusauropoda]], takie jak szeroki wyrostek barkowy na łopatce, głęboki dół promieniowy w kości łokciowej oraz prosta kość ramienna z nisko położonym grzebieniem naramienno-piersiowym. Kość udowa wykazywała zredukowany czwarty krętarz, a kłykieć piszczelowy był szerszy od strzałkowego. Dodatkowo, kształt miednicy, piszczeli i kości skokowej wskazywał na dostosowanie do masywnej budowy ciała oraz pełnej czworonożności. Według Gomeza i współautorów (2025) wzrost rozmiarów ciała zauropodów następował stopniowo i był kluczowy dla ich ewolucji, a ''Bagualia'' reprezentuje jeden z najstarszych etapów tego procesu.
+Anatomia szkieletu obwodowego (kości kończyn) ''Bagualia'' dostarcza wielu nowych informacji na temat ewolucji [[Sauropoda|zauropodów]]. Omawiany dinozaur miał typowe cechy budowy dla późniejszych przedstawicieli [[Eusauropoda]], takie jak szeroki wyrostek barkowy na łopatce, głęboki dół promieniowy w kości łokciowej oraz prosta kość ramienna z nisko położonym grzebieniem naramienno-piersiowym. Kość udowa wykazywała zredukowany czwarty krętarz, a kłykieć piszczelowy był szerszy od strzałkowego. Dodatkowo, kształt miednicy, piszczeli i kości skokowej wskazywał na dostosowanie do masywnej budowy ciała oraz pełnej czworonożności. Według Gomeza i współautorów (2025a) wzrost rozmiarów ciała zauropodów następował stopniowo i był kluczowy dla ich ewolucji, a ''Bagualia'' reprezentuje jeden z najstarszych etapów tego procesu.
 ==Spis gatunków==
@@ Linia 63: / Linia 67: @@
 Gomez, K. L., Carballido, J. L., & Pol, D. (2024). "Cranial anatomy of ''Bagualia alba'' (Dinosauria, Eusauropoda) from the Early Jurassic of Patagonia and the implications for sauropod cranial evolution". Journal of Systematic Palaeontology, 22(1), 2400471. [[doi:10.1080/14772019.2024.2400471]]
-Gomez, K. L., Pol, D., Ezcurra, M. D., & Carballido, J. L. (2025). Osteology of the appendicular skeleton of Bagualia alba (Dinosauria, Eusauropoda) from the Lower Jurassic of Patagonia and the macroevolutionary history of early eusauropods. Cladistics. [[doi:10.1111/cla.12607]]
+Gomez, K. L., Pol, D., Ezcurra, M. D., & Carballido, J. L. (2025a). "Osteology of the appendicular skeleton of Bagualia alba (Dinosauria, Eusauropoda) from the Lower Jurassic of Patagonia and the macroevolutionary history of early eusauropods". Cladistics, 41(1), 70-103 [[doi:10.1111/cla.12607]]
 Pol, D., Ramezani, J., Gomez, K., Carballido, J. L., Paulina Carabajal, A., Rauhut, O. W. M., Escapa, I. H., & Cúneo, N. R. (2020). "Extinction of herbivorous dinosaurs linked to Early Jurassic global warming event". Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences. 287 (1939): Article ID 20202310. [[doi:10.1098/rspb.2020.2310]].

@@ Linia 47: / Linia 47: @@
 Kręgi szyjne były opistoceliczne (wklęsłe z tyłu) i charakteryzowały się wydłużonymi trzonami oraz miały wyraźne pleurocele (otwory pneumatyczne). Wyrostki kolczyste kręgów grzbietowych były wyższe niż u szyjnych. W odcinku krzyżowym znajdowało się 5 kręgów. Trzony środkowych kręgów ogonowych były bardziej wydłużone niż przednich. Z kolei tylne miały trzony dwukrotnie dłuższe od ich wysokości (Gomez i in., 2021).
-Anatomia szkieletu obwodowego (kości kończyn) ''Bagualia'' dostarcza wielu nowych informacji na temat ewolucji [[Sauropoda|zauropodów]]. Omawiany dinozaur miał typowe cechy budowy dla późniejszych przedstawicieli [[Eusauropoda]], takie jak szeroki wyrostek barkowy na łopatce, głęboki dół promieniowy w kości łokciowej oraz prosta kość ramienna z nisko położonym grzebieniem naramienno-piersiowym. Kość udowa wykazywała zredukowany czwarty krętarz, a kłykieć piszczelowy był szerszy od strzałkowego. Dodatkowo, kształt miednicy, piszczeli i kości skokowej wskazywała na dostosowanie do masywnej budowy ciała oraz pełnej czworonożności. Według Gomeza i współautorów (2025) wzrost rozmiarów ciała zauropodów następował stopniowo i był kluczowy dla ich ewolucji, a ''Bagualia'' reprezentuje jeden z najstarszych etapów tego procesu.
+Anatomia szkieletu obwodowego (kości kończyn) ''Bagualia'' dostarcza wielu nowych informacji na temat ewolucji [[Sauropoda|zauropodów]]. Omawiany dinozaur miał typowe cechy budowy dla późniejszych przedstawicieli [[Eusauropoda]], takie jak szeroki wyrostek barkowy na łopatce, głęboki dół promieniowy w kości łokciowej oraz prosta kość ramienna z nisko położonym grzebieniem naramienno-piersiowym. Kość udowa wykazywała zredukowany czwarty krętarz, a kłykieć piszczelowy był szerszy od strzałkowego. Dodatkowo, kształt miednicy, piszczeli i kości skokowej wskazywał na dostosowanie do masywnej budowy ciała oraz pełnej czworonożności. Według Gomeza i współautorów (2025) wzrost rozmiarów ciała zauropodów następował stopniowo i był kluczowy dla ich ewolucji, a ''Bagualia'' reprezentuje jeden z najstarszych etapów tego procesu.
 ==Spis gatunków==

@@ Linia 9: / Linia 9: @@
   |dieta                  = roślinożerny
   |miejsce                = [[Argentyna]] - Chubut
-<small> [[formacja]] [[Cañadón Asfalto]] </small>
+<small>([[formacja]] [[Cañadón Asfalto]])</small>
-|czas                   = {{Występowanie|180|179}}
+|czas                   = {{Występowanie|179.3|179}}
 ok. 179,3-179 [[Ma]]<br>
 <small>[[wczesna jura]] ([[toark]])</small>
@@ Linia 41: / Linia 41: @@
 ==Budowa==
-''Bagualia'' miała ona dość krótką i wysoką czaszkę, którą przypominała pod niektórymi cechami anatomicznymi czaszki późniejszych [[Eusauropoda|euzauropodów]]. Pysk był masywny, a zewnętrze nozdrza - głęboko cofnięte. Szczęki miały kształt litery U w widoku bocznym. Na kości zębowej znajdowało się 16 zębów. Były one długie z szerokimi koronami oraz grubą warstwę szkliwa. Podobnie jak u innych wczesnych euzauropodów, zęby w przekroju przypominały literę D. Puszka mózgowa była masywna i wysoka, podobnie jak u ''[[Shunosaurus]]'', ''[[Spinophorosaurus]]'' czy ''[[Moabosaurus]]'' (Gomez i in., 2024). Kręgi szyjne były opistoceliczne (wklęsłe z tyłu) i charakteryzowały się wydłużonymi trzonami oraz miały wyraźne pleurocele (otwory pneumatyczne). Wyrostki kolczyste kręgów grzbietowych były wyższe niż u szyjnych. W odcinku krzyżowym znajdowało się 5 kręgów. Trzony środkowych kręgów ogonowych były bardziej wydłużone niż przednich. Z kolei tylne miały trzony dwukrotnie dłuższe od ich wysokości (Gomez i in., 2021).
+===Czaszka===
 ==Spis gatunków==
@@ Linia 56: / Linia 62: @@
 Gomez, K. L., Carballido, J. L., & Pol, D. (2024). "Cranial anatomy of ''Bagualia alba'' (Dinosauria, Eusauropoda) from the Early Jurassic of Patagonia and the implications for sauropod cranial evolution". Journal of Systematic Palaeontology, 22(1), 2400471. [[doi:10.1080/14772019.2024.2400471]]
 Pol, D., Ramezani, J., Gomez, K., Carballido, J. L., Paulina Carabajal, A., Rauhut, O. W. M., Escapa, I. H., & Cúneo, N. R. (2020). "Extinction of herbivorous dinosaurs linked to Early Jurassic global warming event". Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences. 287 (1939): Article ID 20202310. [[doi:10.1098/rspb.2020.2310]].

@@ Linia 41: / Linia 41: @@
 ==Budowa==
-''Bagualia'' miała ona dość krótką i wysoką czaszkę, którą przypominała pod niektórymi cechami anatomicznymi czaszki późniejszych [[Eusauropoda|euzauropodów]]. Pysk był masywny, a zewnętrze nozdrza - głęboko cofnięte. Szczęki miały kształt litery U w widoku bocznym. Na kości zębowej znajdowało się 16 zębów. Były one długie z szerokimi koronami oraz grubą warstwę szkliwa. Podobnie jak u innych wczesnych euzauropodów, zęby w przekroju przypominały literę D. Puszka mózgowa była masywna i wysoką podobnie jak u ''[[Shunosaurus]]'', ''[[Spinophorosaurus]]'' czy ''[[Moabosaurus]]'' (Gomez i in., 2024). Kręgi szyjne były opistoceliczne (wklęsłe z tyłu) i charakteryzowały się wydłużonymi trzonami oraz miały wyraźne pleurocele (otwory pneumatyczne). Wyrostki kolczyste kręgów grzbietowych były wyższe niż u szyjnych. W odcinku krzyżowym znajdowało się 5 kręgów. Trzony środkowych kręgów ogonowych były bardziej wydłużone niż przednich. Z kolei tylne miały trzony dwukrotnie dłuższe od ich wysokości (Gomez i in., 2021).
+''Bagualia'' miała ona dość krótką i wysoką czaszkę, którą przypominała pod niektórymi cechami anatomicznymi czaszki późniejszych [[Eusauropoda|euzauropodów]]. Pysk był masywny, a zewnętrze nozdrza - głęboko cofnięte. Szczęki miały kształt litery U w widoku bocznym. Na kości zębowej znajdowało się 16 zębów. Były one długie z szerokimi koronami oraz grubą warstwę szkliwa. Podobnie jak u innych wczesnych euzauropodów, zęby w przekroju przypominały literę D. Puszka mózgowa była masywna i wysoka, podobnie jak u ''[[Shunosaurus]]'', ''[[Spinophorosaurus]]'' czy ''[[Moabosaurus]]'' (Gomez i in., 2024). Kręgi szyjne były opistoceliczne (wklęsłe z tyłu) i charakteryzowały się wydłużonymi trzonami oraz miały wyraźne pleurocele (otwory pneumatyczne). Wyrostki kolczyste kręgów grzbietowych były wyższe niż u szyjnych. W odcinku krzyżowym znajdowało się 5 kręgów. Trzony środkowych kręgów ogonowych były bardziej wydłużone niż przednich. Z kolei tylne miały trzony dwukrotnie dłuższe od ich wysokości (Gomez i in., 2021).
 ==Spis gatunków==

@@ Linia 31: / Linia 31: @@
 }}
 ==Wstęp==
-''Bagualia'' to [[rodzaj]] wczesnego zauropoda, który żył we wczesnej[[jura|jurze]] na terenie dzisiejszej Argentyny. Został on opisany w 2020 r. przez Diego Pola i współpracowników.
+''Bagualia'' to [[rodzaj]] wczesnego zauropoda, który żył we wczesnej [[jura|jurze]] na terenie dzisiejszej Argentyny. Został on opisany w 2020 r. przez Diego Pola i współpracowników.
 ==Etymologia==

@@ Linia 34: / Linia 34: @@
 ==Etymologia==
-Nazwa ''Bagualia'' pochodzi od lokalizacji szczątków – Bagual Canyon, zaś samo słowo ''bagual'' oznacza po hiszpańsku „dziki koń”.  Epitet gatunkowy oznacza ''wczesny” i odnosi się do stosunkowo wczesnego wieku geologicznego bagualii.
+Nazwa ''Bagualia'' pochodzi od lokalizacji szczątków – Bagual Canyon, zaś samo słowo ''bagual'' oznacza po hiszpańsku „dziki koń”.  Epitet gatunkowy oznacza „wczesny” i odnosi się do stosunkowo wczesnego wieku geologicznego bagualii.
 ==Materiał kopalny==