Epidexipteryx - Historia wersji

Nazuul: wiek i formacja za Xu i in., 2016

2017-02-26T12:14:51Z

wiek i formacja za Xu i in., 2016

Nazuul o 16:51, 4 lut 2017

2017-02-04T16:51:56Z

Podgląd zmian

Dino o 21:38, 29 kwi 2015

2015-04-29T21:38:26Z

Nazuul: czas

2013-11-06T16:22:23Z

czas

Nazuul: aktualizacja

2013-11-05T23:25:29Z

aktualizacja

Nazuul: /* Budowa */

2013-11-02T18:26:50Z

‎Budowa

Nazuul: +rys.

2013-11-02T18:10:57Z

+rys.

Nazuul: grafiki

2013-07-18T16:16:29Z

grafiki

Mateusz: /* Materiał kopalny */

2012-10-30T14:21:40Z

‎Materiał kopalny

Ag.Ent: dr. meryt.

2012-08-23T11:42:00Z

dr. meryt.

@@ Linia 23: / Linia 23: @@
 |-
-! '''[[:Kategoria:Lokacje|Miejsce występowania]]''':
+! '''[[Lokacje|Miejsce występowania]]''':
 | [[Chiny]] - Mongolia Wewnętrzna
-<small>(formacja [[Tiaojishan]] = Lanqi)</small>
+<small>środkowa [[jura]] ([[baton]]-[[kelowej]])</small>
 |-
 ! '''Systematyka'''
 | [[Dinosauria]]
@@ Linia 43: / Linia 43: @@
 [[Coelurosauria]]
 [[Chuniaoae]]
@@ Linia 62: / Linia 60: @@
 ==Wstęp==
-''Epidexipteryx'' to [[rodzaj]] ptakopodobnego [[maniraptor]]a o dziwnej budowie i niepewnym pokrewieństwie. Pochodzi z warstw [[Daohugou]], datowanych na środkową-późną [[jura|jurę]] z Mongolii Wewnętrznej (północno-zachodnie [[Chiny]]).
+''Epidexipteryx'' to [[rodzaj]] ptakopodobnego [[maniraptor]]a o dziwnej budowie i niepewnym pokrewieństwie. Pochodzi z lokalizacji Daohugou, datowanej na środkową [[jura|jurę]] z Mongolii Wewnętrznej (północno-zachodnie [[Chiny]]).
 ==Etymologia==
@@ Linia 76: / Linia 74: @@
 [[Plik:Epidexipteryx_hui_by_T_PEKC.jpg|thumb|300px|Rekonstrukcja. Autor: Vladimir Nikolov [http://t-pekc.deviantart.com/art/Epidexipteryx-hui-104393180].]]
-Jak zauważyli autorzy opisu, ''Epidexipteryx'' - prócz cech [[Avialae|ptasich]] - charakteryzuje się niezwykłą kombinacją cech rożnych grup [[celurozaur]]ów, szczególnie [[owiraptorozaur]]ów, lecz także ptaka ''[[Sapeornis]]'' i w mniejszym stopniu [[terizinozaur]]ów. Miał zęby jedynie na przedzie szczęk. Te znajdujące się na przedzie pyska były skierowane do przodu, co u [[teropod]]ów wykazuje w takim stopniu jedynie [[noazauryd]] ''[[Masiakasaurus]]''. Pozaczaszkowy szkielet podobny jest do ''[[Epidendrosaurus]]''. Oba te dinozaury miały niezwykły kształt miednicy - kość łonowa była krótsza od kulszowej, która była skierowana do tyłu. ''Epidexipteryx'' miał wielokrotnie krótszy ogon od ''Epidendrosaurus'' - jego długość wynosiła ok. 70% długości szyi a u tego drugiego ogon był około 3 razy dłuższy od szyi. Ogon epideksipteryksa miał także strukturę podobna do [[pygostyl]]u, jaka mają ptaki i niektóre inne [[celurozaury]]. W przeciwieństwie do krewniaków, ''Epidexipteryx'' nie miał sterówek na ogonie ani lotek na kończynach. Zapewne był niezdolny do lotu, choć zdolny do wspinaczki na drzewa, co mogło być jednym z pierwszych etapów ewolucji ptasiego lotu (Chatterjee i Templin, 2012). ''Epidexipteryx'' miał dwie pary wydłużonych, podobnych do wstęg piór ogonowych. Były one prościej zbudowane niż pióra współczesnych ptaków - chorągiewki nie miały promyków. Pióra te prawdopodobnie odgrywały rolę pokazową lub komunikacyjną. Ten szczególny typ budowy piór może być jednak sprawą nieprawidłowej identyfikacji (Foth, [[2012]]).
+Jak zauważyli autorzy opisu, ''Epidexipteryx'' - prócz cech [[Avialae|ptasich]] - charakteryzuje się niezwykłą kombinacją cech rożnych grup [[celurozaur]]ów, szczególnie [[owiraptorozaur]]ów, lecz także ptaka ''Sapeornis'' i w mniejszym stopniu [[terizinozaur]]ów. Miał zęby jedynie na przedzie szczęk. Te znajdujące się na przedzie pyska były skierowane do przodu, co u [[teropod]]ów wykazuje w takim stopniu jedynie [[noazauryd]] ''[[Masiakasaurus]]''. Pozaczaszkowy szkielet podobny jest do ''[[Epidendrosaurus]]''. Oba te dinozaury miały niezwykły kształt miednicy - kość łonowa była krótsza od kulszowej, która była skierowana do tyłu. ''Epidexipteryx'' miał wielokrotnie krótszy ogon od ''Epidendrosaurus'' - jego długość wynosiła ok. 70% długości szyi a u tego drugiego ogon był około 3 razy dłuższy od szyi. Ogon epideksipteryksa miał także strukturę podobna do [[pygostyl]]u, jaka mają ptaki i niektóre inne [[celurozaury]]. W przeciwieństwie do krewniaków, ''Epidexipteryx'' nie miał sterówek na ogonie ani lotek na kończynach. Zapewne był niezdolny do lotu, choć zdolny do wspinaczki na drzewa, co mogło być jednym z pierwszych etapów ewolucji ptasiego lotu (Chatterjee i Templin, 2012). ''Epidexipteryx'' miał dwie pary wydłużonych, podobnych do wstęg piór ogonowych. Były one prościej zbudowane niż pióra współczesnych ptaków - chorągiewki nie miały promyków. Pióra te prawdopodobnie odgrywały rolę pokazową lub komunikacyjną. Ten szczególny typ budowy piór może być jednak sprawą nieprawidłowej identyfikacji (Foth, [[2012]]).
 ==Pozycja filogenetyczna==
@@ Linia 133: / Linia 131: @@
 [[Kategoria:Mezozoik]]
 [[Kategoria:Jura]]
-[[Kategoria:Oksford]]
+[[Kategoria:baton]]

← poprzednia wersja		Wersja z 21:38, 29 kwi 2015
Linia 1:		Linia 1:
		+	{{DISPLAYTITLE:''Epidexipteryx''}}
	<small>		<small>
	{\| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"		{\| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"

@@ Linia 30: / Linia 30: @@
 |-
 ! '''[[:Kategoria:Stratygrafia|Czas występowania]]'''
-| 165-152 Ma (145-125 Ma?)
+| 165-152<small><Ref>Liu i in., 2012 i tam cytowane; zob. też [[Anchiornis#Czas_wyst.C4.99powania|Anchiornis - Czas występowania]]</Ref></small> Ma (145-125 Ma?)
 <small>środkowa-późna [[jura]] (wczesna [[kreda]]?)</small>
@@ Linia 69: / Linia 69: @@
 ''Epidexipteryx'' to [[rodzaj]] ptakopodobnego maniraptora. Pochodzi on z warstw Daohugou datowanych na środkową-późną jurę (być może jednak wczesnokredowych) z Mongolii Wewnętrznej (północno-zachodnie [[Chiny]]).
-Datowanie warstw w których znaleziono epideksipteryksa jest niepewne - autorzy opisu dinozaura podają 168-152 Ma, inne badania wskazują, że są to skały dolnokredowe, lecz starsze od formacji [[Yixian]]. W każdym razie wiek epideksipteryksa mieści się w przedziale od 168 Ma do 125 Ma.
+Datowanie warstw w których znaleziono epideksipteryksa jest niepewne - autorzy opisu dinozaura podają 168-152 Ma, inne badania wskazują, że są to skały dolnokredowe, lecz starsze od formacji [[Yixian]]. W każdym razie wiek epideksipteryksa mieści się w przedziale od 165 Ma do 125 Ma.
 ==Pozycja filogenetyczna==
@@ Linia 105: / Linia 105: @@
 Chatterjee, S. & Templin, R.J. (2012) "Palaeoecology, aerodynamics, and the origin of avian flight" W: Talent, J.A. (red.). "Earth and Life. Global Biodiversity, Extinction Intervals and Biogeographic Perturbations Through Time". Springer, cz. II, s. 585-612. [[doi:10.1007/978-90-481-3428-1_18]].
 Foth, C. (2012) "On the identification of feather structures in stem-line representatives of birds: evidence from fossils and actuopalaeontology" Paläontologische Zeitschrift, 86, 91-102. [[doi:10.1007/s12542-011-0111-3]].
@@ Linia 118: / Linia 120: @@
 http://home.comcast.net/~eoraptor/Avialae.htm#Epidexipteryxhui
-Cau, (online 2013) http://theropoda.blogspot.com/2013/03/revisione-di-agnolin-and-novas-2013.html</small>
+Cau, (online 2013) http://theropoda.blogspot.com/2013/03/revisione-di-agnolin-and-novas-2013.html
 [[Kategoria:Dinosauria]]

@@ Linia 4: / Linia 4: @@
 | Korekta:
 |-
-| [[Maciej Ziegler]]
+| [[Maciej Ziegler]], [[Tomasz Skawiński]], [[Marcin Szermański]]
 | [[Tomasz Sokołowski]]
 |}
 </small>
@@ Linia 49: / Linia 47: @@
 [[Maniraptora]]
-[[Paraves]] (??? [[Alvarezsauroidea]])
+[[Chuniaoae]]
 ? [[Avialae]] (''sensu'' [[Padian]], [[2004]])
 ? [[Scansoriopterygidae]]
@@ Linia 61: / Linia 67: @@
 ==Wstęp==
-''Epidexipteryx'' to [[rodzaj]] ptakopodobnego maniraptora z [[klad]]u [[Paraves]]. Pochodzi on z warstw Daohugou datowanych na środkową-późną jurę (być może jednak wczesnokredowych) z Mongolii Wewnętrznej (północno-zachodnie [[Chiny]]).
+''Epidexipteryx'' to [[rodzaj]] ptakopodobnego maniraptora. Pochodzi on z warstw Daohugou datowanych na środkową-późną jurę (być może jednak wczesnokredowych) z Mongolii Wewnętrznej (północno-zachodnie [[Chiny]]).
 Datowanie warstw w których znaleziono epideksipteryksa jest niepewne - autorzy opisu dinozaura podają 168-152 Ma, inne badania wskazują, że są to skały dolnokredowe, lecz starsze od formacji [[Yixian]]. W każdym razie wiek epideksipteryksa mieści się w przedziale od 168 Ma do 125 Ma.
 ==Pozycja filogenetyczna==
-[[Analiza filogenetyczna]] przeprowadzona przez Zhanga i in. (2008) wykazała, że ''Epidexipteryx'' jest [[takson siostrzany|taksonem siostrzanym]] ''[[Epidendrosaurus]]'', a oba te rodzaje tworzą klad ([[Scansoriopterygidae]]) u podstawy [[Avialae]] ''sensu'' [[Padian]], [[2004]]. Większość późniejszych analiz potwierdzała ich bliskie pokrewieństwo. Analiza przeprowadzona przez Turnera i współpracowników (2012) sugeruje jednak, że ''Epidexipteryx'' zajmuje znacznie bardziej [[bazalny takson|bazalną]] pozycję wewnątrz Paraves - jako [[takson siostrzany]] dla Eumaniraptora. Wymuszenie, by zajął pozycję u podstawy [[Oviraptorosauria]] powoduje wydłużenie drzewa w stosunku do najbardziej parsymonicznego zaledwie o jeden stopień, a u podstawy Avialae - o dwa stopnie. Po dodaniu do analizy epidendrozaura (początkowo w niej nieuwzględnionego) nie tworzy on kladu z epideksipteryksem, który dalej zajmuje pozycję u podstawy Paraves. Wymuszenie monofiletyzmu Scansoriopterygidae wydłuża drzewo o 12 stopni (klad taki znajdowałby się wewnątrz Avialae).
+[[Analiza filogenetyczna]] przeprowadzona przez Zhanga i in. (2008) wykazała, że ''Epidexipteryx'' jest [[takson siostrzany|taksonem siostrzanym]] ''[[Epidendrosaurus]]'', a oba te rodzaje tworzą klad ([[Scansoriopterygidae]]) u podstawy [[Avialae]] ''sensu'' [[Padian]], [[2004]]. Większość późniejszych analiz potwierdzała ich bliskie pokrewieństwo i przynależność do Avialae, przeważnie jako bardziej bazalne od ''[[Archaeopteryx]]'' a czasem jako bardziej zaawansowane. Analiza przeprowadzona przez Turnera i współpracowników (2012) sugeruje jednak, że ''Epidexipteryx'' zajmuje znacznie bardziej [[bazalny takson|bazalną]] pozycję wewnątrz [[Paraves]] - jako [[takson siostrzany]] dla Eumaniraptora. Wymuszenie, by zajął pozycję u podstawy [[Oviraptorosauria]] powoduje wydłużenie drzewa w stosunku do najbardziej parsymonicznego zaledwie o jeden stopień, a u podstawy Avialae - o dwa stopnie. Po dodaniu do analizy epidendrozaura (początkowo w niej nieuwzględnionego) nie tworzy on kladu z epideksipteryksem, który dalej zajmuje pozycję u podstawy Paraves. Wymuszenie monofiletyzmu Scansoriopterygidae wydłuża drzewo o 12 stopni (klad taki znajdowałby się wewnątrz Avialae). Wiele kolejnych badań wskazało na bazalną pozycję wśród Paraves. Wg analizy Agnolina i Novasa (2013) ''Epidexipteryx'' i ''[[Epidendrosaurus]]'' są bazalnymi [[Oviraptorosauria]], lecz analiza ich macierzy przez Cau, (online 2013) wykazała, że powinny się mieścić w [[Alvarezsauroidea]]; wynik taki dała też analiza Xu i in. (2009).
 Według definicji filogenetycznej przedstawionej w 2008 roku przez Zhanga i in. dla nazwy Scansoriopterygidae (<''Epidendrosaurus'' & ''Epidexipteryx'') epideksipteryks musi należeć do tego kladu, jednak - jeśli przyjąć taką pozycję filogenetyczną epideksipteryksa jak w analizie Turnera i in. (2012) - grupa ta byłaby znacznie obszerniejsza niż zakładali Zhang i wsp. (tj. obejmowałaby wszystkie znane Paraves).
@@ Linia 84: / Linia 90: @@
 [[Plik:Epidexipteryx-hui-skull-med_Jaime_A._Headden.jpg|thumb|300px|Rekonstrukcja czaszki. Autor: Jaime A. Headden [http://qilong.wordpress.com/2011/08/23/incredulous-teeth-iii-the-nitpicker].]]
-''Epidexipteryx'' - prócz cech [[Avialae|ptasich]] - charakteryzuje się niezwykłą kombinacją cech rożnych grup [[celurozaur]]ów, szczególnie [[owiraptorozaur]]ów, lecz także ptaka ''[[Sapeornis]]'' i w mniejszym stopniu [[terizinozaur]]ów. Miał zęby jedynie na przedzie szczęk, te znajdujące się frontu były skierowane do przodu, co u teropodów wykazuje w takim stopniu jedynie [[noazauryd]] ''[[Masiakasaurus]]''. Pozaczaszkowy szkielet podobny jest do ''[[Epidendrosaurus]]''. Oba te dinozaury miały niezwykły kształt miednicy - kość łonowa była krótsza od kulszowej (która była skierowana do tyłu). ''Epidexipteryx'' miał znacznie krótszy ogon od swojego krewnego - jego długość wynosiła ok. 70% długości szyi. Natomiast u jego bliskiego krewnego ogon był około 3 razy dłuższy od szyi. Ogon epideksipteryksa miał także strukturę podobna do pygostylu, jaka mają ptaki i niektóre owiraptorozaury i terizinozaury. Mimo że ''Epidexipteryx'' był blisko spokrewniony z ptakami, nie miał on sterówek na ogonie ani na kończynach. Zapewne był niezdolny do lotu, choć zdolny do wspinaczki na drzewa, co miałoby być jednym z pierwszych etapów ewolucji ptasiego lotu (Chatterjee i Templin, 2012). ''Epidexipteryx'' miał dwie pary wydłużonych, podobnych do wstęg piór ogonowych. Były one prościej zbudowane niż pióra współczesnych ptaków - chorągiewki nie są zbudowane z promyków. Pióra te prawdopodobnie odgrywały rolę pokazową lub komunikacyjną. Ten szczególny typ budowy piór może być jednak sprawą nieprawidłowej identyfikacji (Foth, [[2012]]). Zhang i inni zasugerowali, że jeżeli epideksipteryks nie pochodził od latających przodków i nie stracił skrzydeł, to prawdopodobnie zaawansowane pióra pokazowe na ogonie mogły pojawić się wcześniej niż lot ślizgowy. Jego kończyny są pozbawione piór konturowych, które umożliwiają lot. Brak zaawansowanych piór, jakie miały bardziej [[bazalny|bazalne]] grupy ([[Deinonychosauria]] i [[Oviraptorosauria]]) i cechy budowy spotykane u innych grup teropodów (jak np. zęby podobne do tych, które miały bazalne owiraptorozaury) dały początek spekulacjom, że być może skansoriopterygidy były mniej [[zaawansowany]]mi [[maniraptor]]ami.
+''Epidexipteryx'' - prócz cech [[Avialae|ptasich]] - charakteryzuje się niezwykłą kombinacją cech rożnych grup [[celurozaur]]ów, szczególnie [[owiraptorozaur]]ów, lecz także ptaka ''[[Sapeornis]]'' i w mniejszym stopniu [[terizinozaur]]ów. Miał zęby jedynie na przedzie szczęk, te znajdujące się frontu były skierowane do przodu, co u teropodów wykazuje w takim stopniu jedynie [[noazauryd]] ''[[Masiakasaurus]]''. Pozaczaszkowy szkielet podobny jest do ''[[Epidendrosaurus]]''. Oba te dinozaury miały niezwykły kształt miednicy - kość łonowa była krótsza od kulszowej (która była skierowana do tyłu). ''Epidexipteryx'' miał znacznie krótszy ogon od swojego krewnego - jego długość wynosiła ok. 70% długości szyi. Natomiast u jego bliskiego krewnego ogon był około 3 razy dłuższy od szyi. Ogon epideksipteryksa miał także strukturę podobna do pygostylu, jaka mają ptaki i niektóre owiraptorozaury i terizinozaury. Mimo że ''Epidexipteryx'' był blisko spokrewniony z ptakami, nie miał on sterówek na ogonie ani na kończynach. Zapewne był niezdolny do lotu, choć zdolny do wspinaczki na drzewa, co miałoby być jednym z pierwszych etapów ewolucji ptasiego lotu (Chatterjee i Templin, 2012). ''Epidexipteryx'' miał dwie pary wydłużonych, podobnych do wstęg piór ogonowych. Były one prościej zbudowane niż pióra współczesnych ptaków - chorągiewki nie są zbudowane z promyków. Pióra te prawdopodobnie odgrywały rolę pokazową lub komunikacyjną. Ten szczególny typ budowy piór może być jednak sprawą nieprawidłowej identyfikacji (Foth, [[2012]]). Zhang i inni zasugerowali, że jeżeli epideksipteryks nie pochodził od latających przodków i nie stracił skrzydeł, to prawdopodobnie zaawansowane pióra pokazowe na ogonie mogły pojawić się wcześniej niż lot ślizgowy. Jego kończyny są pozbawione piór konturowych, które umożliwiają lot. Brak zaawansowanych piór, jakie miały bardziej [[bazalny|bazalne]] grupy ([[Deinonychosauria]] i [[Oviraptorosauria]]) i cechy budowy spotykane u innych grup teropodów (jak np. zęby podobne do tych, które miały bazalne owiraptorozaury) dały początek hipotezom, że być może skansoriopterygidy były mniej [[zaawansowany]]mi [[maniraptor]]ami.
 ==Spis gatunków==
@@ Linia 96: / Linia 102: @@
 ==Bibliografia==
-<small>Chatterjee, S. & Templin, R.J. (2012) "Palaeoecology, aerodynamics, and the origin of avian flight" W: Talent, J.A. (red.). "Earth and Life. Global Biodiversity, Extinction Intervals and Biogeographic Perturbations Through Time". Springer, cz. II, s. 585-612. [[doi:10.1007/978-90-481-3428-1_18]].
+<small>Agnolín, F.L. & Novas, F.E. (2013) "Avian Ancestors: A Review of the Phylogenetic Relationships of the Theropods Unenlagiidae, Microraptoria, Anchiornis and Scansoriopterygidae" wyd. Springer, 1-105. [[doi:10.1007/978-94-007-5637-3]]
 Foth, C. (2012) "On the identification of feather structures in stem-line representatives of birds: evidence from fossils and actuopalaeontology" Paläontologische Zeitschrift, 86, 91-102. [[doi:10.1007/s12542-011-0111-3]].
@@ Linia 108: / Linia 116: @@
 Zhang, F., Zhou, Z., Xu, X., Wang, X. & Sullivan, C. (2008B) "A bizarre Jurassic maniraptoran from China with elongate ribbon-like feathers" Nature, 455, 1105-1108. [[doi:10.1038/nature07447]].
-http://home.comcast.net/~eoraptor/Avialae.htm#Epidexipteryxhui</small>
+http://home.comcast.net/~eoraptor/Avialae.htm#Epidexipteryxhui
 [[Kategoria:Dinosauria]]
@@ Linia 116: / Linia 126: @@
 [[Kategoria:Coelurosauria]]
 [[Kategoria:Paraves]]
 [[Kategoria:Azja]]
 [[Kategoria:Chiny]]
 [[Kategoria:Mezozoik]]
 [[Kategoria:Jura]]

← poprzednia wersja		Wersja z 18:26, 2 lis 2013
Linia 82:		Linia 82:

	==Budowa==		==Budowa==
		+	[[Plik:Epidexipteryx-hui-skull-med_Jaime_A._Headden.jpg\|thumb\|300px\|Rekonstrukcja czaszki. Autor: Jaime A. Headden [http://qilong.wordpress.com/2011/08/23/incredulous-teeth-iii-the-nitpicker].]]
		+
	''Epidexipteryx'' - prócz cech [[Avialae\|ptasich]] - charakteryzuje się niezwykłą kombinacją cech rożnych grup [[celurozaur]]ów, szczególnie [[owiraptorozaur]]ów, lecz także ptaka ''[[Sapeornis]]'' i w mniejszym stopniu [[terizinozaur]]ów. Miał zęby jedynie na przedzie szczęk, te znajdujące się frontu były skierowane do przodu, co u teropodów wykazuje w takim stopniu jedynie [[noazauryd]] ''[[Masiakasaurus]]''. Pozaczaszkowy szkielet podobny jest do ''[[Epidendrosaurus]]''. Oba te dinozaury miały niezwykły kształt miednicy - kość łonowa była krótsza od kulszowej (która była skierowana do tyłu). ''Epidexipteryx'' miał znacznie krótszy ogon od swojego krewnego - jego długość wynosiła ok. 70% długości szyi. Natomiast u jego bliskiego krewnego ogon był około 3 razy dłuższy od szyi. Ogon epideksipteryksa miał także strukturę podobna do pygostylu, jaka mają ptaki i niektóre owiraptorozaury i terizinozaury. Mimo że ''Epidexipteryx'' był blisko spokrewniony z ptakami, nie miał on sterówek na ogonie ani na kończynach. Zapewne był niezdolny do lotu, choć zdolny do wspinaczki na drzewa, co miałoby być jednym z pierwszych etapów ewolucji ptasiego lotu (Chatterjee i Templin, 2012). ''Epidexipteryx'' miał dwie pary wydłużonych, podobnych do wstęg piór ogonowych. Były one prościej zbudowane niż pióra współczesnych ptaków - chorągiewki nie są zbudowane z promyków. Pióra te prawdopodobnie odgrywały rolę pokazową lub komunikacyjną. Ten szczególny typ budowy piór może być jednak sprawą nieprawidłowej identyfikacji (Foth, [[2012]]). Zhang i inni zasugerowali, że jeżeli epideksipteryks nie pochodził od latających przodków i nie stracił skrzydeł, to prawdopodobnie zaawansowane pióra pokazowe na ogonie mogły pojawić się wcześniej niż lot ślizgowy. Jego kończyny są pozbawione piór konturowych, które umożliwiają lot. Brak zaawansowanych piór, jakie miały bardziej [[bazalny\|bazalne]] grupy ([[Deinonychosauria]] i [[Oviraptorosauria]]) i cechy budowy spotykane u innych grup teropodów (jak np. zęby podobne do tych, które miały bazalne owiraptorozaury) dały początek spekulacjom, że być może skansoriopterygidy były mniej [[zaawansowany]]mi [[maniraptor]]ami.		''Epidexipteryx'' - prócz cech [[Avialae\|ptasich]] - charakteryzuje się niezwykłą kombinacją cech rożnych grup [[celurozaur]]ów, szczególnie [[owiraptorozaur]]ów, lecz także ptaka ''[[Sapeornis]]'' i w mniejszym stopniu [[terizinozaur]]ów. Miał zęby jedynie na przedzie szczęk, te znajdujące się frontu były skierowane do przodu, co u teropodów wykazuje w takim stopniu jedynie [[noazauryd]] ''[[Masiakasaurus]]''. Pozaczaszkowy szkielet podobny jest do ''[[Epidendrosaurus]]''. Oba te dinozaury miały niezwykły kształt miednicy - kość łonowa była krótsza od kulszowej (która była skierowana do tyłu). ''Epidexipteryx'' miał znacznie krótszy ogon od swojego krewnego - jego długość wynosiła ok. 70% długości szyi. Natomiast u jego bliskiego krewnego ogon był około 3 razy dłuższy od szyi. Ogon epideksipteryksa miał także strukturę podobna do pygostylu, jaka mają ptaki i niektóre owiraptorozaury i terizinozaury. Mimo że ''Epidexipteryx'' był blisko spokrewniony z ptakami, nie miał on sterówek na ogonie ani na kończynach. Zapewne był niezdolny do lotu, choć zdolny do wspinaczki na drzewa, co miałoby być jednym z pierwszych etapów ewolucji ptasiego lotu (Chatterjee i Templin, 2012). ''Epidexipteryx'' miał dwie pary wydłużonych, podobnych do wstęg piór ogonowych. Były one prościej zbudowane niż pióra współczesnych ptaków - chorągiewki nie są zbudowane z promyków. Pióra te prawdopodobnie odgrywały rolę pokazową lub komunikacyjną. Ten szczególny typ budowy piór może być jednak sprawą nieprawidłowej identyfikacji (Foth, [[2012]]). Zhang i inni zasugerowali, że jeżeli epideksipteryks nie pochodził od latających przodków i nie stracił skrzydeł, to prawdopodobnie zaawansowane pióra pokazowe na ogonie mogły pojawić się wcześniej niż lot ślizgowy. Jego kończyny są pozbawione piór konturowych, które umożliwiają lot. Brak zaawansowanych piór, jakie miały bardziej [[bazalny\|bazalne]] grupy ([[Deinonychosauria]] i [[Oviraptorosauria]]) i cechy budowy spotykane u innych grup teropodów (jak np. zęby podobne do tych, które miały bazalne owiraptorozaury) dały początek spekulacjom, że być może skansoriopterygidy były mniej [[zaawansowany]]mi [[maniraptor]]ami.

← poprzednia wersja		Wersja z 18:10, 2 lis 2013
Linia 71:		Linia 71:

	==Etymologia==		==Etymologia==
		+	[[Plik:Epidexipteryx_hui_by_T_PEKC.jpg\|thumb\|300px\|Rekonstrukcja. Autor: Vladimir Nikolov [http://t-pekc.deviantart.com/art/Epidexipteryx-hui-104393180].]]
		+
	''Epidexipteryx'' znaczy "pokazowe pióro" (z greckiego ''epidexi'' - pokaz, wystawa i gr. ''pteryx'' - pióro). Epitet gatunkowy honoruje zmarłego paleontologa [[Hu Yaoming]]a, który zasłużył się szczególnie badaniami chińskich ssaków mezozoicznych.		''Epidexipteryx'' znaczy "pokazowe pióro" (z greckiego ''epidexi'' - pokaz, wystawa i gr. ''pteryx'' - pióro). Epitet gatunkowy honoruje zmarłego paleontologa [[Hu Yaoming]]a, który zasłużył się szczególnie badaniami chińskich ssaków mezozoicznych.

@@ Linia 55: / Linia 55: @@
 ? [[Scansoriopterygidae]]
 |-
-| colspan=2 |[[Plik:Epidexipteryx.jpg]]
+| colspan=2 |[[Plik:Epidexipteryx3.jpg|400px]]
-<small>Autorzy: Zhao Chuang i Xing Lida [http://news.nationalgeographic.com/news/bigphotos/11759552.html].</small>
 |}
@@ Linia 79: / Linia 80: @@
 ==Budowa==
 ''Epidexipteryx'' - prócz cech [[Avialae|ptasich]] - charakteryzuje się niezwykłą kombinacją cech rożnych grup [[celurozaur]]ów, szczególnie [[owiraptorozaur]]ów, lecz także ptaka ''[[Sapeornis]]'' i w mniejszym stopniu [[terizinozaur]]ów. Miał zęby jedynie na przedzie szczęk, te znajdujące się frontu były skierowane do przodu, co u teropodów wykazuje w takim stopniu jedynie [[noazauryd]] ''[[Masiakasaurus]]''. Pozaczaszkowy szkielet podobny jest do ''[[Epidendrosaurus]]''. Oba te dinozaury miały niezwykły kształt miednicy - kość łonowa była krótsza od kulszowej (która była skierowana do tyłu). ''Epidexipteryx'' miał znacznie krótszy ogon od swojego krewnego - jego długość wynosiła ok. 70% długości szyi. Natomiast u jego bliskiego krewnego ogon był około 3 razy dłuższy od szyi. Ogon epideksipteryksa miał także strukturę podobna do pygostylu, jaka mają ptaki i niektóre owiraptorozaury i terizinozaury. Mimo że ''Epidexipteryx'' był blisko spokrewniony z ptakami, nie miał on sterówek na ogonie ani na kończynach. Zapewne był niezdolny do lotu, choć zdolny do wspinaczki na drzewa, co miałoby być jednym z pierwszych etapów ewolucji ptasiego lotu (Chatterjee i Templin, 2012). ''Epidexipteryx'' miał dwie pary wydłużonych, podobnych do wstęg piór ogonowych. Były one prościej zbudowane niż pióra współczesnych ptaków - chorągiewki nie są zbudowane z promyków. Pióra te prawdopodobnie odgrywały rolę pokazową lub komunikacyjną. Ten szczególny typ budowy piór może być jednak sprawą nieprawidłowej identyfikacji (Foth, [[2012]]). Zhang i inni zasugerowali, że jeżeli epideksipteryks nie pochodził od latających przodków i nie stracił skrzydeł, to prawdopodobnie zaawansowane pióra pokazowe na ogonie mogły pojawić się wcześniej niż lot ślizgowy. Jego kończyny są pozbawione piór konturowych, które umożliwiają lot. Brak zaawansowanych piór, jakie miały bardziej [[bazalny|bazalne]] grupy ([[Deinonychosauria]] i [[Oviraptorosauria]]) i cechy budowy spotykane u innych grup teropodów (jak np. zęby podobne do tych, które miały bazalne owiraptorozaury) dały początek spekulacjom, że być może skansoriopterygidy były mniej [[zaawansowany]]mi [[maniraptor]]ami.

@@ Linia 76: / Linia 76: @@
 ==Materiał kopalny==
-[[Holotyp]] (IVPP V 15471) to niemal kompletny szkielet niedorosłego osobnika z odciskami piór (zob. rys. niżej). Składają się na niego: czaszka (43 mm), żuchwa (39,3 mm), kręgi: siedem szyjnych, czternaście grzbietowych, szesnaście ogonowych, żebra, gastralia (żebra brzuszne), kość krzyżowa, łopatki (31 mm), kość krucza (12,2 mm), płyty mostkowe, kości: ramienna (50 mm), promieniowe (jedna proksymalna, 39,2 mm) i łokciowe (jedna proksymalna, 42 mm), k. śródręcza: I (5,1 mm), II (13 mm), III (13,4 mm), paliczki: II-1 (7,6 mm), II-2 (12,4 mm), III-2 (14 mm), III-3 (13,5 mm), pazury: II (10,2 mm), III (10 mm), kości: biodrowe (34,2 mm), łonowa (27,8 mm), kulszowa (36,2 mm), udowe (51 mm), piszczelowe (63 mm), strzałkowe (59 mm), ''astragalocalcaneum'' (k. skokowo-piętowa?, 7 mm szerokości), k. stępu: dystalne części III i IV, śródstopia: I, niemkopletne II, III (31 mm) i IV, pióra.
+[[Holotyp]] (IVPP V 15471) to niemal kompletny szkielet niedorosłego osobnika z odciskami piór (zob. rys. niżej). Składają się na niego: czaszka (43 mm), żuchwa (39,3 mm), [[kręg]]i: siedem szyjnych, czternaście grzbietowych, szesnaście ogonowych, żebra, [[gastralia]] (żebra brzuszne), kość krzyżowa, łopatki (31 mm), kość krucza (12,2 mm), płyty mostkowe, kości: ramienna (50 mm), promieniowe (jedna proksymalna, 39,2 mm) i łokciowe (jedna proksymalna, 42 mm), k. śródręcza: I (5,1 mm), II (13 mm), III (13,4 mm), paliczki: II-1 (7,6 mm), II-2 (12,4 mm), III-2 (14 mm), III-3 (13,5 mm), pazury: II (10,2 mm), III (10 mm), kości: biodrowe (34,2 mm), łonowa (27,8 mm), kulszowa (36,2 mm), udowe (51 mm), piszczelowe (63 mm), strzałkowe (59 mm), ''astragalocalcaneum'' (k. skokowo-piętowa?, 7 mm szerokości), k. stępu: dystalne części III i IV, śródstopia: I, niemkopletne II, III (31 mm) i IV, pióra.
 ==Budowa==