Iani - Historia wersji

Kamil Kamiński: /* Bibliografia */

2026-03-05T08:15:47Z

‎Bibliografia

Kamil Kamiński o 08:15, 5 mar 2026

2026-03-05T08:15:25Z

Taurovenator o 11:59, 30 cze 2024

2024-06-30T11:59:18Z

Paweł: /* Spis gatunków */

2024-02-21T22:11:57Z

‎Spis gatunków

Paweł o 12:58, 24 gru 2023

2023-12-24T12:58:29Z

Paweł o 21:44, 11 paź 2023

2023-10-11T21:44:48Z

Kamil Kamiński o 21:32, 10 cze 2023

2023-06-10T21:32:15Z

Paweł: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Iani''}} {{Opis |Autor = Paweł Konarzewski |Korekta = |nazwa = ''Iani'' |długość..."

2023-06-10T20:39:40Z

Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Iani''}} {{Opis |Autor = Paweł Konarzewski |Korekta = |nazwa = ''Iani'' |długość..."

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Iani''}}
{{Opis
|Autor = [[Paweł Konarzewski]]
|Korekta =
|nazwa = ''Iani''
|długość = ok. 4,2 m <ref>Oszacowanie własne (PK) na podstawie ryc. 1 w Zanno i in., 2023</ref>
|wysokość =
|masa =
|dieta = roślinożerny
|miejsce = [[USA]] - Utah
(formacja [[Cedar Mountain]] - ogniwo Mussentuchit)
|czas = {{Występowanie|100|99}}
ok. 99,5 [[Ma]] 
[[późna kreda]] ([[cenoman]])
|systematyka
= [[Dinosauria]]

[[Ornithischia]]

[[Ornithopoda]]

[[Iguanodontia]]

[[Rhabdodontomorpha]]
|grafika = Iani Skeletal.png
|podpis = Rekonstrukcja szkieletu ''Iani'' Na zielono zaznaczono odnalezione kości. Źródło: Zanno i in., 2023 [https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0286042]
|PorównanieGrupa =
|PorównanieDługość =
|mapa =
}}
==Wstęp==
''Iani'' to [[rodzaj]] [[ornitopod]]a żyjącego w [[późna kreda|późnej kredzie]] na terenie dzisiejszych Stanów Zjednoczonych. Jest to pierwszy opisany przedstawiciel [[Rhabdodontomorpha]] pochodzący z górnych osadów formacji Cedar Mountain. Okaz typowy został odnaleziony w 2014 roku, a został formalnie opisany 9 lat później przez Linsday Zanno i wspólników.

==Materiał kopalny==
[[Holotyp]] o numerze katalogowym NCSM 29373 to niekompletny szkielet młodocianego osobnika, u którego zachowała się dość duża, lecz rozczłonkowana czaszka, kręgi szyjne, grzbietowe wraz z żebrami, krzyżowe i ogonowe z szewronami (u części kręgów zachowały się również wyrostki kolczyste) obydwie łopatki, prawa kość ramienna, lewa kość łokciowa, kość promieniowa, kości prawej dłoni oraz lewa kość kulszowa. (zob. rys.obok)

==Budowa i systematyka==
''Iani'' to średniej wielkości dwunożny [[iguanodont]] charakteryzujący się obecnością trzech zębów na kości przedszczękowej. Ogólne jego uzębienie było podobne jak u innych ornitopodów, w szczególności do ''[[Tenontosaurus]]'' oraz ''[[Qantassaurus]]''. Reszta jego unikatowych cech dotyczy się kości czaszki, szczególnie czołowej, łuskowej, puszki mózgowej oraz wcześniej wspomnianej kości przedszczękowej.

Zanno i in. (2023) uznali, że ''Iani'' jest bazalnym [[iguanodont]]em. Ich zdaniem ten takson jest formą przejściową między ''Tenontosaurus'' a bardziej zaawansowanymi przedstawicielami [[Rhabdodontidae]].

==Etymologia==
Nazwa rodzajowa ''Iani'' nawiązuje do rzymskiego boga Janusa, który przewodniczy przemianom i odnosi się do zmieniającej się fauny i flory w połowie kredy w zachodniej Ameryce Północnej. Epitet gatunkowy ''smithi'' honoruje Joshuę Aarona Smitha za jego wkład w rozwój paleontologi.

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
| {{V|''Iani''}}
|{{Kpt|Zanno, Gates, Terry, Ayrahami, Tucker i Makovicky}}, [[2023]]
|-
| {{V|''I. smithi''}}
|{{Kpt|Zanno, Gates, Terry, Ayrahami, Tucker i Makovicky}}, 2023
|}

==Bibliografia==
Zanno, L.E., Gates, T.A., Avrahami, H.M., Tucker, R.T. & Makovicky, P.J. (2023) "An early-diverging iguanodontian (Dinosauria: Rhabdodontomorpha) from the Late Cretaceous of North America". PLoS ONE 18(6): e0286042. [[doi:10.1371/journal.pone.0286042]]
<references/>

[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Ornithischia]]
[[Kategoria:Ornithopoda]]
[[Kategoria:Iguanodontia]]
[[Kategoria:Iguanodontia bazalne]]
[[Kategoria:Ameryka Północna]]
[[Kategoria:USA]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Kreda]]
[[Kategoria:Cenoman]]

@@ Linia 56: / Linia 56: @@
 ==Bibliografia==
-<small>
+<small>Dieudonne, P.-M., Becerra, M.G., Zanesco, T., Tortosa, T., Cruzado-Caballero, P., Stein, K. & Fernandez-Baldor, F.T. (2026). „''Foskeia pelendonum'', a new rhabdodontomorph from the Lower Cretaceous of Salas de los Infantes (Burgos Province, Spain), and a new phylogeny of ornithischian dinosaurs.” Papers in Palaeontology, Vol. 12, Part 1, e7005
 Fonseca, A.O., Reid, I.J., Venner, A., Duncan, R.J., Garcia, M.S., Müller, R.T. (2024). "A comprehensive phylogenetic analysis on early ornithischian evolution". Journal of Systematic Palaeontology. 22 (1). 2346577. [https://doi.org/10.1080%2F14772019.2024.2346577]

@@ Linia 22: / Linia 22: @@
 [[Iguanodontia]]
-[[Rhabdodontomorpha]]
+?[[Rhabdodontomorpha]]
-[[Tenontosauridae]]
+?[[Tenontosauridae]]
   |grafika                = Iani UDL.png
   |podpis                 = Rekostrukcja ''Iani''. Autor: UnexpectedDinoLesson [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Iani_UDL.png]
@@ Linia 32: / Linia 32: @@
 }}
 ==Wstęp==
-''Iani'' to [[rodzaj]] [[ornitopod]]a żyjącego w [[późna kreda|późnej kredzie]] na terenie dzisiejszych Stanów Zjednoczonych. Jest to pierwszy opisany przedstawiciel [[Rhabdodontomorpha]] pochodzący z górnych osadów formacji Cedar Mountain. Okaz typowy został odnaleziony w 2014 roku, a formalnie opisany 9 lat później przez [[Lindsay Zanno]] i wspólników.
+''Iani'' to [[rodzaj]] [[ornitopod]]a żyjącego w [[późna kreda|późnej kredzie]] na terenie dzisiejszych Stanów Zjednoczonych. Jest to pierwszy opisany przedstawiciel [[Rhabdodontomorpha]] (ale zob. dalej) pochodzący z górnych osadów formacji Cedar Mountain. Okaz typowy został odnaleziony w 2014 roku, a formalnie opisany 9 lat później przez [[Lindsay Zanno]] i wspólników.
 ==Materiał kopalny==
@@ Linia 41: / Linia 41: @@
 ''Iani'' to średniej wielkości dwunożny [[iguanodont]] charakteryzujący się obecnością trzech zębów na kości przedszczękowej. Ogólne jego uzębienie było podobne jak u innych ornitopodów, w szczególności do ''[[Tenontosaurus]]'' oraz ''[[Qantassaurus]]''. Reszta jego unikatowych cech dotyczy kości czaszki, szczególnie czołowej, łuskowej, puszki mózgowej oraz wcześniej wspomnianej kości przedszczękowej.
-Zanno i współpracownicy (2023) uznali, że ''Iani'' jest bazalnym [[iguanodont]]em. Ich zdaniem ten takson jest formą przejściową między ''Tenontosaurus'' a bardziej zaawansowanymi przedstawicielami [[Rhabdodontidae]]. Wg Fonsceci i współpracowników (2024) ornitopod ten należy do kladu [[Tenontosauridae]] w obrębie Rhabdodontomorpha, razem z tenontozaurem i [[Convolosaurus|konwolozaurem]].
+Zanno i współpracownicy (2023) uznali, że ''Iani'' jest bazalnym [[iguanodont]]em. Ich zdaniem ten takson jest formą przejściową między ''Tenontosaurus'' a bardziej zaawansowanymi przedstawicielami [[Rhabdodontidae]]. Wg Fonsceci i współpracowników (2024) ornitopod ten należy do kladu [[Tenontosauridae]] w obrębie Rhabdodontomorpha, razem z tenontozaurem i [[Convolosaurus|konwolozaurem]]. W analizie Dieudonne i in. (2026) okazał się przedstawicielem [[Thescelosauridae]] siostrzanym do tenontozaura, z którym z kolei tworzy klad siostrzany do ''[[Thescelosaurus]]''.
 ==Etymologia==

@@ Linia 23: / Linia 23: @@
 [[Rhabdodontomorpha]]
   |grafika                = Iani UDL.png
   |podpis                 = Rekostrukcja ''Iani''. Autor: UnexpectedDinoLesson [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Iani_UDL.png]
@@ Linia 39: / Linia 41: @@
 ''Iani'' to średniej wielkości dwunożny [[iguanodont]] charakteryzujący się obecnością trzech zębów na kości przedszczękowej. Ogólne jego uzębienie było podobne jak u innych ornitopodów, w szczególności do ''[[Tenontosaurus]]'' oraz ''[[Qantassaurus]]''. Reszta jego unikatowych cech dotyczy kości czaszki, szczególnie czołowej, łuskowej, puszki mózgowej oraz wcześniej wspomnianej kości przedszczękowej.
-Zanno i in. (2023) uznali, że ''Iani'' jest bazalnym [[iguanodont]]em. Ich zdaniem ten takson jest formą przejściową między ''Tenontosaurus'' a bardziej zaawansowanymi przedstawicielami [[Rhabdodontidae]].
+Zanno i współpracownicy (2023) uznali, że ''Iani'' jest bazalnym [[iguanodont]]em. Ich zdaniem ten takson jest formą przejściową między ''Tenontosaurus'' a bardziej zaawansowanymi przedstawicielami [[Rhabdodontidae]]. Wg Fonsceci i współpracowników (2024) ornitopod ten należy do kladu [[Tenontosauridae]] w obrębie Rhabdodontomorpha, razem z tenontozaurem i [[Convolosaurus|konwolozaurem]].
 ==Etymologia==
@@ Linia 54: / Linia 56: @@
 ==Bibliografia==
-<small>Zanno, L.E., Gates, T.A., Avrahami, H.M., Tucker, R.T. & Makovicky, P.J. (2023) "An early-diverging iguanodontian (Dinosauria: Rhabdodontomorpha) from the Late Cretaceous of North America". PLoS ONE 18(6): e0286042. [[doi:10.1371/journal.pone.0286042]]
+<small>
 <references/></small>

@@ Linia 47: / Linia 47: @@
 {| class="wikitable"
 | {{V|''Iani''}}
-|{{Kpt|[[Zanno]], Gates, Terry, Ayrahami, Tucker i Makovicky}}, [[2023]]
+|{{Kpt|[[Zanno]], Gates, Terry, Ayrahami, Tucker}} i {{Kpt|Makovicky}}, [[2023]]
 |-
 | {{V|''I. smithi''}}
-|{{Kpt|Zanno, Gates, Terry, Ayrahami, Tucker i Makovicky}}, 2023
+|{{Kpt|Zanno, Gates, Terry, Ayrahami, Tucker}} i {{Kpt|Makovicky}}, 2023
 |}

@@ Linia 23: / Linia 23: @@
 [[Rhabdodontomorpha]]
-  |grafika                = Iani Skeletal.png
+  |grafika                = Iani UDL.png
-  |podpis                 = Rekonstrukcja szkieletu ''Iani''. Na zielono zaznaczono odnalezione kości. Źródło: Zanno i in., 2023 [https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0286042]
+  |podpis                 = Rekostrukcja ''Iani''. Autor: UnexpectedDinoLesson [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Iani_UDL.png]
   |PorównanieGrupa        =
   |PorównanieDługość      =
@@ Linia 33: / Linia 33: @@
 ==Materiał kopalny==
 [[Holotyp]] o numerze katalogowym NCSM 29373 to niekompletny szkielet młodocianego osobnika, u którego zachowała się dość duża, lecz rozczłonkowana czaszka, kręgi szyjne, grzbietowe wraz z żebrami, krzyżowe i ogonowe z szewronami (u części kręgów zachowały się również wyrostki kolczyste) obydwie łopatki, prawa kość ramienna, lewa kość łokciowa, kość promieniowa, kości prawej dłoni oraz lewa kość kulszowa. (zob. rys.obok)
@@ Linia 41: / Linia 42: @@
 ==Etymologia==
-Nazwa rodzajowa ''Iani'' nawiązuje do rzymskiego boga Janusa, który przewodniczy przemianom i odnosi się do zmieniającej się fauny i flory w połowie kredy w zachodniej Ameryce Północnej. Epitet gatunkowy ''smithi'' honoruje Joshuę Aarona Smitha za jego wkład w rozwój paleontologi.
+Nazwa rodzajowa ''Iani'' nawiązuje do rzymskiego boga Janusa, który przewodniczy przemianom i odnosi się do zmieniającej się fauny i flory w połowie kredy w zachodniej Ameryce Północnej. Epitet gatunkowy ''smithi'' honoruje Joshuę Aarona Smitha za jego wkład w rozwój paleontologii.
 ==Spis gatunków==

@@ Linia 30: / Linia 30: @@
 }}
 ==Wstęp==
-''Iani'' to [[rodzaj]] [[ornitopod]]a żyjącego w [[późna kreda|późnej kredzie]] na terenie dzisiejszych Stanów Zjednoczonych. Jest to pierwszy opisany przedstawiciel [[Rhabdodontomorpha]] pochodzący z górnych osadów formacji Cedar Mountain. Okaz typowy został odnaleziony w 2014 roku, a został formalnie opisany 9 lat później przez Linsday Zanno i wspólników.
+''Iani'' to [[rodzaj]] [[ornitopod]]a żyjącego w [[późna kreda|późnej kredzie]] na terenie dzisiejszych Stanów Zjednoczonych. Jest to pierwszy opisany przedstawiciel [[Rhabdodontomorpha]] pochodzący z górnych osadów formacji Cedar Mountain. Okaz typowy został odnaleziony w 2014 roku, a formalnie opisany 9 lat później przez Linsday Zanno i wspólników.
 ==Materiał kopalny==
@@ Linia 36: / Linia 36: @@
 ==Budowa i systematyka==
-''Iani'' to średniej wielkości dwunożny [[iguanodont]] charakteryzujący się obecnością trzech zębów na kości przedszczękowej. Ogólne jego uzębienie było podobne jak u innych ornitopodów, w szczególności do ''[[Tenontosaurus]]'' oraz ''[[Qantassaurus]]''. Reszta jego unikatowych cech dotyczy się kości czaszki, szczególnie czołowej, łuskowej, puszki mózgowej oraz wcześniej wspomnianej kości przedszczękowej.
+''Iani'' to średniej wielkości dwunożny [[iguanodont]] charakteryzujący się obecnością trzech zębów na kości przedszczękowej. Ogólne jego uzębienie było podobne jak u innych ornitopodów, w szczególności do ''[[Tenontosaurus]]'' oraz ''[[Qantassaurus]]''. Reszta jego unikatowych cech dotyczy kości czaszki, szczególnie czołowej, łuskowej, puszki mózgowej oraz wcześniej wspomnianej kości przedszczękowej.
 Zanno i in. (2023) uznali, że ''Iani'' jest bazalnym [[iguanodont]]em. Ich zdaniem ten takson jest formą przejściową między ''Tenontosaurus'' a bardziej zaawansowanymi przedstawicielami [[Rhabdodontidae]].