Bonapartenykus - Historia wersji

Kamil Kamiński o 09:37, 9 kwi 2026

2026-04-09T09:37:23Z

Paweł o 08:14, 9 kwi 2026

2026-04-09T08:14:41Z

Kamil Kamiński: /* Bibliografia */

2025-04-05T22:42:49Z

‎Bibliografia

Kamil Kamiński o 22:41, 5 kwi 2025

2025-04-05T22:41:22Z

Paweł o 19:25, 4 mar 2025

2025-03-04T19:25:05Z

Kamil Kamiński o 20:48, 11 lut 2025

2025-02-11T20:48:12Z

Paweł: Meso i in., 2025

2025-02-11T10:15:08Z

Meso i in., 2025

Taurovenator o 21:52, 31 mar 2024

2024-03-31T21:52:55Z

Taurovenator o 06:55, 20 paź 2023

2023-10-20T06:55:09Z

Mateusz o 10:28, 23 lut 2016

2016-02-23T10:28:17Z

@@ Linia 41: / Linia 41: @@
 ==Materiał kopalny==
-[[Holotyp]] (MPCA 1290) – prawie [[artykułowany]], lecz źle zachowany niekompletny szkielet zawierający: niekompletny [[kręg]] z środkowej części grzbietu, prawie kompletną lewą kość łopatkowo-kruczą oraz niekompletną prawą, niekompletną prawą kość piszczelową i udową, lewą kość łonową oraz fragment kości biodrowej. W odległości >20 cm od okazu znaleziono dwa niekompletne jajka, dla których utworzono [[ootakson]] oo. ''Arriagadoolithus patagoniensis'' (oznaczającą "skamieniałe jajo Beto Arriagada" – właściciela obszaru, na którym znaleziono skamieniałości – z Patagonii").
+[[Holotyp]] (MPCA 1290) – prawie [[artykułowany]], lecz źle zachowany niekompletny szkielet zawierający: niekompletny [[kręg]] z środkowej części grzbietu, prawie kompletną lewą kość łopatkowo-kruczą oraz niekompletną prawą kość piszczelową i udową, lewą kość łonową oraz fragment kości biodrowej. W odległości >20 cm od okazu znaleziono dwa niekompletne jajka, dla których utworzono [[ootakson]] oo. ''Arriagadoolithus patagoniensis'' (oznaczającą "skamieniałe jajo Beto Arriagada" – właściciela obszaru, na którym znaleziono skamieniałości – z Patagonii").
 Materiał przypisany - MGPIFD-GR 166 i MGPIFD-GR 184 (prawdopodobnie pochodzące od tego samego osobnika) zawierają: niekompletny blade lewej łopatki, niekompletną lewą kość kruczą, tylną cześć kości łonowej, cztery kręgi szyjne oraz pojedynczy krąg ogonowy. Również odkryta w pobliżu prawa kość udowa (MGPIFD-GR 177) początkowo przypisana do [[Iguanodontia]], zdaje się przynależeć do bonapartenyka.

@@ Linia 41: / Linia 41: @@
 ==Materiał kopalny==
-[[Holotyp]] (MPCA 1290) – prawie [[artykułowany]], lecz źle zachowany niekompletny szkielet zawierający: niekompletny [[kręg]] z środkowej części grzbietu, prawie kompletną lewą kość łopatkowo-kruczą, niekompletną prawą kość łopatkowo-kruczą, niekompletna prawą kość piszczelową i udową, lewą kość łonową artykulowaną z niekompletną łonową szypułą kości biodrowej i przednim blade lewej kości biodrowej. W odległości >20 cm od okazu znaleziono dwa niekompletne jajka, dla których utworzono [[ootakson]] oo. ''Arriagadoolithus patagoniensis'' (oznaczającą "skamieniałe jajo Beto Arriagada" – właściciela obszaru, na którym znaleziono skamieniałości – z Patagonii").
+[[Holotyp]] (MPCA 1290) – prawie [[artykułowany]], lecz źle zachowany niekompletny szkielet zawierający: niekompletny [[kręg]] z środkowej części grzbietu, prawie kompletną lewą kość łopatkowo-kruczą oraz niekompletną prawą, niekompletną prawą kość piszczelową i udową, lewą kość łonową oraz fragment kości biodrowej. W odległości >20 cm od okazu znaleziono dwa niekompletne jajka, dla których utworzono [[ootakson]] oo. ''Arriagadoolithus patagoniensis'' (oznaczającą "skamieniałe jajo Beto Arriagada" – właściciela obszaru, na którym znaleziono skamieniałości – z Patagonii").
 Materiał przypisany - MGPIFD-GR 166 i MGPIFD-GR 184 (prawdopodobnie pochodzące od tego samego osobnika) zawierają: niekompletny blade lewej łopatki, niekompletną lewą kość kruczą, tylną cześć kości łonowej, cztery kręgi szyjne oraz pojedynczy krąg ogonowy. Również odkryta w pobliżu prawa kość udowa (MGPIFD-GR 177) początkowo przypisana do [[Iguanodontia]], zdaje się przynależeć do bonapartenyka.
@@ Linia 51: / Linia 51: @@
 ==Budowa==
 [[Plik:Bonapartenykus (life restoration).png|thumb|Rekonstrukcja ''Bonapartenykus''. Autor: Abel G. Montes. Źródło: Meso i in., 2025 [https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0308366]]]
-''Bonapartenykus'' był dużym przedstawicielem [[Alvarezsauridae]]. [[Holotyp|Okaz typowy]] mógł osiągać długość 3,1 m przy masie 44 kg. Z kolei największy okaz z MPCN-PV 738 (MPCN-PV 738.1) był większy od [[holotyp]]u ''Bonapartenykus'' (MPCA 1290). Na podstawie kości udowej mierzącej 304 mm (ok. 173 mm u MPCA 1290) długość ciała została oszacowana na 3,3 m, zaś masa na 60 kg. Zachowany kręg grzbietowy ''Bonapartenykus'' był [[centrum|proceliczny]], a jego trzon pozbawiony otworów pneumatycznych. Cecha ta występowała również u innych [[alwarezzauryd]]ów. Z kolei Windholz i in. (2025) wykazali obecność otworów pneumatycznych w szkielecie osiowym od szyi aż do środkowej sekcji ogona. Badania te dotyczyły okazu MPCN-PV 738, tymczasowo przypisanego do ''Bonapartenykus''. Podobnie jak u ''[[Ceratonykus]]'', łopatka oraz kość krucza tworzyły jednolitą kość łopatkowo-kruczą. Łopatka miała bardzo szerokie wcięcie na swoim tylnym brzegu. Kości biodrowe oraz łonowe były ze sobą zrośnięte (Agnolin i in., 2012; Meso i in., 2025).
+''Bonapartenykus'' był dużym przedstawicielem [[Alvarezsauridae]]. [[Holotyp|Okaz typowy]] mógł osiągać długość 3,1 m przy masie 44 kg. Z kolei największy okaz z MPCN-PV 738 (MPCN-PV 738.1) był większy od [[holotyp]]u ''Bonapartenykus'' (MPCA 1290). Na podstawie kości udowej mierzącej 304 mm (ok. 173 mm u MPCA 1290) długość ciała została oszacowana na 3,3 m, zaś masa na 60 kg. Zachowany kręg grzbietowy ''Bonapartenykus'' był [[centrum|proceliczny]], a jego trzon pozbawiony otworów pneumatycznych. Cecha ta występowała również u innych [[alwarezzauryd]]ów. Z kolei Windholz i in. (2025) wykazali obecność otworów pneumatycznych w szkielecie osiowym od szyi aż do środkowej sekcji ogona. Badania te dotyczyły okazu MPCN-PV 738, tymczasowo przypisanego do ''Bonapartenykus''. Podobnie jak u ''[[Ceratonykus]]'', łopatka oraz kość krucza tworzyły jednolitą kość łopatkowo-kruczą. Łopatka miała bardzo szerokie wcięcie na swoim tylnym brzegu. Kości biodrowe oraz łonowe były ze sobą zrośnięte (Agnolin i in., 2012; Meso i in., 2025). Meso i współpracownicy (2026) wyróżnili nowe cechy pozwalające odróżnić ''Bonapartenykus'' od pozostałych [[Alvarezsauridae|alwarezzaurydów]].
 ==Paleoekologia==
@@ Linia 75: / Linia 75: @@
 Meso, J. G., Choiniere, J. N., Baiano, M. A., Brusatte, S. L., Canale, J. I., Salgado, L., Pol, D., & Pittman, M. (2025). "New information on ''Bonapartenykus'' (Alvarezsauridae: Theropoda) from the Allen Formation (middle Campanian-lower Maastrichtian) of Río Negro Province, Patagonia, Argentina clarifies the Patagonykinae body plan". PloS ONE, 20(1), e0308366. [[doi:10.1371/journal.pone.0308366]]
 Windholz, G., Meso, J., Wedel, M. & Pittman, M. (2025) "First unambiguous record of pneumaticity in the axial skeleton of alvarezsaurians (Theropoda: Coelurosauria)." PLoS ONE 20(4): e0320121. [[doi:10.1371/journal.pone.0320121]].

← poprzednia wersja		Wersja z 22:42, 5 kwi 2025
Linia 75:		Linia 75:

	Meso, J. G., Choiniere, J. N., Baiano, M. A., Brusatte, S. L., Canale, J. I., Salgado, L., Pol, D., & Pittman, M. (2025). "New information on ''Bonapartenykus'' (Alvarezsauridae: Theropoda) from the Allen Formation (middle Campanian-lower Maastrichtian) of Río Negro Province, Patagonia, Argentina clarifies the Patagonykinae body plan". PloS ONE, 20(1), e0308366. [[doi:10.1371/journal.pone.0308366]]		Meso, J. G., Choiniere, J. N., Baiano, M. A., Brusatte, S. L., Canale, J. I., Salgado, L., Pol, D., & Pittman, M. (2025). "New information on ''Bonapartenykus'' (Alvarezsauridae: Theropoda) from the Allen Formation (middle Campanian-lower Maastrichtian) of Río Negro Province, Patagonia, Argentina clarifies the Patagonykinae body plan". PloS ONE, 20(1), e0308366. [[doi:10.1371/journal.pone.0308366]]
		+
		+	Windholz, G., Meso, J., Wedel, M. & Pittman, M. (2025) "First unambiguous record of pneumaticity in the axial skeleton of alvarezsaurians (Theropoda: Coelurosauria)." PLoS ONE 20(4): e0320121. [[doi:10.1371/journal.pone.0320121]].
	<references/></small>		<references/></small>

@@ Linia 2: / Linia 2: @@
 {{Opis
   |Autor                  = [[Dawid Mazurek]], [[Dawid Mika]]
-  |Korekta                = [[Maciej Ziegler]], [[Paweł Konarzewski]]
+  |Korekta                = [[Maciej Ziegler]], [[Paweł Konarzewski]], [[Kamil Kamiński]]
   |nazwa                  =  ''Bonapartenykus'' (bonapartenyk)
   |długość                = 3,3 m
@@ Linia 51: / Linia 51: @@
 ==Budowa==
 [[Plik:Bonapartenykus (life restoration).png|thumb|Rekonstrukcja ''Bonapartenykus''. Autor: Abel G. Montes. Źródło: Meso i in., 2025 [https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0308366]]]
-''Bonapartenykus'' był dużym przedstawicielem [[Alvarezsauridae]]. [[Holotyp|Okaz typowy]] mógł osiągać długość 3,1 m przy masie 44 kg. Z kolei największy okaz z MPCN-PV 738 (MPCN-PV 738.1) był większy od [[holotyp]]u ''Bonapartenykus'' (MPCA 1290). Na podstawie kości udowej mierzącej 304 mm (ok. 173 mm u MPCA 1290) długość ciała została oszacowana na 3,3 m, zaś masa na 60 kg. Zachowany kręg grzbietowy ''Bonapartenykus'' był [[centrum|proceliczny]], a jego trzon pozbawiony otworów pneumatycznych. Cecha ta występowała również u innych [[alwarezzauryd]]ów. Podobnie jak u ''[[Ceratonykus]]'', łopatka oraz kość krucza tworzyły jednolitą kość łopatkowo-kruczą. Łopatka miała bardzo szerokie wcięcie na swoim tylnym brzegu. Kości biodrowe oraz łonowe były ze sobą zrośnięte (Agnolin i in., 2012; Meso i in., 2025).
+''Bonapartenykus'' był dużym przedstawicielem [[Alvarezsauridae]]. [[Holotyp|Okaz typowy]] mógł osiągać długość 3,1 m przy masie 44 kg. Z kolei największy okaz z MPCN-PV 738 (MPCN-PV 738.1) był większy od [[holotyp]]u ''Bonapartenykus'' (MPCA 1290). Na podstawie kości udowej mierzącej 304 mm (ok. 173 mm u MPCA 1290) długość ciała została oszacowana na 3,3 m, zaś masa na 60 kg. Zachowany kręg grzbietowy ''Bonapartenykus'' był [[centrum|proceliczny]], a jego trzon pozbawiony otworów pneumatycznych. Cecha ta występowała również u innych [[alwarezzauryd]]ów. Z kolei Windholz i in. (2025) wykazali obecność otworów pneumatycznych w szkielecie osiowym od szyi aż do środkowej sekcji ogona. Badania te dotyczyły okazu MPCN-PV 738, tymczasowo przypisanego do ''Bonapartenykus''. Podobnie jak u ''[[Ceratonykus]]'', łopatka oraz kość krucza tworzyły jednolitą kość łopatkowo-kruczą. Łopatka miała bardzo szerokie wcięcie na swoim tylnym brzegu. Kości biodrowe oraz łonowe były ze sobą zrośnięte (Agnolin i in., 2012; Meso i in., 2025).
 ==Paleoekologia==

@@ Linia 46: / Linia 46: @@
 W pobliżu miejsca odkrycia szczątków bonapartenyka natknięto się na kości innego dużego plezjomorficznego [[alwarezzauryd]]a. Część z nich została później przypisana do ''B. ultimus'' (MGPIFD-GR 166, MGPIFD-GR 177 i MGPIFD-GR 184), inne jednak wyraźnie morfologicznie różnią się od niego. Sugeruje to, że w tym samym miejscu i czasie koegzystowały dwa alwarezzaurydy. W 2025 roku Meso i współpracownicy opisali pozostały materiał kopalny [[alwarezzauryd]]ów pochodzący ze stanowiska Salitral Ojo de Agual. Jest znanych co najmniej 70 okazów oznaczonych numerem katalogowym MPCN-PV 738. Badacze tymczasowo przypisali je do omawianego rodzaju ([[cf.]] ''Bonapartenykus ultimus'').
 ==Budowa==
@@ Linia 69: / Linia 71: @@
 <small>
 Agnolin, F. L., Powell, J. E., Novas, F. E., & Kundrát, M. (2012). "New alvarezsaurid (Dinosauria, Theropoda) from uppermost Cretaceous of north-western Patagonia with associated eggs". Cretaceous Research, 35, 33-56. [[doi:10.1016/j.cretres.2011.11.014]]
 Meso, J. G., Choiniere, J. N., Baiano, M. A., Brusatte, S. L., Canale, J. I., Salgado, L., Pol, D., & Pittman, M. (2025). "New information on ''Bonapartenykus'' (Alvarezsauridae: Theropoda) from the Allen Formation (middle Campanian-lower Maastrichtian) of Río Negro Province, Patagonia, Argentina clarifies the Patagonykinae body plan". PloS ONE, 20(1), e0308366. [[doi:10.1371/journal.pone.0308366]]

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{DISPLAYTITLE:''Bonapartenykus''}}
-<small>
+{{Opis
-{| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
+ |Autor                  = [[Dawid Mazurek]], [[Dawid Mika]]
-| Autor:
+ |Korekta                = [[Maciej Ziegler]], [[Paweł Konarzewski]]
-| Korekta:
+ |nazwa                  =  ''Bonapartenykus'' (bonapartenyk)
-|-
+ |długość                = 3,3 m
-| [[Dawid Mazurek]]
+ |masa                   =
-[[Dawid Mika]]
+ |wysokość               = 60 kg
-| [[Maciej Ziegler]]
+ |dieta                  = mięsożerny
-|}
+ |miejsce                = [[Argentyna]] - Río Negro
-</small>
+<small>(górna część [[formacja|formacji]] [[Allen]])</small>
+ |czas                   = {{Występowanie|73|69}}
-----
+ok. 73-69 [[Ma]]<br>
 <small>[[późna kreda]] ([[kampan]]-[[mastrycht]])</small>
-{| class="wikitable" style="text-align:left" align="left"
+ |systematyka            = [[Dinosauria]]
 [[Saurischia]]
@@ Linia 48: / Linia 26: @@
 [[Alvarezsauridae]]
-|-
-| colspan=2 |[[Plik:Bonapartenykus.jpg|400px]]
+[[Patagonykinae]]
-<small>Ryc. 1. Rekonstrukcja pary bonapartenyków opiekujących się gniazdem.<br><br>© Gabriel Lio, 2012.</small>
+ |grafika                = Bonapartenykus UDL.png
-|-
+ |podpis                 = Rekonstrukcja ''Bonapartenykus''. Autor: UnexpectedDinoLesson [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Bonapartenykus_UDL.png]
-! colspan=2 | Mapa znalezisk:
+ |PorównanieGrupa        =
-|-
+ |PorównanieDługość      =
-| colspan=2 |
+ |mapa                   =
-<display_points type="terrain" zoom=3>
+<display_points type="terrain" zoom=4>
-Luis Beltran, Argentina~formacja [[Allen]], prowincja Río Negro, [[Argentyna]]|<small>''[[Bonapartenykus]] ultimus'' - '''MPCA, 1290''' ([[holotyp]]); MGPIFD-GR 166 i MGPIFD-GR 184.<br>
+Luis Beltran, Argentina~formacja [[Allen]], prowincja Río Negro, [[Argentyna]]|<small>''[[Bonapartenykus]] ultimus'' - '''MPCA, 1290''' ([[holotyp]]); MGPIFD-GR 166, MGPIFD-GR 177, MGPIFD-GR 184 i MPCN-PV 738.<br>
 </display_points>
-|}
+}}
 ==Wstęp==
-Bonapartenyk (''Bonapartenykus'') to niewielki [[teropod]], który żył w późnej kredzie na obszarze Ameryki Południowej. Jedyny znany [[gatunek]] to ''Bonapartenykus ultimus'' - nazwa [[rodzaj]]owa honoruje paleontologa argentyńskiego, [[José Bonaparte]], łącząc jego nazwisko z łacińskim ''onykus'' (pazur), zaś epitet gatunkowy odnosi się do geologicznie wyjątkowo młodego wystąpienia alwarezaurydów w Ameryce Południowej.
+Bonapartenyk (''Bonapartenykus'') niewielki [[teropod]], który żył w [[późna kreda|późnej kredzie]] na obszarze Ameryki Południowej.
 ==Materiał kopalny==
@@ Linia 67: / Linia 44: @@
 Materiał przypisany - MGPIFD-GR 166 i MGPIFD-GR 184 (prawdopodobnie pochodzące od tego samego osobnika) zawierają: niekompletny blade lewej łopatki, niekompletną lewą kość kruczą, tylną cześć kości łonowej, cztery kręgi szyjne oraz pojedynczy krąg ogonowy. Również odkryta w pobliżu prawa kość udowa (MGPIFD-GR 177) początkowo przypisana do [[Iguanodontia]], zdaje się przynależeć do bonapartenyka.
 ==Paleoekologia==
 Z tej samej okolicy, co ''Bonapartenykus'' znane są skamieniałości wielu różnych nieptasich dinozaurów, w tym innych [[teropod]]ów (''[[Austroraptor]]'', [[abelizauryd]]ów, bliżej nieokreślonych [[tetanur]]ów i prawdopodobnie [[celurozaur]]ów), a także [[Hadrosauridae|hadrozauryd]]ów, [[Ankylosauria|ankylozaur]]ów i [[Sauropoda|zauropod]]ów.
-W pobliżu miejsca odkrycia szczątków bonapartenyka natknięto się na kości innego dużego plezjomorficznego [[alwarezzauryd]]a. Część z nich została później przypisana do ''B. ultimus'', inne jednak wyraźnie morfologicznie różnią się od niego. Sugeruje to, że w tym samym miejscu i czasie koegzystowały dwa alwarezzaurydy.
+==Etymologia==
 ==Spis gatunków==
 {| class="wikitable"
-! ''Bonapartenykus''
+|{{V| ''Bonapartenykus''}}
 | {{Kpt|[[Federico Agnolín|Agnolín]], [[Jaime Powell|Powell]], [[Fernando Novas|Novas]]}} i {{Kpt|[[Martin Kundrát|Kundrát]]}}, [[2012]]
 |-
-! ''B. ultimus''
+|{{V| ''B. ultimus''}}
-| {{Kpt|Agnolin, Powell, Novas}} i {{Kpt|Kundrát}}, 2012
+| {{Kpt|Agnolin, [[Powell]], [[Novas]]}} i {{Kpt|Kundrát}}, [[2012]]
 |}
 ==Bibliografia==
 <small>
-Agnolín, F.L., Powell, J.E., Novas, F.E. i Kundrát, M. (2012) New alvarezsaurid (Dinosauria, Theropoda) from uppermost Cretaceous of north-western Patagonia with associated eggs. Cretaceous Research 35, 33–56. [[doi:10.1016/j.cretres.2011.11.014]]
+Agnolin, F. L., Powell, J. E., Novas, F. E., & Kundrát, M. (2012). "New alvarezsaurid (Dinosauria, Theropoda) from uppermost Cretaceous of north-western Patagonia with associated eggs". Cretaceous Research, 35, 33-56. [[doi:10.1016/j.cretres.2011.11.014]]
 </small>
 [[Kategoria:Dinosauria]]
@@ Linia 98: / Linia 84: @@
 [[Kategoria:Kampan]]
 [[Kategoria:Mastrycht]]