Hypsibema - Historia wersji

Taurovenator o 10:14, 9 paź 2023

2023-10-09T10:14:34Z

Taurovenator o 12:25, 19 sie 2023

2023-08-19T12:25:14Z

Taurovenator o 12:23, 19 sie 2023

2023-08-19T12:23:14Z

Taurovenator: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Hypsibema''}} {{Opis |Autor = Michał Siedlecki |Korekta = |nazwa = ''Hypsibema'' (hypsibema)..."

2023-08-19T12:16:39Z

Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Hypsibema''}} {{Opis |Autor = Michał Siedlecki |Korekta = |nazwa = ''Hypsibema'' (hypsibema)..."

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Hypsibema''}}
{{Opis
|Autor = [[Michał Siedlecki]]
|Korekta =
|nazwa = ''Hypsibema'' (hypsibema)
|długość = ok. 9 - 11 m (od czubka pyska do czubka ogona) *
|wysokość = ok. 3 m ( w postawie wyprostowanej )*
|masa = ok. 2,5 - 3,5 t*
|dieta = roślinożerny
|miejsce = [[USA]] - Karolina Północna i ?Missouri
([[formacja|formacje]] [[Tar Heel]] i ?[[Ripley]])
|czas ={{Występowanie|83|72}}
ok. 83 - 72 [[Ma]] 
późna [[kreda]] ([[kampan]])
|systematyka =
[[Dinosauria]]

[[Ornithischia]]

[[Neornithischia]]

[[Cerapoda]]

[[Ornithopoda]]

[[Styracosterna]]

[[Hadrosauroidea]]

??[[Hadrosauridae]]

|grafika = HypsibemaCrassicaudaVertNC.jpg
|podpis = Kręg ogonowy 'H. crassicauda''. Autor: Geekgecko. [[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:HypsibemaCrassicaudaVertNC.jpg]]
|PorównanieGrupa =
|PorównanieDługość =
|mapa =
}}
==Wstęp==
''Hypsibema'' to wątpliwy rodzaj dużego hadrozauroida żyjącego na terenie dzisiejszych Stanów Zjednoczonych w drugiej połowie epoki późnej kredy. Rodzaj ten zawiera dwa gatunki, z czego prawdopodobnie tylko jeden może być zaliczony do tego taksonu.

==Etymologia==
Nazwa rodzajowa oznacza ''wysoki krok'' ( od greckich słów ''hypsi'' (wysoki) i ''bema'' (krok)). Odnosi się ona do hipotezy autora opisu tego dinozaura, iż chodził on wyprostowany na palcach stopy.

==Gatunki==

===''H.crassicauda''===

Etymologia - epitet gatunkowy oznacza ''gruboogonowy'' (od łacińskich wyrazów ''crassus'' (gruby) i ''cauda'' (ogon)).

Miejsce znalezienia - Phoebus Landing, hrabstwo Sampson, Karolina Północna, USA ([[grupa]] [[Black Creek]], formacja [[Tar Heel]]).

Materiał kopalny - [[lektotyp]] (dawniej [[syntyp]]) (USNM 7189) - kręg ogonowy. Dawniej zaliczano do niego również kość śródstopia oraz elementy kości udowej (początkowo uznane za kość udową oraz kość piszczelową). Później uznano, że fragmenty kości udowej należą do [[Tyrannosauridae|tyranozauryda]] podobnego do [[Dryptosaurus|dryptozaura]], zaś kość śródstopia za najprawdopodobniej należącą do innego osobnika (Baird i Horner, 1979). Materiał przypisany obejmuje inny kręg ogonowy (USNM 6136) (Lull i Wright, 1942).

Komentarz: Gatunek typowy hypsibemy. Z powodu fragmentaryczności uznawany za [[nomen dubium|takson wątpliwy]] (Horner, Weishmapel i Forster, 2004). Początkowo uważano, że hadrozauroid ten mierzył 16-17 m długości, co czyniłoby go jednym z największych ornitopodów ( obok [[Shantungosaurus|szantungozaura]].

===?''H.missourienis''===

Etymologia - epitet gatunkowy honoruje stan Missouri, w którym znaleziono szczątki tego zwierzęcia.

Miejsce znalezienia - Chronister Dinosaur Site, Glen Allen, Missouri, USA (formacja [[Ripley]], [[ogniwo]] McNairy Sand)

Materiał kopalny - 13 kręgów ogonowych, fragmenty czaszki i inne fragmenty szkieletu.

Komentarz: Początkowo uznawany za zauropoda. Gilmore i Stewart początkowo nadali mu nazwę ''Neosaurus'', lecz ta okazała się już być zajęta, stąd Gilmore nadał szczątkom nową nazwę rodzajową - ''[[Parrosaurus]]''. Niedługo potem zmarł, a szczątki zostały zapomniane na kilkadziesiąt lat. Baird i Horner ponownie analizując szczątki tego ornitopoda uznali, że budowa kręgów ogonowych parrozaura była prawie identyczna z budową kręgów hypsibemy, stąd szczątki te oznaczyli jako drugi gatunek tego ostatniego rodzaju (Baird i Horner, 1979). Następnie został on uznany za takson wątpliwy (Horner, Weishmapel i Forster, 2004). Jednakże nowe znaleziska z wykopalisk w Chronister Dinosaur Site, przyniosły również nowe skamieniałości miejscowego hadrozauroida, który został uznany za ważny gatunek (pod nazwą Parrosaurus), blisko spokrewniony z hypsibemą (Brownstein, 2018).
==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
| ''Hypsibema ''
| {{Kpt|[[Edward Cope|Cope]]}}, [[1869]]
| ''[[nomen dubium]]''
|-
| ''H. crassicauda''
| {{Kpt|Cope}}, 1869
| ''nomen dubium''
|-
| ?''H.missouriensis''
| {{Kpt|([[Gilmore]] & Stewart, [[1945]])Baird i [[Horner]]}}, [[1979]]
|= ?''[[Parrosaurus|Parrosaurus missouriensis]]''
|-
|= ''H. missouriense''
| {{Kpt|Gilmore & Stewart}}, 1945
|-
|= ''Neosaurus missouriensis
| {{Kpt|Gilmore & Stewart}}, 1945

|}

==Bibliografia==

Baird, D. i Horner, J.R., (1979), "Cretaceous dinosaurs of North Carolina", Brimleyana 2: 1-28

Brownstein, CD. (2018). The biogeography and ecology of the Cretaceous non-avian dinosaurs of Appalachia. Palaeontologia Electronica 21.1.5A: 1-56.

Cope,E.D.(1869), "Remarks on Eschrichtius polyporus, Hypsibema crassicauda, Hadrosaurus tripos, and Polydectes biturgidus", Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia 21: 191-192

Gilmore, C.W. (wrzesień 1945). "Parrosaurus, N. Name, Replacing Neosaurus Gilmore, 1945". Journal of Paleontology. Society for Sedimentary Geology. 19 (5): 540. JSTOR 1299009.

Horner, John R.; Weishampel, David B.; Forster, Catherine A (2004). "Hadrosauridae". [w]: Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska Halszka (red.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 438–463.

Lull, R.S., and Wright, N.E. (1942). Hadrosaurian Dinosaurs of North America. Geological Society of America Special Paper 40:1-242.

* Wymiary podane dla ''Hypsibema/Parrosaurus missouriensis''.


[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Ornithischia]]
[[Kategoria:Ameryka Północna]]
[[Kategoria:Kampan]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Kreda]]
[[Kategoria:Kampan]]
[[Kategoria:Nomen dubium]]

@@ Linia 67: / Linia 67: @@
 ==Budowa i tryb życia==
-Hypsibema była zapewne podobna do innych hadrozauroidów, takich jak [[Bactrosaurus|baktrozaur]], czy [[Lophorhoton|loforoton]]. Najprawdopodobniej potrafiła poruszać się zarówno na czterech jak i na dwóch nogach, w razie potrzeby uciekając przed drapieżnikami, takimi jak tyranozaurydy, w przerwach od jedzenia roślinności, spania i wykonywania innych czynności fizjologicznych i społecznych.
+Hypsibema była zapewne podobna do innych hadrozauroidów, takich jak [[Bactrosaurus|baktrozaur]], czy [[Lophorhothon|loforoton]]. Najprawdopodobniej potrafiła poruszać się zarówno na czterech jak i na dwóch nogach, w razie potrzeby uciekając przed drapieżnikami, takimi jak tyranozaurydy, w przerwach od jedzenia roślinności, spania i wykonywania innych czynności fizjologicznych i społecznych.
 ==Spis gatunków==
 {| class="wikitable"

@@ Linia 107: / Linia 107: @@
 </small>
-[[Kategoria:Dinosauria]]
 [[Kategoria:Nomen dubium]]

@@ Linia 54: / Linia 54: @@
 Materiał kopalny - [[lektotyp]] (dawniej [[syntyp]]) (USNM 7189) - kręg ogonowy. Dawniej zaliczano do niego również kość śródstopia oraz elementy kości udowej (początkowo uznane za kość udową oraz kość piszczelową). Później uznano, że fragmenty kości udowej należą do [[Tyrannosauridae|tyranozauryda]] podobnego do [[Dryptosaurus|dryptozaura]], zaś kość śródstopia za najprawdopodobniej należącą do innego osobnika (Baird i Horner, 1979). Materiał przypisany obejmuje inny kręg ogonowy (USNM 6136) (Lull i Wright, 1942).
-Komentarz: Gatunek typowy hypsibemy. Z powodu fragmentaryczności uznawany za [[nomen dubium|takson wątpliwy]] (Horner, Weishmapel i Forster, 2004). Początkowo uważano, że hadrozauroid ten mierzył 16-17 m długości, co czyniłoby go jednym z największych ornitopodów ( obok [[Shantungosaurus|szantungozaura]].
+Komentarz: Gatunek typowy hypsibemy. Z powodu fragmentaryczności uznawany za [[nomen dubium|takson wątpliwy]] (Horner, Weishmapel i Forster, 2004). Początkowo uważano, że hadrozauroid ten mierzył 16-17 m długości, co czyniłoby go jednym z największych ornitopodów ( obok [[Shantungosaurus|szantungozaura]]).
 ===?''H.missourienis''===
@@ Linia 65: / Linia 65: @@
 Komentarz: Początkowo uznawany za zauropoda. Gilmore i Stewart początkowo nadali mu nazwę ''Neosaurus'', lecz ta okazała się już być zajęta, stąd Gilmore nadał szczątkom nową nazwę rodzajową - ''[[Parrosaurus]]''. Niedługo potem zmarł, a szczątki zostały zapomniane na kilkadziesiąt lat. Baird i Horner ponownie analizując szczątki tego ornitopoda uznali, że budowa kręgów ogonowych parrozaura była prawie identyczna z budową kręgów hypsibemy, stąd szczątki te oznaczyli jako drugi gatunek tego ostatniego rodzaju (Baird i Horner, 1979). Następnie został on uznany za takson wątpliwy (Horner, Weishmapel i Forster, 2004). Jednakże nowe znaleziska z wykopalisk w Chronister Dinosaur Site, przyniosły również nowe skamieniałości miejscowego hadrozauroida, który został uznany za ważny gatunek (pod nazwą Parrosaurus), blisko spokrewniony z hypsibemą (Brownstein, 2018).
 ==Spis gatunków==
 {| class="wikitable"