Cetiosauriscus - Historia wersji

Taurovenator o 15:24, 1 kwi 2024

2024-04-01T15:24:59Z

Dino: /* Spis gatunków */

2020-02-25T13:11:46Z

‎Spis gatunków

Dino o 13:55, 23 lis 2018

2018-11-23T13:55:31Z

Dino: /* Spis gatunków */

2016-03-16T23:25:49Z

‎Spis gatunków

Szerman o 15:03, 22 kwi 2015

2015-04-22T15:03:00Z

Szerman o 11:49, 28 lip 2013

2013-07-28T11:49:31Z

Szerman: /* Spis gatunków */

2013-07-27T09:30:38Z

‎Spis gatunków

Szerman: Utworzył nową stronę „ Spis gatunkowy do porównania z cetiozaurem i ornitopsem; być może gdzieś będzie trzeba coś poprawić (zajmę się tym na dniach) {{DISPLAYTITLE:''Cetiosauriscus...”

2013-07-27T09:29:21Z

Utworzył nową stronę „ Spis gatunkowy do porównania z cetiozaurem i ornitopsem; być może gdzieś będzie trzeba coś poprawić (zajmę się tym na dniach) {{DISPLAYTITLE:''Cetiosauriscus...”

Nowa strona

Spis gatunkowy do porównania z cetiozaurem i ornitopsem; być może gdzieś będzie trzeba coś poprawić (zajmę się tym na dniach)

{{DISPLAYTITLE:''Cetiosauriscus''}}

{| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
| Autorzy:
|-
| [[Marcin Szermański]], [[Maciej Ziegler]]
|}


----

{| class="wikitable" style="text-align:left" align="left"
! colspan=2 | ''Cetiosauriscus'' (cetiozaurisk)
|-
! '''Długość''':
| 15 m

|-
! '''Masa''':
| 4-8 t

|-
! '''[[Lokacje|Miejsce występowania]]''':
| [[Wielka Brytania]] – hrabstwo Cambridge,

Peterborough

(formacja [[Oxford Clay]])
|-
! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
| [[środkowa jura]] ([[kelowej]])
|-
! '''Systematyka'''
| [[Dinosauria]]

[[Saurischia]]

[[Sauropodomorpha]]

[[Sauropoda]]

[[Eusauropoda]]

? [[Mamenchisauridae]] / [[Diplodocoidea]]
|-
| colspan=2 |[[Plik:Cetiosauriscus.jpg|400px|]]
Holotyp ''Cetiosauriscus stewarti''. Po lewej Alfred Nicholson Leeds.

Źródło: [http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/4/49/Cetiosauriscus.jpg]
|}

==Wstęp==
''Cetiosauriscus'' to dość tajemniczy zauropod z Wysp Brytyjskich. Występował tu pod koniec środkowej jury (piętro [[kelowej]]). Być może jego śmiertelnym wrogiem był mięsożerny ''[[Eustreptospondylus]]''.

Mimo, iż w literaturze można spotkać się z kilkoma gatunkami cetiozauriska, to tylko jeden z nich (''C. stewarti'') należy do tego [[rodzaj]]u. Pozostałe są z kolei [[synonim]]ami innych zauropodów.

''Cetiosauriscus'' wg szacunków ([[Gregory Paul|Paul]], [[2010]]; [[Thomas Holtz|Holtz]], [[2012]]) osiągał za życia osiągać 15 metrów długości i 4-8 ton. Jego nazwa [[rodzaj]]owa znaczy "udający [[Cetiosaurus|cetiozaura]] (wielorybiego jaszczura)".

==Materiał kopalny==
Okaz typowy o numerze katalogowym NHMUK R.3078 to 4 częściowe kręgi grzbietowe, kilka wyrostków neuralnych kręgów krzyżowych, 4 przednie kręgi ogonowe, seria 27 środkowych kręgów ogonowych, wiele szewronów, prawa kość łopatkowo-krucza, kończyna przednia (bez dłoni), części obu kości biodrowych i lewa tylna kończyna (Woodward, [[1905]]). Jest to jeden z najbardziej kompletnych szkieletów zauropodów z Wielkiej Brytanii.

Dystalna część ogona okazała się nie należeć do tego taksonu ([[Darren Naish|Naish]] i [[David Martill|Martill]], [[2007]]) - prawdopodobnie chodzi o NHMUK 1967, o którym pisze [[John Whitlock|Whitlock]] ([[2011]]).

==Historia taksonu==
[[Gatunek typowy]] – ''Cetiosauriscus stewarti'' został odnaleziony w [[1898]] roku we wschodniej Anglii (Peterborough) przez Alfreda Leedsa i został uznany za drugiego osobnika należącego do gatunku ''[[Cetiosaurus]] leedsii'' przez Woodwarda ([[1905]]), który tym samym przeniósł ten [[gatunek]] z [[rodzaj]]u ''[[Ornithopsis]]'' do ''[[Cetiosaurus]]''. Po nieco dwu dekadach został on uznany za nowy, odrębny [[rodzaj]] o nazwie ''Cetiosauriscus'' przez [[Friedrich von Huene|von Huenego]] (który nie podał nazwy gatunkowej). Mimo to błędnie był uważany przez niego za osobnika typowego gatunku ?''O. leedsii''. Wiele lat później, w [[1980]] roku, Charig ukuł epitet gatunkowy ''stewarti'', wyraźnie odseparowując tym samym oba zauropody. 13 lat później zaproponował rozwiązanie problemu, jakim było ustanowienie gatunku ''C. stewarti'' gatunkiem typowym cetiozauriska. ICZN przychylił się do jego petycji - 1. grudnia [[1994]] roku wynikiem 22-1 (6 nie głosowało, z czego 3 nie było obecnych na głosowaniu). Formalnie ''C. stewarti'' został gatunkiem typowym swojego [[rodzaj]]u w [[1995]] roku.

Na przestrzeni lat do cetiozauriska niektórzy paleontolodzy przypisywali inne gatunki, w tym samego ?''O. leedsii'', który być może nie jest ''de facto'' ornitopsem a nowym, odrębnym [[rodzaj]]em ([[William Blows|Blows]], [[1995]]). Pozostałe przypisane gatunki również okazały się nie być cetiozauriskiem, więc przywrócono im pierwotną nazwę.

==Klasyfikacja==
Tradycyjnie uważa się ''C. stewarti'' za przedstawiciela [[Diplodocoidea]] (np. Charig, [[1980]]; [[Paul Upchurch|Upchurch]] i in., [[2004]]), a nawet za zauropoda należącego do podrodziny [[Diplodocinae]] (''sensu'' [[John McIntosh|McIntosh]], [[1990]] = dzisiejsze [[Diplodocidae]]). Diplodocinae zawiera wg McIntosha także ''[[Apatosaurus]]'', zaś Diplodocidae składa się także z [[Dicraeosaurinae]] (z ''[[Rebbachisaurus]]'' i ''[[Nemegtosaurus]]'') oraz tymczasowo [[Mamenchisaurinae]]. McIntosh wskazał na podobieństwo ''Cetiosauriscus'' do Diplodocinae i do Mamenchisaurinae, ale tymczasowo przypisał go do tej pierwszej podrodziny Diplodocidae. Jak sugeruje Upchurch ([[1995]]), może to być [[bazalny]] przedstawiciel [[Dicraeosauridae]] lub Diplodocidae, albo nawet Diplodocoidea, lecz ostrożnie uważa go za Diplodocoidea ''[[incertae sedis]]''.

Heathcote i Upchurch ([[2003]]) uważają go za [[takson siostrzany]] względem ''[[Tehuelchesaurus]]''. Oba te zauropody mają tworzyć [[klad]] wraz z ''[[Omeisaurus]]'', ''[[Mamenchisaurus]]'' i ''[[Euhelopus]]''.

Z kolei wg analizy filogenetycznej [[Oliver Rauhut|Rauhuta]] i in. ([[2005]]) ''Cetiosauriscus'' to [[takson siostrzany]] względem ''[[Omeisaurus]]'' w obrębie [[Mamenchisauridae]] (do którego wg nich ma należeć także europejski ''[[Losillasaurus]]'').

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
! ''Cetiosauriscus ''
| {{Kpt|[[Friedrich von Huene|von Huene]]}}, [[1927]]
|-
! ''C. stewarti ''
| {{Kpt|Charig}}, [[1980]]
|-
| ''C. leedsii''
| ({{Kpt|[[John Hulke|Hulke]]}}, [[1887]]) {{Kpt|von Huene}}, 1927
| = ?''[[Ornithopsis]] leedsii''
| {{Kpt|Hulke}}, 1887
|-
| = ''[[Cetiosaurus]] leedsii''
| ({{Kpt|Hulke}}, 1887) {{Kpt|Woodward}}, [[1905]]
|-
| ''C. greppini''
| ({{Kpt|von Huene}}, [[1922]])
| = ''[[Ornithopsis]] greppini''
| {{Kpt|von Huene}}, 1922
|-
| ''C. glymptonensis''
| ({{Kpt|Phillips}}, [[1871]]) {{Kpt|[[John McIntosh|McIntosh]]}}, [[1990]]
|-
| ''C. longus''
| ({{Kpt|[[Richard Owen|Owen]]}}, [[1842]]) {{Kpt|McIntosh}}, 1990
| = "Cetiosaurus" ''longus''
| {{Kpt|Owen}}, 1842
| ''[[nomen dubium]]''
|}

==Bibliografia==

Źródła naukowe:

Blows, W.T. (1995) The Early Cretaceous sauropod dinosaurs Ornithopsis and Eucamerotus from the Isle of Wight, England. „Palaeontology”. 38, ss. 187–197

McIntosh, J.S. (1990) "Sauropoda" [w:] Weishampel, D.B., Dodson, P. & Osmólska, H. "The Dinosauria" Berkeley: University of California Press

Naish, D. & Martill, D.M. (2007) Dinosaurs of Great Britain and the role of the Geological Society of London in their discovery: basal Dinosauria and Saurischia. Journal of the Geological Society, London, Vol. 164, pp. 493–510 [http://www.miketaylor.org.uk/tmp/NaishMartill2007-british-dinosaurs.pdf]

Rauhut, O.W.M., Remes, K., Fechner, R., Cladera, G. & Puerta, P. (2005) Discovery of a short-necked sauropod dinosaur from the Late Jurassic period of Patagonia. Nature, 435, 670–672

Upchurch, P. (1995) The evolutionary history of sauropod dinosaurs. Philosophical Transactions of the Royal Society of London B 349: 365-390. [[doi: 10.1098/rstb.1995.0125]]

Upchurch, P., Barrett, P.M. & Dodson, P. (2004) Sauropoda. [w]: David B. Weishampel, Peter Dodson, Halszka Osmólska (red.): The Dinosauria. Wyd. drugie. Berkeley: University of California Press

Whitlock, J.A. (2011) "A phylogenetic analysis of Diplodocoidea (Saurischia: Sauropoda)". Zoological Journal of the Linnean Society 161 (4): 872–915. [[doi:10.1111/j.1096-3642.2010.00665.x]]

Woodward, A.S. (1905) On parts of the skeleton of Cetiosaurus leedsi, a sauropodous dinosaur from the Oxford Clay of Peterborough. Proceedings of the Zoological Society of London, 1905, 232–243 [http://www.biodiversitylibrary.org/item/99378#page/290/mode/1up]

Inne:

OPINION 1801 Cetiosauriscus Huene, 1927 (Reptilia, Sauropodomorpha): Cetiosauriscus stewarti Charig, 1980 designated as the type species, Bulletin of Zoological Nomenclature 52: 113-113 (1995) [http://biostor.org/cache/pdf/7d/13/ad/7d13ad571acbfc1729ee620ea3f6d67e.pdf]

Charig, A.J. (1993) Case 1876. Cetiosauriscus von Huene, 1927 (Reptilia, Sauropodomorpha): proposed designation of C. stewarti Charig, as the type species. Bulletin of Zoological Nomenclature, 50, 282–283 [http://biostor.org/cache/pdf/cf/2b/58/cf2b58505ca2d3cf5dd7120a614993cf.pdf]

Heathcote, J. & Upchurch, P. (2003) The relationships of Cetiosauriscus stewarti (Dinosauria: Sauropoda): implications for sauropod phylogeny. Journal of Vertebrate Paleontology 23: 60A [abstract]

Holtz, T.R. Jr. (2012) "Dinosaurs: The Most Complete, Up-to-Date Encyclopedia for Dinosaur Lovers of All Ages Supplementary Information" [http://www.geol.umd.edu/~tholtz/dinoappendix/HoltzappendixWinter2011.pdf]

Paul, G.S. (2010) – "The Princeton Field Guide To Dinosaurs" - Princeton i Oxford


[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Saurischia]]
[[Kategoria:Sauropodomorpha]]
[[Kategoria:Sauropoda]]
[[Kategoria:Diplodocoidea]]
[[Kategoria:Diplodocoidea bazalne]]
[[Kategoria:Europa]]
[[Kategoria:Wielka Brytania]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Jura]]
[[Kategoria:Kelowej]]
[[Kategoria:Takson worek]]
[[Kategoria:Do poprawy - zajęte]]

@@ Linia 42: / Linia 42: @@
 [[Eusauropoda]]
-??? [[Mamenchisauridae]] / [[Diplodocoidea]]
+? [[Mamenchisauridae]] / ? [[Diplodocoidea]]
 |-
 | colspan=2 |[[Plik:Cetiosauriscus.jpg|400px|]]

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{DISPLAYTITLE:''Cetiosauriscus''}}
 <small>
@@ Linia 149: / Linia 151: @@
 [[Kategoria:Kelowej]]
 [[Kategoria:Takson worek]]

@@ Linia 85: / Linia 85: @@
 | ({{Kpt|[[John Hulke|Hulke]]}}, [[1887]]) {{Kpt|von Huene}}, 1927
 | = ?''[[Ornithopsis]] leedsii''
 |-
 | = ''[[Cetiosaurus]] leedsii''
@@ Linia 92: / Linia 91: @@
 | ''C. greppini''
 | ({{Kpt|von Huene}}, [[1922]])
-| = ''[[Ornithopsis]] greppini''
+| = '''''[[Amanzia]] greppini'''''
 |-
 | ''C. glymptonensis''
@@ Linia 102: / Linia 100: @@
 | ({{Kpt|[[Richard Owen|Owen]]}}, [[1842]]) {{Kpt|McIntosh}}, 1990
 | = "[[Cetiosaurus]]" ''longus''
 |}

@@ Linia 97: / Linia 97: @@
 | ''C. glymptonensis''
 | ({{Kpt|Phillips}}, [[1871]]) {{Kpt|[[John McIntosh|McIntosh]]}}, [[1990]]
 |-
 | ''C. longus''

@@ Linia 42: / Linia 42: @@
 [[Eusauropoda]]
-? [[Mamenchisauridae]] / [[Diplodocoidea]]
+??? [[Mamenchisauridae]] / [[Diplodocoidea]]
 |-
 | colspan=2 |[[Plik:Cetiosauriscus.jpg|400px|]]
@@ Linia 109: / Linia 109: @@
 Źródła naukowe:
-Blows, W.T. (1995) The Early Cretaceous sauropod dinosaurs Ornithopsis and Eucamerotus from the Isle of Wight, England. „Palaeontology”. 38, ss. 187–197
+Blows, W.T. (1995) The Early Cretaceous sauropod dinosaurs Ornithopsis and Eucamerotus from the Isle of Wight, England. „Palaeontology”. 38, 187–197.
-McIntosh, J.S. (1990) "Sauropoda" [w:] Weishampel, D.B., Dodson, P. & Osmólska, H. "The Dinosauria" Berkeley: University of California Press
+McIntosh, J.S. (1990) "Sauropoda" [w:] Weishampel, D.B., Dodson, P. & Osmólska, H. "The Dinosauria" Berkeley: University of California Press.
-Naish, D. & Martill, D.M. (2007) Dinosaurs of Great Britain and the role of the Geological Society of London in their discovery: basal Dinosauria and Saurischia. Journal of the Geological Society, London, Vol. 164, pp. 493–510 [http://www.miketaylor.org.uk/tmp/NaishMartill2007-british-dinosaurs.pdf]
+Naish, D. & Martill, D.M. (2007) Dinosaurs of Great Britain and the role of the Geological Society of London in their discovery: basal Dinosauria and Saurischia. Journal of the Geological Society, London, Vol. 164, 493–510. [http://www.miketaylor.org.uk/tmp/NaishMartill2007-british-dinosaurs.pdf]
-Rauhut, O.W.M., Remes, K., Fechner, R., Cladera, G. & Puerta, P. (2005) Discovery of a short-necked sauropod dinosaur from the Late Jurassic period of Patagonia. Nature, 435, 670–672
+Rauhut, O.W.M., Remes, K., Fechner, R., Cladera, G. & Puerta, P. (2005) Discovery of a short-necked sauropod dinosaur from the Late Jurassic period of Patagonia. Nature, 435, 670–672.
 Upchurch, P. (1995) The evolutionary history of sauropod dinosaurs. Philosophical Transactions of the Royal Society of London B 349: 365-390. [[doi: 10.1098/rstb.1995.0125]]
-Upchurch, P., Barrett, P.M. & Dodson, P. (2004) Sauropoda. [w]: David B. Weishampel, Peter Dodson, Halszka Osmólska (red.): The Dinosauria. Wyd. drugie. Berkeley: University of California Press
+Upchurch, P., Barrett, P.M. & Dodson, P. (2004) Sauropoda. [w]: David B. Weishampel, Peter Dodson, Halszka Osmólska (red.): The Dinosauria. Wyd. drugie. Berkeley: University of California Press.
 Whitlock, J.A. (2011) "A phylogenetic analysis of Diplodocoidea (Saurischia: Sauropoda)". Zoological Journal of the Linnean Society 161 (4): 872–915. [[doi:10.1111/j.1096-3642.2010.00665.x]]
-Woodward, A.S. (1905) On parts of the skeleton of Cetiosaurus leedsi, a sauropodous dinosaur from the Oxford Clay of Peterborough. Proceedings of the Zoological Society of London, 1905, 232–243 [http://www.biodiversitylibrary.org/item/99378#page/290/mode/1up]
+Woodward, A.S. (1905) On parts of the skeleton of Cetiosaurus leedsi, a sauropodous dinosaur from the Oxford Clay of Peterborough. Proceedings of the Zoological Society of London, 1905, 232–243. [http://www.biodiversitylibrary.org/item/99378#page/290/mode/1up]
 Inne:

@@ Linia 102: / Linia 102: @@
 | ''C. longus''
 | ({{Kpt|[[Richard Owen|Owen]]}}, [[1842]]) {{Kpt|McIntosh}}, 1990
-| = "Cetiosaurus" ''longus''
+| = "[[Cetiosaurus]]" ''longus''
 | {{Kpt|Owen}}, 1842
 | ''[[nomen dubium]]''