Halszkaraptor - Historia wersji

Taurovenator: /* Bibliografia */

2024-07-04T13:40:04Z

‎Bibliografia

Kamil Kamiński o 12:37, 16 kwi 2024

2024-04-16T12:37:25Z

Taurovenator o 09:51, 16 kwi 2024

2024-04-16T09:51:24Z

Mateusz o 20:34, 1 mar 2020

2020-03-01T20:34:52Z

Kamil Kamiński: Cau, 2020

2020-03-01T19:19:54Z

Cau, 2020

Kamil Kamiński: /* Budowa i paleobiologia */

2019-11-12T19:24:41Z

‎Budowa i paleobiologia

Kamil Kamiński: Brownstein, 2019 - zakwestionowanie półwodnego trybu życia

2019-11-12T19:23:42Z

Brownstein, 2019 - zakwestionowanie półwodnego trybu życia

Dino o 10:49, 17 lip 2019

2019-07-17T10:49:12Z

Dino o 10:48, 17 lip 2019

2019-07-17T10:48:36Z

Dino o 10:48, 17 lip 2019

2019-07-17T10:48:06Z

@@ Linia 76: / Linia 76: @@
 Cau A. (2020) The body plan of ''Halszkaraptor escuilliei'' (Dinosauria, Theropoda) is not a transitional form along the evolution of dromaeosaurid hypercarnivory. PeerJ 8:e8672. [https://doi.org/10.7717/peerj.8672]
-Cau A., Beyrand V., Voeten D., Fernandez V., Tafforeau P., Stein K., Barsbold R., Tsogtbaatar K., Currie P., Godefroit, P. (2017). “Synchrotron scanning reveals amphibious ecomorphology in a new clade of bird-like dinosaurs”. „Nature” 552 (7685), s. 395–399. [[DOI: 10.1038/nature24679]
+Cau A., Beyrand V., Voeten D., Fernandez V., Tafforeau P., Stein K., Barsbold R., Tsogtbaatar K., Currie P., Godefroit, P. (2017). “Synchrotron scanning reveals amphibious ecomorphology in a new clade of bird-like dinosaurs”. „Nature” 552 (7685), s. 395–399. [[https://doi.org/10.1038%2Fnature24679]]
 Tse, Y. T.; Miller, C. V.; Pittman, M. (2024). "Morphological disparity and structural performance of the dromaeosaurid skull informs ecology and evolutionary history". BMC Ecology and Evolution. 24 (1). 39. [https://doi.org/10.1186%2Fs12862-024-02222-5]

@@ Linia 60: / Linia 60: @@
 Cau (2020) podtrzymał swoją opinię w kolejnej publikacji. Wykazał on, że większość wniosków Brownsteina opierała się na błędnej interpretacji cech morfologicznych i nieprawidłowej analizie literatury.
-Analiza kształtu czaszki oraz jej biomechaniki wskazała iż jest stosunkowo nieprawdopodobne, żeby halszkaraptor był rybożerny. Autorzy publikacji proponują za to, że ten dromeozaur polował na wodne owady w dość mętnych wodach zbiorników wodnych formacji Djadokhta. Trybem życia mógł przypominać chociażby znane z Polski blaszkodziobe tracze nurugęsi (Tse i in., 2024).
+Analiza kształtu czaszki oraz jej biomechaniki wskazała iż jest stosunkowo nieprawdopodobne, żeby halszkaraptor był rybożerny. Autorzy publikacji proponują za to, że ten dromeozaur polował na wodne owady w dość mętnych wodach zbiorników wodnych formacji Djadokhta. Trybem życia mógł przypominać chociażby znane z Polski blaszkodziobe tracze nurogęsi (Tse i in., 2024).
 ==Spis gatunków==

@@ Linia 5: / Linia 5: @@
   |długość                = >75 cm
   |wysokość               =
-  |dieta                  =
+  |dieta                  = owadożerny
   |miejsce                =
 [[Mongolia]] <br><small>ajmak południowogobijski <br>Ukhaa Tolgod ([[formacja]] ?[[Djadokhta]])</small>
@@ Linia 59: / Linia 59: @@
 Cau (2020) podtrzymał swoją opinię w kolejnej publikacji. Wykazał on, że większość wniosków Brownsteina opierała się na błędnej interpretacji cech morfologicznych i nieprawidłowej analizie literatury.
 ==Spis gatunków==
@@ Linia 66: / Linia 68: @@
 |-
 | {{V|''H. escuilliei''}}
-| {{Kpt|[[Andrea Cau|Cau]], [[Vincent Beyrand|Beyrand]], [[Dennis Voeten|Voeten]], [[Vincent Fernandez|Fernandez]], [[Paul Tafforeau|Tafforeau]], [[Koen Stein|Stein]], [[Rinchen Barsbold|Barsbold]], [[Khishigjav Tsogbaatar|Tsogbaatar]], [[Philip Currie|Currie]]}} i {{Kpt|[[Pascal Godefroit|Godefroit]]}}, [[2017]]
+| {{Kpt|[[Andrea Cau|Cau]], [[Vincent Beyrand|Beyrand]], [[Dennis Voeten|Voeten]], [[Vincent Fernandez|Fernandez]], [[Paul Tafforeau|Tafforeau]], [[Koen Stein|Stein]], [[Rinchen Barsbold|Barsbold]], [[Khishigjav Tsogbaatar|Tsogbaatar]], [[Philip Currie|Currie]]}} i {{Kpt|[[Pascal Godefroit|Godefroit]]}}, 2017
 |}
@@ Linia 75: / Linia 77: @@
 Cau A., Beyrand V., Voeten D., Fernandez V., Tafforeau P., Stein K., Barsbold R., Tsogtbaatar K., Currie P., Godefroit, P. (2017). “Synchrotron scanning reveals amphibious ecomorphology in a new clade of bird-like dinosaurs”. „Nature” 552 (7685), s. 395–399. [[DOI: 10.1038/nature24679]
 </small>

@@ Linia 70: / Linia 70: @@
 ==Bibliografia==
-<small>Brownstein, C.D. (2019) ''Halszkaraptor escuilliei'' and the evolution of the paravian bauplan. Scientific Reports 9: 16455 [https://doi.org/10.1038/s41598-019-52867-2].
+<small>Brownstein, C.D. (2019) ''Halszkaraptor escuilliei'' and the evolution of the paravian bauplan. Scientific Reports 9: 16455. [https://doi.org/10.1038/s41598-019-52867-2]
 Cau A., Beyrand V., Voeten D., Fernandez V., Tafforeau P., Stein K., Barsbold R., Tsogtbaatar K., Currie P., Godefroit, P. (2017). “Synchrotron scanning reveals amphibious ecomorphology in a new clade of bird-like dinosaurs”. „Nature” 552 (7685), s. 395–399. [[DOI: 10.1038/nature24679]
 </small>
 [[Kategoria:Dinosauria]]

@@ Linia 37: / Linia 37: @@
 }}
 ==Wstęp==
-''Halszkaraptor'' to [[rodzaj]] małego, ale niezwykłego [[Theropoda|teropoda]], prawdopodobnie z rodziny [[Dromaeosauridae]], żyjącego na terenie dzisiejszej Mongolii w późnej kredzie. Naukowcy twierdzą, że prowadził on ziemnowodny tryb życia. Dotychczas takie zachowania podejrzewano tylko u znacznie większych [[Spinosauridae|spinozaurydów]]. Ostatnio jednak zanegowano półwodny tryb życia halszkaraptora.
+''Halszkaraptor'' to [[rodzaj]] małego, ale niezwykłego [[Theropoda|teropoda]], prawdopodobnie z rodziny [[Dromaeosauridae]], żyjącego na terenie dzisiejszej Mongolii w późnej kredzie. Naukowcy twierdzą, że prowadził on ziemnowodny tryb życia. Dotychczas takie zachowania podejrzewano tylko u znacznie większych [[Spinosauridae|spinozaurydów]]. Ostatnio zanegowano półwodny tryb życia halszkaraptora, jednak jeden z autorów jego opisu przekonująco bronił swoich wniosków.
 ==Materiał kopalny==
@@ Linia 56: / Linia 56: @@
 Cau i in. (2017) interpretują niezwykłe cechy budowy halszkaraptora jako przystosowanie do wodnego trybu życia. Należy tu wymienić: wzrost liczby zębów, obecność rozwiniętego splotu naczyniowo-nerwowego w kości przedszczękowej (co mogło służyć do wykrywania zmian ciśnienia i tym samym polowania w mętnej wodzie), cofnięcie nozdrzy, wydłużenie szyi, budowę kręgów szyjnych i ogonowych oraz spłaszczenie kości długich kończyn przednich. W związku z tym autorzy ci uważają, że ''Halszkaraptor'' prowadził półwodny tryb życia. Na lądzie poruszał się na dwóch nogach, natomiast w wodzie pływał, manewrując przy użyciu przednich kończyn, a długa szyja umożliwiała żerowanie. Środek ciężkości, z powodu wydłużenia szyi i skrócenia ogona był przesunięty do przodu. Cecha ta ułatwiała pływanie, na lądzie zaś wymuszała bardziej wyprostowaną postawę. Jej utrzymywanie było możliwe dzięki specjalnym adaptacjom miednicy i kości udowej.
-Brownstein (2019) zakwestionował wnioski Cau i współpracowników. Wg niego halszkaraptor nie wykazuje zbyt wielu adaptacji do półwodnego trybu życia. Wiele z rzekomo specyficznych cech budowy tego zwierzęcia, było w istocie szeroko rozpowszechnionych wśród celurozaurów, a inne są wynikiem błędnej rekonstrukcji i interpretacji skamieniałości. Cau i in. (2017) pisali np. o cofniętych nozdrzach, zaś wg Brownsteina ich położenie nie różni się zasadniczo od wielu innych dromeozaurydów. Podobnie wydłużona szyja i stosunkoow duża liczba zębów również występuje u wielu maniraptorów i nie musi być powiązana z półwodnym trybem życia. Brownstein  dopuszcza jednak możliwość, że ''Halszkaraptor'' żywił się w znacznym stopniu rybami.
+Brownstein (2019) zakwestionował wnioski Cau i współpracowników. Wg niego halszkaraptor nie wykazuje zbyt wielu adaptacji do półwodnego trybu życia. Wiele z rzekomo specyficznych cech budowy tego zwierzęcia, było w istocie szeroko rozpowszechnionych wśród celurozaurów, a inne są wynikiem błędnej rekonstrukcji i interpretacji skamieniałości. Cau i in. (2017) pisali np. o cofniętych nozdrzach, zaś wg Brownsteina ich położenie nie różni się zasadniczo od wielu innych dromeozaurydów. Podobnie wydłużona szyja i stosunkowo duża liczba zębów również występuje u wielu maniraptorów i nie musi być powiązana z półwodnym trybem życia. Brownstein  dopuszcza jednak możliwość, że ''Halszkaraptor'' żywił się w znacznym stopniu rybami.
 ==Spis gatunków==
@@ Linia 71: / Linia 73: @@
-Cau A., Beyrand V., Voeten D., Fernandez V., Tafforeau P., Stein K., Barsbold R., Tsogtbaatar K., Currie P., Godefroit, P. (2017). “Synchrotron scanning reveals amphibious ecomorphology in a new clade of bird-like dinosaurs”. „Nature” 552 (7685), s. 395–399. [[DOI: 10.1038/nature24679]]</small>
+Cau A., Beyrand V., Voeten D., Fernandez V., Tafforeau P., Stein K., Barsbold R., Tsogtbaatar K., Currie P., Godefroit, P. (2017). “Synchrotron scanning reveals amphibious ecomorphology in a new clade of bird-like dinosaurs”. „Nature” 552 (7685), s. 395–399. [[DOI: 10.1038/nature24679]
 [[Kategoria:Dinosauria]]

@@ Linia 7: / Linia 7: @@
   |dieta                  =
   |miejsce                =
-[[Mongolia]] <br><small>ajmak południowogobijski <br>Ukhaa Tolgod([[formacja]] ?[[Djadokhta]])</small>
+[[Mongolia]] <br><small>ajmak południowogobijski <br>Ukhaa Tolgod ([[formacja]] ?[[Djadokhta]])</small>
   |czas                   = {{Występowanie|75|71}}
 {{Wiek|kampan|kampan}}<br>

@@ Linia 29: / Linia 29: @@
   |podpis                 = Rekonstrukcja płynącego halszkaraptora. Autor: Tomopteryx
 [https://en.wikipedia.org/wiki/Halszkaraptor#/media/File:Halszkaraptor_reconstruction_by_Tom_Parker.png]
-  |PorównanieGrupa        = Dromaeosauridae.png
+  |PorównanieGrupa        = Dromaeosauridae
   |PorównanieDługość      = 0.75
   |mapa                   =