Erlikosaurus - Historia wersji

Paweł o 09:58, 27 gru 2023

2023-12-27T09:58:34Z

Paweł: grafiki

2023-07-16T14:33:22Z

grafiki

Dino o 17:31, 19 sty 2019

2019-01-19T17:31:42Z

Dino o 17:30, 19 sty 2019

2019-01-19T17:30:53Z

Dino o 17:28, 19 sty 2019

2019-01-19T17:28:28Z

Adrian Sztuba o 16:14, 18 sty 2019

2019-01-18T16:14:12Z

Kamil Kamiński: /* Budowa i paleobiologia */

2019-01-17T08:27:14Z

‎Budowa i paleobiologia

Adrian Sztuba o 22:41, 16 sty 2019

2019-01-16T22:41:18Z

Adrian Sztuba o 22:36, 16 sty 2019

2019-01-16T22:36:56Z

Adrian Sztuba: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Erlikosaurus''}} {{Opis |Autor = Dominik Mentelski |Korekta = Adrian Sztuba |nazwa = ''Erlik..."

2019-01-16T22:33:47Z

Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Erlikosaurus''}} {{Opis |Autor = Dominik Mentelski |Korekta = Adrian Sztuba |nazwa = ''Erlik..."

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Erlikosaurus''}}
{{Opis
|Autor = [[Dominik Mentelski]]
|Korekta = [[Adrian Sztuba]]
|nazwa = ''Erlikosaurus'' (erlikozaur)
|długość =
|wysokość =
|masa =
|dieta = roślinożerny/wszystkożerny
|miejsce = [[Mongolia]], Bayshin Tsav

([[formacja]] [[Bayan Shireh]])

|czas = {{Występowanie|100|90}}
ok. 100 - 90 [[Ma]] 
[[późna kreda]] ( [[cenoman]] - [[turon]])
|systematyka =
[[Dinosauria]]

[[Theropoda]]

[[Tetanurae]]

[[Coelurosauria]]

[[Therizinosauria]]

[[Therizinosauroidea]]

[[Therizinosauridae]]
|grafika = Erlikosaurus feathered.jpg
|podpis = Rekonstrukcja. Autor: Arthur Weasley [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Erlikosaurus_feathered.jpg]
|mapa =
<display_points type="terrain" zoom=3>
43.1° N, 107.5° E~Mongolia, Formacja Baishin Tsav
</display_points>
}}
==Wstęp==
''Erlikosaurus'' to dinozaur z fascynującej rodziny [[Therizinosauridae]], żyjący w późnej kredzie, około 90 milionów lat temu.

==Etymologia==
Nazwa rodzajowa w wolnym tłumaczeniu oznacza "jaszczur Erlika". Odnosi się do Erlika - lamajskiego ducha, władcy umarłych. Nazwa gatunkowa honoruje R.C. Andrewsa.

==Materiał kopalny==
[[Plik: Erlikosaurus skull and foot.jpg|300px|thumb|right|Czaszka i stopa ''Erlikosaurus''. Autorzy zdjęcia: Barsbold i Perle.]]
Holotyp - GIN 100/111 - to prawie kompletna czaszka, żuchwa, kręgi szyjne, lewa kość ramienna i kości stóp. Znaleziono go w 1972 roku, w Bayshin Tsav (południowo - wschodnia [[Mongolia]]), w skałach formacji [[Bayan Shireh]].

Currie donosił (Currie, 2005) o odkryciu kości terizinozaura podobnego do ''Erlikosaurus'', które zostały znalezione w Albercie ([[Kanada]]). Niestety są to bardzo niekompletne okazy (okaz TMP 79.15.1 - pazur, okaz CMN 12349 - kość czołowa) i nie ma nawet pewności, czy rzeczywiście są to kości terizinozaura.

==Budowa i paleobiologia==
Skamieniałości erlikozaura są niekompletne, dlatego trudno oszacować jego rozmiar. Gregory S. Paul oszacował jego długość na 4,5 m, a masę na 500 kg (Paul, 2010); [[Michael Mortimer]] na stronie Theropod Database oszacował długość na 3,4 m i masę na 275 kg; Lautenschlager i in. (2012) oszacowali masę na 150-250 kg.

Erlikozaur miał wydłużoną czaszkę z długimi nozdrzami. Przód żuchwy jest wygięty do dołu. Jak inne terizinozaury był on wszystkożerny, lub roślinożerny. Przemawia za tym obecność keratynowego dzioba na przodzie pyska. Nie znaleziono bezpośrednich dowodów na to, że erlikozaur miał go, lecz wskazuje na to kilka cech budowy jego czaszki. W przedniej części szczęk nie miał on zębów. Za to na kości przedszczękowej, szczękowej i zębowej obecne są niewielkie otwory, którymi za życia mogły przechodzić nerwy i naczynia zaopatrujące pochwę rogową. Za roślinożernością przemawia także mała siła ugryzienia (od 43-65 N z przodu szczęk do 90–134 N przy ostatnim zębie) i niewielki kąt rozwarcia szczęk (ok. 49°).
Zęby nie są obecne na kości przedszczękowej oraz na przedniej części kości szczękowej i zębowej. Zęby kości szczękowej są jednakowe (homodontyczne), o lancelowatym kształcie. Na kości szczękowej obecne są 24 zębodoły. Zęby kości zębowej były zróżnicowane (heterodontyczne). Te z przodu były długie i stożkowate, dalsze zaś były krótsze, ciaśniej upakowane i miały lancelowaty kształt. W kości zębowej jest 31 zębodołów.

Badania endokastu dowodzą, że erlikozaur miał stosunkowo dobry węch. Może to oznaczać, że terizinozaury "odziedziczyły" go po przodkach, lub był on przydatny podczas poszukiwania pożywienia. W kredzie liczne stały się rośliny kwiatowe, które zapewne wytwarzały wyraźny zapach. Terizinozaury mogły więc rozróżniać je spośród innych roślin po zapachu. Oprócz tego erlikozaur posiadał dobry słuch i zmysł równowagi. Jego wzrok był za to prawdopodobnie gorszy.

Nie znaleziono kości jego dłoni, lecz prawdopodobnie był wyposażony w długie, ostre pazury, tak jak inne terizinozaury.

==Taksonomia==
W 1980 r. ten dinozaur otrzymał nazwę ''Erlikosaurus''. Rok później Perle nazwał go ponownie jako ''Erlicosaurus''. [[ICZN]] uznaje jednak, że pierwotna nazwa jest prawidłowa.

Niektórzy paleontolodzy postulują, że inny terizinozaur - ''[[Enigmosaurus]]'' - jest młodszym synonimem ''Erlikosaurus.'' Oba dinozaury zostały znalezione w tym samym miejscu, a ich materiał kopalny nie pokrywa się. Barsbold i Perle twierdzą jednak, że nie mogą być one synonimami, ponieważ miednica ''[[Enigmosaurus]]'' znacznie różni się od miednicy ''[[Segnosaurus]]''. Z kolei ''[[Segnosaurus]]'' jest zbyt podobny do ''Erlikosaurus'', by ten miał tak różną od niego miednicę, jak ''[[Enigmosaurus]]''. Oczywiście bez większej ilości skamieniałości nie da się stwierdzić, czy ''[[Enigmosaurus]]'' rzeczywiście jest synonimem ''Erlikosaurus''.

==Systematyka==
''Erlikosaurus'' należy do [[Therizinosauria]], konkretnie do [[Therizinosauridae]].
Zob. też [[Therizinosauria#Kladogramy]].

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
| {{V|''Erlikosaurus''}}
| {{Kpt|[[Rinchen Barsbold|Barsbold]] i [[Altangerel Perle|Perle]]}}, [[1980]]
|-
|= ''[[Erlicosaurus]]''
| {{Kpt|[[Altangerel Perle|Perle]]}}, [[1981]]
|-
|??= ''[[Enigmosaurus]]''
| {{Kpt|[[Rinchen Barsbold|Barsbold]] i [[Altangerel Perle|Perle]]}}, [[1983]]
|-
| {{V|''E. andrewsi''}}
| {{Kpt|[[Rinchen Barsbold|Barsbold]] i [[Altangerel Perle|Perle]]}}, [[1980]]
|-
|= ''[[Erlicosaurus andrewsi]]''
| {{Kpt|[[Altangerel Perle|Perle]]}}, [[1981]]
|-
|??= ''[[Enigmosaurus]]''
| {{Kpt|[[Rinchen Barsbold|Barsbold]] i [[Altangerel Perle|Perle]]}}, [[1983]]
|}

==Bibliografia==
 Barsbold, R., Perle, A. (1980). "Segnosauria, a new infraorder of carnivorous dinosaurs". Acta Palaeontologica Polonica. 25 (2): 187–195

Perle. A. (1981). (1981). "Noviy segnozavrid iz verchnego mela Mongolii". Trudy-Sovmestnaya Sovetsko-Mongol'skaya Paleontologicheskaya Ekspeditsiya. 15: 50–59.

Lautenschlager, S., Rayfield, E.J., Perle, A., Zanno, L.E., Witmer, L.M. (2012). "The Endocranial Anatomy of Therizinosauria and Its Implications for Sensory and Cognitive Function". PLoS ONE. 7 (12): e52289. [[doi:10.1371/journal.pone.0052289]]

Lautenschlager, S. (2013). "Cranial myology and bite force performance of Erlikosaurus andrewsi: a novel approach for digital muscle reconstructions". Journal of Anatomy 222(2) [[doi: 10.1111/joa.12000]]

Witmer, L.M., Perle, A., Zanno, L.E., Rayfield, E.J (2015)."Cranial anatomy of Erlikosaurus andrewsi (Dinosauria, Therizinosauria): new insights based on digital reconstruction" Journal of Vertebrate Paleontology [[doi:10.1080/02724634.2014.874529]]

Paul, G. S. (2010). "The Princeton Field Guide to Dinosaur: Second Edition"

Currie, P.J., Bundgoard, E. (2005). "Dinosaur Provincial Park: A Spectacular Ancient Ecosystem Revealed"

The Theropod Database [http://theropoddatabase.com/Therizinosauroidea.htm]


[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Theropoda]]
[[Kategoria:Tetanurae]]
[[Kategoria:Coelurosauria]]
[[Kategoria:Therizinosauria]]
[[Kategoria:Azja]]
[[Kategoria:Mongolia]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Kreda]]
[[Kategoria:Cenoman]]
[[Kategoria:Turon]]

@@ Linia 4: / Linia 4: @@
   |Korekta                =
   |nazwa                  = ''Erlikosaurus'' (erlikozaur)
-  |długość                = 3,55 m <ref name="Molina-Larramendi">Molina-Pérez, R. & Larramendi, A. (2019). "Dinosaur Facts and Figures: The Theropods and Other Dinosauriformes". wyd. Princeton University Press. </ref>
+  |długość                = ok. 3,6 m <ref name="Molina-Larramendi">Molina-Pérez, R. & Larramendi, A. (2019). "Dinosaur Facts and Figures: The Theropods and Other Dinosauriformes". wyd. Princeton University Press. </ref>
-  |wysokość               =
+  |wysokość               = ok. 1,3 m (w biodrach) <ref name="Molina-Larramendi"></ref>
-  |masa                   = 280 kg <ref name="Molina-Larramendi">Molina-Pérez, R. & Larramendi, A. (2019). "Dinosaur Facts and Figures: The Theropods and Other Dinosauriformes". wyd. Princeton University Press. </ref>
+  |masa                   = 280 kg <ref name="Molina-Larramendi"></ref>
   |dieta                  = roślinożerny/wszystkożerny
   |miejsce                = [[Mongolia]] - Bayshin Tsav
 <small>([[formacja]] [[Bayan Shireh]])</small>
-|czas                   = {{Występowanie|96|89}}
+|czas                   = {{Występowanie|96|90}}
-ok. 96-89 [[Ma]] <ref>Kurumada, Y., Aoki, S., Aoki, K., Kato, D., Saneyoshi, M., Tsogtbaatar, K., ... & Ishigaki, S. (2020). "Calcite U–Pb age of the Cretaceous vertebrate‐bearing Bayn Shire Formation in the Eastern Gobi Desert of Mongolia: Usefulness of caliche for age determination". Terra Nova, 32(4), 246-252.</ref><br>
+ok. 96-90 [[Ma]] <ref>Kurumada, Y., Aoki, S., Aoki, K., Kato, D., Saneyoshi, M., Tsogtbaatar, K., ... & Ishigaki, S. (2020). "Calcite U–Pb age of the Cretaceous vertebrate‐bearing Bayn Shire Formation in the Eastern Gobi Desert of Mongolia: Usefulness of caliche for age determination". Terra Nova, 32(4), 246-252.</ref><br>
 <small>[[późna kreda]] ( [[cenoman]] - [[turon]])</small>
   |systematyka            =
@@ Linia 110: / Linia 110: @@
 [[Kategoria:Dinosauria]]
 [[Kategoria:Theropoda]]
 [[Kategoria:Tetanurae]]

@@ Linia 4: / Linia 4: @@
   |Korekta                =
   |nazwa                  = ''Erlikosaurus'' (erlikozaur)
-  |długość                = ok. 3,5 - 4,5 m
+  |długość                = 3,55 m <ref name="Molina-Larramendi">Molina-Pérez, R. & Larramendi, A. (2019). "Dinosaur Facts and Figures: The Theropods and Other Dinosauriformes". wyd. Princeton University Press. </ref>
   |wysokość               =
-  |masa                   =
+  |masa                   = 280 kg <ref name="Molina-Larramendi">Molina-Pérez, R. & Larramendi, A. (2019). "Dinosaur Facts and Figures: The Theropods and Other Dinosauriformes". wyd. Princeton University Press. </ref>
   |dieta                  = roślinożerny/wszystkożerny
-  |miejsce                = [[Mongolia]]<br>
+  |miejsce                = [[Mongolia]] - Bayshin Tsav
-<small>Bayshin Tsav ([[formacja]] [[Bayan Shireh]])</small>
+<small>([[formacja]] [[Bayan Shireh]])</small>
-|czas                   = {{Występowanie|100|90}}
+|czas                   = {{Występowanie|96|89}}
-ok. 100 - 90  [[Ma]]<br>
+ok. 96-89 [[Ma]] <ref>Kurumada, Y., Aoki, S., Aoki, K., Kato, D., Saneyoshi, M., Tsogtbaatar, K., ... & Ishigaki, S. (2020). "Calcite U–Pb age of the Cretaceous vertebrate‐bearing Bayn Shire Formation in the Eastern Gobi Desert of Mongolia: Usefulness of caliche for age determination". Terra Nova, 32(4), 246-252.</ref><br>
 <small>[[późna kreda]] ( [[cenoman]] - [[turon]])</small>
   |systematyka            =
 [[Dinosauria]]
 [[Theropoda]]
@@ Linia 29: / Linia 31: @@
 |PorównanieGrupa       = Therizinosauria
 |PorównanieDługość     = 4.5
-|grafika                = Erlikosaurus feathered.jpg
+|grafika                = Erlikosaurus Restoration.png
-|podpis                 = Rekonstrukcja. Autor: Arthur Weasley [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Erlikosaurus_feathered.jpg]
+|podpis                 = Rekonstrukcja. Autor: PaleoNeolitic [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Erlikosaurus_Restoration.png]
 |mapa                   =
 <display_points type="terrain" zoom=3>
@@ Linia 43: / Linia 45: @@
 ==Materiał kopalny==
-[[Plik: Erlikosaurus skull and foot.jpg|300px|thumb|right|Czaszka i stopa ''Erlikosaurus''. Autorzy zdjęcia: Barsbold i Perle. [https://www.app.pan.pl/article/item/app25-187.html] ]]
+[[Plik:Erlikosaurus Skeleton Reconstruction.jpg|thumb|Sylwetka ''Erlikosaurus'' wraz z zaznaczono na biało odnalezionymi kośćmi. Autor: PaleoNeolitic [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Erlikosaurus_Skeleton_Reconstruction.jpg]]]
-[[Holotyp]] - GIN 100/111 - to prawie kompletna czaszka, żuchwa, kręgi szyjne, lewa kość ramienna i kości stóp. Znaleziono go w 1972 roku, w  Bayshin Tsav (południowo-wschodnia [[Mongolia]]), w skałach [[formacja|formacji]] [[Bayan Shireh]].
+[[Holotyp]] - GIN 100/111 - to prawie kompletna czaszka, żuchwa, kręgi szyjne, lewa kość ramienna i kości stóp. Znaleziono go w 1972 roku, w Bayshin Tsav (południowo-wschodnia [[Mongolia]]), w skałach [[formacja|formacji]] [[Bayan Shireh]].
 [[Currie]] donosił o odkryciu kości terizinozaura podobnego do ''Erlikosaurus'', które zostały znalezione w Albercie ([[Kanada]]; Currie, 2005). Niestety są to bardzo niekompletne okazy (okaz TMP 79.15.1 - pazur, okaz CMN 12349 - kość czołowa) i nie ma nawet pewności, czy rzeczywiście są to kości [[Therizinosauria|terizinozaura]].
 ==Budowa i paleobiologia==
 Skamieniałości erlikozaura są niekompletne, dlatego trudno oszacować jego rozmiar. Gregory S. Paul ocenił jego długość na 4,5 m, a masę na 500 kg (Paul, 2010); [[Michael Mortimer]] na stronie Theropod Database oszacował długość na 3,4 m i masę na 275 kg; Lautenschlager i in. (2012) obliczyli masę na 150-250 kg.
@@ Linia 104: / Linia 107: @@
 The Theropod Database [http://theropoddatabase.com/Therizinosauroidea.htm]
-</small>
+<references/></small>
 [[Kategoria:Dinosauria]]

@@ Linia 37: / Linia 37: @@
 }}
 ==Wstęp==
-''Erlikosaurus'' to dinozaur z fascynującej rodziny [[Therizinosauridae]], żyjący w późnej kredzie, około 90 milionów lat temu.
+''Erlikosaurus'' to dinozaur z [[rodzina|rodziny]] [[Therizinosauridae]], żyjący w [[późna kreda|późnej kredzie]], około 90 milionów lat temu.
 ==Etymologia==
@@ Linia 44: / Linia 44: @@
 ==Materiał kopalny==
 [[Plik: Erlikosaurus skull and foot.jpg|300px|thumb|right|Czaszka i stopa ''Erlikosaurus''. Autorzy zdjęcia: Barsbold i Perle. [https://www.app.pan.pl/article/item/app25-187.html] ]]
-Holotyp - GIN 100/111 - to prawie kompletna czaszka, żuchwa, kręgi szyjne, lewa kość ramienna i kości stóp. Znaleziono go w 1972 roku, w  Bayshin Tsav (południowo - wschodnia [[Mongolia]]), w skałach formacji [[Bayan Shireh]].
+[[Holotyp]] - GIN 100/111 - to prawie kompletna czaszka, żuchwa, kręgi szyjne, lewa kość ramienna i kości stóp. Znaleziono go w 1972 roku, w  Bayshin Tsav (południowo-wschodnia [[Mongolia]]), w skałach [[formacja|formacji]] [[Bayan Shireh]].
-Currie donosił (Currie, 2005) o odkryciu kości terizinozaura podobnego do ''Erlikosaurus'', które zostały znalezione w Albercie ([[Kanada]]). Niestety są to bardzo niekompletne okazy (okaz TMP 79.15.1 - pazur, okaz CMN 12349 - kość czołowa) i nie ma nawet pewności, czy rzeczywiście są to kości terizinozaura.
+[[Currie]] donosił o odkryciu kości terizinozaura podobnego do ''Erlikosaurus'', które zostały znalezione w Albercie ([[Kanada]]; Currie, 2005). Niestety są to bardzo niekompletne okazy (okaz TMP 79.15.1 - pazur, okaz CMN 12349 - kość czołowa) i nie ma nawet pewności, czy rzeczywiście są to kości [[Therizinosauria|terizinozaura]].
 ==Budowa i paleobiologia==
 Skamieniałości erlikozaura są niekompletne, dlatego trudno oszacować jego rozmiar. Gregory S. Paul ocenił jego długość na 4,5 m, a masę na 500 kg (Paul, 2010); [[Michael Mortimer]] na stronie Theropod Database oszacował długość na 3,4 m i masę na 275 kg; Lautenschlager i in. (2012) obliczyli masę na 150-250 kg.
-Erlikozaur miał wydłużoną czaszkę z długimi nozdrzami. Przód żuchwy był wygięty do dołu. Jak inne terizinozaury był on wszystkożerny lub roślinożerny. Przemawia za tym to, że prawdopodobnie posiadał keratynowy dziób z przodu pyska. Nie znaleziono bezpośrednich dowodów na to, że erlikozaur go miał, lecz wskazuje na to kilka cech budowy jego czaszki. W przedniej części szczęk nie miał on zębów. Ponadto na kości przedszczękowej, szczękowej i zębowej obecne są niewielkie otwory, którymi za życia mogły przechodzić nerwy i naczynia zaopatrujące pochwę rogową. Za roślinożernością przemawia także mała siła ugryzienia (od 43-65 N z przodu szczęk do 90–134 N przy ostatnim zębie) i niewielki kąt rozwarcia szczęk (ok. 49°).
+Erlikozaur miał wydłużoną czaszkę z długimi nozdrzami. Przód żuchwy był wygięty do dołu. Podobnie jak inne terizinozaury, był on wszystko- lub roślinożerny. Przemawia za tym to, że prawdopodobnie posiadał dziób zbudowany z keratyny na przedzie pyska. Nie znaleziono bezpośrednich dowodów na jego obecność, lecz wskazuje na to kilka cech budowy jego czaszki, np. brak zębów w przedniej części szczęk. Ponadto na kości przedszczękowej, szczękowej i zębowej obecne są niewielkie otwory, którymi za życia mogły przechodzić nerwy i naczynia zaopatrujące pochwę rogową. Za roślinożernością przemawia także mała szacowana siła ugryzienia (od 43-65 N z przodu szczęk do 90–134 N przy ostatnim zębie) i niewielki kąt rozwarcia szczęk (ok. 49°).
 Zęby nie były obecne na kości przedszczękowej oraz na przedniej części kości szczękowej i zębowej. Zęby kości szczękowej były jednakowe (homodontyczne), o lancetowatym kształcie. Na kości szczękowej obecne są 24 zębodoły. Zęby kości zębowej były zróżnicowane (heterodontyczne). Te z przodu były długie i stożkowate, dalsze zaś były krótsze, ciaśniej upakowane i miały lancetowaty kształt. W kości zębowej jest 31 zębodołów.
@@ Linia 61: / Linia 61: @@
 W 1980 r. ten dinozaur otrzymał nazwę ''Erlikosaurus''. Rok później Perle nazwał go ponownie jako ''Erlicosaurus''. [[ICZN]] uznaje jednak, że pierwotna nazwa jest prawidłowa.
-Niektórzy paleontolodzy postulują, że inny terizinozaur - ''[[Enigmosaurus]]'' - jest młodszym synonimem ''Erlikosaurus.'' Oba dinozaury zostały znalezione w tym samym miejscu, a ich materiał kopalny nie pokrywa się. Barsbold i Perle twierdzą jednak, że nie mogą być one synonimami, ponieważ miednica ''[[Enigmosaurus]]'' znacznie różni się od miednicy ''[[Segnosaurus]]''. Z kolei ''[[Segnosaurus]]'' jest zbyt podobny do ''Erlikosaurus'', by ten miał tak różną od niego miednicę, jak ''[[Enigmosaurus]]''. Oczywiście bez większej ilości skamieniałości nie da się stwierdzić, czy ''[[Enigmosaurus]]'' rzeczywiście jest synonimem ''Erlikosaurus''.
+Niektórzy paleontolodzy postulują, że inny terizinozaur - ''[[Enigmosaurus]]'' - jest młodszym synonimem ''Erlikosaurus.'' Oba dinozaury zostały znalezione w tym samym miejscu, a ich materiał kopalny nie pokrywa się. Barsbold i Perle twierdzą jednak, że nie mogą być one synonimami, ponieważ miednica ''[[Enigmosaurus]]'' znacznie różni się od miednicy ''[[Segnosaurus]]''., który to z kolei jest zbyt podobny do ''Erlikosaurus'', by ten miał tak odmienną od niego miednicę. Oczywiście bez większej ilości skamieniałości nie da się stwierdzić, czy ''[[Enigmosaurus]]'' rzeczywiście jest synonimem ''Erlikosaurus''.
 ==Systematyka==

@@ Linia 49: / Linia 49: @@
 ==Budowa i paleobiologia==
-Skamieniałości erlikozaura są niekompletne, dlatego trudno oszacować jego rozmiar. Gregory S. Paul oszacował jego długość na 4,5 m, a masę na 500 kg (Paul, 2010); [[Michael Mortimer]] na stronie Theropod Database oszacował długość na 3,4 m i masę na 275 kg; Lautenschlager i in. (2012) oszacowali masę na 150-250 kg.
+Skamieniałości erlikozaura są niekompletne, dlatego trudno oszacować jego rozmiar. Gregory S. Paul ocenił jego długość na 4,5 m, a masę na 500 kg (Paul, 2010); [[Michael Mortimer]] na stronie Theropod Database oszacował długość na 3,4 m i masę na 275 kg; Lautenschlager i in. (2012) obliczyli masę na 150-250 kg.
-Erlikozaur miał wydłużoną czaszkę z długimi nozdrzami. Przód żuchwy jest wygięty do dołu. Jak inne terizinozaury był on wszystkożerny, lub roślinożerny. Przemawia za tym to, że prawdopodobnie posiadał keratynowy dziób z przodu pyska. Nie znaleziono bezpośrednich dowodów na to, że erlikozaur miał go, lecz wskazuje na to kilka cech budowy jego czaszki. W przedniej części szczęk nie miał on zębów. Ponadto na kości przedszczękowej, szczękowej i zębowej obecne są niewielkie otwory, którymi za życia mogły przechodzić nerwy i naczynia zaopatrujące pochwę rogową. Za roślinożernością przemawia także mała siła ugryzienia (od 43-65 N z przodu szczęk do 90–134 N przy ostatnim zębie) i niewielki kąt rozwarcia szczęk (ok. 49°).
+Erlikozaur miał wydłużoną czaszkę z długimi nozdrzami. Przód żuchwy był wygięty do dołu. Jak inne terizinozaury był on wszystkożerny lub roślinożerny. Przemawia za tym to, że prawdopodobnie posiadał keratynowy dziób z przodu pyska. Nie znaleziono bezpośrednich dowodów na to, że erlikozaur go miał, lecz wskazuje na to kilka cech budowy jego czaszki. W przedniej części szczęk nie miał on zębów. Ponadto na kości przedszczękowej, szczękowej i zębowej obecne są niewielkie otwory, którymi za życia mogły przechodzić nerwy i naczynia zaopatrujące pochwę rogową. Za roślinożernością przemawia także mała siła ugryzienia (od 43-65 N z przodu szczęk do 90–134 N przy ostatnim zębie) i niewielki kąt rozwarcia szczęk (ok. 49°).
-Zęby nie są obecne na kości przedszczękowej oraz na przedniej części kości szczękowej i zębowej. Zęby kości szczękowej są jednakowe (homodontyczne), o lancetowatym kształcie. Na kości szczękowej obecne są 24 zębodoły. Zęby kości zębowej były zróżnicowane (heterodontyczne). Te z przodu były długie i stożkowate, dalsze zaś były krótsze, ciaśniej upakowane i miały lancetowaty kształt. W kości zębowej jest 31 zębodołów.
+Zęby nie były obecne na kości przedszczękowej oraz na przedniej części kości szczękowej i zębowej. Zęby kości szczękowej były jednakowe (homodontyczne), o lancetowatym kształcie. Na kości szczękowej obecne są 24 zębodoły. Zęby kości zębowej były zróżnicowane (heterodontyczne). Te z przodu były długie i stożkowate, dalsze zaś były krótsze, ciaśniej upakowane i miały lancetowaty kształt. W kości zębowej jest 31 zębodołów.
-Badania endokastu dowodzą, że erlikozaur miał stosunkowo dobry węch. Może to oznaczać, że terizinozaury "odziedziczyły" go po przodkach, lub był on przydatny podczas poszukiwania pożywienia. W kredzie liczne stały się rośliny kwiatowe, które zapewne wytwarzały wyraźny zapach. Terizinozaury mogły więc rozróżniać je spośród innych roślin po zapachu. Oprócz tego erlikozaur posiadał dobry słuch i zmysł równowagi. Jego wzrok był za to prawdopodobnie gorszy.
+Badania puszki mózgowej dowodzą, że erlikozaur miał stosunkowo dobry węch. Może to oznaczać, że terizinozaury "odziedziczyły" go po przodkach, lub był on przydatny podczas poszukiwania pożywienia. W kredzie liczne stały się rośliny kwiatowe, które zapewne wytwarzały wyraźny zapach. Terizinozaury mogły więc rozróżniać je spośród innych roślin po zapachu. Oprócz tego erlikozaur posiadał dobry słuch i zmysł równowagi. Jego wzrok był za to prawdopodobnie gorszy.
 Nie znaleziono kości jego dłoni, lecz prawdopodobnie był wyposażony w  długie, ostre pazury, tak jak inne terizinozaury.
 ==Taksonomia==

@@ Linia 51: / Linia 51: @@
 Skamieniałości erlikozaura są niekompletne, dlatego trudno oszacować jego rozmiar. Gregory S. Paul oszacował jego długość na 4,5 m, a masę na 500 kg (Paul, 2010); [[Michael Mortimer]] na stronie Theropod Database oszacował długość na 3,4 m i masę na 275 kg; Lautenschlager i in. (2012) oszacowali masę na 150-250 kg.
-Erlikozaur miał wydłużoną czaszkę z długimi nozdrzami. Przód żuchwy jest wygięty do dołu. Jak inne terizinozaury był on wszystkożerny, lub roślinożerny. Przemawia za tym to, że prawdopodobnie posiadał keratynowy dziób na przodzie pyska. Nie znaleziono bezpośrednich dowodów na to, że erlikozaur miał go, lecz wskazuje na to kilka cech budowy jego czaszki. W przedniej części szczęk nie miał on zębów. Za to na kości przedszczękowej, szczękowej i zębowej obecne są niewielkie otwory, którymi za życia mogły przechodzić nerwy i naczynia zaopatrujące pochwę rogową. Za roślinożernością przemawia także mała siła ugryzienia (od 43-65 N z przodu szczęk do 90–134 N przy ostatnim zębie) i niewielki kąt rozwarcia szczęk (ok. 49°).
+Erlikozaur miał wydłużoną czaszkę z długimi nozdrzami. Przód żuchwy jest wygięty do dołu. Jak inne terizinozaury był on wszystkożerny, lub roślinożerny. Przemawia za tym to, że prawdopodobnie posiadał keratynowy dziób z przodu pyska. Nie znaleziono bezpośrednich dowodów na to, że erlikozaur miał go, lecz wskazuje na to kilka cech budowy jego czaszki. W przedniej części szczęk nie miał on zębów. Ponadto na kości przedszczękowej, szczękowej i zębowej obecne są niewielkie otwory, którymi za życia mogły przechodzić nerwy i naczynia zaopatrujące pochwę rogową. Za roślinożernością przemawia także mała siła ugryzienia (od 43-65 N z przodu szczęk do 90–134 N przy ostatnim zębie) i niewielki kąt rozwarcia szczęk (ok. 49°).
-Zęby nie są obecne na kości przedszczękowej oraz na przedniej części kości szczękowej i zębowej. Zęby kości szczękowej są jednakowe (homodontyczne), o lancelowatym kształcie. Na kości szczękowej obecne są 24 zębodoły. Zęby kości zębowej były zróżnicowane (heterodontyczne). Te z przodu były długie i stożkowate, dalsze zaś były krótsze, ciaśniej upakowane i miały lancelowaty kształt. W kości zębowej jest 31 zębodołów.
+Zęby nie są obecne na kości przedszczękowej oraz na przedniej części kości szczękowej i zębowej. Zęby kości szczękowej są jednakowe (homodontyczne), o lancetowatym kształcie. Na kości szczękowej obecne są 24 zębodoły. Zęby kości zębowej były zróżnicowane (heterodontyczne). Te z przodu były długie i stożkowate, dalsze zaś były krótsze, ciaśniej upakowane i miały lancetowaty kształt. W kości zębowej jest 31 zębodołów.
 Badania endokastu dowodzą, że erlikozaur miał stosunkowo dobry węch. Może to oznaczać, że terizinozaury "odziedziczyły" go po przodkach, lub był on przydatny podczas poszukiwania pożywienia. W kredzie liczne stały się rośliny kwiatowe, które zapewne wytwarzały wyraźny zapach. Terizinozaury mogły więc rozróżniać je spośród innych roślin po zapachu. Oprócz tego erlikozaur posiadał dobry słuch i zmysł równowagi. Jego wzrok był za to prawdopodobnie gorszy.

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{DISPLAYTITLE:''Erlikosaurus''}}
 {{Opis
-  |Autor                  = [[Dominik Mentelski]]
+  |Autor                  = [[Adrian Sztuba]], [[Dominik Mentelski]]
-  |Korekta                = [[Adrian Sztuba]]
+  |Korekta                =
   |nazwa                  = ''Erlikosaurus'' (erlikozaur)
   |długość                =
@@ Linia 43: / Linia 43: @@
 ==Materiał kopalny==
-[[Plik: Erlikosaurus skull and foot.jpg|300px|thumb|right|Czaszka i stopa ''Erlikosaurus''. Autorzy zdjęcia: Barsbold i Perle.]]
+[[Plik: Erlikosaurus skull and foot.jpg|300px|thumb|right|Czaszka i stopa ''Erlikosaurus''. Autorzy zdjęcia: Barsbold i Perle. [https://www.app.pan.pl/article/item/app25-187.html] ]]
 Holotyp - GIN 100/111 - to prawie kompletna czaszka, żuchwa, kręgi szyjne, lewa kość ramienna i kości stóp. Znaleziono go w 1972 roku, w  Bayshin Tsav (południowo - wschodnia [[Mongolia]]), w skałach formacji [[Bayan Shireh]].
@@ Linia 91: / Linia 91: @@
 <small> Barsbold, R., Perle, A. (1980). "Segnosauria, a new infraorder of carnivorous dinosaurs". Acta Palaeontologica Polonica. 25 (2): 187–195
-Perle. A. (1981). (1981). "Noviy segnozavrid iz verchnego mela Mongolii". Trudy-Sovmestnaya Sovetsko-Mongol'skaya Paleontologicheskaya Ekspeditsiya. 15: 50–59.
+Perle. A. (1981). "Noviy segnozavrid iz verchnego mela Mongolii". Trudy-Sovmestnaya Sovetsko-Mongol'skaya Paleontologicheskaya Ekspeditsiya. 15: 50–59.
 Lautenschlager, S., Rayfield, E.J., Perle, A., Zanno, L.E., Witmer, L.M. (2012). "The Endocranial Anatomy of Therizinosauria and Its Implications for Sensory and Cognitive Function". PLoS ONE. 7 (12): e52289. [[doi:10.1371/journal.pone.0052289]]
-Lautenschlager, S. (2013). "Cranial myology and bite force performance of Erlikosaurus andrewsi: a novel approach for digital muscle reconstructions". Journal of Anatomy 222(2) [[doi: 10.1111/joa.12000]]
+Lautenschlager, S. (2013). "Cranial myology and bite force performance of ''Erlikosaurus andrewsi'': a novel approach for digital muscle reconstructions". Journal of Anatomy 222(2) [[doi: 10.1111/joa.12000]]
-Witmer, L.M., Perle, A., Zanno, L.E., Rayfield, E.J (2015)."Cranial anatomy of Erlikosaurus andrewsi (Dinosauria, Therizinosauria): new insights based on digital reconstruction" Journal of Vertebrate Paleontology [[doi:10.1080/02724634.2014.874529]]
+Witmer, L.M., Perle, A., Zanno, L.E., Rayfield, E.J (2015)."Cranial anatomy of ''Erlikosaurus andrewsi'' (Dinosauria, Therizinosauria): new insights based on digital reconstruction" Journal of Vertebrate Paleontology [[doi:10.1080/02724634.2014.874529]]
 Paul, G. S. (2010). "The Princeton Field Guide to Dinosaur: Second Edition"