Chenanisaurus - Historia wersji

Kamil Kamiński o 10:08, 20 lut 2024

2024-02-20T10:08:45Z

Kamil Kamiński: /* Paleoekologia */

2020-11-17T06:04:41Z

‎Paleoekologia

Kamil Kamiński: Rysunki, ajnabia

2020-11-16T20:21:12Z

Rysunki, ajnabia

Kamil Kamiński o 15:33, 18 maj 2020

2020-05-18T15:33:59Z

Kamil Kamiński o 20:33, 23 lis 2017

2017-11-23T20:33:34Z

Nazuul: uważaj co zostawiasz ze szablonu ;)

2017-04-24T20:28:59Z

uważaj co zostawiasz ze szablonu ;)

Kamil Kamiński o 17:51, 24 kwi 2017

2017-04-24T17:51:46Z

Kamil Kamiński: Utworzył nową stronę „{{DISPLAYTITLE:''Chenanisaurus''}} {| class="wikitable" style="background-color:CornSilk" | Autor: | Korekta: |- | Kamil Kamiński |} ---- {| clas...”

2017-04-24T17:48:36Z

Utworzył nową stronę „{{DISPLAYTITLE:''Chenanisaurus''}} {| class="wikitable" style="background-color:CornSilk" | Autor: | Korekta: |- | Kamil Kamiński |} ---- {| clas...”

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Chenanisaurus''}}

{| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
| Autor:
| Korekta:
|-
| [[Kamil Kamiński]]

|}

----
{| class="wikitable" style="text-align:left" align="left"
! colspan=2 | ''Chenanisaurus'' (chenanizaur)
|-
! '''Długość''':
| 7-8 m
|-
! '''Masa''':
| ? t
|-
! '''[[Lokacje|Miejsce występowania]]''':
| [[Maroko]], Sidi Chennane

|-
! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
| ok. 68-66 [[Ma]]

[[późna kreda]] (późny [[mastrycht]])
|-
! '''Systematyka'''
| [[Dinosauria]]

[[Saurischia]]

[[Theropoda]]

[[Ceratosauria]]

[[Abelisauridae]]

[[Brachyrostra]]

[[Furileusauria]]
|-
| colspan=2 |[[Plik:Ekrixinatosaurus-novasi-a-prehistoric-sergey-krasovskiy.jpg|400px]]
Rekonstrukcja ''[[Ekrixinatosaurus]]'', abelizauryda o podobnej budowie żuchwy i zbliżonych rozmiarach, lecz prawdopodobnie bliżej niespokrewnionego z ''Chenanisaurus''. Autor: Phongluuhoang [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ekrixinatosaurus-novasi-a-prehistoric-sergey-krasovskiy.jpg].
|-
! colspan=2 | Mapa znalezisk:
|-
| colspan=2 |
<display_points type="terrain" zoom=3>
37°27’ N, 6°39’36’’ W|Maroko, Sidi Chennane
</display_points>
|}
==Wstęp==
''Chenanisaurus'' był dużym mięsożernym [[teropod]]em, występującym na obszarze dzisiejszego Maroka w późnej kredzie. Był to jeden z największych przedstawicieli [[Abelisauridae|abelizaurydów]], i jednocześnie jeden z ostatnich afrykańskich dinozaurów. Znaleziono tylko nieliczne fragmenty jego szkieletu. Chociaż przypominał budową żuchwy południowoamerykańskie karnotauryny, to prawdopodobnie nie był z nimi blisko spokrewniony, będąc stosunkowo [[takson bazalny|bazalnym]] przedstawicielem swojej rodziny.

==Odkrycie i opis==
Fragment kości zębowej został znaleziony w Maroku w kopalni Sidi Chennane. Dwa zęby przedszczękowe, przypisane do tego gatunku, pochodzą z innej lokalizacji, odległej o 20 km. Później do ''Chenanisaurus'' przypisano też pojedynczy ząb szczękowy, odkryty i opisany jeszcze w 2005 r. przez [[Eric Buffetaut|Buffetaut]] i współpracowników. Przypisanie izolowanych zębów opiera się na ich bliskim pochodzeniu, podobnej wielkości i ogólnym podobieństwie. ''Chenanisaurus'' został oficjalnie nazwany i opisany w 2017 r. przez zespół paleontologów pod kierunkiem [[Nicholas Longrich|Nicholasa Longricha]].

==Materiał kopalny==
[[Holotyp]]em jest okaz oznaczony jako OCP DEK-GE 772. Obejmuje on przednią część lewej kości zębowej. Materiał przypisany to dwa zęby przedszczękowe i jeden ząb szczękowy..

==Etymologia==
Nazwa ''Chenanisaurus'' pochodzi od nazwy kopalni fosforanów Sidi Chennane, oraz greckiego słowa ''sauros'', czyli „gad”, „jaszczur”. Epitet gatunkowy ''barbaricus'' oznacza „dziki”, „barbarzyński” odnosi się do historycznej nazwy północno-zachodniego wybrzeża Afryki.

==Budowa==
''Chenanisaurus'' mógł być jednym z największych abelizaurydów, porównywalnym z ''[[Carnotaurus]]''. Zachowany fragment kości zębowej sugeruje, że żuchwa była stosunkowo krótka i głęboka. Proporcjami przypominała żuchwy karnotaura i ''[[Ekrixinatosaurus]]'', była jednak głębsza. Była ona brzusznie zakrzywiona, podobnie jak u przedstawicieli [[Carnotaurinae]], i przeciwnie do niemal prostej żuchwy ''[[Majungasaurus]]''. Pierwszy ząb kości zębowej był zredukowany. Podobny stan występuje u wielu innych abelizaurydów. Pozostałe zęby miały wysokie i smukłe korony, z silnie wypukłą przednia krawędzią i niemal prostą tylną. Ogólnie przypominały one uzębienie mażungazaura, były jednak większe.

==Paleoekologia==
Niedaleko szczątków ''Chenanisaurus'' znaleziono też pozostałości zauropoda, dużego czworonożnego roślinożercy, prawdopodobnie z grupy tytanozaurów. W późnej kredzie abelizaurydy i tytanozaury często żyły obok siebie. Sugeruje to, że mogły być częstą zwierzyną łowną tych mięsożerców. Prawdopodobnie ''Chenanisaurus'' żył w pobliżu wybrzeża morskiego, o czym świadczy duża liczba skamieniałości rekinów, mozazaurów, plezjozaurów, żółwi i krokodyli. Z kolei dinozaury i pterozaury były stosunkowo rzadkie.
==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
| {{V|''Chenanisaurus''}}
| {{Kpt|[[Nicholas Longrich|Longrich]], [[Xabier Perada-Suberbiola|Perada-Suberbiola]], [[Nour-Eddine Jalil|Jalil]], [[Fatima Khaldoune|Khaldoune]]}} i {{Kpt|[[Essaid Jourani|Jourani]]}}, [[2017]]
|-
| {{V|''C. barbaricus''}}
| {{Kpt|[[Nicholas Longrich|Longrich]], [[Xabier Perada-Suberbiola|Perada-Suberbiola]], [[Nour-Eddine Jalil|Jalil]], [[Fatima Khaldoune|Khaldoune]]}} i {{Kpt|[[Essaid Jourani|Jourani]]}}, [[2017]]
|}

==Bibliografia==

Longrich, N.R.; Pereda-Suberbiola, X.; Jalil, N.-E.; Khaldoune, F.; Jourani, E. (2017). "An abelisaurid from the latest Cretaceous (late Maastrichtian) of Morocco, North Africa". Cretaceous Research. [[doi:10.1016/j.cretres.2017.03.021]]

[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Saurischia]]
[[Kategoria:Theropoda]]
[[Kategoria:Ceratosauria]]
[[Kategoria:Abelisauridae]]
[[Kategoria:Afryka]]
[[Kategoria:Maroko]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Kreda]]
[[Kategoria:Mastrycht]]

@@ Linia 64: / Linia 64: @@
 ==Budowa==
-''Chenanisaurus'' mógł być jednym z największych abelizaurydów, porównywalnym z ''[[Carnotaurus]]''. Zachowany fragment kości zębowej sugeruje, że żuchwa była stosunkowo krótka i głęboka. Proporcjami przypominała żuchwy karnotaura i ''[[Ekrixinatosaurus]]'', była jednak głębsza. Była ona brzusznie zakrzywiona, podobnie jak u przedstawicieli [[Carnotaurinae]], i przeciwnie do niemal prostej żuchwy ''[[Majungasaurus]]''. Pierwszy ząb kości zębowej był zredukowany. Podobny stan występuje u wielu innych abelizaurydów. Pozostałe zęby miały wysokie i smukłe korony, z silnie wypukłą przednia krawędzią i niemal prostą tylną. Ogólnie przypominały one uzębienie mażungazaura, były jednak większe.
+''Chenanisaurus'' mógł być jednym z największych abelizaurydów, porównywalnym z ''[[Carnotaurus]]''. Zachowany fragment kości zębowej sugeruje, że żuchwa była stosunkowo krótka i głęboka. Proporcjami przypominała żuchwy karnotaura i ''[[Ekrixinatosaurus]]'', była jednak głębsza. Była ona brzusznie zakrzywiona, podobnie jak u przedstawicieli [[Carnotaurinae]], i przeciwnie do niemal prostej żuchwy ''[[Majungasaurus]]''. Pierwszy ząb kości zębowej był zredukowany. Podobny stan występuje u wielu innych abelizaurydów. Pozostałe zęby miały wysokie i smukłe korony, z silnie wypukłą przednią krawędzią i niemal prostą tylną. Ogólnie przypominały one uzębienie mażungazaura, były jednak większe.
 [[Plik: Chenanisaurus_barbaricus_jaw_by_Nick_Longrich.jpg|300px|thumb|right|Szczątki holotypu. Autor zdjęcia: Nicholas Longrich [https://en.wikipedia.org/wiki/Chenanisaurus#/media/File:Chenanisaurus_barbaricus_jaw_by_Nick_Longrich.jpg].]]
 ==Paleoekologia==
-Niedaleko szczątków ''Chenanisaurus'' znaleziono też pozostałości zauropoda, dużego czworonożnego roślinożercy, prawdopodobnie z grupy tytanozaurów. W późnej kredzie abelizaurydy i tytanozaury często żyły obok siebie. Sugeruje to, że mogły być częstą zwierzyną łowną tych mięsożerców. Ofiarą omawianego teropoda mógł też padać niewielki [[hadrozauryd]] ''[[Ajnabia]]''. Prawdopodobnie ''Chenanisaurus'' żył w pobliżu wybrzeża morskiego, o czym świadczy duża liczba skamieniałości rekinów, mozazaurów, plezjozaurów, żółwi i krokodyli. Z kolei dinozaury i pterozaury były stosunkowo rzadkie.
+Niedaleko szczątków ''Chenanisaurus'' znaleziono też pozostałości zauropoda, dużego czworonożnego roślinożercy, prawdopodobnie z grupy tytanozaurów. W późnej kredzie abelizaurydy i tytanozaury często żyły obok siebie. Sugeruje to, że mogły być częstą zwierzyną łowną tych mięsożerców. Ofiarą omawianego teropoda mógł też padać niewielkie [[hadrozauryd]]y ''[[Ajnabia]]'' i ''[[Minqaria]]'', a także nieco większy, domniemany trzeci lambeozauryn z tej samej formacji skalnej. Prawdopodobnie ''Chenanisaurus'' żył w pobliżu wybrzeża morskiego, o czym świadczy duża liczba skamieniałości rekinów, mozazaurów, plezjozaurów, żółwi i krokodyli. Z kolei dinozaury i pterozaury były stosunkowo rzadkie.
 [[Plik:Chenanisaurus_shoreline.jpg|300px|thumb|right|Para chenanizaurów. Autor: Paleocolour [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Chenanisaurus_shoreline.jpg].]]
@@ Linia 82: / Linia 82: @@
 ==Bibliografia==
 <small>
-Longrich, N.R.; Pereda-Suberbiola, X.; Jalil, N.-E.; Khaldoune, F.; Jourani, E. (2017). "An abelisaurid from the latest Cretaceous (late Maastrichtian) of Morocco, North Africa". Cretaceous Research. [[doi:10.1016/j.cretres.2017.03.021]]</small>
+Longrich, N.R.; Pereda-Suberbiola, X.; Jalil, N.-E.; Khaldoune, F.; Jourani, E. (2017). "An abelisaurid from the latest Cretaceous (late Maastrichtian) of Morocco, North Africa". Cretaceous Research. [[doi:10.1016/j.cretres.2017.03.021]]
 [[Kategoria:Dinosauria]]

@@ Linia 69: / Linia 69: @@
 ==Paleoekologia==
 Niedaleko szczątków ''Chenanisaurus'' znaleziono też pozostałości zauropoda, dużego czworonożnego roślinożercy, prawdopodobnie z grupy tytanozaurów. W późnej kredzie abelizaurydy i tytanozaury często żyły obok siebie. Sugeruje to, że mogły być częstą zwierzyną łowną tych mięsożerców. Ofiarą omawianego teropoda mógł też padać niewielki [[hadrozauryd]] ''[[Ajnabia]]''. Prawdopodobnie ''Chenanisaurus'' żył w pobliżu wybrzeża morskiego, o czym świadczy duża liczba skamieniałości rekinów, mozazaurów, plezjozaurów, żółwi i krokodyli. Z kolei dinozaury i pterozaury były stosunkowo rzadkie.
-[[Plik:Chenanisaurus_shoreline.jpg|300px|thumb|right|Para chenenizaurów. Autor: Paleocolour [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Chenanisaurus_shoreline.jpg].]]
+[[Plik:Chenanisaurus_shoreline.jpg|300px|thumb|right|Para chenanizaurów. Autor: Paleocolour [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Chenanisaurus_shoreline.jpg].]]
 ==Spis gatunków==

@@ Linia 40: / Linia 40: @@
 |-
-| colspan=2 |[[Plik:Ekrixinatosaurus.jpg|400px]]
+| colspan=2 |[[Plik:Chenanisaurus_barbaricus.jpg|400px]]
-<small>Rekonstrukcja ''[[Ekrixinatosaurus]]'', abelizauryda o podobnej budowie żuchwy
+<small>Rekonstrukcja ''Chenanisaurus''.<br />Autor: Paleocolour
+[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Chenanisaurus_barbaricus.jpg].</small>
 |-
 ! colspan=2 | Mapa znalezisk:
@@ Linia 67: / Linia 65: @@
 ==Budowa==
 ''Chenanisaurus'' mógł być jednym z największych abelizaurydów, porównywalnym z ''[[Carnotaurus]]''. Zachowany fragment kości zębowej sugeruje, że żuchwa była stosunkowo krótka i głęboka. Proporcjami przypominała żuchwy karnotaura i ''[[Ekrixinatosaurus]]'', była jednak głębsza. Była ona brzusznie zakrzywiona, podobnie jak u przedstawicieli [[Carnotaurinae]], i przeciwnie do niemal prostej żuchwy ''[[Majungasaurus]]''. Pierwszy ząb kości zębowej był zredukowany. Podobny stan występuje u wielu innych abelizaurydów. Pozostałe zęby miały wysokie i smukłe korony, z silnie wypukłą przednia krawędzią i niemal prostą tylną. Ogólnie przypominały one uzębienie mażungazaura, były jednak większe.
 ==Paleoekologia==
-Niedaleko szczątków ''Chenanisaurus'' znaleziono też pozostałości zauropoda, dużego czworonożnego roślinożercy, prawdopodobnie z grupy tytanozaurów. W późnej kredzie abelizaurydy i tytanozaury często żyły obok siebie. Sugeruje to, że mogły być częstą zwierzyną łowną tych mięsożerców. Prawdopodobnie ''Chenanisaurus'' żył w pobliżu wybrzeża morskiego, o czym świadczy duża liczba skamieniałości rekinów, mozazaurów, plezjozaurów, żółwi i krokodyli. Z kolei dinozaury i pterozaury były stosunkowo rzadkie.
+Niedaleko szczątków ''Chenanisaurus'' znaleziono też pozostałości zauropoda, dużego czworonożnego roślinożercy, prawdopodobnie z grupy tytanozaurów. W późnej kredzie abelizaurydy i tytanozaury często żyły obok siebie. Sugeruje to, że mogły być częstą zwierzyną łowną tych mięsożerców. Ofiarą omawianego teropoda mógł też padać niewielki [[hadrozauryd]] ''[[Ajnabia]]''. Prawdopodobnie ''Chenanisaurus'' żył w pobliżu wybrzeża morskiego, o czym świadczy duża liczba skamieniałości rekinów, mozazaurów, plezjozaurów, żółwi i krokodyli. Z kolei dinozaury i pterozaury były stosunkowo rzadkie.
 ==Spis gatunków==
 {| class="wikitable"

@@ Linia 40: / Linia 40: @@
 |-
-| colspan=2 |[[Plik:Ekrixinatosaurus-novasi-a-prehistoric-sergey-krasovskiy.jpg|400px]]
+| colspan=2 |[[Plik:Ekrixinatosaurus.jpg|400px]]
 <small>Rekonstrukcja ''[[Ekrixinatosaurus]]'', abelizauryda o podobnej budowie żuchwy
-i zbliżonych rozmiarach, lecz prawdopodobnie bliżej niespokrewnionego z ''Chenanisaurus''.<br />Autor: Phongluuhoang (Sergey Krasovskiy)
+i zbliżonych rozmiarach, lecz prawdopodobnie bliżej niespokrewnionego z ''Chenanisaurus''.<br />Autor: Ghedoghedo
-[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ekrixinatosaurus-novasi-a-prehistoric-sergey-krasovskiy.jpg].</small>
+[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ekrixinatosaurus.jpg].</small>
 |-
 ! colspan=2 | Mapa znalezisk:

@@ Linia 20: / Linia 20: @@
 |-
 ! '''[[Lokacje|Miejsce występowania]]''':
-| [[Maroko]], Sidi Chennane
+| [[Maroko]] - Sidi Chennane
 |-
@@ Linia 39: / Linia 39: @@
 [[Abelisauridae]]
 |-
 | colspan=2 |[[Plik:Ekrixinatosaurus-novasi-a-prehistoric-sergey-krasovskiy.jpg|400px]]
 <small>Rekonstrukcja ''[[Ekrixinatosaurus]]'', abelizauryda o podobnej budowie żuchwy
-i zbliżonych rozmiarach, lecz prawdopodobnie bliżej niespokrewnionego z ''Chenanisaurus''
+i zbliżonych rozmiarach, lecz prawdopodobnie bliżej niespokrewnionego z ''Chenanisaurus''.<br />Autor: Phongluuhoang (Sergey Krasovskiy)
 [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ekrixinatosaurus-novasi-a-prehistoric-sergey-krasovskiy.jpg].</small>
 |-

@@ Linia 50: / Linia 50: @@
 | colspan=2 |
 <display_points type="terrain" zoom=3>
-.4598° N, 6.6607° W|Maroko, Sidi Chennane
+.4598° N, 6.6607° W~Maroko, Sidi Chennane
 </display_points>
 |}