Eoraptor - Historia wersji

Taurovenator o 20:55, 24 mar 2024

2024-03-24T20:55:08Z

Kamil Kamiński o 11:19, 7 kwi 2019

2019-04-07T11:19:53Z

Kamil Kamiński: /* Budowa i interpretacja */

2019-04-06T19:01:08Z

‎Budowa i interpretacja

Kamil Kamiński: /* Bibliografia */

2019-04-06T18:59:07Z

‎Bibliografia

Kamil Kamiński o 18:58, 6 kwi 2019

2019-04-06T18:58:24Z

Kamil Kamiński: rozbudowa, aktualizacja

2019-04-06T18:57:16Z

rozbudowa, aktualizacja

Dino: Zastępowanie tekstu - "Występowanie3" na "Występowanie"

2018-12-10T15:09:22Z

Zastępowanie tekstu - "Występowanie3" na "Występowanie"

Dino o 11:48, 3 gru 2018

2018-12-03T11:48:30Z

Dino o 20:39, 2 gru 2018

2018-12-02T20:39:20Z

Dino o 18:12, 2 gru 2018

2018-12-02T18:12:31Z

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{Opis
   |Autor                  = [[Maciej Ziegler]], [[Sebastian Oziemski]], [[Kamil Kamiński]]
@@ Linia 105: / Linia 107: @@
 [[Kategoria:Trias]]
 [[Kategoria:Karnik]]

@@ Linia 42: / Linia 42: @@
 ''Eoraptor'' przypominał mocno rodzaj ''[[Panphagia]]''. Jego czaszka była lekko zbudowana, z nieznacznie powiększonymi nozdrzami zewnętrznymi. Eoraptor miał nietypowe uzębienie. Tylna cześć jego szczęk zaopatrzona była w zakrzywione, ostre zęby, zaś te znajdujące się na samym przodzie górnej szczęki były liściokształtne i przypominały zęby zauropodomorfów. Piłkowanie zębów było większe i zorientowane bardziej pionowo niż miało to miejsce u typowych teropodów ([[Paul Sereno|Sereno]] i in., 2013). Bezzębny przedni koniec kości zębowej, który był otoczony przez parę widocznych otworów naczyniowych, mógł być miejscem przyczepu niewielkiego dziobu, jak u (innych?) [[bazalny]]ch zauropodomorfów. Wg Martineza i współpracowników budowa zębów wskazuje na wszystkożerność lub nawet całkowitą roślinożerność omawianego dinozaura. ''Eoraptor'' miał staw śródżuchwowy, co łączy go z teropodami; u eoraptora staw ten był jednak słabiej rozwinięty.
-Trzony kręgów były wydrążone, ale bez wyraźnych śladów pneumatyzacji. Wszystkie kości długie miały wydrążone trzony. Kość promieniowa i łokciowa były masywniejsze, dłoń proporcjonalnie krótsza, a jej pazury – mniej zakrzywione niż u ''[[Eudromeus]]''. Budowa paliczków dłoni wykazywała cechy typowe dla bazalnych zauropodomorfów. Dłoń miała pięć palców, ale dwa ostatnie były wyraźnie zredukowane. Tylne kończyny były bardziej masywne niż u eodroma, a kość piszczelowa przewyższała długością kość udową, co wskazuje na zdolność do szybkiego biegu (Sereno i in., 2013).
+Trzony kręgów były wydrążone, ale bez wyraźnych śladów pneumatyzacji. Wszystkie kości długie miały wydrążone trzony. Kość promieniowa i łokciowa były masywniejsze, dłoń proporcjonalnie krótsza, a jej pazury – mniej zakrzywione niż u ''[[Eodromaeus]]''. Budowa paliczków dłoni wykazywała cechy typowe dla bazalnych zauropodomorfów. Dłoń miała pięć palców, ale dwa ostatnie były wyraźnie zredukowane. Tylne kończyny były bardziej masywne niż u eodroma, a kość piszczelowa przewyższała długością kość udową, co wskazuje na zdolność do szybkiego biegu (Sereno i in., 2013).
 [[Plik: Royal_Ontario_Museum_Eoraptor.JPG|300px|thumb|right|Zrekonstruowany szkielet. Autor zdjęcia: The Lord of Allosaurus [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Royal_Ontario_Museum_Eoraptor.JPG].]]

@@ Linia 40: / Linia 40: @@
 ==Budowa i interpretacja==
-''Eoraptor'' przypominał mocno rodzaj ''[[Panphagia]]''. Jego czaszka była lekko zbudowana, z nieznacznie powiększonymi nozdrzami zewnętrznymi. Eoraptor miał nietypowe uzębienie. Tylna cześć jego szczęk zaopatrzona była w zakrzywione, ostre zęby, zaś te znajdujące się na samym przodzie górnej szczęki były liściokształtne i przypominały zęby zauropodomorfów. Piłkowanie zębów było większe i zorientowane bardziej pionowo niż miało to miejsce u typowych teropodów ([[Paul Sereno|Sereno]] i in., 2013). Bezzębny przedni koniec kości zębowej, który był otoczony przez parę widocznych otworów naczyniowych, mógł być miejscem przyczepu niewielkiego dziobu, jak u (innych?) [[bazalny]]ch zauropodomorfów. Wg Martineza i współpracowników budowa zębów wskazuje na wszystkożerność lub nawet całkowitą roślinożerność omawianego dinozaura. ''Eoraptor'' miał staw śródżuchwowy, co łączy go z teropodami.
+''Eoraptor'' przypominał mocno rodzaj ''[[Panphagia]]''. Jego czaszka była lekko zbudowana, z nieznacznie powiększonymi nozdrzami zewnętrznymi. Eoraptor miał nietypowe uzębienie. Tylna cześć jego szczęk zaopatrzona była w zakrzywione, ostre zęby, zaś te znajdujące się na samym przodzie górnej szczęki były liściokształtne i przypominały zęby zauropodomorfów. Piłkowanie zębów było większe i zorientowane bardziej pionowo niż miało to miejsce u typowych teropodów ([[Paul Sereno|Sereno]] i in., 2013). Bezzębny przedni koniec kości zębowej, który był otoczony przez parę widocznych otworów naczyniowych, mógł być miejscem przyczepu niewielkiego dziobu, jak u (innych?) [[bazalny]]ch zauropodomorfów. Wg Martineza i współpracowników budowa zębów wskazuje na wszystkożerność lub nawet całkowitą roślinożerność omawianego dinozaura. ''Eoraptor'' miał staw śródżuchwowy, co łączy go z teropodami; u eoraptora staw ten był jednak słabiej rozwinięty.
-Trzony kręgów były wydrążone, ale bez wyraźnych śladów pneumatyzacji. Wszystkie kości długie miały wydrążone trzony. Kość promieniowa i łokciowa były masywniejsze, dłoń proporcjonalnie krótsza, a jej pazury – mniej zakrzywione niż u ''[[Eudromeus]]''. Budowa paliczków dłoni wykazywała cechy typowe dla bazalnych zauropodomorfów. Dłoń miała pięć palców, ale dwa ostatnie były wyraźnie zredukowane. Tylne kończyny były bardziej masywne niż u eodroma, a kość piszczelowa przewyższała długością kość udową (Sereno i in., 2013).
+Trzony kręgów były wydrążone, ale bez wyraźnych śladów pneumatyzacji. Wszystkie kości długie miały wydrążone trzony. Kość promieniowa i łokciowa były masywniejsze, dłoń proporcjonalnie krótsza, a jej pazury – mniej zakrzywione niż u ''[[Eudromeus]]''. Budowa paliczków dłoni wykazywała cechy typowe dla bazalnych zauropodomorfów. Dłoń miała pięć palców, ale dwa ostatnie były wyraźnie zredukowane. Tylne kończyny były bardziej masywne niż u eodroma, a kość piszczelowa przewyższała długością kość udową, co wskazuje na zdolność do szybkiego biegu (Sereno i in., 2013).
 [[Plik: Royal_Ontario_Museum_Eoraptor.JPG|300px|thumb|right|Zrekonstruowany szkielet. Autor zdjęcia: The Lord of Allosaurus [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Royal_Ontario_Museum_Eoraptor.JPG].]]
 Autorzy opisu (Sereno i in., 1993) uznali eoraptora za teropoda, co było później powielane w licznych publikacjach. Późniejsze badania klasyfikowały go jak bazalnego teropoda lub bardziej prymitywnego przedstawiciela [[Saurischia]] (Nesbit i in., 2009). W niektórych pracach uznawano go również za bazalnego zauropodomorfa (np. Martinez i in. [2011]; Sereno i in. [2013]). Dokładna pozycja systematyczna eoraptora pozostaje więc niejasna.
 ==Rozmiary==

@@ Linia 85: / Linia 85: @@
 Sereno, P.C., Forster, C.A., Rogers, R.R. & Monetta, A.M. (1993) "Primitive dinosaur skeleton from Argentina and the early evolution of Dinosauria" Nature, 361, 64-66.
-'''Sereno, P.C., Martínez, R.N. & Alcober, O.A. (2013) "Osteology of Eoraptor lunensis (Dinosauria, Sauropodomorpha)" Journal of Vertebrate Paleontology, 32(6 - supplement, Memoir 12, "Basal sauropodomorphs and the vertebrate fossil record of the Ischigualasto Formation (Late Triassic: Carnian-Norian) of Argentina"), 83–179. [[doi:10.1080/02724634.2013.820113]]'''
+Sereno, P.C., Martínez, R.N. & Alcober, O.A. (2013) "Osteology of Eoraptor lunensis (Dinosauria, Sauropodomorpha)" Journal of Vertebrate Paleontology, 32(6 - supplement, Memoir 12, "Basal sauropodomorphs and the vertebrate fossil record of the Ischigualasto Formation (Late Triassic: Carnian-Norian) of Argentina"), 83–179. [[doi:10.1080/02724634.2013.820113]].
 Mortimer, online: http://home.comcast.net/~eoraptor/Non-t ... orlunensis

@@ Linia 6: / Linia 6: @@
   |wysokość               =
   |masa                   = kilka kg
-  |dieta                  = mięsożerny
+  |dieta                  = wszystkożerny / roślinożerny
   |miejsce                = [[Argentyna]]
 <small>San Juan ([[formacja]] [[Ischigualasto]])</small>
@@ Linia 55: / Linia 55: @@
 ==Paleoekologia==
-[[Plik: Eoraptor%26Herrerasaurus.jpg|300px|thumb|right|Eoraptor w towarzystwie herrerazaura Autor: Melissa Frankford [https://www.deviantart.com/mmfrankford/art/Herrerasaurus-and-Eoraptor-93935819].]]
+[[Plik: Eoraptor%26Herrerasaurus.jpg|300px|thumb|right|Eoraptor pożerający jaszczurkę w towarzystwie herrerazaura. Autor: Melissa Frankford [https://www.deviantart.com/mmfrankford/art/Herrerasaurus-and-Eoraptor-93935819].]]
 ''Eoraptor'' żył obok innych prymitywnych dinozaurów, m.in. roślinożernego ''[[Pisanosaurus]]'' i większego od siebie drapieżnika - ''[[Herrerasaurus]]''. Ten drugi mógł stanowić realne zagrożenie dla eoraptora. Oprócz dinozaurów żyło tam mnóstwo innych zwierząt – rynchozaury, dicynodonty czy aetozaury. Największym drapieżnikiem tego ekosystemu był potężny rauizuch ''Sarcosuchus''.

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{Opis
-  |Autor                  = [[Maciej Ziegler]], [[Sebastian Oziemski]]
+  |Autor                  = [[Maciej Ziegler]], [[Sebastian Oziemski]], [[Kamil Kamiński]]
   |Korekta                = [[Marcin Szermański]], [[Karol Sabath]], [[Łukasz Czepiński]], [[Adrian Tkocz]]
   |nazwa                  = ''Eoraptor'' (eoraptor)
@@ Linia 39: / Linia 37: @@
 ==Materiał kopalny==
 [[Holotyp]] (PVSJ 512) to niemal kompletny szkielet, któremu brakuje jedynie tylnych kręgów ogonowych. Może być młody ([[Tykoski]], [[2005]] - nieopublikowane).
 ==Budowa i interpretacja==
-''Eoraptor'' przypominał mocno rodzaj ''[[Panphagia]]''. Miał nietypowe uzębienie. Tylna cześć jego szczęk zaopatrzona była w zakrzywione, ostre zęby, zaś te znajdujące się na samym przodzie górnej szczęki były liściokształtne i przypominały zęby zauropodomorfów. Bezzębny przedni koniec kości zębowej, który jest otoczony przez parę widocznych otworów naczyniowych, mógł być miejscem przyczepu niewielkiego dziobu, jak u (innych?) [[bazalny]]ch zauropodomorfów. ''Eoraptor'' miał staw śródżuchwowy, co łączy go z teropodami.
+''Eoraptor'' przypominał mocno rodzaj ''[[Panphagia]]''. Jego czaszka była lekko zbudowana, z nieznacznie powiększonymi nozdrzami zewnętrznymi. Eoraptor miał nietypowe uzębienie. Tylna cześć jego szczęk zaopatrzona była w zakrzywione, ostre zęby, zaś te znajdujące się na samym przodzie górnej szczęki były liściokształtne i przypominały zęby zauropodomorfów. Piłkowanie zębów było większe i zorientowane bardziej pionowo niż miało to miejsce u typowych teropodów ([[Paul Sereno|Sereno]] i in., 2013). Bezzębny przedni koniec kości zębowej, który był otoczony przez parę widocznych otworów naczyniowych, mógł być miejscem przyczepu niewielkiego dziobu, jak u (innych?) [[bazalny]]ch zauropodomorfów. Wg Martineza i współpracowników budowa zębów wskazuje na wszystkożerność lub nawet całkowitą roślinożerność omawianego dinozaura. ''Eoraptor'' miał staw śródżuchwowy, co łączy go z teropodami.
 ==Rozmiary==
-[[Paul Sereno|Sereno]] i in. ([[1993]]) oszacowali długość eoraptora na 1 metr. Z kolei oszacowanie [[Gregory Paul|Paul]]a ([[2010]]) i [[Michael Mortimer|Mortimer]]a - który wskazuje, że podana przez Sereno i in. ([[1993]]) długość 1 m jest bazowana na bardzo krótkim jak na bazalnego gadziomiednicznego dinozaura ogonie - eoraptor więc mógł wg nich osiągać 1,7 m.
+[[Plik: Eoraptor_Japan.jpg|300px|thumb|right|Zrekonstruowany szkielet. Autor zdjęcia: Kentaro Ohno [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Eoraptor_Japan.jpg].]]
 ==Etymologia==
 Nazwa ''Eoraptor'' to połączenie greckiego ''eos'' (świt, początek), co odnosi się do prymitywnej budowy i wczesnego okresu występowania i łacińskiego ''raptor'' (rabuś), wiążącego się z drapieżnością i łapami przystosowanymi do chwytania (później okazało się, że nazwa jest raczej nietrafna, bo eoraptor prawdopodobnie był wszystkożercą). Epitet gatunkowy (''lunensis''; od łac. ''luna'', księżyc i łac. -''ensis'', miejsce) pochodzi od miejsca znalezienia - Doliny Księżycowej.
 ==Spis gatunków==
@@ Linia 96: / Linia 105: @@
 [[Kategoria:Trias]]
 [[Kategoria:Karnik]]

@@ Linia 11: / Linia 11: @@
   |miejsce                = [[Argentyna]]
 <small>San Juan ([[formacja]] [[Ischigualasto]])</small>
-  |czas                   = {{Występowanie3|232|230}}
+  |czas                   = {{Występowanie|232|230}}
 -230 [[Ma]]

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{Korekta|hasło do znaczącej aktualizacji, zwłaszcza Sereno i in. 2013}}
-{{DISPLAYTITLE:''Eoraptor''}}
+{{Opis
-{{Autor
+ |Autor                  = [[Maciej Ziegler]], [[Sebastian Oziemski]]
-|Autor = [[Maciej Ziegler]], [[Sebastian Oziemski]]
+ |Korekta                = [[Marcin Szermański]], [[Karol Sabath]], [[Łukasz Czepiński]], [[Adrian Tkocz]]
-|Korekta = [[Marcin Szermański]], [[Karol Sabath]], [[Łukasz Czepiński]], [[Adrian Tkocz]]
+ |nazwa                  = ''Eoraptor'' (eoraptor)
-}}
+ |długość                = 1 (1,7?) m
-----
+ |wysokość               =
+ |masa                   = kilka kg
-{| class="wikitable" style="text-align:left" align="left"
+ |dieta                  = mięsożerny
-! colspan=2 | ''Eoraptor'' (eoraptor)
+ |miejsce                = [[Argentyna]]
 <small>San Juan ([[formacja]] [[Ischigualasto]])</small>
-|-
+ |czas                   = {{Występowanie3|232|230}}
 -230 [[Ma]]
 <small>[[późny trias]] (późny [[karnik]])</small>
-|-
+ |systematyka            =
-! '''[[Dinosauria|Systematyka]]'''
+[[Dinosauria]]
 [[Saurischia]]
@@ Linia 38: / Linia 25: @@
 ?? [[Guaibasauridae]]
-|-
+ |grafika                = Eoraptor_1_by_Kahless28.jpg
-| colspan=2 |[[Plik:Eoraptor_1_by_Kahless28.jpg|400px|]]
+ |podpis                 = Autor: [[Jakub  Kowalski]] [http://kahless28.deviantart.com].
-<small>Autor: [[Jakub  Kowalski]] [http://kahless28.deviantart.com].</small>
+ |PorównanieGrupa        = Saurischia_bazalne
-{{Porównanie małe
+ |PorównanieDługość      = 1
-| Grupa = Saurischia_bazalne
+ |mapa                   =
 }}
 ==Wstęp==
 ''Eoraptor'' to wczesny i mały dinozaur [[Saurischia|gadziomiedniczny]] – prawdopodobnie zauropodomorf lub prymitywny teropod. Było to szybkie i zwinne zwierzę.

@@ Linia 23: / Linia 23: @@
 |-
 ! '''[[Czas]]'''
-|{{Występowanie|232|230}}
+|{{Występowanie3|232|230}}
 -230 [[Ma]]

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
-{{Korekta|=hasło do znaczącej aktualizacji, zwłaszcza Sereno i in. 2013}}
+{{Korekta|hasło do znaczącej aktualizacji, zwłaszcza Sereno i in. 2013}}
 {{DISPLAYTITLE:''Eoraptor''}}
-<small>
+{{Autor
-{| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
+|Autor = [[Maciej Ziegler]], [[Sebastian Oziemski]]
-| Autor:
+|Korekta = [[Marcin Szermański]], [[Karol Sabath]], [[Łukasz Czepiński]], [[Adrian Tkocz]]
-| Korekta:
+}}
 ----
@@ Linia 23: / Linia 10: @@
 ! colspan=2 | ''Eoraptor'' (eoraptor)
 |-
-! '''Długość''':
+! '''Długość'''
 | 1 (1,7?) m
 |-
-! '''Masa''':
+! '''Masa'''
 | kilka kg
 |-
-! '''[[Lokacje|Miejsce występowania]]''':
+! '''[[Miejsce]]'''
-| [[Argentyna]] - San Juan
+| [[Argentyna]]
+<small>San Juan ([[formacja]] [[Ischigualasto]])</small>
 |-
-! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
+! '''[[Czas]]'''
 |{{Występowanie|232|230}}
 -230 [[Ma]]
@@ Linia 42: / Linia 28: @@
 <small>[[późny trias]] (późny [[karnik]])</small>
 |-
-! '''Systematyka'''
+! '''[[Dinosauria|Systematyka]]'''
 | [[Dinosauria]]
@@ Linia 49: / Linia 35: @@
 ? [[Eusaurischia]]
-? [[Sauropodomorpha]] (? [[Theropoda]])
+? [[Sauropodomorpha]] / ? [[Theropoda]]
 ?? [[Guaibasauridae]]
@@ Linia 55: / Linia 41: @@
 | colspan=2 |[[Plik:Eoraptor_1_by_Kahless28.jpg|400px|]]
 <small>Autor: [[Jakub  Kowalski]] [http://kahless28.deviantart.com].</small>
 |}
@@ Linia 77: / Linia 67: @@
 ==Spis gatunków==
 {| class="wikitable"
-! ''Eoraptor''
+|{{V|''Eoraptor''}}
 | {{Kpt|[[Paul Sereno|Sereno]], [[Catherine Forster|Forster]], [[Raymond Rogers|Rogers]]}} i {{Kpt|[[Alfredo Monetta|Monetta]]}}, [[1993]]
 |-
-! ''E. lunensis''
+|{{V|''Eoraptor lunensis''}}
 | {{Kpt|Sereno, Forster, Rogers}} i {{Kpt|Monetta}}, 1993
 |}