Colepiocephale - Historia wersji

Paweł: /* Spis gatunków */

2023-12-15T15:31:44Z

‎Spis gatunków

Paweł: grafika

2023-08-28T10:30:41Z

grafika

Kamil Kamiński: /* Systematyka */

2021-07-04T17:47:22Z

‎Systematyka

Adrian Sztuba: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Colepiocephale''}} {{Opis |Autor = Adrian Sztuba |Korekta = |nazwa = ''Colepiocephale'' |dłu..."

2021-07-04T15:54:26Z

Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Colepiocephale''}} {{Opis |Autor = Adrian Sztuba |Korekta = |nazwa = ''Colepiocephale'' |dłu..."

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Colepiocephale''}}
{{Opis
|Autor = [[Adrian Sztuba]]
|Korekta =
|nazwa = ''Colepiocephale''
|długość =
|wysokość =
|masa =
|dieta = roślinożerny
|miejsce =
[[Kanada]] - Alberta ([[formacja]] [[Foremost]])<hr>
[[USA]] - Montana ([[formacja]] [[Judith River]])
|czas = {{Występowanie|79|78}}
ok. 79-78 [[Ma]] 
późna [[kreda]] (środkowy [[kampan]])
|systematyka =
[[Dinosauria]]

[[Ornithischia]]

[[Genasauria]]

[[Cerapoda]]

[[Marginocephalia]]

[[Pachycephalosauria]]

[[Pachycephalosauridae]]
|grafika = Colepiocephale updating version.JPG
|podpis =
Rekonstrukcja. Autor: Danny Cicchetti[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Colepiocephale_updating_version.JPG].
|PorównanieGrupa =
|PorównanieDługość =
|mapa =
}}
==Wstęp==
''Colepiocephale'' był pachycefalozaurem z kopulastą czaszką, którego skamieniałości odkryto na terenie Kanady i Stanów Zjednoczonych. Należy do najstarszych [[diagnoza|diagnostycznych]] pachycefalozaurów z Ameryki Północnej – żył we wczesnym [[kampan]]ie, ok. 79 mln lat temu.

==Materiał kopalny==
[[Holotyp]]em jest okaz CMN 8818 – kopuła czołowo-ciemieniowa i niektóre inne elementy czaszki. Znane są również inne skamieniałości czaszek przypisanych temu dinozaurowi. Były to niewielkie osobniki, spośród których holotyp był największy. Pierwsze odkryte skamieniałości pochodziły z formacji Foremost, natomiast Schott i in. (2009) opisali jeden okaz z formacji Judith River.

==Budowa==
Był to pachycefalozaur z wyraźną kopułą na czaszce. Według Sullivana (2003), niektóre cechy czaszki wskazują na jego zaawansowaną pozycję w obrębie pachycefalozaurów, pomimo jego wieku (żył przed większością rzekomo prymitywniejszych pachycefalozaurów, jak ''[[Stegoceras]]'' i ''[[Homalocephale]]'') – przykładowo jego kopuła na czaszce miała być kompletnie wykształcona. Jednak ponowne zbadanie ''Colepiocephale'' przez Schotta i in. (2009) wykazało, że w rzeczywistości była niecałkowicie wykształcona, podobnie jak u ''Stegoceras''.

Podczas dorastania kopuła powiększała się. Jednocześnie jej kształt pozostawał względnie stały, choć płat nadoczodołowy stawał się względnie większy.

==Systematyka==
Gatunek ten został nazwany w 1945 r. przez Sternberga jako nowy gatunek w rodzaju ''Stegoceras'', zaś w 2003 r. Sullivan utworzył dla tego gatunku nowy rodzaj – ''Colepiocephale''. Według analizy filogenetycznej (2003) był to rodzaj blisko spokrewniony z ''[[Hanssuesia]]'', wraz z którą należał do [[klad]]u siostrzanego do [[Pachycephalosaurini]]. Maryańska i in. (2004) oraz Williamson i Carr (2006) uznali ''C. lambei'' za synonim ''Stegoceras validum''. Różnice w badaniach wynikały głównie z różnych interpretacji odnośnie regionu ciemieniowo-łuskowego. Schott i in. (2009) ponownie przeanalizowali morfologię czaszek ''Colepiocephale''. Według ich analizy filogenetycznej rodzaj ten był [[bazalny]]m hełmiastym pachycephalozaurydem, niebędący siostrzany do ''Hanssuesia''. Jednak jego pokrewieństwo z ''S. validum'' pozostaje niejasne. ''C. lambei'' jest pod wieloma aspektami podobny do ''S. validum'', jednak według analizy filogenetycznej nie tworzą razem kladu. Możliwe, że podobieństwa tych dwóch zwierząt stanowiły [[symplezjomorfia|symplezjomorfie]] dla hełmiastych pachycefalozaurydów. Według analizy Longricha i in. (2010) był to bazalny pachycefalozaurydem tworzącym klad wraz z ''Stegoceras'' i ''[[Gravitholus]]'', a według analizy Schotta i Evansa (2017) – bazalny pachycefalozauryd tworzący klad z ''Stegoceras'' i ''Hanssuesia''.

==Etymologia==
Nazwa rodzajowa pochodzi od łacińskiego słowa „colepium” („golonka”) i greckiego "cephale" („głowa”), co jest odniesieniem do kształtu tylnej części kopuły. Nazwa gatunkowa honoruje kanadyjskiego paleontologa - Lawrenca Lambego.

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
| {{V|''Colepiocephale''}}
| {{Kpt|[[Sullivan]]}}, [[2013]]
|-
| {{V|''C. lambei''}}
| {{Kpt|([[Sternberg]]}}, [[1945]]) {{Kpt|[[Sullivan]]}}, [[2003]]
|-
|= ''Stegoceras lambei''
| {{Kpt|[[Sternberg]]}}, [[1945]]
|}

==Bibliografia==
Sternberg, C.M. (1945). "Pachycephalosauridae proposed for dome-headed dinosaurs, ''Stegoceras lambei'', n. sp., described". Journal of Paleontology 19(5):534-538

Sullivan, R. M. (2003). "Revision of the dinosaur ''Stegoceras Lambe'' (Ornithischia, Pachycephalosauridae)". Journal of Vertebrate Paleontology. 23: 181–207.

Williamson, T.E. & Carr, T.D. (2006) "First Record of a pachycephalosaurine (Ornithischia: Pachycephalosauria) from the Dinosaur Park Formation, Alberta, Canada" New Mexico Museum of Natural History Bulletin, 35, 323-327.

Schott, R. K., Evans, D. C., Williamson, T. E., Carr, T. D., & Goodwin, M. B. (2009). The anatomy and systematics of ''Colepiocephale lambei'' (Dinosauria: Pachycephalosauridae). Journal of Vertebrate Paleontology, 29(3), 771–786. [[doi:10.1671/039.029.0329]]

Longrich, N.R.; Sankey, J. & Tanke, D. (2010). "''Texacephale langstoni'', a new genus of pachycephalosaurid (Dinosauria: Ornithischia) from the upper Campanian Aguja Formation, southern Texas, USA". Cretaceous Research. 31 (2): 274–284. [[doi:10.1016/j.cretres.2009.12.002]]

Schott, R.K.; Evans, D.C. (2017). „Cranial variation and systematics of Foraminacephale brevis gen. nov. and the diversity of pachycephalosaurid dinosaurs (Ornithischia: Cerapoda) in the Belly River Group of Alberta, Canada”. Zoological Journal of the Linnean Society, Volume 179, Issue 4, 1 April 2017, Pages 865–906, [[doi:10.1111/zoj.12465]]

[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Ornithischia]]
[[Kategoria:Pachycephalosauria]]
[[Kategoria:Ameryka Północna]]
[[Kategoria:Kanada]]
[[Kategoria:USA]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Kreda]]
[[Kategoria:Kampan]]

@@ Linia 49: / Linia 49: @@
 {| class="wikitable"
 | {{V|''Colepiocephale''}}
-| {{Kpt|[[Sullivan]]}}, [[2013]]
+| {{Kpt|[[Sullivan]]}}, [[2003]]
 |-
 | {{V|''C. lambei''}}

@@ Linia 11: / Linia 11: @@
 [[Kanada]] - Alberta<br><small>([[formacja]] [[Foremost]])</small><hr>
 [[USA]] - Montana<br><small>([[formacja]] [[Judith River]])</small>
-  |czas                   = {{Występowanie|79|78}}
+  |czas                   = {{Występowanie|80|78}}
-ok. 79-78 [[Ma]]<br>
+ok. 80-78 [[Ma]]<br>
 <small>późna [[kreda]] (środkowy [[kampan]])</small>
   |systematyka            =
@@ Linia 18: / Linia 18: @@
 [[Ornithischia]]
 [[Pachycephalosauria]]
 [[Pachycephalosauridae]]
-|grafika                = Colepiocephale updating version.JPG
+|grafika                = Colepiocephale lambei.png
 |podpis                 =
-Rekonstrukcja. Autor: Danny Cicchetti[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Colepiocephale_updating_version.JPG].
+Rekonstrukcja. Autor: Cesar Diaz [https://commons.m.wikimedia.org/wiki/File:Colepiocephale_lambei.png].
   |PorównanieGrupa        =
   |PorównanieDługość      =

@@ Linia 47: / Linia 47: @@
 ==Systematyka==
-Gatunek ten został nazwany w 1945 r. przez Sternberga jako nowy gatunek w rodzaju ''Stegoceras'', zaś w 2003 r. Sullivan utworzył dla tego gatunku nowy rodzaj – ''Colepiocephale''. Według analizy filogenetycznej (2003) był to rodzaj blisko spokrewniony z ''[[Hanssuesia]]'', wraz z którą należał do [[klad]]u siostrzanego do [[Pachycephalosaurini]]. Maryańska i in. (2004) oraz Williamson i Carr (2006) uznali ''C. lambei'' za synonim ''Stegoceras validum''. Różnice w badaniach wynikały głównie z różnych interpretacji odnośnie regionu ciemieniowo-łuskowego. Schott i in. (2009) ponownie przeanalizowali morfologię czaszek ''Colepiocephale''. Według ich analizy filogenetycznej rodzaj ten był [[bazalny]]m hełmiastym pachycephalozaurydem, niebędący siostrzany do ''Hanssuesia''. Jednak jego pokrewieństwo z ''S. validum'' pozostaje niejasne. ''C. lambei'' jest pod wieloma aspektami podobny do ''S. validum'', jednak według analizy filogenetycznej nie tworzą razem kladu. Możliwe, że podobieństwa tych dwóch zwierząt stanowiły [[symplezjomorfia|symplezjomorfie]] dla hełmiastych pachycefalozaurydów. Według analizy Longricha i in. (2010) był to bazalny pachycefalozaurydem tworzącym klad wraz z ''Stegoceras'' i ''[[Gravitholus]]'', a według analizy Schotta i Evansa (2017) – bazalny pachycefalozauryd tworzący klad z ''Stegoceras'' i ''Hanssuesia''.
+Gatunek ten został nazwany w 1945 r. przez Sternberga jako nowy gatunek w rodzaju ''Stegoceras'', zaś w 2003 r. Sullivan utworzył dla tego gatunku nowy rodzaj – ''Colepiocephale''. Według analizy filogenetycznej (2003) był to rodzaj blisko spokrewniony z ''[[Hanssuesia]]'', wraz z którą należał do [[klad]]u siostrzanego do [[Pachycephalosaurini]]. Maryańska i in. (2004) oraz Williamson i Carr (2006) uznali ''C. lambei'' za synonim ''Stegoceras validum''. Różnice w badaniach wynikały głównie z różnych interpretacji odnośnie regionu ciemieniowo-łuskowego. Schott i in. (2009) ponownie przeanalizowali morfologię czaszek ''Colepiocephale''. Według ich analizy filogenetycznej rodzaj ten był [[bazalny]]m hełmiastym pachycephalozaurydem, niebędącym siostrzanym do ''Hanssuesia''. Jednak jego pokrewieństwo z ''S. validum'' pozostaje niejasne. ''C. lambei'' jest pod wieloma aspektami podobny do ''S. validum'', jednak według analizy filogenetycznej nie tworzą razem [[klad]]u. Możliwe, że podobieństwa tych dwóch zwierząt stanowiły [[symplezjomorfia|symplezjomorfie]] dla hełmiastych pachycefalozaurydów. Według analizy Longricha i in. (2010) był to bazalny pachycefalozauryd tworzący klad wraz z ''Stegoceras'' i ''[[Gravitholus]]'', a według analizy Schotta i Evansa (2017) – bazalny pachycefalozauryd tworzący klad z ''Stegoceras'' i ''Hanssuesia''.
 ==Etymologia==