Dyoplosaurus - Historia wersji

Paweł: wiek

2023-10-29T14:06:47Z

wiek

Mateusz o 08:17, 30 paź 2017

2017-10-30T08:17:53Z

Kamil Kamiński: Utworzył nową stronę „ {{DISPLAYTITLE:''Dyoplosaurus''}} {| class="wikitable" style="background-color:CornSilk" | Autor: | Korekta: |- | Kamil Kamiński | |} ---- {| ...”

2017-10-29T17:44:45Z

Utworzył nową stronę „ {{DISPLAYTITLE:''Dyoplosaurus''}} {| class="wikitable" style="background-color:CornSilk" | Autor: | Korekta: |- | Kamil Kamiński | |} ---- {| ...”

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Dyoplosaurus''}}

{| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
| Autor:
| Korekta:
|-
| [[Kamil Kamiński]]
|
|}


----

{| class="wikitable" style="text-align:left" align="left"
! colspan=2 | ''Dyoplosaurus'' (dyoplozaur)
|-
! '''Długość''':
| ok. 7 m

|-
! '''Masa''':
| ? t

|-
! '''[[Lokacje|Miejsce występowania]]''':
| [[Kanada]] – Alberta

([[formacja|formacja]] [[Dinosaur Park]])
|-
! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
| ok. 77-75 [[Ma]]

[[późna kreda]] ([[kampan]])
|-
! '''Systematyka'''
| [[Dinosauria]]

[[Ornithischia]]

[[Thyreophora]]

[[Ankylosauria]]

[[Ankylosauridae]]

[[Ankylosaurinae]]

[[Ankylosaurini]]
|-
| colspan=2 |[[Plik: Ankylosaurus_tail_terminology.png|400px|]]
Miednica i ogon dyoplozaura. Źródło: Arbour i in., 2009. [http://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0006738/]
|}

==Wstęp==
''Dyoplosaurus'' to duży ankylozaur z [[późna kreda|późnej kredy]] [[Ameryka Północna|Ameryki Północnej]]. Został nazwany i opisany jeszcze w okresie międzywojennym, jednak przez kilka dziesięcioleci uważano go za synonim pokrewnego [[Euoplocephalus|euoplocefala]]. Dopiero w 2009 r. ponownie uznano go za ważny [[rodzaj]].

==Materiał kopalny==
[[Holotyp]] (ROM 784) to fragmentaryczna czaszka, kompletny ogon wraz z maczugą, żebra, niekompletna miednica, prawie kompletna lewą kończynę tylną, fragmenty kończyn przednich i osteodermy, a także odciski skóry (Arbour i in., 2009).

Materiał przypisany to okaz UALVP 47273 (fragment maczugi ogonowej) (Arbour i Currie, 2015).

==Etymologia==
Nazwa ''Dyoplosaurus'' oznacza „podwójnie opancerzony jaszczur”. Pochodzi ona od greckich słów ''dyo'' („dwa”), ''hoplon'' („broń”, „tarcza”) oraz ''sauros'' („jaszczur”, „gad”).
[[Plik: Ossified_tendons_in_Ankylosaurus.png|300px|thumb|right|Ogon holotypu. Źródło: Arbour, , 2009 [http://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0006738].]]

==Historia odkryć i badań==
''Dyoplosaurus'' został nazwany i opisany w 1924 r. przez kanadyjskiego paleontologa [[William Parks|Williama Parksa]]. W 1971 r. Walter Coombs zsynonimizował go z euoplocefalem, podobnie jak ''[[Anodontosaurus]]'' i ''[[Scolosaurus]]''. Później niektórzy naukowcy (np. Penkalski, 2001) wyrażali swoje wątpliwości co do poprawności takiej interpretacji. Jednak dopiero w 2009 r. [[Victoria Arbour]] i współpracownicy wyraźnie postulowali odrębność dyoplozaura. Później Arbour podtrzymała swoje wnioski w kolejnych pracach, opublikowanych wraz z [[Philip Currie|Philipem Currie]] w 2013 i 2015 r.

==Budowa==
''Dyoplosaurus'' nie odbiegał za bardzo wyglądem od swojego krewniaka euoplocefala. Tak jak on był masywnym, czworonożnym roślinożercą o niskim i szerokim ciele, pokrytym kostnymi tarczami i guzami. Czaszka zachowała się jedynie fragmentarycznie i jest praktycznie nieodróżnialna od czaszki ''[[Euoplocephalus]]''. Dlatego rozróżnienie tych dwóch rodzajów jest możliwe tylko na podstawie szkieletu pozaczaszkowego. Widoczne rozbieżności pomiędzy ''Dyoplosaurus'' a innymi ankylozaurami dotyczą budowy miednicy, kręgów krzyżowych i ogonowych oraz pazurów (Arbour i in., 2009). Te ostatnie miały u dyoplozaura trójkątny kształt. Żebra w okolicy krzyżowej były skierowanie przednio-bocznie, inaczej niż u ''[[Euoplocephalus]]'', ''[[Anodontosaurus]]'' i ''[[Scolosaurus]]''. Ponadto od tego ostatniego ''Dyoplosaurus'' różnił się proporcjonalnie krótszym wyrostkiem zapanewkowym (ang. ''postacetabular process'') kości biodrowej oraz budową osteoderm na ogonie.

Liczne zachowane osteodermy i odciski skóry umożliwiły częściowe odtworzenie schematu opancerzenia dyoplozaura. Tarczki kostne były w różnym stopniu pomarszczone i mierzyły między 8-28 cm długości, 5-15 cm szerokości i 3-15 cm wysokości. Obszar miednicy pokrywały owalne lub okrągłe osteodermy ze zwróconym do tyłu wierzchołkiem. W okolicy ogona stawały się one okrągłe i stożkowate i były rozmieszczone w trzech poprzecznych pasach po cztery w każdym. Odciski skóry z okolicy piersiowej wskazują na występowanie mozaiki małych (0,5-1 cm średnicy), kanciastych lub niemal okrągłych osteoderm. Maczuga ogonowa składała się z dwóch dużych bocznych płyt i wielu mniejszych, tworzących jej tylną część (Arbour i in., 2009). Maczuga w widoku górnym miała wydłużony, owalny kształt, będąc dłuższa niż szersza, w przeciwieństwie do ''[[Euoplocephalus]]'', ''[[Anodontosaurus]]'' i ''[[Scolosaurus]]'' (Arbour i Currie, 2013).

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
| {{V|''Dyoplosaurus''}}
| {{Kpt|[[William Parks|Parks]]}}, [[1924]]
|-
| {{V|''D. acutosquameus''}}
| {{Kpt|[[William Parks|Parks]]}}, [[1924]]
|-
|}

==Bibliografia==

Arbour, V.M., Burns, M.E., Sissons, R.L. (2009). "A redescription of the ankylosaurid dinosaur Dyoplosaurus acutosquameus Parks, 1924 (Ornithischia: Ankylosauria) and a revision of the genus". Journal of Vertebrate Paleontology. 29 (4): 1117–1135. [[doi:10.1671/039.029.0405]].

Arbour, V.M. & Currie, P.J. (2013) ''Euoplocephalus tutus'' and the Diversity of Ankylosaurid Dinosaurs in the Late Cretaceous of Alberta, Canada, and Montana, USA. PLOS ONE 8(5): e62421. [[doi:10.1371/journal.pone.0062421]]

Arbour, V.M. & Currie, P.J. (2015) Systematics, phylogeny and palaeobiogeography of the ankylosaurid dinosaurs. Journal of Systematic Palaeontology. [[doi:10.1080/14772019.2015.1059985]]

Holtz, T. (2012) ''Dinosaurs'' (suplement) [https://www.geol.umd.edu/~tholtz/dinoappendix/HoltzappendixWinter2011.pdf] 

[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Ornithischia]]
[[Kategoria:Thyreophora]]
[[Kategoria:Ankylosauria]]
[[Kategoria:Ameryka Północna]]
[[Kategoria:Kanada]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Kreda]]
[[Kategoria:Kampan]]

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
- {{DISPLAYTITLE:''Dyoplosaurus''}}
+{{DISPLAYTITLE:''Dyoplosaurus''}}
-<small>
+{{Opis
-{| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
+ |Autor                  = [[Kamil Kamiński]]
-| Autor:
+ |Korekta                =
-| Korekta:
+ |nazwa                  = ''Dyoplosaurus'' (dyoplozaur)
-|-
+ |długość                = 7 m
-| [[Kamil Kamiński]]
+ |wysokość               =
+ |masa                   =
-|}
+ |dieta                  = roślinożerny
-</small>
+ |miejsce                = [[Kanada]] – Alberta
 <small> ([[formacja]] [[Dinosaur Park]])</small>
-----
+ |czas                   = {{Występowanie|76.5|75.8}}
+ok. 76,5-75,8 [[Ma]]<ref>Eberth, D. A., Evans, D. C., Ramezani, J., Kamo, S. L., Brown, C. M., Currie, P. J., & Braman, D. R. (2023). "Calibrating geologic strata, dinosaurs, and other fossils at Dinosaur Provincial Park (Alberta, Canada) using a new CA-ID-TIMS U–Pb geochronology". Canadian Journal of Earth Sciences. [[doi:10.1139/cjes-2023-0037]]</ref><br>
-{| class="wikitable" style="text-align:left" align="left"
+<small>[[późna kreda]] ([[kampan]])</small>
-! colspan=2 | ''Dyoplosaurus'' (dyoplozaur)
+ |systematyka            = [[Dinosauria]]
-|-
-! '''Długość''':
+[[Ornithischia]]
 [[Thyreophora]]
@@ Linia 47: / Linia 26: @@
 [[Ankylosaurini]]
-|-
+ |grafika                = Ankylosaurus_tail_terminology.png
-| colspan=2 |[[Plik: Ankylosaurus_tail_terminology.png|400px|]]
+ |podpis                 = Miednica i ogon dyoplozaura. Źródło: Arbour i in., 2009. [http://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0006738/]
-<small>Miednica i ogon dyoplozaura. Źródło: Arbour i in., 2009. [http://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0006738/]<small>
+ |PorównanieGrupa        =
-|}
+ |PorównanieDługość      =
+ |mapa                   =
 ==Wstęp==
 ''Dyoplosaurus'' to duży ankylozaur z [[późna kreda|późnej kredy]] [[Ameryka Północna|Ameryki Północnej]]. Został nazwany i opisany jeszcze w okresie międzywojennym, jednak przez kilka dziesięcioleci uważano go za synonim pokrewnego [[Euoplocephalus|euoplocefala]]. Dopiero w 2009 r. ponownie uznano go za ważny [[rodzaj]].
@@ Linia 90: / Linia 70: @@
 Arbour, V.M. & Currie, P.J. (2015) Systematics, phylogeny and palaeobiogeography of the ankylosaurid dinosaurs. Journal of Systematic Palaeontology. [[doi:10.1080/14772019.2015.1059985]]
-Holtz, T. (2012) ''Dinosaurs'' (suplement)  [https://www.geol.umd.edu/~tholtz/dinoappendix/HoltzappendixWinter2011.pdf] <small>
+Holtz, T. (2012) ''Dinosaurs'' (suplement)  [https://www.geol.umd.edu/~tholtz/dinoappendix/HoltzappendixWinter2011.pdf] <references/></small>
 [[Kategoria:Dinosauria]]

@@ Linia 84: / Linia 84: @@
 ==Bibliografia==
 <small>
-Arbour, V.M., Burns, M.E., Sissons, R.L. (2009). "A redescription of the ankylosaurid dinosaur Dyoplosaurus acutosquameus Parks, 1924 (Ornithischia: Ankylosauria) and a revision of the genus". Journal of Vertebrate Paleontology. 29 (4): 1117–1135. [[doi:10.1671/039.029.0405]].
+Arbour, V.M., Burns, M.E., Sissons, R.L. (2009). "A redescription of the ankylosaurid dinosaur ''Dyoplosaurus acutosquameus'' Parks, 1924 (Ornithischia: Ankylosauria) and a revision of the genus". Journal of Vertebrate Paleontology. 29 (4): 1117–1135. [[doi:10.1671/039.029.0405]].
 Arbour, V.M. & Currie, P.J. (2013) ''Euoplocephalus tutus'' and the Diversity of Ankylosaurid Dinosaurs in the Late Cretaceous of Alberta, Canada, and Montana, USA. PLOS ONE 8(5): e62421. [[doi:10.1371/journal.pone.0062421]]