Dilong - Historia wersji

Kamil Kamiński o 21:11, 19 maj 2024

2024-05-19T21:11:58Z

Kamil Kamiński o 19:57, 19 maj 2024

2024-05-19T19:57:47Z

Kamil Kamiński o 19:57, 19 maj 2024

2024-05-19T19:57:02Z

Kamil Kamiński o 19:56, 19 maj 2024

2024-05-19T19:56:19Z

Kamil Kamiński o 19:54, 19 maj 2024

2024-05-19T19:54:57Z

Kamil Kamiński o 19:50, 19 maj 2024

2024-05-19T19:50:30Z

Kamil Kamiński: uzupełnienia, dr. poprawki

2024-05-19T19:46:48Z

uzupełnienia, dr. poprawki

Podgląd zmian

Taurovenator o 21:55, 24 mar 2024

2024-03-24T21:55:44Z

Kamil Kamiński o 20:06, 15 sty 2019

2019-01-15T20:06:56Z

Nazuul: wiek, Proceratosauridae

2016-08-02T20:43:38Z

wiek, Proceratosauridae

@@ Linia 61: / Linia 61: @@
 ==Budowa i rozmiary==
-najbardziej kompletne szkielety dilonga mierzyły 1,5-1,8 m długości, przy czym należą one do osobników niedojrzałych. [[Holtz]] (2012) podaje dla tego teropoda długość 1,5 m. Czaszka największego okazu miała 16,6 cm długości ([[Mortimer]], 2016 online). W porównaniu z tyranozaurydami była ona stosunkowo niska i lekko zbudowana, a nozdrza zewnętrzne były bardzo duże Kości nosowe były połączone i miały wypukłą powierzchnię grzbietową, formując wraz z kośćmi łzowymi grzebień w kształcie litery „Y”. Był on jednak znacznie mniejszy niż u guanlonga. Czaszka cechowała się także rozszerzoną puszką mózgową i pneumatyzacją wielu kości, m.in. łuskowych, jarzmowych i kwadratowych. Tak jak u pozostałych tyranozauroidów, zęby kości przedszczękowej były mniejsze niż dalsze, gęsto upakowane i w przekroju miały kształt litery „D”. Zęby znajdujące się w kości szczękowej i zębowej były silnie bocznie spłaszczone i przypominały zęby [[Velociraptorinae|welociraptorynów]], ''[[Eotyrannus]]'' i młodych [[Tyrannosauridae|tyranozaurydów]] (Xu i in., 2004). Mózg dilonga ró¿ni³ siê  od mózgów tyranozaurydów proporcjami poszczególnych obszarów oraz kszta³em. By³ bardziej  S-kszta³tny i chroniony przez cieñsze opony mózgowe (Kundrát i in., 2020).
+najbardziej kompletne szkielety dilonga mierzyły 1,5-1,8 m długości, przy czym należą one do osobników niedojrzałych. [[Holtz]] (2012) podaje dla tego teropoda długość 1,5 m. Czaszka największego okazu miała 16,6 cm długości ([[Mortimer]], 2016 online). W porównaniu z tyranozaurydami była ona stosunkowo niska i lekko zbudowana, a nozdrza zewnętrzne były bardzo duże Kości nosowe były połączone i miały wypukłą powierzchnię grzbietową, formując wraz z kośćmi łzowymi grzebień w kształcie litery „Y”. Był on jednak znacznie mniejszy niż u guanlonga. Czaszka cechowała się także rozszerzoną puszką mózgową i pneumatyzacją wielu kości, m.in. łuskowych, jarzmowych i kwadratowych. Tak jak u pozostałych tyranozauroidów, zęby kości przedszczękowej były mniejsze niż dalsze, gęsto upakowane i w przekroju miały kształt litery „D”. Zęby znajdujące się w kości szczękowej i zębowej były silnie bocznie spłaszczone i przypominały zęby [[Velociraptorinae|welociraptorynów]], ''[[Eotyrannus]]'' i młodych [[Tyrannosauridae|tyranozaurydów]] (Xu i in., 2004). Mózg dilonga różnił się  od mózgów tyranozaurydów proporcjami poszczególnych obszarów oraz kształtem. Był bardziej  S-kształtny i chroniony przez cieńsze opony mózgowe (Kundrát i in., 2020).
 [[Plik:Dilong__psittacosaurus_by_abelov2014-d8y1ouu.jpg|400px|thumb|right|Dilong polujący na psittakozaury. Autor: ABelov2014. [http://abelov2014.deviantart.com/art/Dilong-Psittacosaurus-540915222].]]

@@ Linia 33: / Linia 33: @@
 |PorównanieGrupa        =
 |PorównanieDługość      =
 °48' N, 123°26' E~Liaoning, Chiny~<small>''Dilong paradoxus ''.<br>
 </display_points>

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{DISPLAYTITLE:''Dilong''}}
 {{Opis
-  |Autor                  = [[Eryk Sroka]], [Kamil Kamiński]]
+  |Autor                  = [[Eryk Sroka]], [[Kamil Kamiński]]
   |Korekta                =  [[Maciej Ziegler]], [[Tomasz Skawiński]]
   |nazwa                  = ''Dilong'' (dilong)
@@ Linia 33: / Linia 33: @@
 |PorównanieGrupa        =
 |PorównanieDługość      =
-|mapa                   =
+°48' N, 123°26' E~Liaoning, Chiny~<small>''Dilong paradoxus ''.<br>
 }}
 ==Wstęp==

@@ Linia 24: / Linia 24: @@
 [[Avetheropoda]]
-(?) [[Coelurosauria]]
+[[Coelurosauria]]
 ? [[Tyrannosauroidea]]
 ?? [[Proceratosauridae]]
-|grafika                = Dinosaur_Zoo_monolophosaurus_in_game.png
+|grafika                = Dilong paradoxus VQER 35.JPG
-|podpis                 = Rekonstrukcja. Autor: Alexander Lovegrove [http://alexandernevsky.deviantart.com/art/Guanlong-wucaii-72657356].
+|podpis                 = Rekonstrukcja. Autor: Conty [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Dilong_paradoxus_VQER_35.JPG].
 |PorównanieGrupa        =
 |PorównanieDługość      =

@@ Linia 2: / Linia 2: @@
 {{Opis
   |Autor                  = [[Eryk Sroka]], [Kamil Kamiński]]
-  |Korekta                =  [[Maciej Ziegler]], [[Tomasz Skawiński]
+  |Korekta                =  [[Maciej Ziegler]], [[Tomasz Skawiński]]
   |nazwa                  = ''Dilong'' (dilong)
-  |długość                = 1,5-1,8 m (osobnik dojrzewający)
+  |długość                = 1,5-1,8 m
   |wysokość               =
-  |masa                   = 15-30 kg (osobnik dojrzewający)
+  |masa                   = 15-30 kg
   |dieta                  = mięsożerny
   |miejsce                = [[Chiny]], Liaoning
-<small>([[formacja]] [[Shishogou]])</small>
+<small>([[formacja]] [[Yixian]], warstwy Lujiatun)</small>
 |czas                   = {{Występowanie|126|125}}
 ok. 126 [[Ma]]<br>
@@ Linia 24: / Linia 24: @@
 [[Avetheropoda]]
-[[Coelurosauria]]
+(?) [[Coelurosauria]]
 ? [[Tyrannosauroidea]]
-??[[Proceratosauridae]]
+?? [[Proceratosauridae]]
-|grafika                = Dilong paradoxus VQER 35.JPG
+|grafika                = Dinosaur_Zoo_monolophosaurus_in_game.png
-|podpis                 = Rekonstrukcja. Autor: Conty  [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Dilong_paradoxus_VQER_35.JPG].
+|podpis                 = Rekonstrukcja. Autor: Alexander Lovegrove [http://alexandernevsky.deviantart.com/art/Guanlong-wucaii-72657356].
 |PorównanieGrupa        =
 |PorównanieDługość      =
- |mapa                   = <display_points type="terrain" zoom=4>
+|mapa                   =
 }}

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{DISPLAYTITLE:''Dilong''}}
 <small>
@@ Linia 144: / Linia 146: @@
 [[Kategoria:Kreda]]
 [[Kategoria:Barrem]]

@@ Linia 58: / Linia 58: @@
 | colspan=2 |
 <display_points type="terrain" zoom=4>
-°48′N, 123°26′E| Liaoning, Chiny
+°48′N, 123°26′E~Liaoning, Chiny
 </display_points>
 |}

@@ Linia 28: / Linia 28: @@
 | Chiny – zachodnia część prowincji Liaoning
-<small>([[formacja]] [[Yixian]])</small>
+<small>([[formacja]] [[Yixian]] - warstwy Lujiatun)</small>
 |-
 ! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
-| ok 139-130 lub ok. 130-121 [[Ma]]
+| 125-123 [[Ma]]
-<small>[[wczesna kreda]] (późny [[walanżyn]]-[[hoteryw]] lub [[barrem]]-wczesny [[apt]])</small>
+<small>[[wczesna kreda]] ([[barrem]])</small>
 |-
 ! '''Systematyka'''
@@ Linia 46: / Linia 46: @@
 [[Coelurosauria]]
-?[[Tyrannosauroidea]]
+? [[Tyrannosauroidea]]
-???[[Proceratosauridae]]
+??? [[Proceratosauridae]]
 |-
@@ Linia 63: / Linia 63: @@
 ==Wstęp==
-''Dilong'' był małym, bazalnym [[Tyrannosauroidea|tyranozauroidem]] zamieszkującym tereny dzisiejszych Chin a dokładniej prowincji Liaoning w okresie [[wczesna kreda|wczesnej kredy]]. Jego ciało pokryte było prymitywnymi piórami. Mimo odkrycia dobrze zachowanych szczątków, dokładna klasyfikacja dilonga budzi pewne kontrowersje.
+''Dilong'' był małym, bazalnym [[Tyrannosauroidea|tyranozauroidem]] zamieszkującym tereny dzisiejszych Chin a dokładniej prowincji Liaoning w okresie [[wczesna kreda|wczesnej kredy]] (wiek jest niepewny, w tabeli podano za Rogers i in., 2015). Jego ciało pokryte było prymitywnymi piórami. Mimo odkrycia dobrze zachowanych szczątków, dokładna klasyfikacja dilonga budzi pewne kontrowersje.
 ==Odkrycie i opis==
@@ Linia 94: / Linia 94: @@
 ==Filogeneza==
-Po opisaniu ''Dilong'' był uważany za jednego z najstarszych i najbardziej prymitywnych przedstawicieli Tyrannosauroidea. Jednakże analiza wykonana w roku 2007 przez [[Alan Turner|Turnera]] i współpracowników, badająca pokrewieństwo między [[Coelurosauria|celurozaurami]] (w tym dilonga) wykazała, że nie należy on do tyranozauroidów. Przeciwnie, umieścili oni rodzaj ''Dilong'' dwie pozycje wyżej nad tyranozauroidami, jako bardziej zaawansowany od [[Coelurus|celura]], ale prymitywniejszy od [[Compsognathidae|kompsognatydów]]. Jednak późniejsze badania przeważnie nadal umieszczały dilonga w Tyrannosauroidea (np. [[Mark Loewen|Loewen]] i in., 2013), inne z kolei wykazywały, że jest on bliższy ptakom (np. [[Michael Lee|Lee]] i [[Trevor Worthy|Worthy]], 2012, [[Han Fenglu|Han]] i in., 2014). Wg niektórych analiz (np. [[Alexander Averianov|Awerianow]] i in., 2010) ''Dilong'' należał do rodziny [[Proceratosauridae]]. Jednak w badaniu tym jedynym niebazalnym tyranozauroidem był ''[[Tyrannosaurus]] rex'', co podaje w wątpliwość otrzymane wyniki. Wg innych analiz (np. wspomniany Loewen i in., 2013) dilong był bardziej zaawansowanym tyranozauroidem. Dokładna pozycja tego teropoda jest więc nadal niejasna.
+Po opisaniu ''Dilong'' był uważany za jednego z najstarszych i najbardziej prymitywnych przedstawicieli Tyrannosauroidea. Jednakże analiza wykonana w roku 2007 przez [[Alan Turner|Turnera]] i współpracowników, badająca pokrewieństwo między [[Coelurosauria|celurozaurami]] (w tym dilonga) wykazała, że nie należy on do tyranozauroidów. Przeciwnie, umieścili oni rodzaj ''Dilong'' dwie pozycje wyżej nad tyranozauroidami, jako bardziej zaawansowany od [[Coelurus|celura]], ale prymitywniejszy od [[Compsognathidae|kompsognatydów]]. Jednak późniejsze badania przeważnie nadal umieszczały dilonga w Tyrannosauroidea (np. [[Mark Loewen|Loewen]] i in., 2013), inne z kolei wykazywały, że jest on bliższy ptakom (np. [[Michael Lee|Lee]] i [[Trevor Worthy|Worthy]], 2012, [[Han Fenglu|Han]] i in., 2014). Wg niektórych analiz (np. [[Coelurosauria#Evans_i_in..2C_2013|Evans i in., 2013]]; [[Coelurosauria#Porfiri_i_in..2C_2014|Porfiri i in., 2014]]) ''Dilong'' należał do rodziny [[Proceratosauridae]]. Wg większości (np. wspomniany Loewen i in., 2013) dilong był bardziej zaawansowanym tyranozauroidem. Dokładna pozycja tego teropoda jest więc nadal niejasna.
 [[Plik:Dilong and eomaia by alexanderlovegrove-d900332.jpg|400px|thumb|right|Dilong polujący na ssaki. Autor: Alexander Lovegrove. [http://alexanderlovegrove.deviantart.com/art/Dilong-and-Eomaia-544199582].]]
@@ Linia 124: / Linia 124: @@
 Mortimer, M. (2016) online. [http://theropoddatabase.com/Tyrannosauroidea.html#Dilongparadoxus]
 Turner, A.H., Pol, D., Clarke, J.A., Erickson, G.M., & Norell, M. (2007) ''"A basal dromaeosaurid and size evolution preceding avian flight"'' Science 317: 1378-1381 [http://science.sciencemag.org/content/317/5843/1378]
@@ Linia 141: / Linia 143: @@
 [[Kategoria:Mezozoik]]
 [[Kategoria:Kreda]]
-[[Kategoria:Walanżyn]]
+[[Kategoria:Barrem]]