Caenagnathasia - Historia wersji

Taurovenator o 15:51, 13 kwi 2020

2020-04-13T15:51:33Z

Kamil Kamiński o 19:02, 12 kwi 2018

2018-04-12T19:02:34Z

Kamil Kamiński: Utworzył nową stronę „{{DISPLAYTITLE:''Caenagnathasia''}} {| class="wikitable" style="background-color:CornSilk" | Autor: | Korekta: |- |Kamil Kamiński |} ---- {| cla...”

2018-04-12T19:00:38Z

Utworzył nową stronę „{{DISPLAYTITLE:''Caenagnathasia''}} {| class="wikitable" style="background-color:CornSilk" | Autor: | Korekta: |- |Kamil Kamiński |} ---- {| cla...”

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Caenagnathasia''}}

{| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
| Autor:
| Korekta:
|-
|[[Kamil Kamiński]]
|}


----

{| class="wikitable" style="text-align:left" align="left"
! colspan=2 | ''Caenagnathus'' (cenagnat)
|-
! '''Długość''':
| 0,6-1 m

|-
! '''Masa''':
| ok. 1,4 kg

|-
! '''[[Lokacje|Miejsce występowania]]''':
| [[Uzbekistan]] – pustynia Kyzylkum

([[formacja]] [[Bissekty]])
|-
! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
| ok. 93-90 [[Ma]]
 [[późna kreda]] – (środkowy - późny [[turon]])
|-
! '''Systematyka'''
| [[Dinosauria]]

[[Theropoda]]

[[Tetanurae]]

[[Coelurosauria]]

[[Oviraptorosauria]]

[[Caenagnathidae]]

|-
| colspan=2 |[[Plik: Caenagnathasia.jpg|400px]]
Rekonstrukcja. Autor: Matt Martyniuk.
[http://mpm.panaves.com/nh/caenagnathasia.htm].
|-
|}

==Wstęp==
''Caenagnathasia'' to [[rodzaj]] [[Oviraptorosauria|owiraptorozaura]] z późnej kredy Uzbekistanu. Był to najmniejszy znany przedstawiciel tej grupy i jeden z najmniejszych znanych nieptasich dinozaurów.

==Etymologia==
Nazwa ''Caenagnathus'' pochodzi z połączenia nazwy innego owiraptorozaura ''[[Caenagnathus]]'' i słowa ''asia'', czyli Azja. Całośc można tłumaczyć jako „nowa azjatycka szczęka”.

==Materiał kopalny==
[[Holotyp]] (CCMGE 401/12457) to przednie części kości zębowych.

[[Paratyp]] to niekompletna kość zębowa.

Materiał przypisany obejmuje kolejne fragmenty kości zębowych, częściową k. udową i kilka kręgów z różnych części ciała. Do tego rodzaju mogą również należeć pochodzące z tej samej formacji szczątki opisane jako ''Kuszholia'', które reprezentowane są przez łącznie pięć niekompletnych kręgów krzyżowych ([[Michael Mortimer|Mortimer]], online).

==Historia taksonu==
''Caenagnathasia'' została nazwana i opisana w 1994 r. przez zespół paleontologów pod kierunkiem [[Philip Currie|Philipa Currie]] na podstawie dwóch fragmentarycznych żuchw. W 2015 r. Sues i Averianov przypisali do niego następne szczątki: kilka kręgów, fragment kości udowej i kolejną żuchwę, a także [[paratyp]] ''Kuszholia'', zwierzęcia opisanego dwa lata przed cenagnatazją jako ptak. Ponieważ holotypem ''Caenagnathasia'' jest żuchwa, a materiał przypisany reprezentuje fragmenty szkieletu pozaczaszkowego, nie można mieć pewności, że rzeczywiście należą one do jednego zwierzęcia. Zagadkowe pozostaje również nieprzypisanie do tego rodzaju holotypu ''Kuszholia'', skoro tak postąpiono z paratypem. Jeśli zwierzęta te są [[synonim]]ami, to nazwa ''Kuszholia'' powinna mieć pierwszeństwo, jako nadana wcześniej. Byłaby to kłopotliwa sytuacja, gdyż żuchwy cenagnatazji wydają się bardziej [[diagnoza|diagnostyczne]] niż kość krzyżowa, będąca holotypem tego drugiego [[takson]]u ([[Michael Mortimer|Mortimer]], online).

==Budowa==
''Caenagnathasia'' znana jest jedynie z bardzo fragmentarycznych szczątków. Należy jednak przypuszczać, że przypominała wyglądem inne owiraptorozaury, które były przeważnie niewielkimi, opierzonymi zwierzętami o krótkich czaszkach zakończonych bezzębnym dziobem i stosunkowo długich szyjach. Kręgi przypisane do cenagnatazji wykazywały budowę typową dla przedstawicieli [[Caenagnathoidae]], ale kość udowa miała prymitywną budowę. Kość krzyżowa składała się tylko z czterech kręgów(Sues i Averianov, 2015). Tworzące ją kręgi były podobne do analogicznych kości ''[[Chirostenotes]]'', ale różniły się proporcjonalnie większymi pleurocelami (bocznymi otworami pneumatycznymi), chociaż cecha ta może być związana z różnicą wielkości (Mortimer, online).
[[Plik: Caenagnathasia_martinsoni.jpg|300px|thumb|right|Holotyp (po lewej) i paratyp (po prawej) ''Caenagnathasia''. Autor: Jaime A. Headden. [https://qilong.wordpress.com/2011/03/02/a-cretaceous-parrot/].]]

Currie i in. (2004) uznali, że żuchwa cenagnatazji wskazuje na przystosowanie do pożywiania się jajami. Zaznaczyli jednak, że prawdopodobnie nie ograniczała się ona do jednego rodzaju pokarmu. Późniejsi badacze wskazywali z reguły na roślinożerność lub wszystkożerność cenagnatydów, które uzupełniały pokarm roślinny małymi zwierzętami i być może jajami (zob. też [[Oviraptorosauria#Dieta]]).

==?''C.'' sp.
W 2015 r. Yao i współpracownicy opisali niekompletne kości zębowe, pochodzące z formacji [[Iren Dabasu]] w Mongolii Wewnętrznej w Chinach jako ''''Caenagnathasia'' sp. Jednak znaczna różnica w wieku obu formacji (Iren Dabasu pochodzi z późnego [[kampan]]u lub wczesnego [[mastrycht]]u) świadczy o tym, że szczątki te najprawdopodobniej reprezentują inny rodzaj teropoda.

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
|{{V|''Caenagnathasia''}}
|{{Kpt|[[Philip Currie|Currie]], [[Stephen Godfrey|Godfrey]]}} i {{Kpt|[[Lev Nessov|Nessov]]}}, [[1994]]
|? = ''[[Kuszholia]]''
|-
|{{V|''C. martinsoni''}}
|{{Kpt|[[Philip Currie|Currie]], [[Stephen Godfrey|Godfrey]]}} i {{Kpt|[[Lev Nessov|Nessov]]}}, [[1994]]
|? = ''Kuszholia mengi''
|-
|}

==Bibliografia==
Currie, P.J., Godfrey, S.J., Nessov, L. (1994). "New caenagnathid (Dinosauria, Theropoda) specimens from the Upper Cretaceous of North America and Asia". Canadian Journal of Earth Sciences. 30 (10-11): 2255–2272. [[doi:10.1139/e93-196]] (abstrakt).

Holtz, T. (2012) ''Dinosaurs'' (suplement) [[https://www.geol.umd.edu/~tholtz/dinoappendix/HoltzappendixWinter2011.pdf]]

Mortimer, M. (2015 online) [http://theropoddatabase.com/Oviraptorosauria.htm#Kuszholiamengi].

Sues, H.-D.; Averianov, A. (2015). "New material of Caenagnathasia martinsoni (Dinosauria: Theropoda: Oviraptorosauria) from the Bissekty Formation (Upper Cretaceous: Turonian) of Uzbekistan". Cretaceous Research. 54: 50–59. [[doi:10.1016/j.cretres.2014.12.001]] (abstrakt).


[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Saurischia]]
[[Kategoria:Theropoda]]
[[Kategoria:Tetanurae]]
[[Kategoria:Coelurosauria]]
[[Kategoria:Oviraptorosauria]]
[[Kategoria:Azja]]
[[Kategoria:Uzbekistan]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Kreda]]
[[Kategoria:Turon]]

@@ Linia 12: / Linia 12: @@
 {| class="wikitable" style="text-align:left" align="left"
-! colspan=2 | ''Caenagnathus'' (cenagnat)
+! colspan=2 | ''Caenagnathasia'' (cenagnatazja)
 |-
 ! '''Długość''':
@@ Linia 55: / Linia 55: @@
 ==Etymologia==
-Nazwa ''Caenagnathus'' pochodzi z połączenia nazwy innego owiraptorozaura ''[[Caenagnathus]]'' i słowa ''asia'', czyli Azja. Całośc można tłumaczyć jako „nowa azjatycka szczęka”.
+Nazwa ''Caenagnathasia'' pochodzi z połączenia nazwy innego owiraptorozaura ''[[Caenagnathus]]'' i słowa ''asia'', czyli Azja. Całośc można tłumaczyć jako „nowa azjatycka szczęka”.
 ==Materiał kopalny==

@@ Linia 63: / Linia 63: @@
 Materiał przypisany obejmuje kolejne fragmenty kości zębowych, częściową k. udową i kilka kręgów z różnych części ciała. Do tego rodzaju mogą również należeć pochodzące z tej samej formacji szczątki opisane jako ''Kuszholia'', które reprezentowane są przez łącznie pięć niekompletnych kręgów krzyżowych ([[Michael Mortimer|Mortimer]], online).
 ==Historia taksonu==
@@ Linia 69: / Linia 68: @@
 ==Budowa==
-''Caenagnathasia'' znana jest jedynie z bardzo fragmentarycznych szczątków. Należy jednak przypuszczać, że przypominała wyglądem inne owiraptorozaury, które były przeważnie niewielkimi, opierzonymi zwierzętami o krótkich czaszkach zakończonych bezzębnym dziobem i stosunkowo długich szyjach. Kręgi przypisane do cenagnatazji wykazywały budowę typową dla przedstawicieli [[Caenagnathoidae]], ale kość udowa miała prymitywną budowę. Kość krzyżowa składała się tylko z czterech kręgów(Sues i Averianov, 2015). Tworzące ją kręgi były podobne do analogicznych kości ''[[Chirostenotes]]'', ale różniły się proporcjonalnie większymi pleurocelami (bocznymi otworami pneumatycznymi), chociaż cecha ta może być związana z różnicą wielkości (Mortimer, online).
+''Caenagnathasia'' znana jest jedynie z bardzo fragmentarycznych szczątków. Należy jednak przypuszczać, że przypominała wyglądem inne owiraptorozaury, które były przeważnie niewielkimi, opierzonymi zwierzętami o krótkich czaszkach zakończonych bezzębnym dziobem i stosunkowo długich szyjach. Kręgi przypisane do cenagnatazji wykazywały budowę typową dla przedstawicieli [[Caenagnathoidea]], ale kość udowa miała prymitywną budowę. Kość krzyżowa składała się tylko z czterech kręgów(Sues i Averianov, 2015). Tworzące ją kręgi były podobne do analogicznych kości ''[[Chirostenotes]]'', ale różniły się proporcjonalnie większymi pleurocelami (bocznymi otworami pneumatycznymi), chociaż cecha ta może być związana z różnicą wielkości (Mortimer, online).
 [[Plik: Caenagnathasia_martinsoni.jpg|300px|thumb|right|Holotyp (po lewej) i paratyp (po prawej) ''Caenagnathasia''. Autor: Jaime A. Headden. [https://qilong.wordpress.com/2011/03/02/a-cretaceous-parrot/].]]
@@ Linia 95: / Linia 94: @@
 Mortimer, M. (2015 online) [http://theropoddatabase.com/Oviraptorosauria.htm#Kuszholiamengi].
 Sues, H.-D.; Averianov, A. (2015). "New material of Caenagnathasia martinsoni (Dinosauria: Theropoda: Oviraptorosauria) from the Bissekty Formation (Upper Cretaceous: Turonian) of Uzbekistan". Cretaceous Research. 54: 50–59. [[doi:10.1016/j.cretres.2014.12.001]] (abstrakt).