Erketu - Historia wersji

Paweł: uzupełnienia

2024-07-21T19:24:08Z

uzupełnienia

Podgląd zmian

Taurovenator o 21:45, 31 mar 2024

2024-03-31T21:45:40Z

Nazuul o 21:17, 20 lut 2014

2014-02-20T21:17:39Z

Nazuul: /* Materiał kopalny */

2014-02-20T21:16:51Z

‎Materiał kopalny

Nazuul: uzupełnienie - drugi okaz?

2014-02-20T21:15:29Z

uzupełnienie - drugi okaz?

Nazuul: dalsza aktualizacja

2014-02-19T22:44:52Z

dalsza aktualizacja

Nazuul: aktualizacja, rys. do usunięcie niezwłocznie

2014-02-19T21:34:50Z

aktualizacja, rys. do usunięcie niezwłocznie

Nazuul: poprawki

2012-11-10T13:42:23Z

poprawki

Szerman o 10:52, 10 lis 2012

2012-11-10T10:52:46Z

Nazuul: za duży rozstrzał

2012-03-05T20:12:53Z

za duży rozstrzał

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{DISPLAYTITLE:''Erketu''}}
 <small>
@@ Linia 108: / Linia 110: @@
 [[Kategoria:Mezozoik]]
 [[Kategoria:Kreda]]

@@ Linia 30: / Linia 30: @@
 |-
 ! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
-| <small>"środkowa" [[kreda]] ([[cenomam]]-[[santon]])
+| <small>"środkowa" [[kreda]] ([[cenoman]]-[[santon]])
 tj. ok. 101-83 [[Ma]]</small>

@@ Linia 74: / Linia 74: @@
 Być może także zęby znalezione w tej samej lokalizacji należą do tego [[takson]]u.
-Okaz IGM 100/3005 - tylny kręg grzbietowy i 15 kręgów ogonowych znalezionych 2 km od [[holotyp]]u zostało przypisanych do [[Titanosauria]] [[indet.]] (Ksepka i Norell, 2010). Autorzy uznali, że nie jest to ''Erketu'', gdyż kręgi wykazują morfologię bardziej zaawansowanego [[somfospondyl]]a niż ''Erketu''. Ponieważ analizy Manniona i in. (2014) wykazały zaawansowaną pozychę ''Erketu'' wśród Titanosauria, odpadła negatywna przesłanka do uznania tego materiału za ''Erketu''. Uznać więc należy, że jest to prawdopodobnie materiał tego zauropoda, gdyż jest to bardziej oszczędna hipoteza niż obecność dwóch somfospondylów o zbliżonej pozycji filogenetycznej.
+Okaz IGM 100/3005 - tylny kręg grzbietowy i 15 kręgów ogonowych znalezionych 2 km od [[holotyp]]u zostało przypisanych do [[Titanosauria]] [[indet.]] (Ksepka i Norell, 2010). Autorzy uznali, że nie jest to ''Erketu'', gdyż kręgi wykazują morfologię bardziej zaawansowanego [[somfospondyl]]a (Titanosauria). Ponieważ analizy Manniona i in. (2014) wykazały zaawansowaną pozychę ''Erketu'' wśród Titanosauria, odpadła negatywna przesłanka do uznania tego materiału za ''Erketu''. Uznać więc należy, że jest to prawdopodobnie materiał tego zauropoda, gdyż jest to bardziej oszczędna hipoteza niż obecność dwóch somfospondylów o zbliżonej pozycji filogenetycznej.
 ==Spis gatunków==

@@ Linia 30: / Linia 30: @@
 |-
 ! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
-| <small>"środkowa" [[kreda]] ([[cenonam]][[santon]]
+| <small>"środkowa" [[kreda]] ([[cenomam]]-[[santon]])
 tj. ok. 101-83 [[Ma]]</small>
@@ Linia 56: / Linia 56: @@
 ==Wstęp==
-''Erketu'' to tytanozaurokształtny [[Sauropoda|zauropod]] odnaleziony w Mongolii w osadach pochodzących ze "środkowej" kredy. Miał niezwykle długą szyję, nawet w porównaniu do innych długoszyich zauropodów, takich jak ''[[Mamenchisaurus]]''. O jej wyjątkowej długości decydowało znaczne wydłużenie [[kręg]]ów. Całkowita długość szyi mogła wynosić około 8 metrów, przy długości ciała szacowanej na 15 m. Znalezione kości kończyn tylnych wskazują, że był dość lekki, mimo znacznej długości ciała. ''Erketu'' żył na równinach zalewowych, obok nieopisanych większych od ''[[Deinonychus]]'' maniraptorów i drapieżników wielkości ''[[Allosaurus]]''. W tej samej lokalizacji znaleziono także skamieniałe owoce.
+''Erketu'' to tytanozaurokształtny [[Sauropoda|zauropod]] odnaleziony w Mongolii w osadach pochodzących ze "środkowej" kredy.
 ==Pozycja filogenetyczna==
@@ Linia 68: / Linia 73: @@
 Być może także zęby znalezione w tej samej lokalizacji należą do tego [[takson]]u.
 ==Spis gatunków==

@@ Linia 59: / Linia 59: @@
 ==Pozycja filogenetyczna==
-[[Analiza kladystyczna]] [[Daniel Ksepka|Ksepki]] i [[Mark Norell|Norella]] ([[2006]]) wskazała na [[politomia|politomię]] ''Erketu'' z [[rodzaj]]em ''[[Euhelopus]]'' i [[klad]]em [[Lithostrotia]]. Znacznie obszerniejsze badanie tych samych autorów ([[2010]]), wskazało, że ''[[Euhelopus]]'' jest bardziej [[bazalny]] od [[klad]]u (''Erketu''+''[[Qiaowanlong]]''+[[Titanosauria]]). ''Erketu'' i ''Qiaowanlong'' łączą rozdwojone wyrostki kolczyste na przednich kręgach szyjnych. [[Michael D'Emic]] ([[2012]]) umieszcza go w [[Euhelopodidae]], jako bardziej [[zaawansowany|zaawansowanego]] od ''[[Qiaowanlong]]'', ale mniej od ''[[Euhelopus]]''; rozdwojone wyrostki kolczyste na kręgach szyjnych to wg niego [[synapomorfia]] Euhelopodidae. Wg analizy Manniona i in. (2013) jest to przedstawiciel [[Titanosauria]] mieszczący się blisko [[Lithostrotia]], w kladzie z ''[[Rapetosaurus]]'' i ''[[Mongolosaurus]]'' (wg bardziej wiarygodnych metod - LCDM i LSDM z implied weight) lub przedstawiciel Euhelopodidae (kladu bazalnych [[Somphospondyli]]), siostrzany do ''[[Euhelopus]]'' (LSDM).
+[[Analiza kladystyczna]] [[Daniel Ksepka|Ksepki]] i [[Mark Norell|Norella]] ([[2006]]) wskazała na [[politomia|politomię]] ''Erketu'' z [[rodzaj]]em ''[[Euhelopus]]'' i [[klad]]em [[Lithostrotia]]. Znacznie obszerniejsze badanie tych samych autorów ([[2010]]), wskazało, że ''[[Euhelopus]]'' jest bardziej [[bazalny]] od [[klad]]u (''Erketu''+''[[Qiaowanlong]]''+[[Titanosauria]]). ''Erketu'' i ''Qiaowanlong'' łączą rozdwojone wyrostki kolczyste na przednich kręgach szyjnych. [[Michael D'Emic]] ([[2012]]) umieszcza go w [[Euhelopodidae]], jako bardziej [[zaawansowany|zaawansowanego]] od ''[[Qiaowanlong]]'', ale mniej od ''[[Euhelopus]]''; rozdwojone wyrostki kolczyste na kręgach szyjnych to wg niego [[synapomorfia]] Euhelopodidae. Wg analizy Manniona i in. (2013) jest to przedstawiciel [[Titanosauria]] mieszczący się blisko [[Lithostrotia]], w kladzie z ''[[Rapetosaurus]]'' i ''[[Mongolosaurus]]'' (wg bardziej wiarygodnych metod - LCDM i LSDM z implied weight) lub przedstawiciel Euhelopodidae (kladu bazalnych [[Somphospondyli]]), siostrzany do ''[[Euhelopus]]'' (LSDM). Wg analizy Carballido i Sandera (2014), ''Erketu'' i ''[[Chubutisaurus]]'' tworzą [[politomia|politomię]] u podstawy [[Somphospondyli]], natomiast w opartej na niej analizie Li i in. (2014) tworzą one [[klad]].
 ==Etymologia==
@@ Linia 79: / Linia 79: @@
 ==Bibliografia==
-<small>
+<small>Carballido, J.L. & Sander, M. (2014) "Postcranial axial skeleton of Europasaurus holgeri (Dinosauria, Sauropoda) from the Upper Jurassic of Germany: implications for sauropod ontogeny and phylogenetic relationships of basal Macronaria" Journal of Systematic Palaeontology. [[doi:10.1080/14772019.2013.764935]].
 D'Emic, M. (2012) "The early evolution of titanosauriform sauropod dinosaurs" Zoological Journal of the Linnean Society, 166, 624-671. [[doi:10.1111/j.1096-3642.2012.00853.x]]
@@ Linia 85: / Linia 86: @@
 Ksepka, D.T & Norell, M.A. (2010) "The Illusory Evidence for Asian Brachiosauridae: New Material of Erketu ellisoni and a Phylogenetic Reappraisal of Basal Titanosauriformes" American Museum Novitates, 3700, 1-27. [[doi:10.1206/3700.2]]
 Mannion, P.D., Upchurch, P., Barnes, R.N. & Mateus, O. (2013) "Osteology of the Late Jurassic Portuguese sauropod dinosaur Lusotitan atalaiensis (Macronaria) and the evolutionary history of basal titanosauriforms" Zoological Journal of the Linnean Society, 168(1), 98–206. [[doi:10.1111/zoj.12029]]</small>

@@ Linia 30: / Linia 30: @@
 |-
 ! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
-| 99-83 [[Ma]]
+| <small>"środkowa" [[kreda]] ([[cenonam]][[santon]]
-<small>"środkowa" [[kreda]]</small>
+tj. ok. 101-83 [[Ma]]</small>
 |-
 ! '''Systematyka'''
@@ Linia 42: / Linia 42: @@
 [[Sauropoda]]
 [[Macronaria]]
@@ Linia 53: / Linia 49: @@
 [[Somphospondyli]]
-? [[Euhelopodidae]]
+? [[Titanosauria]] / ? [[Euhelopodidae]]
 |-
 | colspan=2 |[[Plik:Erketu.jpg|400px|]]
-<small>Rekonstrukcja przyżyciowa. Autor: Jason Brougham. [http://www.jasonbrougham.com/Site/Illustrations/Pages/species_reconstructions.html]</small>
+<small>Kręgi szyjne i ich schematyczne rysunki. [http://dx.doi.org/10.1371/journal.pone.0017114.g006 Źródło: Wilson i in., 2011]</small>
 |}
@@ Linia 63: / Linia 59: @@
 ==Pozycja filogenetyczna==
-[[Analiza kladystyczna]] [[Daniel Ksepka|Ksepki]] i [[Mark Norell|Norella]] ([[2006]]) wskazała na [[politomia|politomię]] ''Erketu'' z [[rodzaj]]em ''[[Euhelopus]]'' i [[klad]]em [[Lithostrotia]]. Znacznie obszerniejsze badanie tych samych autorów ([[2010]]), wskazało, że ''[[Euhelopus]]'' jest bardziej [[bazalny]] od [[klad]]u (''Erketu''+''[[Qiaowanlong]]''+[[Titanosauria]]. ''Erketu'' i ''Qiaowanlong'' łączą rozdwojone wyrostki kolczyste na przednich kręgach szyjnych. [[Michael D'Emic]] ([[2012]]) umieszcza go w [[Euhelopodidae]], jako bardziej [[zaawansowany|zaawansowanego]] od ''[[Qiaowanlong]]'', ale mniej od ''[[Euhelopus]]''; rozdwojone wyrostki kolczyste na kręgach szyjnych to wg niego [[synapomorfia]] Euhelopodidae.
+[[Analiza kladystyczna]] [[Daniel Ksepka|Ksepki]] i [[Mark Norell|Norella]] ([[2006]]) wskazała na [[politomia|politomię]] ''Erketu'' z [[rodzaj]]em ''[[Euhelopus]]'' i [[klad]]em [[Lithostrotia]]. Znacznie obszerniejsze badanie tych samych autorów ([[2010]]), wskazało, że ''[[Euhelopus]]'' jest bardziej [[bazalny]] od [[klad]]u (''Erketu''+''[[Qiaowanlong]]''+[[Titanosauria]]). ''Erketu'' i ''Qiaowanlong'' łączą rozdwojone wyrostki kolczyste na przednich kręgach szyjnych. [[Michael D'Emic]] ([[2012]]) umieszcza go w [[Euhelopodidae]], jako bardziej [[zaawansowany|zaawansowanego]] od ''[[Qiaowanlong]]'', ale mniej od ''[[Euhelopus]]''; rozdwojone wyrostki kolczyste na kręgach szyjnych to wg niego [[synapomorfia]] Euhelopodidae. Wg analizy Manniona i in. (2013) jest to przedstawiciel [[Titanosauria]] mieszczący się blisko [[Lithostrotia]], w kladzie z ''[[Rapetosaurus]]'' i ''[[Mongolosaurus]]'' (wg bardziej wiarygodnych metod - LCDM i LSDM z implied weight) lub przedstawiciel Euhelopodidae (kladu bazalnych [[Somphospondyli]]), siostrzany do ''[[Euhelopus]]'' (LSDM).
 ==Etymologia==
@@ Linia 69: / Linia 65: @@
 ==Materiał kopalny==
-[[Holotyp]] należący do dorosłego osobnika (IGM 100/1803) to artykułowane kręgi szyjne: kompletne od 1 do 5, szósty niekompletny, mostek, artykułowane: kość strzałkowa i kość piszczelowa, kość skokowa i kość piętowa.
+[[Holotyp]] należący do dorosłego osobnika (IGM 100/1803) to artykułowane kręgi szyjne: kompletne od 1 do 5, szósty niekompletny, mostek, artykułowane: kość strzałkowa i kość piszczelowa, kość skokowa i kość piętowa. Kolejne kręgi szyjne (7-9) tego samego osobnika zostały wydobyte i opisane później (Ksepka i Norell, [[2010]]).
 Być może także zęby znalezione w tej samej lokalizacji należą do tego [[takson]]u.
@@ Linia 88: / Linia 82: @@
 D'Emic, M. (2012) "The early evolution of titanosauriform sauropod dinosaurs" Zoological Journal of the Linnean Society, 166, 624-671. [[doi:10.1111/j.1096-3642.2012.00853.x]]
-Ksepka, D.T & Norell, M.A. (2006). "Erketu ellisoni, a long-necked sauropod from Bor Guvé (Dornogov Aimag, Mongolia)" American Museum Novitates, 3508, 1-16
+Ksepka, D.T & Norell, M.A. (2006). "Erketu ellisoni, a long-necked sauropod from Bor Guvé (Dornogov Aimag, Mongolia)" American Museum Novitates, 3508, 1-16.
-Ksepka, D.T & Norell, M.A. (2010) "The Illusory Evidence for Asian Brachiosauridae: New Material of Erketu ellisoni and a Phylogenetic Reappraisal of Basal Titanosauriformes" American Museum Novitates, 3700, 1-27. doi: 10.1206/3700.2
+Mannion, P.D., Upchurch, P., Barnes, R.N. & Mateus, O. (2013) "Osteology of the Late Jurassic Portuguese sauropod dinosaur Lusotitan atalaiensis (Macronaria) and the evolutionary history of basal titanosauriforms" Zoological Journal of the Linnean Society, 168(1), 98–206. [[doi:10.1111/zoj.12029]]</small>
 [[Kategoria:Dinosauria]]

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 <small>
 {| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
@@ Linia 26: / Linia 27: @@
 | [[Mongolia]] - Ajmak wschodniogobijski
-<small>([[formacja ?Baynshiree]])</small>
+<small>(formacja ?[[Baynshiree]])</small>
 |-
 ! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
-| 99-83 Ma
+| 99-83 [[Ma]]
 <small>"środkowa" [[kreda]]</small>
@@ Linia 51: / Linia 52: @@
 [[Somphospondyli]]
 |-
 | colspan=2 |[[Plik:Erketu.jpg|400px|]]
-<small> Autor: Jason Brougham. [http://www.jasonbrougham.com/Site/Illustrations/Pages/species_reconstructions.html]</small>
+<small>Rekonstrukcja przyżyciowa. Autor: Jason Brougham. [http://www.jasonbrougham.com/Site/Illustrations/Pages/species_reconstructions.html]</small>
 |}
 ==Wstęp==
-''Erketu'' to tytanozaurokształtny zauropod odnaleziony w Mongolii w osadach pochodzących ze "środkowej" kredy. Miał niezwykle długą szyję, nawet w porównaniu do innych długoszyich zauropodów, takich jak ''[[Mamenchisaurus]]''. O jej wyjątkowej długości decydowało znaczne wydłużenie kręgów. Całkowita długość szyi mogła wynosić około 8 metrów, przy długości ciała szacowanej na 15 m. Znalezione kości kończyn tylnych wskazują, że był dość lekki, mimo znacznej długości ciała. ''Erketu'' żył na równinach zalewowych, obok nieopisanych większych od ''[[Deinonychus]]'' maniraptorów i drapieżników wielkości ''[[Allosaurus]]''. W tej samej lokalizacji znaleziono także skamieniałe owoce.
+''Erketu'' to tytanozaurokształtny [[Sauropoda|zauropod]] odnaleziony w Mongolii w osadach pochodzących ze "środkowej" kredy. Miał niezwykle długą szyję, nawet w porównaniu do innych długoszyich zauropodów, takich jak ''[[Mamenchisaurus]]''. O jej wyjątkowej długości decydowało znaczne wydłużenie [[kręg]]ów. Całkowita długość szyi mogła wynosić około 8 metrów, przy długości ciała szacowanej na 15 m. Znalezione kości kończyn tylnych wskazują, że był dość lekki, mimo znacznej długości ciała. ''Erketu'' żył na równinach zalewowych, obok nieopisanych większych od ''[[Deinonychus]]'' maniraptorów i drapieżników wielkości ''[[Allosaurus]]''. W tej samej lokalizacji znaleziono także skamieniałe owoce.
 ==Pozycja filogenetyczna==
-Analiza kladystyczna Ksepki i Norella ([[2006]]) wskazała na pokrewieństwo ''Erketu'' z rodzajem ''[[Euhelopus]]'' i kladem [[Titanosauria]]. Znacznie obszerniejsze badanie tych samych autorów ([[2010]]), wskazało, że ''Euhelopus'' jest bardziej bazalny od kladu ''Erketu''+''[[Qiaowanlong]]'', którego siostrzanym taksonem jest z kolei Titanosauria. ''Erketu'' i ''Qiaowanlong'' łączą rozdwojone wyrostki kolczyste na przednich kręgach szyjnych.
+[[Analiza kladystyczna]] [[Daniel Ksepka|Ksepki]] i [[Mark Norell|Norella]] ([[2006]]) wskazała na pokrewieństwo ''Erketu'' z [[rodzaj]]em ''[[Euhelopus]]'' i [[klad]]em [[Titanosauria]]. Znacznie obszerniejsze badanie tych samych autorów ([[2010]]), wskazało, że ''[[Euhelopus]]'' jest bardziej [[bazalny]] od [[klad]]u ''Erketu''+''[[Qiaowanlong]]'', którego [[takson siostrzany|siostrzanym taksonem]] jest z kolei [[Titanosauria]]. ''Erketu'' i ''Qiaowanlong'' łączą rozdwojone wyrostki kolczyste na przednich kręgach szyjnych. [[Michael D'Emic]] ([[2012]]) umieszcza go w [[Euhelopodidae]], jako bardziej [[zaawansowany|zaawansowanego]] od ''[[Qiaowanlong]]'', ale mniej od ''[[Euhelopus]]''.
 ==Etymologia==
@@ Linia 68: / Linia 71: @@
 [[Holotyp]] należący do dorosłego osobnika (IGM 100/1803) to artykułowane kręgi szyjne: kompletne od 1 do 5, szósty niekompletny, mostek, artykułowane: kość strzałkowa i kość piszczelowa, kość skokowa i kość piętowa.
-Kolejne kręgi szyjne (7-9) tego samego osobnika zostały wydobyte i opisane później ([[Ksepka]] i [[Norell]], [[2010]]).
+Kolejne kręgi szyjne (7-9) tego samego osobnika zostały wydobyte i opisane później (Ksepka i Norell, [[2010]]).
-Być może także zęby znalezione w tej samej lokalizacji należą do tego taksonu.
+Być może także zęby znalezione w tej samej lokalizacji należą do tego [[takson]]u.
 ==Spis gatunków==
 {| class="wikitable"
 ! ''Erketu''
-| [[Ksepka]] i [[Norell]], [[2006]]
+| {{Kpt|[[Daniel Ksepka|Ksepka]]}} i {{Kpt|[[Mark Norell|Norell]]}}, [[2006]]
 |-
 ! ''E. ellisoni''
-| [[Ksepka]] i [[Norell]], [[2006]]
+| {{Kpt|Ksepka}} i {{Kpt|Norell}}, 2006
 |}
 ==Bibliografia==
 <small>
 Ksepka, D.T & Norell, M.A. (2006). "Erketu ellisoni, a long-necked sauropod from Bor Guvé (Dornogov Aimag, Mongolia)" American Museum Novitates, 3508, 1-16