Chindesaurus - Historia wersji

Taurovenator o 15:13, 1 kwi 2024

2024-04-01T15:13:33Z

Mateusz o 12:30, 19 kwi 2020

2020-04-19T12:30:19Z

Kamil Kamiński o 18:28, 6 wrz 2019

2019-09-06T18:28:37Z

Kamil Kamiński: /* Budowa */

2019-08-13T18:31:52Z

‎Budowa

Kamil Kamiński: /* Filogeneza */

2019-08-13T18:30:27Z

‎Filogeneza

Kamil Kamiński: /* Historia taksonu */

2019-08-12T20:43:55Z

‎Historia taksonu

Kamil Kamiński o 20:43, 12 sie 2019

2019-08-12T20:43:25Z

Kamil Kamiński o 18:38, 12 sie 2019

2019-08-12T18:38:54Z

Kamil Kamiński: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Chindesaurus''}} {{Opis |Autor = Kamil Kamiński |Korekta = |nazwa = ''Chindesaurus'' (czindeza..."

2019-08-12T18:37:55Z

Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Chindesaurus''}} {{Opis |Autor = Kamil Kamiński |Korekta = |nazwa = ''Chindesaurus'' (czindeza..."

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Chindesaurus''}}
{{Opis
|Autor = [[Kamil Kamiński]]
|Korekta =
|nazwa = ''Chindesaurus'' (czindezaur)
|długość = 2-2,4 m
|wysokość =
|masa = ok.15 kg
|dieta = mięsożerny
|miejsce = [[USA]]
Arizona, Nowy Meksyk. ?Teksas ([[formacja|formacje]] [[Chincle]], [[Colorado City]], ?[[Bull Canyon]], ?[[Tecovas]])
|czas = {{Występowanie|213|211}}
ok. 212 [[Ma]] 
[[późny trias]] (wczesny [[karnik]]? - [[noryk]])
|systematyka =
[[Dinosauria]]

?[[Saurischia]]

?[[Eusaurischia]]

??[[Theropoda]]

?[[Herrerasauria]]

?[[Herrerasauridae]]
|grafika = Chindesaurus_bryansmalli.png
|podpis = Rekonstrukcja. Autor: Jeff Martz.
|PorównanieGrupa =
|PorównanieDługość =
|mapa =
}}

==Wstęp==
''Chindesaurus'' to rodzaj niedużego, prymitywnego dinozaura, prawdopodobnie z rodziny [[Herrerasauridae]], żyjącego w późnym triasie na obszarach dzisiejszych Stanów Zjednoczonych. Pomimo odkrycia sporej liczby okazów, jego szkielet pozostaje poznany jedynie fragmentarycznie.

==Etymologia==
Nazwa ''Chindesaurus'' pochodzi od słowa ''Chinde'' („duch” w języku Indian z plemienia Navaho) i greckiego ''sauros'' („gad”, „jaszczur”).

==Materiał kopalny==
[[Holotyp]] (PEFO 10395) to niekompletny szkielet pozaczaszkowy, obejmujący kilka kręgów z różnych części ciała, niekompletną miednicę, kilka kości tylnych kończyn (w tym kompletną kość udową), kawałki żeber i szewron (Long i Murry, 1995).) W skład tego okazu być może wchodzi jeszcze pojedynczy ząb, nie ma jednak mocnych dowodów na to, że reprezentuje on to samo zwierzę (Nesbitt i in., 2007).

[[Paratyp]]y to dwa trzony kręgów krzyżowych (kolekcja UCMP) i fragment kości udowej (TMM 31100-523).

Materiał przypisany obejmuje kręgi, kości tylnych kończyn i fragmenty miednicy. Najbardziej kompletny jest okaz PEFO 33982 (dziewięć kręgów, fragmenty miednicy i tylnej kończyny). Do ''Chindesaurus'' przypisano znaczną ilość znalezisk, jednak tylko część z tych oznaczeń można uznać za pewne (o czym dalej).
[[Plik: Chindesaurus.jpeg |300px|thumb|right|Grupka czindezaurów. Autor: Douglas Henderson [https://web.archive.org/web/20070313225702/http://www.nps.gov/archive/pefo/Paleontology/dinosaurs.htm].]]

==Historia taksonu==
Pierwsze szczątki, mogące należeć do ''Chindesaurus'' (niekompletna kość biodrowa -UMMP 8870), opisano w 1927 r. jako przedstawiciela rodzaju ''[[Coelophysis]]''. Holotyp odkryto w 1984 r. w Arizonie, w osadach formacji [[Chincle]]. Pochodziły one z Teksasu (formacja Tecovas). W 1995 r. Long i Murry dokonali oficjalnego opisu czindezaura, wymieniając łącznie osiem należących do niego fragmentarycznych okazów. Później kwestionowano przynależność części z nich do omawianego rodzaju. Heckert i Lucas (1998) uznali, że holotyp jest jedynym pewnym okazem ''Chindesaurus'', zaś przypisanie do niego reszty wspominanych szczątków jest wątpliwe. Są to głównie niekompletne kręgi grzbietowe i ogonowe oraz kawałki kości kończyn.
[[Plik: Chindesaurus_scale.png|300px|thumb|right|Porównanie rozmiarów z sylwetką człowieka. Autor: IJReid [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Chindesaurus_scale.png].]]

Nesbitt i in. (2007) przypisali do czindezaura wspomniany okaz PEFO 33982 i kość biodrową NMMNH P-35995, a także potwierdzili przynależność TMM 31100-523, co było wcześniej kwestionowane przez Hunta i in. (2007). W 2000 r. Heckert i in. opisali dwa kręgi z formacji Bull Canyon w Nowym Meksyku, które również mogą należeć do ''Chindesaurus''. W 2005 r. Lehane opisał fragmenty miednicy z tej samej formacji skalnej z terenów Teksasu (TTUP 1008). Przypisał je on do rodzaju ''[[Shuvosaurus]]'', jednak wg [[Michael Mortimer|Mortimera]] (online) bardziej prawdopodobne wydaje się, że są to szczątki czindezaura. W 2007 r. Irmis i współpracownicy opisali kompletna kość udową ''Chindesaurus'' (GR 226) z Nowego Meksyku (formacja Chincle). Kolejne szczątki (kość udowa GR 210 i jej fragment H2-001-080622) z formacji Chincle przypisali w 2015 r. Whiteside i współpracownicy.

Niepublikowane badania (Evans i in., 2018) wskazują, że pochodzący z tej samej formacji skalnej ''[[Tawa]]'' może być młodszym synonimem czindezaura. Ten pierwszy byłby formą niedojrzałą, natomiast ''Chindesaurus'' byłby reprezentowany przez osobniki dorosłe.

===Synonim ''Caseosaurus''?===
W tym samym roku Hunt i in. uczynili UMMP 8870 holotypem nowego rodzaju ''[[Caseosaurus]]''. Później jednak synonimizowano oba rodzaje (Langer, 2004). Z takim stanowiskiem zgadza się też Mortimer (online). Nesbitt i in. (2007) opowiedzieli się przeciw synonimizacji, uznając jednak, że drobne różnice mogą wynikać z różniej wielkości badanych okazów. Uznali oni ''Caseosaurus'' za bliżej nieokreślonego przedstawiciela [[Dinisauriformes]]. W 2018 r. Baron i Williams dokonali redeskrypcji ''Caseosaurus''. Uznali go za ważny, odrębny rodzaj, należący do [[Herrerasauria]]. Przypisali do niego również okaz NMMNH P-35995, wcześniej zaliczany do czindezaura. Na chwilę obecną wydaje się więc, że ''Caseosaurus'' i ''Chindesaurus'' nie są synonimami.

==Filogeneza==
Long i Murry (1995) uznali ''Chindesaurus'' za bliskiego krewniaka herrerazaura. W wielu analizach filogenetycznych występuje on jako jego [[takson]] siostrzany, lecz w niektórych okazuje się bardziej zaawansowany (zob. [[Theropoda#Kladogramy]]). Zwykle uznawano go za [[takson bazalny|bazalnego]] teropoda, przedstawiciela [[Herrerasauria]] lub [[Herrerasauridae|herrerazauryda]]. Pozycja tych ostatnich też budzi liczne kontrowersje, wg różnych badań mogą one być bazalnymi teropodami, drapieżnymi [[Sauropodomorpha|zauropodomorfami]] lub jeszcze prymitywniejszymi od tych grup przedstawicielami Saurischia, a np. wg Barona i Williamsa (2018) mogę one w ogóle nie należeć do Dinosauria. Nesbita i in. (2007) uznali ''Chindesaurus'' za prymitywnego przedstawiciela [[Saurischia]]. Wg Ezcurry (2010) był on albo prymitywnym teropodem, albo członkiem Saurischia nienależącym do [[Eusaurischia]], lecz bardziej zaawansowanym od herrerazaurów.
[[Plik: Chindesaurus.jpg|300px|thumb|right|Rekonstrukcja. Autor: Ornitholestes [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Chindesaurus.jpg].]]

==Budowa==
''Chindesaurus'' był raczej niewielkim dinozaurem. Wprawdzie Long i Murry (1995) szacują go na 3-4 m długości, jednak późniejsi autorzy podają zwykle 2-2,4 m (np. [[Gregory Paul|Paul]] [2010], [[Thomas Holtz|Holtz]] [2012], Mortimer [online]). Nie znaleziono niestety żadnych kości czaszki, można jednak zakładać, że był on drapieżnikiem, uzbrojonym w ostre zęby. Pojedynczy ząb, mogący należeć do czindezaura, jest zakrzywiony, bocznie spłaszczony i ma piłkowane krawędzie (Nesbitt i in., 2007). Long i Murry (1995) dostrzegli, że ''Chindesaurus'' cechował się wydłużoną szyją (długość kręgów szyjnych była dwa razy większa od ich wysokości), krótkim, zwartym tułowiem i długimi kończynami tylnymi. Zapewne przypominał on ogólną budową ''[[Herrerasaurus]]''. Od swoich krewniaków różnił się szczegółami budowy kości piętowe i piszczelowej (Nesbitt i in., 2007).
[[Plik: Referred_Caseosaurus_ilium.jpg|300px|thumb|right|Kość biodrowa NMMNH P-35995, początkowo zaliczana do ''Chindesaurus''. Źródło: Baron i Williams, 2018 [http://app.pan.pl/article/item/app003722017.html].]]

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
| {{V|''Chindesaurus''}}
| {{Kpt|[[Robert Long|Long]]}} i {{Kpt|[[Phillip Murry|Murry]]}}, [[1995]]
|-
| = ???''[[Caseosaurus]]''
| {{Kpt|[[Lucas Hunt|Hunt]], [[Andrew Heckert|Heckert]], [[Corwin Sullivan|Sullivan]]}} i {{Kpt|[[Martin Lockley|Lockley]]}} , [[1998]]
|-
| {{V|''C. bryansmalli''}}
| {{Kpt|[[Robert Long|Long]]}} i {{Kpt|[[Phillip Murry|Murry]]}}, [[1995]]
|-
| = ???''[[Caseosaurus]] crosbyensis''
| {{Kpt|[[Lucas Hunt|Hunt]], [[Andrew Heckert|Heckert]], [[Corwin Sullivan|Sullivan]]}} i {{Kpt|[[Martin Lockley|Lockley]]}} , [[1998]]
|}

==Bibliografia==
Baron, M.G. & Williams, M.E. (2018). "A re-evaluation of the enigmatic dinosauriform Caseosaurus crosbyensis from the Late Triassic of Texas, USA and its implications for early dinosaur evolution". Acta Palaeontologica Polonica. 63, 129-145. [[doi:10.4202/app.00372.2017]].

Evans, E.L., Griffin, C.T., Smith, N., Turner, A.H., Irmis, R.D. & Nesbitt, S.J. (2018). “Ontogenetic changes in the femur of Tawa hallae and the implications for species diversity of late Triassic dinosaurs.”. Society of Vertebrate Paleontology. Program and abstracts.

Ezcurra, M. D. (2010) "A new early dinosaur (Saurischia: Sauropodomorpha) from the Late Triassic of Argentina: a reassessment of dinosaur origin and phylogeny" Journal of Systematic Palaeontology, 8, 371-425.

Heckert, A.B. & Lucas, S.G. (1998). “Global correlation or the Triassic theropod record.” Gaia. 15, 63–74.

Heckert, A.B., Lucas, S.G. & Sullivan, C (2000). “Triassic dinosaurs in New Mexico. W: Lucas & Heckert. “Dinosaurs of New Mexico. New Mexico Museum of Natural History and Science Bulletin.” 17, 17-26.

Holtz, T. (2012) ''"Dinosaurs"'' (suplement) [[https://www.geol.umd.edu/~tholtz/dinoappendix/HoltzappendixWinter2011.pdf]].

Irmis, R.B., Nesbitt, S.J., Padian, K., Smith, N.D., Turner, A.H., Woody, D.T. & Downs, A. (2007). "A Late Triassic dinosauromorph assemblage from New Mexico and the rise of dinosaurs". Science 317, 358-361.

Irmis, R.B., Mundil, R., Martz, J.W. & Parker, W.G. (2011) "High-resolution U-Pb ages from the Upper Triassic Chinle Formation (New Mexico, USA) support a diachronous rise of dinosaurs" Earth and Planetary Science Letters, [[doi:10.1016/j.epsl.2011.07.015]].

Langer, M. C. (2004) "Basal Saurischia" [w:] Weishampel, D.B., Dodson, P. & Osmólska, H. "The Dinosauria" Berkeley and Los Angeles: University of California Press, 25-46.

Lehane, J. (2005). “Anatomy and relationships of Shuvosaurus, a basal theropod from the Triassic of Texas.” Masters thesis, Texas Tech University. 92.

Mortimer, M. (2015 online) [http://theropoddatabase.com/Non-theropods.htm#Chindesaurusbryansmalli].

Nesbitt, S.J., Irmis, R.B. & Parker, W.G. (2007) "A critical re-evaluation of the Late Triassic dinosaur taxa of North America" Journal of Systematic Palaeontology, 5, 209-243.

Paul, G.S. (2010). "''The Princeton Field Guide to Dinosaurs''" wyd. Princeton University.

Whiteside, J.H., Lindstrom, S., Irmis, R.B., Glasspool, I.J., Schaller, M.F., Dunlavey, M., Nesbitt, S,J., Smith. N.D. &Turner, A.H. (2015). “Extreme ecosystem instability suppressed tropical dinosaur dominance for 30 million years.” Proceedings of the National Academy of Sciences. 112(26), 7909-7913.


[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Saurischia]]
[[Kategoria:Ameryka Północna]]
[[Kategoria:USA]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Trias]]
[[Kategoria:Karnik]]
[[Kategoria:Noryk]]

@@ Linia 58: / Linia 58: @@
 ==Filogeneza==
-Long i Murry (1995) uznali ''Chindesaurus'' za bliskiego krewniaka herrerazaura. W wielu analizach filogenetycznych występuje on jako jego [[takson]] siostrzany, lecz w niektórych okazuje się bardziej zaawansowany (zob. [[Theropoda#Kladogramy]]). Zwykle uznawano go za [[takson bazalny|bazalnego]] teropoda, przedstawiciela [[Herrerasauria]] lub [[Herrerasauridae|herrerazauryda]]. Pozycja tych ostatnich też budzi liczne kontrowersje, wg różnych badań mogą one być bazalnymi teropodami, drapieżnymi [[Sauropodomorpha|zauropodomorfami]] lub jeszcze prymitywniejszymi od tych grup przedstawicielami Saurischia, a np. wg Barona i Williamsa (2018) mogę one w ogóle nie należeć do Dinosauria. Nesbitt i in. (2007) uznali ''Chindesaurus'' za prymitywnego przedstawiciela [[Saurischia]]. Wg Ezcurry (2010) był on albo prymitywnym teropodem, albo członkiem Saurischia nienależącym do [[Eusaurischia]], lecz bardziej zaawansowanym od herrerazaurów.
+Long i Murry (1995) uznali ''Chindesaurus'' za bliskiego krewniaka herrerazaura. W wielu analizach filogenetycznych występuje on jako jego [[takson]] siostrzany, lecz w niektórych okazuje się bardziej zaawansowany (zob. [[Theropoda#Kladogramy]]). Zwykle uznawano go za [[takson bazalny|bazalnego]] teropoda, przedstawiciela [[Herrerasauria]] lub [[Herrerasauridae|herrerazauryda]]. Pozycja tych ostatnich też budzi liczne kontrowersje, wg różnych badań mogą one być bazalnymi teropodami, drapieżnymi [[Sauropodomorpha|zauropodomorfami]] lub jeszcze prymitywniejszymi od tych grup przedstawicielami Saurischia, a np. wg Barona i Williamsa (2018) mogę one w ogóle nie należeć do Dinosauria. Nesbitt i in. (2007) uznali ''Chindesaurus'' za prymitywnego przedstawiciela [[Saurischia]]. Wg Ezcurry (2010) był on albo prymitywnym teropodem, albo członkiem Saurischia nienależącym do [[Eusaurischia]], lecz bardziej zaawansowanym od herrerazaurów.  W 2019 r. Marsh i współpracownicy dokonali redeskrypcji holotypu czindezaura, a w ich analizie okazał się on nieneoteropodowym teropodem, siostrzanym do ''[[Tawa]]''.
 [[Plik:Caseosaurus_ilium.jpg|300px|thumb|right|Kość biodrowa UMMP 8870, holotyp ''[[Caseosaurus]]'', uważany niekiedy za synonim czindezaura. Źródło: Hunt i in., 1998[http://app.pan.pl/article/item/app003722017.html].]]
@@ Linia 100: / Linia 100: @@
 Lehane, J. (2005). “Anatomy and relationships of Shuvosaurus, a basal theropod from the Triassic of Texas.” Masters thesis, Texas Tech University. 92.
 Mortimer, M. (2015 online) [http://theropoddatabase.com/Non-theropods.htm#Chindesaurusbryansmalli].

@@ Linia 115: / Linia 115: @@
 [[Kategoria:Dinosauria]]
 [[Kategoria:Saurischia]]
 [[Kategoria:Ameryka Północna]]
 [[Kategoria:USA]]

@@ Linia 33: / Linia 33: @@
 ==Wstęp==
 ''Chindesaurus'' to rodzaj niedużego, prymitywnego dinozaura, prawdopodobnie z rodziny [[Herrerasauridae]], żyjącego w późnym triasie na obszarach dzisiejszych Stanów Zjednoczonych. Pomimo odkrycia sporej liczby okazów, jego szkielet pozostaje poznany jedynie fragmentarycznie.
@@ Linia 81: / Linia 82: @@
 ==Bibliografia==
-<small>Baron, M.G. & Williams, M.E. (2018). "A re-evaluation of the enigmatic dinosauriform Caseosaurus crosbyensis from the Late Triassic of Texas, USA and its implications for early dinosaur evolution". Acta Palaeontologica Polonica. 63, 129-145. [[doi:10.4202/app.00372.2017]].
+<small>Baron, M.G. & Williams, M.E. (2018). "A re-evaluation of the enigmatic dinosauriform ''Caseosaurus crosbyensis'' from the Late Triassic of Texas, USA and its implications for early dinosaur evolution". Acta Palaeontologica Polonica. 63, 129-145. [[doi:10.4202/app.00372.2017]].
-Evans, E.L., Griffin, C.T., Smith, N., Turner, A.H., Irmis, R.D. & Nesbitt, S.J. (2018). “Ontogenetic changes in the femur of Tawa hallae and the implications for species diversity of late Triassic dinosaurs.”. Society of Vertebrate Paleontology. Program and abstracts.
+Evans, E.L., Griffin, C.T., Smith, N., Turner, A.H., Irmis, R.D. & Nesbitt, S.J. (2018). “Ontogenetic changes in the femur of ''Tawa hallae'' and the implications for species diversity of late Triassic dinosaurs.”. Society of Vertebrate Paleontology. Program and abstracts.
 Ezcurra, M. D. (2010) "A new early dinosaur (Saurischia: Sauropodomorpha) from the Late Triassic of Argentina: a reassessment of dinosaur origin and phylogeny" Journal of Systematic Palaeontology, 8, 371-425.
@@ Linia 99: / Linia 100: @@
 Langer, M. C. (2004) "Basal Saurischia" [w:] Weishampel, D.B., Dodson, P. & Osmólska, H. "The Dinosauria" Berkeley and Los Angeles: University of California Press, 25-46.
-Lehane, J. (2005). “Anatomy and relationships of Shuvosaurus, a basal theropod from the Triassic of Texas.” Masters thesis, Texas Tech University. 92.
+Lehane, J. (2005). “Anatomy and relationships of ''Shuvosaurus'', a basal theropod from the Triassic of Texas.” Masters thesis, Texas Tech University. 92.
 Mortimer, M. (2015 online) [http://theropoddatabase.com/Non-theropods.htm#Chindesaurusbryansmalli].

@@ Linia 63: / Linia 63: @@
 ==Budowa==
 ''Chindesaurus'' był raczej niewielkim dinozaurem. Wprawdzie Long i Murry (1995) szacują go na 3-4 m długości, jednak późniejsi autorzy podają zwykle 2-2,4 m (np. [[Gregory Paul|Paul]] [2010], [[Thomas Holtz|Holtz]] [2012], Mortimer [online]). Nie znaleziono niestety żadnych kości czaszki, można jednak zakładać, że był on drapieżnikiem, uzbrojonym w ostre zęby. Pojedynczy ząb, mogący należeć do czindezaura, jest zakrzywiony, bocznie spłaszczony i ma piłkowane krawędzie (Nesbitt i in., 2007). Long i Murry (1995) dostrzegli, że ''Chindesaurus'' cechował się wydłużoną szyją (długość kręgów szyjnych była dwa razy większa od ich wysokości), krótkim, zwartym tułowiem i długimi kończynami tylnymi. Zapewne przypominał on ogólną budową ''[[Herrerasaurus]]''. Od swoich krewniaków różnił się szczegółami budowy kości piętowej i piszczelowej (Nesbitt i in., 2007).
-[[Plik: Referred_Caseosaurus_ilium.jpg|300px|thumb|right|Kość biodrowa NMMNH P-35995, początkowo zaliczana do ''Chindesaurus''. Źródło: Baron i Williams, 2018 [http://app.pan.pl/article/item/app003722017.html].]]
+[[Plik: Referred_Caseosaurus_ilium.jpg|300px|thumb|right|Kość biodrowa NMMNH P-35995, początkowo zaliczana do ''Chindesaurus'', obecnie - do ''Caseosaurus''. Źródło: Baron i Williams, 2018 [http://app.pan.pl/article/item/app003722017.html].]]
 ==Spis gatunków==

@@ Linia 47: / Linia 47: @@
 ==Historia taksonu==
-Pierwsze szczątki, mogące należeć do ''Chindesaurus'' (niekompletna kość biodrowa -UMMP 8870), opisano w 1927 r. jako przedstawiciela rodzaju ''[[Coelophysis]]''. Holotyp odkryto w 1984 r. w Arizonie, w osadach formacji [[Chincle]]. Pochodziły one z Teksasu (formacja Tecovas). W 1995 r. Long i Murry dokonali oficjalnego opisu czindezaura, wymieniając łącznie osiem należących do niego fragmentarycznych okazów. Później kwestionowano przynależność części z nich do omawianego rodzaju. Heckert i Lucas (1998) uznali, że holotyp jest jedynym pewnym  okazem ''Chindesaurus'', zaś przypisanie do niego reszty wspominanych szczątków jest wątpliwe. Są to głównie niekompletne kręgi grzbietowe i ogonowe oraz kawałki kości kończyn.
+Pierwsze szczątki, mogące należeć do ''Chindesaurus'' (niekompletna kość biodrowa -UMMP 8870), opisano w 1927 r. jako przedstawiciela rodzaju ''[[Coelophysis]]''. Holotyp odkryto w 1984 r. w Arizonie, w osadach formacji [[Chinle]]. Pochodziły one z Teksasu (formacja Tecovas). W 1995 r. Long i Murry dokonali oficjalnego opisu czindezaura, wymieniając łącznie osiem należących do niego fragmentarycznych okazów. Później kwestionowano przynależność części z nich do omawianego rodzaju. Heckert i Lucas (1998) uznali, że holotyp jest jedynym pewnym  okazem ''Chindesaurus'', zaś przypisanie do niego reszty wspominanych szczątków jest wątpliwe. Są to głównie niekompletne kręgi grzbietowe i ogonowe oraz kawałki kości kończyn.
 [[Plik: Chindesaurus_scale.png|300px|thumb|right|Porównanie rozmiarów z sylwetką człowieka. Autor: IJReid [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Chindesaurus_scale.png].]]
@@ Linia 55: / Linia 55: @@
 ===Synonim ''Caseosaurus''?===
 W tym samym roku Hunt i in. uczynili UMMP 8870 holotypem nowego rodzaju ''[[Caseosaurus]]''. Później jednak synonimizowano oba rodzaje (Langer, 2004). Z takim stanowiskiem zgadza się też Mortimer (online). Nesbitt i in. (2007) opowiedzieli się przeciw synonimizacji, uznając jednak, że drobne różnice mogą wynikać z różniej wielkości badanych okazów. Uznali oni ''Caseosaurus'' za bliżej nieokreślonego przedstawiciela [[Dinosauriformes]]. W 2018 r. Baron i Williams dokonali redeskrypcji ''Caseosaurus''. Uznali go za ważny, odrębny rodzaj, należący do [[Herrerasauria]]. Przypisali do niego również okaz NMMNH P-35995, wcześniej zaliczany do czindezaura. Na chwilę obecną wydaje się więc, że ''Caseosaurus'' i ''Chindesaurus'' nie są synonimami.
 ==Filogeneza==

@@ Linia 9: / Linia 9: @@
   |dieta                  = mięsożerny
   |miejsce                = [[USA]]
-<small>Arizona, Nowy Meksyk. ?Teksas ([[formacja|formacje]] [[Chincle]], [[Colorado City]], ?[[Bull Canyon]], ?[[Tecovas]])</small>
+<small>Arizona, Nowy Meksyk. ?Teksas ([[formacja|formacje]] [[Chinle]], [[Colorado City]], ?[[Bull Canyon]], ?[[Tecovas]])</small>
   |czas                   = {{Występowanie|213|211}}
 ok. 212  [[Ma]]<br>
@@ Linia 50: / Linia 50: @@
 [[Plik: Chindesaurus_scale.png|300px|thumb|right|Porównanie rozmiarów z sylwetką człowieka. Autor: IJReid [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Chindesaurus_scale.png].]]
-Nesbitt i in. (2007) przypisali do czindezaura wspomniany okaz PEFO 33982 i kość biodrową NMMNH P-35995,  a także potwierdzili przynależność TMM 31100-523, co było wcześniej kwestionowane przez Hunta i in. (2007). W 2000 r. Heckert i in. opisali dwa kręgi z formacji Bull Canyon w Nowym Meksyku, które również mogą należeć do  ''Chindesaurus''. W 2005 r. Lehane opisał fragmenty miednicy z tej samej formacji skalnej z terenów Teksasu (TTUP 1008). Przypisał je on do rodzaju ''[[Shuvosaurus]]'', jednak wg [[Michael Mortimer|Mortimera]] (online) bardziej prawdopodobne wydaje się, że są to szczątki czindezaura.  W 2007 r. Irmis i współpracownicy opisali kompletna kość udową ''Chindesaurus'' (GR 226) z Nowego Meksyku (formacja Chincle). Kolejne szczątki (kość udowa GR 210 i jej fragment H2-001-080622) z formacji Chincle przypisali w 2015 r. Whiteside i współpracownicy.
+Nesbitt i in. (2007) przypisali do czindezaura wspomniany okaz PEFO 33982 i kość biodrową NMMNH P-35995,  a także potwierdzili przynależność TMM 31100-523, co było wcześniej kwestionowane przez Hunta i in. (2007). W 2000 r. Heckert i in. opisali dwa kręgi z formacji Bull Canyon w Nowym Meksyku, które również mogą należeć do  ''Chindesaurus''. W 2005 r. Lehane opisał fragmenty miednicy z tej samej formacji skalnej z terenów Teksasu (TTUP 1008). Przypisał je on do rodzaju ''[[Shuvosaurus]]'', jednak wg [[Michael Mortimer|Mortimera]] (online) bardziej prawdopodobne wydaje się, że są to szczątki czindezaura.  W 2007 r. Irmis i współpracownicy opisali kompletna kość udową ''Chindesaurus'' (GR 226) z Nowego Meksyku (formacja Chinle). Kolejne szczątki (kość udowa GR 210 i jej fragment H2-001-080622) z formacji Chinle przypisali w 2015 r. Whiteside i współpracownicy.
 Niepublikowane badania (Evans i in., 2018) wskazują, że pochodzący z tej samej formacji skalnej ''[[Tawa]]'' może być młodszym synonimem czindezaura. Ten pierwszy byłby formą niedojrzałą, natomiast  ''Chindesaurus'' byłby reprezentowany przez osobniki dorosłe.
@@ Linia 58: / Linia 58: @@
 ==Filogeneza==
-Long i Murry (1995) uznali ''Chindesaurus'' za bliskiego krewniaka herrerazaura. W wielu analizach filogenetycznych występuje on jako jego [[takson]] siostrzany, lecz w niektórych okazuje się bardziej zaawansowany (zob. [[Theropoda#Kladogramy]]). Zwykle uznawano go za [[takson bazalny|bazalnego]] teropoda, przedstawiciela [[Herrerasauria]] lub [[Herrerasauridae|herrerazauryda]]. Pozycja tych ostatnich też budzi liczne kontrowersje, wg różnych badań mogą one być bazalnymi teropodami, drapieżnymi [[Sauropodomorpha|zauropodomorfami]] lub jeszcze prymitywniejszymi od tych grup przedstawicielami Saurischia, a np. wg Barona i Williamsa (2018) mogę one w ogóle nie należeć do Dinosauria. Nesbita i in. (2007) uznali ''Chindesaurus'' za prymitywnego przedstawiciela [[Saurischia]]. Wg Ezcurry (2010) był on albo prymitywnym teropodem, albo członkiem Saurischia nienależącym do [[Eusaurischia]], lecz bardziej zaawansowanym od herrerazaurów.
+Long i Murry (1995) uznali ''Chindesaurus'' za bliskiego krewniaka herrerazaura. W wielu analizach filogenetycznych występuje on jako jego [[takson]] siostrzany, lecz w niektórych okazuje się bardziej zaawansowany (zob. [[Theropoda#Kladogramy]]). Zwykle uznawano go za [[takson bazalny|bazalnego]] teropoda, przedstawiciela [[Herrerasauria]] lub [[Herrerasauridae|herrerazauryda]]. Pozycja tych ostatnich też budzi liczne kontrowersje, wg różnych badań mogą one być bazalnymi teropodami, drapieżnymi [[Sauropodomorpha|zauropodomorfami]] lub jeszcze prymitywniejszymi od tych grup przedstawicielami Saurischia, a np. wg Barona i Williamsa (2018) mogę one w ogóle nie należeć do Dinosauria. Nesbitt i in. (2007) uznali ''Chindesaurus'' za prymitywnego przedstawiciela [[Saurischia]]. Wg Ezcurry (2010) był on albo prymitywnym teropodem, albo członkiem Saurischia nienależącym do [[Eusaurischia]], lecz bardziej zaawansowanym od herrerazaurów.
 [[Plik: Chindesaurus.jpg|300px|thumb|right|Rekonstrukcja. Autor: Ornitholestes [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Chindesaurus.jpg].]]
 ==Budowa==
-''Chindesaurus'' był raczej niewielkim dinozaurem. Wprawdzie Long i Murry (1995) szacują go na 3-4 m długości, jednak późniejsi autorzy podają zwykle 2-2,4 m (np. [[Gregory Paul|Paul]] [2010], [[Thomas Holtz|Holtz]] [2012], Mortimer [online]). Nie znaleziono niestety żadnych kości czaszki, można jednak zakładać, że był on drapieżnikiem, uzbrojonym w ostre zęby. Pojedynczy ząb, mogący należeć do czindezaura, jest zakrzywiony, bocznie spłaszczony i ma piłkowane krawędzie (Nesbitt i in., 2007). Long i Murry (1995) dostrzegli, że ''Chindesaurus'' cechował się wydłużoną szyją (długość kręgów szyjnych była dwa razy większa od ich wysokości), krótkim, zwartym tułowiem i długimi kończynami tylnymi. Zapewne przypominał on ogólną budową ''[[Herrerasaurus]]''. Od swoich krewniaków różnił się szczegółami budowy kości piętowe i piszczelowej (Nesbitt i in., 2007).
+''Chindesaurus'' był raczej niewielkim dinozaurem. Wprawdzie Long i Murry (1995) szacują go na 3-4 m długości, jednak późniejsi autorzy podają zwykle 2-2,4 m (np. [[Gregory Paul|Paul]] [2010], [[Thomas Holtz|Holtz]] [2012], Mortimer [online]). Nie znaleziono niestety żadnych kości czaszki, można jednak zakładać, że był on drapieżnikiem, uzbrojonym w ostre zęby. Pojedynczy ząb, mogący należeć do czindezaura, jest zakrzywiony, bocznie spłaszczony i ma piłkowane krawędzie (Nesbitt i in., 2007). Long i Murry (1995) dostrzegli, że ''Chindesaurus'' cechował się wydłużoną szyją (długość kręgów szyjnych była dwa razy większa od ich wysokości), krótkim, zwartym tułowiem i długimi kończynami tylnymi. Zapewne przypominał on ogólną budową ''[[Herrerasaurus]]''. Od swoich krewniaków różnił się szczegółami budowy kości piętowej i piszczelowej (Nesbitt i in., 2007).
 [[Plik: Referred_Caseosaurus_ilium.jpg|300px|thumb|right|Kość biodrowa NMMNH P-35995, początkowo zaliczana do ''Chindesaurus''. Źródło: Baron i Williams, 2018 [http://app.pan.pl/article/item/app003722017.html].]]

@@ Linia 2: / Linia 2: @@
 {{Opis
   |Autor                  = [[Kamil Kamiński]]
-  |Korekta                =
+  |Korekta                = [[Mateusz Tałanda]]
   |nazwa                  = ''Chindesaurus'' (czindezaur)
   |długość                = 2-2,4 m
@@ Linia 55: / Linia 55: @@
 ===Synonim ''Caseosaurus''?===
-W tym samym roku Hunt i in. uczynili UMMP 8870 holotypem nowego rodzaju ''[[Caseosaurus]]''. Później jednak synonimizowano oba rodzaje (Langer, 2004). Z takim stanowiskiem zgadza się też Mortimer (online). Nesbitt i in. (2007) opowiedzieli się przeciw synonimizacji, uznając jednak, że drobne różnice mogą wynikać z różniej wielkości badanych okazów. Uznali oni ''Caseosaurus'' za bliżej nieokreślonego przedstawiciela [[Dinisauriformes]]. W 2018 r. Baron i Williams dokonali redeskrypcji ''Caseosaurus''. Uznali go za ważny, odrębny rodzaj, należący do [[Herrerasauria]]. Przypisali do niego również okaz NMMNH P-35995, wcześniej zaliczany do czindezaura. Na chwilę obecną wydaje się więc, że ''Caseosaurus'' i ''Chindesaurus'' nie są synonimami.
+W tym samym roku Hunt i in. uczynili UMMP 8870 holotypem nowego rodzaju ''[[Caseosaurus]]''. Później jednak synonimizowano oba rodzaje (Langer, 2004). Z takim stanowiskiem zgadza się też Mortimer (online). Nesbitt i in. (2007) opowiedzieli się przeciw synonimizacji, uznając jednak, że drobne różnice mogą wynikać z różniej wielkości badanych okazów. Uznali oni ''Caseosaurus'' za bliżej nieokreślonego przedstawiciela [[Dinosauriformes]]. W 2018 r. Baron i Williams dokonali redeskrypcji ''Caseosaurus''. Uznali go za ważny, odrębny rodzaj, należący do [[Herrerasauria]]. Przypisali do niego również okaz NMMNH P-35995, wcześniej zaliczany do czindezaura. Na chwilę obecną wydaje się więc, że ''Caseosaurus'' i ''Chindesaurus'' nie są synonimami.
 ==Filogeneza==