Itemirus - Historia wersji

Taurovenator o 15:52, 13 kwi 2020

2020-04-13T15:52:52Z

Kamil Kamiński: /* Wstęp */

2018-12-17T16:35:22Z

‎Wstęp

Kamil Kamiński o 22:00, 15 gru 2018

2018-12-15T22:00:01Z

Kamil Kamiński o 21:58, 15 gru 2018

2018-12-15T21:58:57Z

Kamil Kamiński: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Itemirus''}} {{Opis |Autor = Kamil Kamiński |Korekta = |nazwa = ''Itemirus'' (itemir) |długo..."

2018-12-15T21:57:55Z

Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Itemirus''}} {{Opis |Autor = Kamil Kamiński |Korekta = |nazwa = ''Itemirus'' (itemir) |długo..."

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Itemirus''}}
{{Opis
|Autor = [[Kamil Kamiński]]
|Korekta =
|nazwa = ''Itemirus'' (itemir)
|długość =
|wysokość =
|masa =
|dieta = mięsożerny
|miejsce = [[Uzbekistan]]
Nowy Meksyk ([[formacja]] [[Bissekty]])
|czas = {{Występowanie|93|90}}
Ok. 93-90 [[Ma]] 
[[późna kreda]] (środkowy - późny [[turon]])
|systematyka =
[[Dinosauria]]

[[Theropoda]]

[[Tetanurae]]

[[Coelurosauria]]

[[Tyrannosauroidea]] / [[Dromaeosauridae]]

??[[Velociraptorinae]] / [[Dromaeosaurinae]]
|grafika = Itemirus_medullaris.jpg
|podpis = Holotypowa puszka mózgowa. Autor: Ghedoghedo.
|mapa =
}}
==Wstęp==
''Itemirus'' to rodzaj zagadkowego teropoda żyjącego w późnej kredzie na terenie dzisiejszego Uzbekistnu. Jedyny pewny materiał kopalny to puszka mózgowa, choć przypisano do niego więcej szczątków. Wg różnych badań może on należeć do [[klad]]u [[Tyrannosauridae]] albo też być [[deomeozaurydem|Dromaeosauridae]]. Zapewne był to stosunkowo nieduży, zwinny mięsożerca.

==Etymologia==
Nazwa ''Itemirus'' pochodzi od regionu Itemir w Uzbekistanie. W rzeczywistości jednak pochodzi on z sąsiedniego regionu Dzharakuduk (Sues i Awerianow, 2014).

==Materiał kopalny==
[[Holotyp]] (PIN 327/699) to tylna część puszki mózgowej dorosłego osobnika.

Do ''Itemirus'' przypisano też inne szczątki, obejmujące pojedyncze kręgi i kości kończyn, fragmenty czaszki oraz zęby (Sues i Awerianow, 2014). Jest to jednak tymczasowa identyfikacja, jako że żaden z tych elementów nie może być bezpośrednio porównany z holotypem ze względu na brak pokrywającego się materiału.
[[Plik: Dynamoterror_frontal_complex.png|300px|thumb|right|Rekonstrukcja regionu czołowego czaszki. Źródło: McDonald i in., 2018. [https://peerj.com/articles/5749/].]]

==Historia taksonu.==
Szczątki itemira (holotyp) odkryto w 1958 r. W 1976 r. rosyjski paleontolog [[Siergiej Kurzanow]] opisał je i uznał na [[Carnosauria|karnozaura]], tworząc nową rodzinę Itemiridae (obecnie nieaktywnej ze względu na brak definicji i monotypowość). [[Thomas Holtz|Holtz]] zasugerował, ze może on być [[Tyrannosauroidea|tyranozauroidem]] i wskazał na podobieństwo do ''[[Stokesosaurus]]''. W późniejszych badaniach ''Itemirus'' okazywał się dromeozaurydem (np. Longrich i [[Philip Currie|Currie]], 2009) lub tyranozauroidem (Miyashita, 2011). W 2014 r. Sues i Awerianow tymczasowo przypisali do ''Itemirus'' wspomniane wyżej szczątki dromeozaurydów z formacji Bissekty, uznając go za dromeozauryna. Jak już stwierdzono wcześniej, nie można jednak mieć pewności, czy holotyp i materiał przypisany rzeczywiście należą do tego samego taksonu. Na ten moment klasyfikacja itemira pozostaje więc niepewna.

==Budowa i biologia==
[[Plik: Dynamoterror_caudal_centrum.png|300px|thumb|right|Trzon kręgu ogonowego. Źródło: McDonald i in., 2018. [https://peerj.com/articles/5749/].]]
Kości czołowe holotypu dynamoterrora są zbliżone rozmiarami do analogicznych kości młodego okazu ''[[Tyrannosaurus]] rex'' LACM 23845, ocenianego na 9,6 m długości ([[Michael Mortimer|Mortimer]], online). Można wnioskować, że ''Dynamoterror'' był podobnej wielkości, choć zapewne różnił się nieco proporcjami. Byłby więc dosyć dużym tyranozaurydem, zbliżonym np. do [[Daspletosaurus|daspletozaura]]. Mimo skąpego materiału kopalnego, naukowcom udało się wskazać dwie [[autapomorfia|autapomorfie]] w budowie kości czołowych, przy czym jedna z nich jest dyskusyjna z uwagi na pewną zmienność ontogenetyczną tych kości u tyranozaurydów. Duzy otwór nadskroniowy (ang. ''supratemporal fossa'') i wysoki grzebień strzałkowy (ang. ''sagittal crest'') kości czołowej wskazują na występowanie powiększonego obszaru mocowania mięśni odpowiedzialnych za zaciskanie szczęk, co było powszechną cechą tej grupy [[Theropoda|teropodów]].

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
| {{V|''Itemirus''}}
| {{Kpt|[[Siergiej Kurzanow|Kurzanow]]}}, [[2018]]
|-
| {{V|''D. medullaris''}}
| {{Kpt|[[Siergiej Kurzanow|Kurzanow]]}}, [[2018]]
|}

==Bibliografia==
Holtz, T.R.. (2004) "Tyrannosauroidea". W: D. B. Weishampel, P. Dodson, H. Osmolska (eds.), “The Dinosauria” (second edition). University of California Press, Berkeley pp. 111-136.

Miyashita, T. (2011). Cranial morphology of the basal tyrannosauroid ''Itemirus medullaris'' and evolution of the braincase pneumaticity in non-avian coelurosaurs. Journal of Vertebrate Paleontology. Program and Abstracts 2011, 159.

Mortimer, M. (2014 online) [http://theropoddatabase.com/Dromaeosaurs.htm#Itemirusmedullaris].

Sues, H.-D., Averianov, A. (2014). "Dromaeosauridae (Dinosauria: Theropoda) from the Bissekty Formation (Upper Cretaceous: Turonian) of Uzbekistan and the phylogenetic position of ''Itemirus medullaris'' Kurzanov, 1976". Cretaceous Research. 51: 225–240. [[doi:10.1016/j.cretres.2014.06.007]].


[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Saurischia]]
[[Kategoria:Theropoda]]
[[Kategoria:Tetanurae]]
[[Kategoria:Coelurosauria]]
[[Kategoria:Azja]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Kreda]]
[[Kategoria:Turon]]

@@ Linia 30: / Linia 30: @@
 }}
 ==Wstęp==
-''Itemirus'' to rodzaj zagadkowego teropoda żyjącego w późnej kredzie na terenie dzisiejszego Uzbekistnu. Jedyny pewny materiał kopalny to puszka mózgowa, choć przypisano do niego więcej szczątków. Wg różnych badań może on należeć do [[klad]]u [[Tyrannosauroidea]] albo też być [[Dromaeosauridae|deomeozaurydem]]. Zapewne był to stosunkowo nieduży, zwinny mięsożerca.
+''Itemirus'' to rodzaj zagadkowego teropoda żyjącego w późnej kredzie na terenie dzisiejszego Uzbekistnu. Jedyny pewny materiał kopalny to puszka mózgowa, choć przypisano do niego więcej szczątków. Wg różnych badań może on należeć do [[klad]]u [[Tyrannosauroidea]] albo też być [[Dromaeosauridae|dromeozaurydem]]. Zapewne był to stosunkowo nieduży, zwinny mięsożerca.
 ==Etymologia==

@@ Linia 68: / Linia 68: @@
 [[Kategoria:Coelurosauria]]
 [[Kategoria:Azja]]
 [[Kategoria:Mezozoik]]
 [[Kategoria:Kreda]]
 [[Kategoria:Turon]]

@@ Linia 30: / Linia 30: @@
 }}
 ==Wstęp==
-''Itemirus'' to rodzaj zagadkowego teropoda żyjącego w późnej kredzie na terenie dzisiejszego Uzbekistnu. Jedyny pewny materiał kopalny to puszka mózgowa, choć przypisano do niego więcej szczątków. Wg różnych badań może on należeć do [[klad]]u [[Tyrannosauroidea]] albo też być [[deomeozaurydem|Dromaeosauridae]]. Zapewne był to stosunkowo nieduży, zwinny mięsożerca.
+''Itemirus'' to rodzaj zagadkowego teropoda żyjącego w późnej kredzie na terenie dzisiejszego Uzbekistnu. Jedyny pewny materiał kopalny to puszka mózgowa, choć przypisano do niego więcej szczątków. Wg różnych badań może on należeć do [[klad]]u [[Tyrannosauroidea]] albo też być [[Dromaeosauridae|deomeozaurydem]]. Zapewne był to stosunkowo nieduży, zwinny mięsożerca.
 ==Etymologia==
@@ Linia 46: / Linia 46: @@
 {| class="wikitable"
 | {{V|''Itemirus''}}
-| {{Kpt|[[Siergiej Kurzanow|Kurzanow]]}}, [[2018]]
+| {{Kpt|[[Siergiej Kurzanow|Kurzanow]]}}, [[1976]]
 |-
 | {{V|''D. medullaris''}}
-| {{Kpt|[[Siergiej Kurzanow|Kurzanow]]}}, [[2018]]
+| {{Kpt|[[Siergiej Kurzanow|Kurzanow]]}}, [[1976]]
 |}

@@ Linia 30: / Linia 30: @@
 }}
 ==Wstęp==
-''Itemirus'' to rodzaj zagadkowego teropoda żyjącego w późnej kredzie na terenie dzisiejszego Uzbekistnu. Jedyny pewny materiał kopalny to puszka mózgowa, choć przypisano do niego więcej szczątków. Wg różnych badań może on należeć do [[klad]]u [[Tyrannosauridae]] albo też być [[deomeozaurydem|Dromaeosauridae]]. Zapewne był to stosunkowo nieduży, zwinny mięsożerca.
+''Itemirus'' to rodzaj zagadkowego teropoda żyjącego w późnej kredzie na terenie dzisiejszego Uzbekistnu. Jedyny pewny materiał kopalny to puszka mózgowa, choć przypisano do niego więcej szczątków. Wg różnych badań może on należeć do [[klad]]u [[Tyrannosauroidea]] albo też być [[deomeozaurydem|Dromaeosauridae]]. Zapewne był to stosunkowo nieduży, zwinny mięsożerca.
 ==Etymologia==
@@ Linia 39: / Linia 39: @@
 Do ''Itemirus'' przypisano też inne szczątki, obejmujące pojedyncze kręgi i kości kończyn, fragmenty czaszki oraz zęby (Sues i Awerianow, 2014). Jest to jednak tymczasowa identyfikacja, jako że żaden z tych elementów nie może być bezpośrednio porównany z holotypem ze względu na brak pokrywającego się materiału.
 ==Historia taksonu.==
 Szczątki itemira (holotyp) odkryto w 1958 r. W 1976 r. rosyjski paleontolog [[Siergiej Kurzanow]] opisał je i uznał na [[Carnosauria|karnozaura]], tworząc nową rodzinę Itemiridae (obecnie nieaktywnej ze względu na brak definicji i monotypowość). [[Thomas Holtz|Holtz]] zasugerował, ze może on być [[Tyrannosauroidea|tyranozauroidem]] i wskazał na podobieństwo do ''[[Stokesosaurus]]''. W późniejszych badaniach ''Itemirus'' okazywał się dromeozaurydem (np. Longrich i [[Philip Currie|Currie]], 2009) lub tyranozauroidem (Miyashita, 2011). W 2014 r. Sues i Awerianow tymczasowo przypisali do ''Itemirus'' wspomniane wyżej szczątki dromeozaurydów z formacji Bissekty, uznając go za dromeozauryna. Jak już stwierdzono wcześniej, nie można jednak mieć pewności, czy holotyp i materiał przypisany rzeczywiście należą do tego samego taksonu. Na ten moment klasyfikacja itemira pozostaje więc niepewna.
 ==Spis gatunków==