Citipes - Historia wersji

Taurovenator o 15:15, 1 lis 2024

2024-11-01T15:15:25Z

Taurovenator o 06:19, 30 paź 2024

2024-10-30T06:19:51Z

Kamil Kamiński o 10:15, 1 lip 2024

2024-07-01T10:15:10Z

Dino: /* Spis gatunków */

2023-10-18T16:16:41Z

‎Spis gatunków

Kamil Kamiński o 10:19, 23 lis 2020

2020-11-23T10:19:11Z

Kamil Kamiński o 16:44, 5 sie 2020

2020-08-05T16:44:34Z

Kamil Kamiński: zmiana szablonu

2020-08-05T16:44:01Z

zmiana szablonu

Dino: /* Spis gatunków */

2020-08-03T12:39:02Z

‎Spis gatunków

Dino: /* Spis gatunków */

2020-08-03T12:38:38Z

‎Spis gatunków

Kamil Kamiński: /* Budowa i paleobiologia */

2020-08-02T19:04:55Z

‎Budowa i paleobiologia

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{DISPLAYTITLE:''Citipes''}}
 {{Opis
@@ Linia 47: / Linia 45: @@
 [[Michael Mortimer|Mortimer]] (online) uważa, że przypisanie drugiego gatunku do ''Leptorhynchos'' nie ma żadnego oczywistego uzasadnienia. [[Diagnoza]] leptoryncha opiera się na cechach żuchwy, nie można więc odnieść jej do ''[[Elmisaurus]] rarus'' ani holotypu gatunku ''elegans'', którym jest śródstopie (Funston i in., 2016). Jak zauważają ci autorzy, nie można mieć nawet pewności, czy holotyp ''L. elegans'' i przypisane do niego żuchwy rzeczywiście należą do tego samego gatunku. Ich powiązanie opiera się na niewielkich rozmiarach, ale okazuje się, że niektóre z nich mają wielkość porównywalną z ''[[Chirostenotes]]''. Cytowani badacze wskazują natomiast, że kilka cech świadczy o bliskim pokrewieństwie ''L. elegans'' i ''[[Elmisaurus]] rarus''. Funston (2020) również kwestionuje przypisanie kilku żuchw do ''L. elegans''. Jedyna żuchwa, która może być przypisana do tego gatunku, nie jest bardzie podobna do typowego gatunku leptoryncha, niż do innych cenegantydów. Dlatego w 2020 r. Funston zdecydował się utworzyć nowy rodzaj - ''Citipes'', a za jego jedyne pewne szczątki uznał kilka kości stóp i pojedynczą niepełną żuchwę.
-[[Plik: Leptorhynchos_elegans.jpg|300px|thumb|right|Kości śródstopia ''C. elegans''. A. TMP 1993.036.0181 (obecnie uważane za szczątki chirostenota). B. TMP 1982.016.0006. C. ROM 781. D. TMP 1996.012.0141. Źródło: Funston i in., 2016. [http://app.pan.pl/article/item/app001292014.html].]]
+[[Plik:Caenagnathid tarsometatarsi.jpg|300px|thumb|right|Kości śródstopia ''C. elegans''. A. TMP 1993.036.0181 (obecnie uważane za szczątki chirostenota). B. TMP 1982.016.0006. C. ROM 781. D. TMP 1996.012.0141. Źródło: Funston i in., 2016. [http://app.pan.pl/article/item/app001292014.html].]]
 ==Materiał kopalny==
-[[ Holotyp]] to okaz ROM 781 (zrośnięte kości śródstopia, tworzące ''tarsometatarsus''). Materiał przypisany to okazy RTMP 82.16.6, RTMP 82.39.4 i RTMP 96.12.141 (trzy kolejne ''tarsometatarsus''), RTMP 88.36.104, UALVP 55585 i UALVP 59606 (trzy kości śródstopia) oraz UALVP 55639 (częściowe kości zębowe). Niepewny materiał to kolejne kości zębowe, kości śródstopia, k. piszczelowa, k. miednicy i kręg krzyżowy (Funston, 2020). Wcześniej uważano, że do tego gatunku może również należeć częściowa żuchwa CMN 2690 („''Caenagnathus” sternbergi''), lecz Funston (2020) przypisał ją do ''[[Chirostenotes]]''.
+[[ Holotyp]] to okaz ROM 781 (zrośnięte kości śródstopia, tworzące ''tarsometatarsus''). Materiał przypisany to okazy RTMP 82.16.6, RTMP 82.39.4 i RTMP 96.12.141 (trzy kolejne ''tarsometatarsus''), RTMP 88.36.104, UALVP 55585 i UALVP 59606 (trzy kości śródstopia) oraz UALVP 55639 (częściowe kości zębowe). Niepewny materiał to kolejne kości zębowe, kości śródstopia, k. piszczelowa, k. miednicy i kręg krzyżowy (Funston, 2020). Wcześniej uważano, że do tego gatunku może również należeć częściowa żuchwa CMN 2690 („''Caenagnathus” sternbergi''), lecz Funston (2020) przypisał ją do ''[[Chirostenotes]]''. Z odsłonięć formacji Dinosaur Park na terenie prowincji Saskatchewan opisano częściową drugą kość prawego śródstopia, która mogła należeć do omawianego gatunku (oznaczona jako [[Cf.|cf.]] ''Citipes elegans'') (Demers-Potvin i Larsson, 2024).
 Do tego gatunku przypisywano też inne fragmentaryczne okazy z różnych formacji skalnych, m.in. z pochodzącej z późnego [[mastrycht]]u formacji [[Hell Creek]]. Najpełniejszy jest tu osobnik MOR 752 (niekompletna lewa stopa). Wydaje się jednak, że może to być inny gatunek, a nawet rodzaj cenagnatyda, gdyż od szczątków z [[Dinosaur Park]] oddziela go co najmniej kilka milionów lat.
@@ Linia 87: / Linia 85: @@
 Currie, P.J., Godfrey, S.J., Nessov, L. (1994). "New caenagnathid (Dinosauria, Theropoda) specimens from the Upper Cretaceous of North America and Asia". Canadian Journal of Earth Sciences. 30 (10-11): 2255–2272. [[doi:10.1139/e93-196]] (abstrakt).
 Funston, G.F., Persons, W.S., Bradley, G.J. & Currie, P.J. (2015). "New material of the large-bodied caenagnathid Caenagnathus collinsi from the Dinosaur Park Formation of Alberta, Canada" Cretaceous Research, 54, 179-187. [[doi:10.1016/j.cretres.2014.12.002]].

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{DISPLAYTITLE:''Citipes''}}
 {{Opis
   |Autor                  = [[Kamil Kamiński]]
-  |Korekta                =
+  |Korekta                = [[Michał Siedlecki]]
   |nazwa                  = ''Citipes''
   |długość                = ok. 1-1,2 m
@@ Linia 8: / Linia 10: @@
   |masa                   =
   |dieta                  = wszystkożerny
-  |miejsce                = [[Kanada]]
+  |miejsce                = [[Kanada]] - Alberta i Saskatchewan
-<small>Alberta ([[formacja]] [[Dinosaur Park]])</small>
+<small>([[formacja]] [[Dinosaur Park]])</small>
   |czas                   = {{Występowanie|77|72}}
 ok. 77-72  [[Ma]]<br>

@@ Linia 11: / Linia 11: @@
 <small>Alberta ([[formacja]] [[Dinosaur Park]])</small>
   |czas                   = {{Występowanie|77|72}}
-Ok. 77-72  [[Ma]]<br>
+ok. 77-72  [[Ma]]<br>
 <small>[[późna kreda]] ([[kampan]])</small>
   |systematyka            =
@@ Linia 90: / Linia 90: @@
 Funston, G.F., Mendonca, S.E., Currie, P.J., Barsbold, R. (2018). "Oviraptorosaur anatomy, diversity and ecology in the Nemegt Basin". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology. [[doi:10.1016/j.palaeo.2017.10.023]].
-Funston, G.F. & Currie, P. J. (2020). New material of Chirostenotes pergracilis (Theropoda, Oviraptorosauria) from the Campanian Dinosaur Park Formation of Alberta, Canada.
+Funston, G.F. & Currie, P. J. (2020). New material of ''Chirostenotes pergracilis'' (Theropoda, Oviraptorosauria) from the Campanian Dinosaur Park Formation of Alberta, Canada.
 Historical Biology (advance online publication) [[doi: https://doi.org/10.1080/08912963.2020.1726908]].

@@ Linia 63: / Linia 63: @@
 |{{Kpt|[[Gregory Funston|Funston]]}},  [[2020]]
 |-
-| = ''[[Ornithomimus]] elegans''
+| =''[[Ornithomimus]] elegans''
 |{{Kpt|[[William Parks|Parks]]}},  [[1933]]
 |-
@@ Linia 75: / Linia 75: @@
 | ({{Kpt|Parks}}, 1933) {{Kpt|Currie}}, [[1989]]
 |-
-| = ''[[Leptorhynchos]] elegans''
+| =''[[Leptorhynchos]] elegans''
 |{{Kpt|[[Nicholas Longrich|Longrich]], [[Ken Barnes|Barnes]], [[Scott Clark|Clark]]}} i {{Kpt|[[Larry Millar|Millar]]}}, [[2013]]
 |-

@@ Linia 45: / Linia 45: @@
 [[Michael Mortimer|Mortimer]] (online) uważa, że przypisanie drugiego gatunku do ''Leptorhynchos'' nie ma żadnego oczywistego uzasadnienia. [[Diagnoza]] leptoryncha opiera się na cechach żuchwy, nie można więc odnieść jej do ''[[Elmisaurus]] rarus'' ani holotypu gatunku ''elegans'', którym jest śródstopie (Funston i in., 2016). Jak zauważają ci autorzy, nie można mieć nawet pewności, czy holotyp ''L. elegans'' i przypisane do niego żuchwy rzeczywiście należą do tego samego gatunku. Ich powiązanie opiera się na niewielkich rozmiarach, ale okazuje się, że niektóre z nich mają wielkość porównywalną z ''[[Chirostenotes]]''. Cytowani badacze wskazują natomiast, że kilka cech świadczy o bliskim pokrewieństwie ''L. elegans'' i ''[[Elmisaurus]] rarus''. Funston (2020) również kwestionuje przypisanie kilku żuchw do ''L. elegans''. Jedyna żuchwa, która może być przypisana do tego gatunku, nie jest bardzie podobna do typowego gatunku leptoryncha, niż do innych cenegantydów. Dlatego w 2020 r. Funston zdecydował się utworzyć nowy rodzaj - ''Citipes'', a za jego jedyne pewne szczątki uznał kilka kości stóp i pojedynczą niepełną żuchwę.
-[[Plik: Leptorhynchos_elegans.jpg|300px|thumb|right|Kości śródstopia ''L. elegans''. A. TMP 1993.036.0181 (obecnie uważane za szczątki chirostenota). B. TMP 1982.016.0006. C. ROM 781. D. TMP 1996.012.0141. Źródło: Funston i in., 2016. [http://app.pan.pl/article/item/app001292014.html].]]
+[[Plik: Leptorhynchos_elegans.jpg|300px|thumb|right|Kości śródstopia ''C. elegans''. A. TMP 1993.036.0181 (obecnie uważane za szczątki chirostenota). B. TMP 1982.016.0006. C. ROM 781. D. TMP 1996.012.0141. Źródło: Funston i in., 2016. [http://app.pan.pl/article/item/app001292014.html].]]
 ==Materiał kopalny==

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
-{{DISPLAYTITLE:''Citipes''}}
+{DISPLAYTITLE:''Citipes''}}
-<small>
+{{Opis
-{| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
+ |Autor                  = [[Kamil Kamiński]]
-| Autor:
+ |Korekta                =
-| Korekta:
+ |nazwa                  = ''Citipes''
-|-
+ |długość                = ok. 1-1,2 m
-|[[Kamil Kamiński]]
+ |wysokość               =
-|}
+ |masa                   =
-</small>
+ |dieta                  = wszystkożerny
+ |miejsce                = [[Kanada]]
-----
+<small>Alberta ([[formacja]] [[Dinosaur Park]])</small>
+ |czas                   = {{Występowanie|77|72}}
-{| class="wikitable" style="text-align:left" align="left"
+Ok. 77-72  [[Ma]]<br>
-! colspan=2 | ''Citipes''
+<small>[[późna kreda]] ([[kampan]])</small>
-|-
+ |systematyka            =
-! '''Długość''':
+[[Dinosauria]]
 [[Theropoda]]
@@ Linia 45: / Linia 27: @@
 [[Elmisaurinae]]
+ |grafika                = Elmisaurus.jpg
-|-
+ |podpis                 = Rekonstrukcja ''[[Elmisaurus]] rarus'', który był zapewne podobny do ''Citipes''.. Autor: Michael B.H.
-| colspan=2 |[[Plik:Elmisaurus.jpg|400px]]
+ |PorównanieGrupa        =
-<small>Rekonstrukcja ''[[Elmisaurus]] rarus'', który był zapewne podobny do ''Citipes''.
+ |PorównanieDługość      =
+ |mapa                   =
-Autor: Michael B.H.
+}}
 ==Wstęp==
 ''Citipes'' to rodzaj niewielkiego cenegnatyda, żyjącego w późnej kredzie na terenie dzisiejszej Kanady. Został on opisany przez Funston w 2020 r., przechodząc przed tym długą i skomplikowaną historię taksonomiczną.

@@ Linia 87: / Linia 87: @@
 | = ''[[Ornithomimus]] elegans''
 |{{Kpt|[[William Parks|Parks]]}},  [[1933]]
+|-
 | =''[[Macrophalangia]] elegans''
 | ({{Kpt|Parks}}, 1933) {{Kpt|Koster, Currie, Eberth, Brinkman, Johnston i Braman}}, [[1987]]

@@ Linia 75: / Linia 75: @@
 ==Budowa i paleobiologia==
-''Citipes'' był stosunkowo małym cenegnatydem, mniejszym od ''[[Caenagnathus]]'' i ''[[Chirostenots]]'', znanych z tej samej formacji skalnej. Miał on jeszcze bardziej wydłużone i smuklejsze dolne partie tylnych kończyn niż większość owiraptorozaurów, co w połączeniu ze zrośniętymi kośćmi śródstopia prawdopodobnie czyniło go sprawniejszym biegaczem. Jego krótka żuchwa mogła zapewniać znaczną siłę ugryzienia, a zadarty do góry koniec mógł ułatwiać obróbkę mięsa. Na podstawie tych cech Funston i in. (2016) sugerują, elmizauryny mogły być bardziej mięsożerne niż cenegnatydy o płytszych żuchwach, jak ''[[Caenagnathus]]'' czy ''[[Anzu]]''. Z drugiej strony, zdolność do szybkiego biegu mogła umożliwiać ucieczkę przed większymi drapieżnikami, których w późnej kredzie Ameryki Północnej nie brakowało.
+''Citipes'' był stosunkowo małym cenegnatydem, mniejszym od ''[[Caenagnathus]]'' i ''[[Chirostenotes]]'', znanych z tej samej formacji skalnej. Miał on jeszcze bardziej wydłużone i smuklejsze dolne partie tylnych kończyn niż większość owiraptorozaurów, co w połączeniu ze zrośniętymi kośćmi śródstopia prawdopodobnie czyniło go sprawniejszym biegaczem. Jego krótka żuchwa mogła zapewniać znaczną siłę ugryzienia, a zadarty do góry koniec mógł ułatwiać obróbkę mięsa. Na podstawie tych cech Funston i in. (2016) sugerują, elmizauryny mogły być bardziej mięsożerne niż cenegnatydy o płytszych żuchwach, jak ''[[Caenagnathus]]'' czy ''[[Anzu]]''. Z drugiej strony, zdolność do szybkiego biegu mogła umożliwiać ucieczkę przed większymi drapieżnikami, których w późnej kredzie Ameryki Północnej nie brakowało.
 ==Spis gatunków==