Guanlong - Historia wersji

Paweł o 08:29, 20 lip 2024

2024-07-20T08:29:07Z

Kamil Kamiński o 19:15, 19 lip 2024

2024-07-19T19:15:30Z

Taurovenator: /* Budowa i paleobiologia */

2024-07-19T12:54:57Z

‎Budowa i paleobiologia

Taurovenator: /* Budowa i paleobiologia */

2024-07-19T12:54:25Z

‎Budowa i paleobiologia

Taurovenator: /* Budowa i paleobiologia */

2024-07-19T12:14:39Z

‎Budowa i paleobiologia

Taurovenator o 12:14, 19 lip 2024

2024-07-19T12:14:22Z

Taurovenator o 15:23, 16 cze 2024

2024-06-16T15:23:26Z

Kamil Kamiński o 19:13, 8 maj 2024

2024-05-08T19:13:17Z

Kamil Kamiński: uzupełnienia, dr. poprawki

2024-05-08T19:12:23Z

uzupełnienia, dr. poprawki

Podgląd zmian

Taurovenator o 21:00, 24 mar 2024

2024-03-24T21:00:58Z

@@ Linia 35: / Linia 35: @@
 |mapa                   =
 }}
 ==Wstęp==
 ''Guanlong'' ("smok w koronie") to prawdopodobnie [[bazalny]] [[tyranozauroid]], którego odkrycie pozwala zrozumieć ewolucję tej grupy, gdyż miał cechy łączącego go z innymi prymitywnymi [[celurozaur]]ami. Epitet gatunkowy (chińskie ''wucai'' - "pięć kolorów") odnosi się do wielokolorowych skał, w których odnaleziono guanlonga.

@@ Linia 45: / Linia 45: @@
 ==Budowa i paleobiologia==
-Do ciekawych cech guanlonga należy duży grzebień kostny, w którym za życia znajdowały się worki powietrzne, służące być może do wydawania dźwięków w czasie godów. Podobna struktura znajdowała się u też u ''[[Proceratosaurus]]''. W przedniej części pyska miał zęby w kształcie litery "D", co jest charakterystyczne dla tyranozauroidów (ale zob. [[Tyrannosauroidea#Czaszka]]). Trójpalczaste kończyny przednie u tego dinozaura były proporcjonalnie znacznie dłuższe od tych, które miały późniejsze formy tej grupy.  Badania dłoni wykazały, że miały one ograniczoną zdolność do chwytania i minimalną  do manipulowania. Były za to zdolne do zadawania ofierze ran pazurami i przebijania jej (Yu I in., 2015).
+Do ciekawych cech guanlonga należy duży grzebień kostny, w którym za życia znajdowały się worki powietrzne, służące być może do wydawania dźwięków w czasie godów. Podobna struktura znajdowała się u też u ''[[Proceratosaurus]]''. W przedniej części pyska miał zęby w kształcie litery "D", co jest charakterystyczne dla tyranozauroidów (ale zob. [[Tyrannosauroidea#Czaszka]]). Trójpalczaste kończyny przednie u tego dinozaura były proporcjonalnie znacznie dłuższe od tych, które miały późniejsze formy tej grupy.  Badania dłoni wykazały, że miały one ograniczoną zdolność do chwytania i minimalną do manipulowania. Były za to zdolne do zadawania ofierze ran pazurami i przebijania jej (Yu I in., 2015).
-Guanlong zapewne polował na małe roślinożerne kręgowce, takie jak [[Yinlong|jinlongi]], mezozoiczne ssaki, czy gady łuskonośne i ryby, od czego wykorzystywały ostre zęby oraz chwytne kończyny przednie. Nie znamy maksymalnego wieku tego teropod, lecz prawdopodobnie dorastał anatomiczne około siódmego roku życia. Skanowanie mikrotomografem wykazało, iż wymiana zębów u tego tyranozauroida zachodziła bardzo podobnie jak u zaawanansowanych [[Tyrannosauridae|tyranozaurydów]], przy czym najbardziej przypominała tą obecną u [[Tarbosaurus|tarbozaura]] (przerwa pomiędzy wymianą zębów na granicy kości przedszczękowej i szczękowej).
+Guanlong zapewne polował na małe roślinożerne kręgowce, takie jak [[Yinlong|jinlongi]], mezozoiczne ssaki, czy gady łuskonośne i ryby, do czego wykorzystywał ostre zęby oraz chwytne kończyny przednie. Nie znamy maksymalnego wieku tego teropod, lecz prawdopodobnie dorastał anatomiczne około siódmego roku życia. Skanowanie mikrotomografem wykazało, iż wymiana zębów u tego tyranozauroida zachodziła bardzo podobnie jak u zaawanansowanych [[Tyrannosauridae|tyranozaurydów]], przy czym najbardziej przypominała tą obecną u [[Tarbosaurus|tarbozaura]] (przerwa pomiędzy wymianą zębów na granicy kości przedszczękowej i szczękowej).
 Szczątki guanlonga zostały znalezione razem z trzema szkieletami roślinożernych [[Ceratosauria|ceratozaurów]] z rodzaju [[Limusaurus]] z czego wszystkie pięć szkieletów położone były jeden na drugim. Niewykluczone, że limuzaury wpadły do błotnistego dołu powstałego w wyniku odciśnięcia się tropu wielkiego zauropoda pokroju ''[[Mamenchisaurus]] sinocanadorum'' na błotnistym terenie. Młody guanlong mógł zostać zwabiony przez woń lub dźwięki wydawane przez umierające limuzaury i podczas pożywienia się nimi sam wpadł w pułapkę. Dorosły tyranozauroid również pojawił się w tym miejscu by zjeść konającego młodocianego osobnika i prawdopodobnie skręcił mu kark (co widać po uszkodzeniu szyjnego odcinka kręgosłupa okazu przypisanego), po czym podzielił jego los.

@@ Linia 49: / Linia 49: @@
 Guanlong zapewne polował na małe roślinożerne kręgowce, takie jak [[Yinlong|jinlongi]], mezozoiczne ssaki, czy gady łuskonośne i ryby, od czego wykorzystywały ostre zęby oraz chwytne kończyny przednie. Nie znamy maksymalnego wieku tego teropod, lecz prawdopodobnie dorastał anatomiczne około siódmego roku życia. Skanowanie mikrotomografem wykazało, iż wymiana zębów u tego tyranozauroida zachodziła bardzo podobnie jak u zaawanansowanych [[Tyrannosauridae|tyranozaurydów]], przy czym najbardziej przypominała tą obecną u [[Tarbosaurus|tarbozaura]] (przerwa pomiędzy wymianą zębów na granicy kości przedszczękowej i szczękowej).
-Znalezione szczątki guanlonga zostały znalezione razem z trzema szkieletami roślinożernych [[Ceratosauria|ceratozaurów]] z rodzaju [[Limusaurus]] z czego wszystkie pięć szkieletów położone były jeden na drugim. Niewykluczone, że limuzaury wpadły do błotnistego dołu powstałego w wyniku odciśnięcia się tropu wielkiego zauropoda pokroju ''[[Mamenchisaurus]] sinocanadorum'' na błotnistym terenie. Młody guanlong mógł zostać zwabiony przez woń lub dźwięki wydawane przez umierające limuzaury i podczas pożywienia się nimi sam wpadł w pułapkę. Dorosły tyranozauroid również pojawił się w tym miejscu by zjeść konającego młodocianego osobnika i prawdopodobnie skręcił mu kark (co widać po uszkodzeniu szyjnego odcinka kręgosłupa okazu przypisanego), po czym podzielił jego los.
+Szczątki guanlonga zostały znalezione razem z trzema szkieletami roślinożernych [[Ceratosauria|ceratozaurów]] z rodzaju [[Limusaurus]] z czego wszystkie pięć szkieletów położone były jeden na drugim. Niewykluczone, że limuzaury wpadły do błotnistego dołu powstałego w wyniku odciśnięcia się tropu wielkiego zauropoda pokroju ''[[Mamenchisaurus]] sinocanadorum'' na błotnistym terenie. Młody guanlong mógł zostać zwabiony przez woń lub dźwięki wydawane przez umierające limuzaury i podczas pożywienia się nimi sam wpadł w pułapkę. Dorosły tyranozauroid również pojawił się w tym miejscu by zjeść konającego młodocianego osobnika i prawdopodobnie skręcił mu kark (co widać po uszkodzeniu szyjnego odcinka kręgosłupa okazu przypisanego), po czym podzielił jego los.
 ==Filogeneza, ''Guanlong'' a ''Monolophosaurus''==

@@ Linia 47: / Linia 47: @@
 Do ciekawych cech guanlonga należy duży grzebień kostny, w którym za życia znajdowały się worki powietrzne, służące być może do wydawania dźwięków w czasie godów. Podobna struktura znajdowała się u też u ''[[Proceratosaurus]]''. W przedniej części pyska miał zęby w kształcie litery "D", co jest charakterystyczne dla tyranozauroidów (ale zob. [[Tyrannosauroidea#Czaszka]]). Trójpalczaste kończyny przednie u tego dinozaura były proporcjonalnie znacznie dłuższe od tych, które miały późniejsze formy tej grupy.  Badania dłoni wykazały, że miały one ograniczoną zdolność do chwytania i minimalną  do manipulowania. Były za to zdolne do zadawania ofierze ran pazurami i przebijania jej (Yu I in., 2015).
-Guanlong zapewne polował na małe roślinożerne kręgowce, takie jak [[Yinlong|jinlongi]], mezozoiczne ssaki, czy gady łuskonośne i ryby, od czego wykorzystywały ostre zęby oraz chwytne kończyny przednie. Skanowanie mikrotomografem wykazało, iż wymiana zębów u tego tyranozauroida zachodziła bardzo podobnie jak u zaawanansowanych [[Tyrannosauridae|tyranozaurydów]], przy czym najbardziej przypominała tą obecną u [[Tarbosaurus|tarbozaura]] (przerwa pomiędzy wymianą zębów na granicy kości przedszczękowej i szczękowej).
+Guanlong zapewne polował na małe roślinożerne kręgowce, takie jak [[Yinlong|jinlongi]], mezozoiczne ssaki, czy gady łuskonośne i ryby, od czego wykorzystywały ostre zęby oraz chwytne kończyny przednie. Nie znamy maksymalnego wieku tego teropod, lecz prawdopodobnie dorastał anatomiczne około siódmego roku życia. Skanowanie mikrotomografem wykazało, iż wymiana zębów u tego tyranozauroida zachodziła bardzo podobnie jak u zaawanansowanych [[Tyrannosauridae|tyranozaurydów]], przy czym najbardziej przypominała tą obecną u [[Tarbosaurus|tarbozaura]] (przerwa pomiędzy wymianą zębów na granicy kości przedszczękowej i szczękowej).
 ==Filogeneza, ''Guanlong'' a ''Monolophosaurus''==

@@ Linia 47: / Linia 47: @@
 Do ciekawych cech guanlonga należy duży grzebień kostny, w którym za życia znajdowały się worki powietrzne, służące być może do wydawania dźwięków w czasie godów. Podobna struktura znajdowała się u też u ''[[Proceratosaurus]]''. W przedniej części pyska miał zęby w kształcie litery "D", co jest charakterystyczne dla tyranozauroidów (ale zob. [[Tyrannosauroidea#Czaszka]]). Trójpalczaste kończyny przednie u tego dinozaura były proporcjonalnie znacznie dłuższe od tych, które miały późniejsze formy tej grupy.  Badania dłoni wykazały, że miały one ograniczoną zdolność do chwytania i minimalną  do manipulowania. Były za to zdolne do zadawania ofierze ran pazurami i przebijania jej (Yu I in., 2015).
-Guanlong zapewne polował na małe roślinożerne kręgowce, takie jak [[Yinlong|jinlongi]], mezozoiczne ssaki, czy gady łuskonośne i ryby, od czego wykorzystywały ostre zęby oraz chwytne kończyny przednie. Skanowanie mikrotomografem wykazało, iż wymiana zębów u tego tyranozauroida zachodziła bardzo podobnie jak u zaawanansowanych [[Tyrannosauroidae|tyranozaurydów]], przy czym najbardziej przypominała tą obecną u [[Tarbosaurus|tarbozaura]] (przerwa pomiędzy wymianą zębów na granicy kości przedszczękowej i szczękowej).
+Guanlong zapewne polował na małe roślinożerne kręgowce, takie jak [[Yinlong|jinlongi]], mezozoiczne ssaki, czy gady łuskonośne i ryby, od czego wykorzystywały ostre zęby oraz chwytne kończyny przednie. Skanowanie mikrotomografem wykazało, iż wymiana zębów u tego tyranozauroida zachodziła bardzo podobnie jak u zaawanansowanych [[Tyrannosauridae|tyranozaurydów]], przy czym najbardziej przypominała tą obecną u [[Tarbosaurus|tarbozaura]] (przerwa pomiędzy wymianą zębów na granicy kości przedszczękowej i szczękowej).
 ==Filogeneza, ''Guanlong'' a ''Monolophosaurus''==

@@ Linia 44: / Linia 44: @@
 [[Plik:Guanlong_wucaii_head.jpg|300px|thumb|right|Rekonstrukcja głowy guanlonga. Autor: Dracontes [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Guanlong_wucaii_head.jpg].]]
-==Budowa==
+==Budowa i paleobiologia==
-Do ciekawych cech guanlonga należy duży grzebień kostny, w którym za życia znajdowały się worki powietrzne, służące być może do wydawania dźwięków w czasie godów. Podobna struktura znajdowała się u też u ''[[Proceratosaurus]]''. W przedniej części pyska miał zęby w kształcie litery "D", co jest charakterystyczne dla tyranozauroidów (ale zob. [[Tyrannosauroidea#Czaszka]]). Przednie trójpalczaste kończyny u tego dinozaura były proporcjonalnie znacznie dłuższe od tych, które miały późniejsze formy tej grupy.  Badania dłoni wykazały, że miały one ograniczoną zdolność do chwytania i minimalną  do manipulowania. Były za to zdolne do zadawania ofierze ran pazurami i przebijania jej (Yu I in., 2015).
+Do ciekawych cech guanlonga należy duży grzebień kostny, w którym za życia znajdowały się worki powietrzne, służące być może do wydawania dźwięków w czasie godów. Podobna struktura znajdowała się u też u ''[[Proceratosaurus]]''. W przedniej części pyska miał zęby w kształcie litery "D", co jest charakterystyczne dla tyranozauroidów (ale zob. [[Tyrannosauroidea#Czaszka]]). Trójpalczaste kończyny przednie u tego dinozaura były proporcjonalnie znacznie dłuższe od tych, które miały późniejsze formy tej grupy.  Badania dłoni wykazały, że miały one ograniczoną zdolność do chwytania i minimalną  do manipulowania. Były za to zdolne do zadawania ofierze ran pazurami i przebijania jej (Yu I in., 2015).
 ==Filogeneza, ''Guanlong'' a ''Monolophosaurus''==
@@ Linia 75: / Linia 77: @@
 Eberth, D.A., Xu, X & Clark, J.M. (2010) "Dinosaur death pits from the Jurassic of China" PALAIOS, 25(2), 112–125.
 Molina-Pérez, R. & Larramendi, A. (2019). "Dinosaur Facts and Figures: The Theropods and Other Dinosauriformes". wyd. Princeton University Press.

@@ Linia 29: / Linia 29: @@
 ?? [[Proceratosauridae]]
-|grafika                = Dinosaur_Zoo_monolophosaurus_in_game.png
+|grafika                = Guanlong Mounted Skeleton.jpg
-|podpis                 = Rekonstrukcja. Autor: Alexander Lovegrove [http://alexandernevsky.deviantart.com/art/Guanlong-wucaii-72657356].
+|podpis                 = Rekonstrukcja szkieletu. Autor zdjęcia: Kumiko. [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Guanlong_Mounted_Skeleton.jpg].
 |PorównanieGrupa        =
 |PorównanieDługość      =

@@ Linia 10: / Linia 10: @@
   |miejsce                = [[Chiny]], Sinciang
 <small>([[formacja]] [[Shishogou]])</small>
-|czas                   = {{Występowanie|167|161}}
+|czas                   = {{Występowanie|160|159}}
 ok. 159,5-159 [[Ma]]<br>
 <small>[[późna jura]] ([[oksford]])</small>

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 <small>
 {| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
@@ Linia 114: / Linia 116: @@
 [[Kategoria:Jura]]
 [[Kategoria:Oksford]]