Bustingorrytitan - Historia wersji

Paweł o 09:08, 22 cze 2025

2025-06-22T09:08:19Z

Kamil Kamiński o 20:08, 21 sty 2024

2024-01-21T20:08:39Z

Paweł o 16:45, 27 gru 2023

2023-12-27T16:45:49Z

Taurovenator o 18:53, 25 gru 2023

2023-12-25T18:53:43Z

Paweł o 15:50, 21 gru 2023

2023-12-21T15:50:38Z

Kamil Kamiński o 22:13, 20 gru 2023

2023-12-20T22:13:46Z

Taurovenator o 21:57, 20 gru 2023

2023-12-20T21:57:22Z

Taurovenator o 21:56, 20 gru 2023

2023-12-20T21:56:27Z

Taurovenator: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Bustingorrytitan''}} {{Opis |Autor = Michał Siedlecki |Korekta = |nazwa = ''Bustingorrytitan''..."

2023-12-20T21:56:13Z

Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Bustingorrytitan''}} {{Opis |Autor = Michał Siedlecki |Korekta = |nazwa = ''Bustingorrytitan''..."

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Bustingorrytitan''}}
{{Opis
|Autor = [[Michał Siedlecki]]
|Korekta =
|nazwa = ''Bustingorrytitan'' (bustingorrytytan)
|długość =
|wysokość =
|masa = ?? ok. 67 t (patrz Rozmiary)
|dieta = roślinożerny
|miejsce = [[Argentyna]] - Neuquén
([[formacja]] [[Huincul]])
|czas = {{Występowanie|96|95}}
ok. 96 [[Ma]] 
[[późna kreda]] (późny [[cenoman]])
|systematyka
= [[Dinosauria]]

[[Saurischia]]

[[Sauropodomorpha]]

[[Sauropoda]]

[[Macronaria]]

[[Somphospondyli]]

[[Titanosauria]]

[[Lithostrotia]]

[[Saltasauroidea]]
|grafika = Bustingorrytitan.png
|podpis = Rekonstrukcja. Autor: UnexpectedDinoLesson [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Bustingorrytitan.png]
|PorównanieGrupa =
|PorównanieDługość =
|mapa =
<display_points type="terrain" zoom=4>
-39.235237, -68.37430~ Lokalizacja szczątków ''Bustingorrytitan shiva''
</display_points>
}}
==Wstęp==
''Bustingorrytitan'' to rodzaj dużego, a być może olbrzymiego [[Sauropoda|zauropoda]] z grupy [[Titanosauria|tytanozaurów]] żyjący na początku późnej kredy na terenie obecnej Argentyny. Początkowo znany był pod nieformalną nazwą "Sauropodus".

==Etymologia==
Nazwa rodzajowa upamiętnia Manuela Bustingorry'ego, właściciela terenu, na którym znaleziono szczątki tego dinozaura. Epitet gatunkowy odnosi się do hinduskiego boga Śiwy, niszczącego i przekształcającego świat, nawiązując do wymierania jakie miało miejsce na początku późnej kredy (na granicy [[cenoman|cenomanu]] i [[turon|turonu]]).

==Materiał kopalny i historia odkryć==
Szczątki bustingorrytytana znaleziono w miejscowości Villa El Chocón, na stanowisku "Bustingorry II", w dolnych pokładach formacji [[Huincul]]. Tytanozaur ten jest znany z przynajmniej czterech osobników:

1) [[Holotyp]] (MMCH-Pv 59/1–40) to fragmentaryczny szkielet obejmujący prawą kość zębową, fragment zęba, szósty lub siódmy kręg grzbietowy, 2 przednie, środkowy i środkowo-tylny kręgi ogonowe, 2 łuki hemalne, obie łopatki, k. krucze i płyty mostka, lewą k. biodrową, lewy i prawy wyrostek biodrowy na k. biodrowej, prawą k. kulszową, obie k. ramieniowe i łokciowe, lewą k. promieniową, 5 prawych k. śródręcza (I-V), prawe k. udową i k. piszczelową, obie k. strzałkowe, lewą k. skokowa, 3 k. śródstopia (I, ?IV i V) oraz 3 prawe pazury stopy (I - III).

2) [[Paratyp]] (MMCH-Pv 60/1–6) to bardziej niekompletny szkielet pozaczaszkowy, należący do mniejszego osobnika niż okaz typowy. Składają się na niego środkowotylny kręg szyjny, tylny kręg ogonowy, prawa k. łokciowa, k. śródręcza III, prawa k. udowa i lewa k. piszczelowa.

3) MMCH-Pv 61 - lewa k. udowa, najmniejszy z okazów.

4) MMCH-Pv 62 - prawa k. udowa i lewe k. piszczelowa i skokowa, największy z okazów.

==Budowa, systematyka i rozmiary==
Bustingorrytytan najprawdopodobniej przypominał wyglądem typowego przedstawiciela tytanozaurów, np: [[Saltasaurus|saltazaura]]. Od innych zauropodów wyróżniał się m.in. w szczegółach budowy kręgów, czy smukłą kością ramieniową. Analiza filogenetyczna umieściła go jako [[takson siostrzany]] dla rodziny [[Saltasauridae]], przy czym najbliżej spokrewniony był z [Opisthocoelicaudia|opistocelikaudią]].

Autorzy opisu tego zauropoda oszacowali jego masę na ok. 67 ton (zmierzono obwód kości ramieniowej i udowej, a z ich sumy wyciągnięto logarytm dziesiętny i pomnożono oraz odjęto odpowiednie stałe), co czyniło by go jednym z najmasywniejszych zauropodów wszechczasów (lżejszym od [[Argentinosaurus|argentynozaura]] i [[Patagotitan|patagotytana]], ale cięższym od [[Dreadnoughtus|drednota]]. Molina-Pérez skrytykował to oszacowanie, uznając metodę użytą do oszacowanie za przestarzałą i stwierdził, że bustingorrytytan nie przekraczał 30 ton masy (Molina-Pérez, prywatny komentarz 2023). Gdyby jednak podany w publikacji szacunek był prawdziwy, oznaczałoby to, że gigantyczne rozmiary ciała pojawiły się niezależnie w [[klad|kladzie] [[Eutitanosauria]]
==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
| {{V|''Bustingorrytitan''}}
| {{Kpt|Simón i [[Salgado]]}}, [[2023]]
|-
|= "Sauropodus"
|{{Kpt|Simón}}, [[2001]]
| ''[[nomen nudum]]''
|-
| {{V|''B. shiva''}}
| {{Kpt|Simón i Salgado}}, 2023
|}

==Bibliografia==

Simón, M. E.; Salgado, L. (2023). "A new gigantic titanosaurian sauropod from the early Late Cretaceous of Patagonia (Neuquén Province, Argentina)". Acta Palaeontologica Polonica 68 (4) https://doi.org/10.4202%2Fapp.01086.2023

Molina-Pérez, prywatny komentarz 2023


[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Saurischia]]
[[Kategoria:Sauropodomorpha]]
[[Kategoria:Sauropoda]]
[[Kategoria:Macronaria]]
[[Kategoria:Somphospondyli]]
[[Kategoria:Ameryka Południowa]]
[[Kategoria:Argentyna]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Kreda]]
[[Kategoria:Cenoman]]

@@ Linia 9: / Linia 9: @@
   |dieta                  = roślinożerny
   |miejsce                = [[Argentyna]] - Neuquén
-<small>([[formacja]] [[Huincul]])</small>
+<small>(dolne warstwy [[formacja|formacji]] [[Huincul]])</small>
 |czas                   = {{Występowanie|96|95}}
 ok. 96-95 [[Ma]]<br>
@@ Linia 63: / Linia 63: @@
 ==Paleośrodowisko==
-Zobacz: [[Meraxes#Paleośrodowisko]]
+Zobacz: [[Huincul#Paleośrodowisko]].
 ==Spis gatunków==
@@ Linia 75: / Linia 75: @@
 |-
 | {{V|''B. shiva''}}
-| {{Kpt|Simón i Salgado}}, 2023
+| {{Kpt|Simón i [[Salgado]]}}, [[2023]]
 |}
 ==Bibliografia==
 <small>
-Simón, M. E.; Salgado, L. (2023). "A new gigantic titanosaurian sauropod from the early Late Cretaceous of Patagonia (Neuquén Province, Argentina)". Acta Palaeontologica Polonica 68 (4) https://doi.org/10.4202%2Fapp.01086.2023
+Simón, M. E., & Salgado, L. (2023). "A new gigantic titanosaurian sauropod from the early Late Cretaceous of Patagonia (Neuquén Province, Argentina)". Acta Palaeontologica Polonica 68 (4) [[doi:10.4202%2Fapp.01086.2023]]
 Molina-Pérez, R. (2023) - prywatna korespondencja

@@ Linia 58: / Linia 58: @@
 ==Budowa, systematyka i rozmiary==
-Bustingorrytytan najprawdopodobniej przypominał wyglądem typowego przedstawiciela tytanozaurów, np: [[Saltasaurus|saltazaura]]. Od innych zauropodów wyróżniał się m.in. w szczegółach budowy kręgów, czy smukłą kością ramieniową. Analiza filogenetyczna umieściła go jako [[takson siostrzany]] dla rodziny [[Saltasauridae]], przy czym najbliżej spokrewniony był z [[Opisthocoelicaudia|opistocelikaudią]].
+Bustingorrytytan najprawdopodobniej przypominał wyglądem typowego przedstawiciela tytanozaurów, np: [[Saltasaurus|saltazaura]]. Od innych zauropodów różnił się m.in. szczegółami budowy kręgów, czy smukłą kością ramieniową. Analiza filogenetyczna umieściła go jako [[takson siostrzany]] dla rodziny [[Saltasauridae]], przy czym najbliżej spokrewniony był z [[Opisthocoelicaudia|opistocelikaudią]].
 Autorzy opisu tego zauropoda oszacowali jego masę na ok. 67 ton (zmierzono obwód kości ramieniowej i udowej, a z ich sumy wyciągnięto logarytm dziesiętny i pomnożono oraz odjęto odpowiednie stałe), co czyniło by go jednym z najmasywniejszych zauropodów wszechczasów (lżejszym od [[Argentinosaurus|argentynozaura]] i [[Patagotitan|patagotytana]], ale cięższym od [[Dreadnoughtus|drednota]]). Molina-Pérez w prywatnej rozmowie z PK<ref>PK - Paweł Konarzewski </ref> skrytykował to oszacowanie, uznając metodę użytą do oszacowanie za przestarzałą i stwierdził, że bustingorrytytan nie przekraczał 30 ton masy. Gdyby jednak podany w publikacji szacunek był prawdziwy, oznaczałoby to, że gigantyczne rozmiary ciała pojawiły się przynajmniej kilka razy niezależnie w [[klad|kladzie]] [[Eutitanosauria]].

@@ Linia 4: / Linia 4: @@
   |Korekta                = [[Paweł Konarzewski]]
   |nazwa                  = ''Bustingorrytitan'' (bustingorrytytan)
-  |długość                =
+  |długość                = 26 m <ref name="Molina-Larramendi">Molina-Pérez, R., & Larramendi, A. (2020). "Dinosaur Facts and Figures: The Sauropods and Other Sauropodomorphs". Princeton University Press. </ref>
-  |wysokość               =
+  |wysokość               = 4,8 m (w ramionach) <ref name="Molina-Larramendi"></ref>
-  |masa                   = ?? ok. 67 t (zob. tekst)
+  |masa                   = 28 t <ref name="Molina-Larramendi"></ref> (??? 67 t)
   |dieta                  = roślinożerny
   |miejsce                = [[Argentyna]] - Neuquén

@@ Linia 60: / Linia 60: @@
 Bustingorrytytan najprawdopodobniej przypominał wyglądem typowego przedstawiciela tytanozaurów, np: [[Saltasaurus|saltazaura]]. Od innych zauropodów wyróżniał się m.in. w szczegółach budowy kręgów, czy smukłą kością ramieniową. Analiza filogenetyczna umieściła go jako [[takson siostrzany]] dla rodziny [[Saltasauridae]], przy czym najbliżej spokrewniony był z [[Opisthocoelicaudia|opistocelikaudią]].
-Autorzy opisu tego zauropoda oszacowali jego masę na ok. 67 ton (zmierzono obwód kości ramieniowej i udowej, a z ich sumy wyciągnięto logarytm dziesiętny i pomnożono oraz odjęto odpowiednie stałe), co czyniło by go jednym z najmasywniejszych zauropodów wszechczasów (lżejszym od [[Argentinosaurus|argentynozaura]] i [[Patagotitan|patagotytana]], ale cięższym od [[Dreadnoughtus|drednota]]). Molina-Pérez w prywatnej rozmowie z PK<ref>PK - Paweł Konarzewski </ref> skrytykował to oszacowanie, uznając metodę użytą do oszacowanie za przestarzałą i stwierdził, że bustingorrytytan nie przekraczał 30 ton masy. Gdyby jednak podany w publikacji szacunek był prawdziwy, oznaczałoby to, że gigantyczne rozmiary ciała pojawiły się niezależnie w [[klad|kladzie]] [[Eutitanosauria]].
+Autorzy opisu tego zauropoda oszacowali jego masę na ok. 67 ton (zmierzono obwód kości ramieniowej i udowej, a z ich sumy wyciągnięto logarytm dziesiętny i pomnożono oraz odjęto odpowiednie stałe), co czyniło by go jednym z najmasywniejszych zauropodów wszechczasów (lżejszym od [[Argentinosaurus|argentynozaura]] i [[Patagotitan|patagotytana]], ale cięższym od [[Dreadnoughtus|drednota]]). Molina-Pérez w prywatnej rozmowie z PK<ref>PK - Paweł Konarzewski </ref> skrytykował to oszacowanie, uznając metodę użytą do oszacowanie za przestarzałą i stwierdził, że bustingorrytytan nie przekraczał 30 ton masy. Gdyby jednak podany w publikacji szacunek był prawdziwy, oznaczałoby to, że gigantyczne rozmiary ciała pojawiły się przynajmniej kilka razy niezależnie w [[klad|kladzie]] [[Eutitanosauria]].
 ==Paleośrodowisko==

@@ Linia 60: / Linia 60: @@
 Bustingorrytytan najprawdopodobniej przypominał wyglądem typowego przedstawiciela tytanozaurów, np: [[Saltasaurus|saltazaura]]. Od innych zauropodów wyróżniał się m.in. w szczegółach budowy kręgów, czy smukłą kością ramieniową. Analiza filogenetyczna umieściła go jako [[takson siostrzany]] dla rodziny [[Saltasauridae]], przy czym najbliżej spokrewniony był z [[Opisthocoelicaudia|opistocelikaudią]].
-Autorzy opisu tego zauropoda oszacowali jego masę na ok. 67 ton (zmierzono obwód kości ramieniowej i udowej, a z ich sumy wyciągnięto logarytm dziesiętny i pomnożono oraz odjęto odpowiednie stałe), co czyniło by go jednym z najmasywniejszych zauropodów wszechczasów (lżejszym od [[Argentinosaurus|argentynozaura]] i [[Patagotitan|patagotytana]], ale cięższym od [[Dreadnoughtus|drednota]]. Molina-Pérez skrytykował to oszacowanie, uznając metodę użytą do oszacowanie za przestarzałą i stwierdził, że bustingorrytytan nie przekraczał 30 ton masy (Molina-Pérez, prywatny komentarz 2023). Gdyby jednak podany w publikacji szacunek był prawdziwy, oznaczałoby to, że gigantyczne rozmiary ciała pojawiły się niezależnie w [[klad|kladzie] [[Eutitanosauria]].
+Autorzy opisu tego zauropoda oszacowali jego masę na ok. 67 ton (zmierzono obwód kości ramieniowej i udowej, a z ich sumy wyciągnięto logarytm dziesiętny i pomnożono oraz odjęto odpowiednie stałe), co czyniło by go jednym z najmasywniejszych zauropodów wszechczasów (lżejszym od [[Argentinosaurus|argentynozaura]] i [[Patagotitan|patagotytana]], ale cięższym od [[Dreadnoughtus|drednota]]). Molina-Pérez skrytykował to oszacowanie, uznając metodę użytą do oszacowanie za przestarzałą i stwierdził, że bustingorrytytan nie przekraczał 30 ton masy (Molina-Pérez, prywatny komentarz 2023). Gdyby jednak podany w publikacji szacunek był prawdziwy, oznaczałoby to, że gigantyczne rozmiary ciała pojawiły się niezależnie w [[klad|kladzie]] [[Eutitanosauria]].
 ==Spis gatunków==
 {| class="wikitable"