Berthasaura - Historia wersji

Kamil Kamiński: /* Bibliografia */

2025-08-12T10:24:35Z

‎Bibliografia

Kamil Kamiński o 10:20, 12 sie 2025

2025-08-12T10:20:50Z

Kamil Kamiński: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Berthasaura''}} {{Opis |Autor = Kamil Kamiński |Korekta = |nazwa = ''Berthasaura'' |długoś..."

2021-12-11T22:25:28Z

Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Berthasaura''}} {{Opis |Autor = Kamil Kamiński |Korekta = |nazwa = ''Berthasaura'' |długoś..."

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Berthasaura''}}
{{Opis
|Autor = [[Kamil Kamiński]]
|Korekta =
|nazwa = ''Berthasaura''
|długość =
|wysokość =
|masa =
|dieta = roślinożerny / wszystkożerny
|miejsce = [[Brazylia]] – Parana
([[formacja]] [[Goio Ere]])
|czas = {{Występowanie|125|100}}
ok. 125-100 [[Ma]] 
wczesna [[kreda]] ([[apt]] – [[alb]])
|systematyka =
[[Dinosauria]]

[[Theropoda]]

[[Ceratosauria]]

[[Abelisauroidea]]

[[Noasauridae]]
|grafika = Life_reconstruction_of_Berthasaura_leopoldinae_gen._et_sp._nov._in_the_paleoenvironment_represented_by_the_“Cemitério_dos_Pterossauros”_Quarry..jpg
|podpis = Rekonstrukcja bertazaury. Źródło: de Souza i in., 2021.
|PorównanieGrupa =
|PorównanieDługość =
|mapa =
}}
==Wstęp==
''Berthasaura'' to [[rodzaj]] niewielkiego teropoda z [[klad]]u [[Noasauridae]], żyjącego pod koniec wczesnej kredy na obszarach dzisiejszej Brazylii. Został on nazwany i opisany w 2021 r. przez Geovane Alvesa de Souzę i współpracowników. Najbardziej niezwykłą cechą bertazaury był całkowity brak uzębienia. Wg analizy filogenetycznej przeprowadzonej przez autorów opisu, ''Berthasaura'' była najprymitywniejszym przedstawicielem Noasauridae.

==Etymologia==
Nazwa ''Berthasaura'' honoruje brazylijską badaczkę Berthę Marię Julię Lutz, za jej wkład w naukę i aktywność społecznę. Drugi człon nazwy – ''saura'', to żeńska forma od ''sauros'' („gad”, „jaszczur”). Epitet gatunkowy honoruje pierwszą brazylijską cesarzową – Marię Leopoldinę.

==Materiał kopalny==
[[Holotyp]] (MN 7821-V) to prawie kompletny, choć nie[[artykułowany]] szkielet wraz z częściową czaszką i żuchwą. Oprócz fragmentów czaszki, brakuje głównie stóp i części kręgów (zob. obrazek niżej).
[[Plik: Berthasaura.webp|300px|thumb|right|Odnalezione kości i rekonstrukcja szkieletu bertazaury. Źródło: de Souza i in., 2021.]]

==Budowa i paleobiologia==
Jedyny znany okaz bertazaury nie przekracza 1 m długości, nie był to jednak osobnik w pełni wyrośnięty. Autorzy opisu określają go jako młodego prawie dorosłego (ang. ''young sub-adult''). Czaszka była stosunkowo krótka i wysoka, o niemal trójkątnym kształcie i bardzo dużym, półkolistym oczodole. Co niezwykłe, zwierzę było całkowicie bezzębne. Do tej pory bezzębność u [[Ceratosauria|ceratozaurów]] była znana jedynie u doroslych okazów ''[[Limusaurus]]''. Jak już wspomniano, szczątki bertazaury należą do nie w pełni wyrosniętego osobnika, a więc był on pozbawiony zębów przez całe życie, a nie tylko w fazie dorosłości. Kość przedszczękowa miała wyraźną krawędź tnącą, a jej przedni koniec był skierowany lekko do dołu. Wskazuje to, że ''Berthasaura'' była roślinożerna lub co najmniej wszystkożerna. Łopatka była smukła i długa, natomiast kończyny przednie – wyraźnie zredukowane.

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
| {{V|''Berthasaura''}}
| {{Kpt|de Souza, Soares, Weinschütz, Wilner, Lopes, de Araujo }} i {{Kpt|Kellner}}, [[2021]]
|-
| {{V|''B. leopoldinae''}}
| {{Kpt|de Souza, Soares, Weinschütz, Wilner, Lopes, de Araujo }} i {{Kpt|Kellner}}, [[2021]]
|}

==Bibliografia==
de Souza, G.A., Soares, M.B., Weinschütz, L.C., Wilner, E., Lopes, R.T., de Araújo, O.M., Kellner, A.W. (2021). "The first edentulous ceratosaur from South America". Scientific Reports. 11 (1): Article number 22281. [[doi:10.1038/s41598-021-01312-4]].

[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Saurischia]]
[[Kategoria:Theropoda]]
[[Kategoria:Ceratosauria]]
[[Kategoria:Noasauridae]]
[[Kategoria:Ameryka Południowa]]
[[Kategoria:Brazylia]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Kreda]]
[[Kategoria:Apt]]
[[Kategoria:Alb]]

@@ Linia 54: / Linia 54: @@
 ==Bibliografia==
-<small>de Souza, G.A., Soares, M.B., Weinschütz, L.C., Wilner, E., Lopes, R.T., de Araújo, O.M., Kellner, A.W. (2021). "The first edentulous ceratosaur from South America". Scientific Reports. 11 (1): Article number 22281. [[doi:10.1038/s41598-021-01312-4]].</small>
+<small>de Souza, G.A., Soares, M.B., Weinschütz, L.C., Wilner, E., Lopes, R.T., de Araújo, O.M., Kellner, A.W. (2021). "The first edentulous ceratosaur from South America". Scientific Reports. 11 (1): Article number 22281. [[doi:10.1038/s41598-021-01312-4]]. Vol. 68, Part 4, 2025, e7014.
 [[Kategoria:Dinosauria]]

@@ Linia 38: / Linia 38: @@
 [[Holotyp]] (MN 7821-V) to prawie kompletny, choć nie[[artykułowany]] szkielet wraz z częściową czaszką i żuchwą. Oprócz fragmentów czaszki, brakuje głównie stóp i części kręgów (zob. obrazek niżej).
 [[Plik: Berthasaura.webp|300px|thumb|right|Odnalezione kości i rekonstrukcja szkieletu bertazaury. Źródło: de Souza i in., 2021.]]
 ==Budowa i paleobiologia==
-Jedyny znany okaz bertazaury nie przekracza 1 m długości, nie był to jednak osobnik w pełni wyrośnięty. Autorzy opisu określają go jako młodego prawie dorosłego (ang. ''young sub-adult''). Czaszka była stosunkowo krótka i wysoka, o niemal trójkątnym kształcie i bardzo dużym, półkolistym oczodole. Co niezwykłe, zwierzę było całkowicie bezzębne. Do tej pory bezzębność u [[Ceratosauria|ceratozaurów]] była znana jedynie u doroslych okazów ''[[Limusaurus]]''. Jak już wspomniano, szczątki bertazaury należą do nie w pełni wyrosniętego osobnika, a więc był on pozbawiony zębów przez całe życie, a nie tylko w fazie dorosłości. Kość przedszczękowa miała wyraźną krawędź tnącą, a jej przedni koniec był skierowany lekko do dołu. Wskazuje to, że ''Berthasaura'' była roślinożerna lub co najmniej wszystkożerna. Łopatka była smukła i długa, natomiast kończyny przednie – wyraźnie zredukowane.
+Jedyny znany okaz bertazaury nie przekracza 1 m długości, nie był to jednak osobnik w pełni wyrośnięty. Autorzy opisu określają go jako młodego prawie dorosłego (ang. ''young sub-adult''). Czaszka była stosunkowo krótka i wysoka, o niemal trójkątnym kształcie i bardzo dużym, półkolistym oczodole. Co niezwykłe, zwierzę było całkowicie bezzębne. Do tej pory bezzębność u [[Ceratosauria|ceratozaurów]] była znana jedynie u dorosłych okazów ''[[Limusaurus]]''. Jak już wspomniano, szczątki bertazaury należą do nie w pełni wyrośniętego osobnika, a więc był on pozbawiony zębów przez całe życie, a nie tylko w fazie dorosłości. Jednak odkrycie nowych szczątków przeczy takim twierdzeniom -  kość zębowa bertazaury nosi ślady występowania zębodołów. Wydaje się więc, że zęby zostały utracone w trakcie ontogenezy (Ferreira Pierossi i in., 2025). Kość przedszczękowa miała wyraźną krawędź tnącą, a jej przedni koniec był skierowany lekko do dołu. Wskazuje to, że ''Berthasaura'' była roślinożerna lub co najmniej wszystkożerna. Łopatka była smukła i długa, natomiast kończyny przednie – wyraźnie zredukowane.
 ==Spis gatunków==