Iteravis - Historia wersji

Paweł o 12:12, 30 wrz 2024

2024-09-30T12:12:16Z

Paweł o 12:27, 18 maj 2024

2024-05-18T12:27:50Z

Taurovenator o 15:33, 10 mar 2024

2024-03-10T15:33:29Z

Paweł: /* Materiał kopalny */

2024-03-10T15:15:41Z

‎Materiał kopalny

Paweł: /* Materiał kopalny */

2024-03-10T15:14:08Z

‎Materiał kopalny

Paweł o 15:03, 10 mar 2024

2024-03-10T15:03:01Z

Taurovenator o 14:46, 10 mar 2024

2024-03-10T14:46:10Z

Taurovenator o 14:31, 10 mar 2024

2024-03-10T14:31:58Z

Taurovenator: /* Etymologia */

2024-03-10T12:46:41Z

‎Etymologia

Taurovenator: Utworzono nową stronę " Opis w trakcie rozbudowy. {{DISPLAYTITLE:''Iteravis''}} {{Opis |Autor = Michał Siedlecki |Korekta = |nazwa = ''Iteravis'' (iterawis) |długość = 18 cm..."

2024-03-10T12:46:16Z

Utworzono nową stronę " Opis w trakcie rozbudowy. {{DISPLAYTITLE:''Iteravis''}} {{Opis |Autor = Michał Siedlecki |Korekta = |nazwa = ''Iteravis'' (iterawis) |długość = 18 cm..."

Nowa strona

Opis w trakcie rozbudowy.

{{DISPLAYTITLE:''Iteravis''}}
{{Opis
|Autor = [[Michał Siedlecki]]
|Korekta =
|nazwa = ''Iteravis'' (iterawis)
|długość = 18 cm <ref name="Molina-Larramendi">Molina-Pérez, R. & Larramendi, A. (2019). "Dinosaur Facts and Figures: The Theropods and Other Dinosauriformes". wyd. Princeton University Press. </ref>
|wysokość = 15 cm (w biodrach) <ref name="Molina-Larramendi"></ref>
|masa = 205 g <ref name="Molina-Larramendi"></ref>
|dieta = roślinożerny/wszystkożerny
|miejsce = [[Chiny]] - Liaoning
([[formacja]] [[Yixian]])
|czas = {{Występowanie|121|120}}
ok. 121-120 [[Ma]] 
[[wczesna kreda]] ([[apt]])
|systematyka =
[[Dinosauria]]

[[Saurischia]]

[[Theropoda]]

[[Avialae]]

[[Pygostylia]]

[[Ornithothoraces]]

[[Ornithuromorpha]]

|grafika = Iteravis-fig2.jpg
|podpis = [[Holotyp|Okaz typowy]] iteravisa (IVPP V18958). Źródło: O'Connor i in., 2015 ([https://palaeo-electronica.org/content/2015/1260-iteravis-histology]
|PorównanieGrupa =
|PorównanieDługość =
|mapa =
}}
==Wstęp==
''Iteravis'' to niewielki [[Avialae|awial]] z grupy [[Ornithuromorpha]] żyjący na terenie obecnych Chin na początku drugiej połowy epoki wczesnej kredy.

==Etymologia==
Nazwę rodzajową tłumaczy się z łaciny jako "podróżujący ptak''. Zarówno ona jak i epitet gatunkowy upamiętniają Fritza Huchzermeyera, badacza ewolucji archozaurów, oraz jego nieprzerwaną podróż ku wiedzy.

==Materiał kopalny==
[[Holotyp]] (IVPP V18958) to prawie kompletny [[artykułowany]] szkielet. Zachowały się również odciski skóry, lotek, sterówek oraz piór konturowych. Przy szkielecie znajdowało się sześć gastrolitów, prawdopodobnie połkniętych przez iterawisa.

Oprócz tego do tego gatunku może należeć cały materiał kopalny przypisywany ''[[Gansus]] zheni''.

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
| {{V|''Iteravis''}}
| {{Kpt|Zhou, [[O'Connor]]}} i {{Kpt|Wang}}, [[2014]]
|-
| {{V|''I. huchzermeyer''}}
| {{Kpt|Zhou, O'Connor}} i {{Kpt|Wang}}, 2014
|-
| ?=''[[Gansus]] zheni''
| {{Kpt|Liu, Chiappe, Zhang, Bell, Meng, Ji}} i {{Kpt|Wang}}, 2014
|}

==Bibliografia==

Ford, T. (online) [http://www.paleofile.com/Dinosaurs/Aves/Iteravis.asp]

Liu, B.-Y.; Stidham, T. A.; Wang, X.-P.; Li, Z.-H. i Zhou, Z.-H. (2024). "Morphometric analysis of the cervical vertebral series in extant birds with implications for Mesozoic avialan feeding ecology". Vertebrata PalAsiatica. [https://doi.org/10.19615%2Fj.cnki.2096-9899.240305].

Mortimer, M. (online) [https://theropoddatabase.com/Ornithuromorpha.htm#Iteravishuchzermeyeri]

O'Connor, J.K.; Wang, M.; Zhou,S. i Zhou, Z. (2015)."Osteohistology of the Lower Cretaceous Yixian Formation ornithuromorph (Aves) Iteravis huchzermeyeri". Paleontologia Electronica nr artykułu: 18.2.35A [https://doi.org/10.26879/520]

Zhou, S.; O’Connor; J.K. i Wang, M. (2014). "A new species from an ornithuromorph dominated locality of the Jehol Group". Chinese Science Bulletin, 59 (36):5366-5378.
<references/>

[[Kategoria:Avialae]]
[[Kategoria:Pygostylia]]
[[Kategoria:Ornithothoraces]]
[[Kategoria:Ornithuromorpha]]
[[Kategoria:Azja (ptaki)]]
[[Kategoria:Chiny (ptaki)]]
[[Kategoria:Mezozoik (ptaki)]]
[[Kategoria:Kreda (ptaki)]]
[[Kategoria:Apt (ptaki)]]

@@ Linia 28: / Linia 28: @@
 [[Euornithes]]
-[[Ornithuromorpha]]
+[[Gansuidae]]
 |grafika = Iteravis-reconstruction.jpg
@@ Linia 56: / Linia 56: @@
 Analiza histologiczna kości tego awiala wskazuje, że osiągał on dorosłość w pierwszym roku życia. Niestety nie wiemy czy tworzył kolonie lęgowe, czy żył samotnie ([[O'Connor]] i in., 2015). Analiza budowy jego kręgów szyjnych wskazuje, że prawdopodobnie był wszystkożerny, bądź roślinożerny i żył w pobliżu środowisk wodnych (prowadził wodny lub częściowo wodny tryb życia) (Liu i in., 2024). Wydaje się, że połykał większe kawałki pokarmu niż [[Archaeorhynchus|archeorynch]], przy czym oba te awiale trawiły podobnie jak dzisiejsze ptaki (Liu i in., 2023). Iterawis posiadał ponadto gruczoły solne (których otwór znajdował się w kości nadoczodołowej), które usuwały nadmiar soli z organizmu, przy minimalnej utracie wody (Wang i in., 2018)
-Iterawis wydaje się być stosunkowo zaawansowanym przedstawicielem Ornithuromorpha, bardziej zaawansowanym od [[Hongshanornithidae|hongszanornitidów]] i [[Songligornithidae|songlingornitidów]], ale mniej zaawansowany od członków [[Ornithurae]]. Z drugiej strony może być taksonem siostrzanym ganzusa. Wydaje się również nieco dalej spokrewniony z [[Yanornis|janornisem]]. Mortimer (online) zaproponował, że iterawis jest starszym synonimem ''Gansus zheni'' (ten drugi został opisany 15 dni po iterawisie), ale utworzył dla niego [[kombinacja|kombinację]] ''I.zheni''. Swą decyzję argumentował nieodróżnialnością tych dwóch gatunków. Do podobnych wniosków doszedł zespół prowadzony przez Wanga (2018), który wykrył ujścia gruczołu solnego zarówno u ''I. huchzermeyeri'' jak i ''G. zheni'' oraz Ford (online). Ostatecznie, ''G. zheni'' został uznany za młodszy synonim iterawisa (Ju i in., 2021).
+Iterawis wydaje się być stosunkowo zaawansowanym przedstawicielem Ornithuromorpha, bardziej zaawansowanym od [[Hongshanornithidae|hongszanornitidów]] i [[Songligornithidae|songlingornitidów]], ale mniej zaawansowany od członków [[Ornithurae]]. Z drugiej strony może być taksonem siostrzanym ganzusa. Wydaje się również nieco dalej spokrewniony z [[Yanornis|janornisem]]. W 2024 roku Wang oraz współpracownicy uznali, iż interawisa należy do [[klad]]u [[Gansuidae]]. Mortimer (online) zaproponował, że iterawis jest starszym synonimem ''Gansus zheni'' (ten drugi został opisany 15 dni po iterawisie), ale utworzył dla niego [[kombinacja|kombinację]] ''I.zheni''. Swą decyzję argumentował nieodróżnialnością tych dwóch gatunków. Do podobnych wniosków doszedł zespół prowadzony przez Wanga (2018), który wykrył ujścia gruczołu solnego zarówno u ''I. huchzermeyeri'' jak i ''G. zheni'' oraz Ford (online). Ostatecznie, ''G. zheni'' został uznany za młodszy synonim iterawisa (Ju i in., 2021).
 ==Spis gatunków==
@@ Linia 86: / Linia 86: @@
 O'Connor, J.K.; Wang, M.; Zhou,S. i Zhou, Z. (2015)."Osteohistology of the Lower Cretaceous Yixian Formation ornithuromorph (Aves) Iteravis huchzermeyeri". Paleontologia Electronica nr artykułu: 18.2.35A [https://doi.org/10.26879/520]
 Wang, X.; Huang, J.; Hu, Y.; Liu, X.; Peteya, J. i Clarke, J.A. (2018). "The earliest evidence for a supraorbital salt gland in dinosaurs in new Early Cretaceous ornithurines". Scientific Reports. 8 (1): Article number 3969. [https://doi.org/10.1038%2Fs41598-018-22412-8]
@@ Linia 96: / Linia 98: @@
 [[Kategoria:Ornithothoraces]]
 [[Kategoria:Euornithes]]
-[[Kategoria:Ornithuromorpha]]
+[[Kategoria:Gansuidae]]
 [[Kategoria:Azja (ptaki)]]
 [[Kategoria:Chiny (ptaki)]]

@@ Linia 9: / Linia 9: @@
 |dieta = roślinożerny/wszystkożerny
 |miejsce = [[Chiny]] - Liaoning
-<small>([[formacja|formacje]] [[Yixian]] i [[Jiufotang]])</small>
+<small>([[formacja]] [[Jiufotang]])</small>
-|czas = {{Występowanie|125.7|118.9}}
+|czas = {{Występowanie|121|118.9}}
-ok. 125,7-118,9 [[Ma]]<br>
+ok. 121-118,9 [[Ma]]<br>
-<small>[[wczesna kreda]] ([[barrem]]- środkowy [[apt]])</small>
+<small>[[wczesna kreda]] (wczesny-środkowy [[apt]])</small>
 |systematyka =
 [[Dinosauria]]
@@ Linia 98: / Linia 98: @@
 [[Kategoria:Mezozoik (ptaki)]]
 [[Kategoria:Kreda (ptaki)]]
 [[Kategoria:Apt (ptaki)]]

@@ Linia 47: / Linia 47: @@
 [[Plik:Gansus-Beijing Museum of Natural History.jpg|thumb|[[Holotyp|Skamieniały szkielet]] iterawisa (''Gansus zheni'') na wystawie w Pekińskim Muzeum Historii Naturalnej. Autor zdjęcia: Jonathan Chen. [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Gansus-Beijing_Museum_of_Natural_History.jpg].]]
-Oprócz tego do tego gatunku należy cały materiał kopalny przypisywany ''[[Gansus]] zheni''. Obejmuje on okazy BMNHC-Ph1342 (holotyp ''G.zheni''),BMNHC-Ph1318 i BMNHC-Ph1394 ([[paratyp|paratypy]]) (kolejne prawie kompletne szkielety z gastrolitami, odciskami lotek i piór konturowych). Wspomniane okazy należą do osobników dorosłych.
+Oprócz tego do tego gatunku należy cały materiał kopalny przypisywany ''[[Gansus]] zheni''. Obejmuje on okazy BMNHC-Ph1342 (holotyp ''G.zheni''), BMNHC-Ph1318 i BMNHC-Ph1394 ([[paratyp|paratypy]]) (kolejne prawie kompletne szkielety z gastrolitami, odciskami lotek i piór konturowych). Wspomniane okazy należą do osobników dorosłych.
 ==Budowa, paleobiologia i systematyka==

@@ Linia 45: / Linia 45: @@
 Materiał przypisany do tego taksonu to m.in. AGB5841 - kolejny dobrze zachowany szkielet, zachowujący gastralia, odciski piór, zawartość żołądka i otwór prowadzący do gruczołu solnego oraz AGB5834-1/2 - 2 kolejne szkielety z odciskami piór. [[Mortimer]] (online) wspomina również o kilkunastu innych okazach, w tym ''[[tarsometatarsus|tarsometatarsi]]''.
-[[Plik:Gansus-Beijing Museum of Natural History.jpg|thumb|[[Holotyp|Skamieniały szkielet iterawisa (''Gansus zheni'') na wystawie w Pekińskim Muzeum Historii Naturalnej. Autor zdjęcia: Jonathan Chen. [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Gansus-Beijing_Museum_of_Natural_History.jpg].]]
+[[Plik:Gansus-Beijing Museum of Natural History.jpg|thumb|[[Holotyp|Skamieniały szkielet]] iterawisa (''Gansus zheni'') na wystawie w Pekińskim Muzeum Historii Naturalnej. Autor zdjęcia: Jonathan Chen. [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Gansus-Beijing_Museum_of_Natural_History.jpg].]]
 Oprócz tego do tego gatunku należy cały materiał kopalny przypisywany ''[[Gansus]] zheni''. Obejmuje on okazy BMNHC-Ph1342 (holotyp ''G.zheni''),BMNHC-Ph1318 i BMNHC-Ph1394 ([[paratyp|paratypy]]) (kolejne prawie kompletne szkielety z gastrolitami, odciskami lotek i piór konturowych). Wspomniane okazy należą do osobników dorosłych.

@@ Linia 41: / Linia 41: @@
 ==Materiał kopalny==
-[[Plik:Iteravis-fig2.jpg|thumb|[[Holotyp|Okaz typowy]] iteravisa (IVPP V18958). Źródło: O'Connor i in., 2015 [https://palaeo-electronica.org/content/2015/1260-iteravis-histology]]
+[[Plik:Iteravis-fig2.jpg|thumb|[[Holotyp|Okaz typowy]] iteravisa (IVPP V18958). Źródło: O'Connor i in., 2015 [https://palaeo-electronica.org/content/2015/1260-iteravis-histology].]]
 [[Holotyp]] (IVPP V18958) to prawie kompletny [[artykułowany]] szkielet. Zachowały się również odciski skóry, lotek, sterówek oraz piór konturowych. Przy szkielecie znajdowało się sześć gastrolitów, prawdopodobnie połkniętych przez iterawisa. Okaz ten należał do wyrośniętego osobnika dorastajacego. (O'Connor i in., 2015)
 Materiał przypisany do tego taksonu to m.in. AGB5841 - kolejny dobrze zachowany szkielet, zachowujący gastralia, odciski piór, zawartość żołądka i otwór prowadzący do gruczołu solnego oraz AGB5834-1/2 - 2 kolejne szkielety z odciskami piór. [[Mortimer]] (online) wspomina również o kilkunastu innych okazach, w tym ''[[tarsometatarsus|tarsometatarsi]]''.
-[[PlikGansus-Beijing Museum of Natural History.jpg|thumb|[[Holotyp|Skamieniały szkielet iterawisa (''Gansus zheni'') na wystawie w Pekińskim Muzeum Historii Naturalnej. Autor zdjęcia: Jonathan Chen. [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Gansus-Beijing_Museum_of_Natural_History.jpg]]]
 Oprócz tego do tego gatunku należy cały materiał kopalny przypisywany ''[[Gansus]] zheni''. Obejmuje on okazy BMNHC-Ph1342 (holotyp ''G.zheni''),BMNHC-Ph1318 i BMNHC-Ph1394 ([[paratyp|paratypy]]) (kolejne prawie kompletne szkielety z gastrolitami, odciskami lotek i piór konturowych). Wspomniane okazy należą do osobników dorosłych.
@@ Linia 53: / Linia 55: @@
 Iterawis wydaje się być stosunkowo zaawansowanym przedstawicielem Ornithuromorpha, bardziej zaawansowanym od [[Hongshanornithidae|hongszanornitidów]] i [[Songligornithidae|songlingornitidów]], ale mniej zaawansowany od członków [[Ornithurae]]. Z drugiej strony może być taksonem siostrzanym ganzusa. Wydaje się również nieco dalej spokrewniony z [[Yanornis|janornisem]]. Mortimer (online) zaproponował, że iterawis jest starszym synonimem ''Gansus zheni'' (ten drugi został opisany 15 dni po iterawisie), ale utworzył dla niego [[kombinacja|kombinację]] ''I.zheni''. Swą decyzję argumentował nieodróżnialnością tych dwóch gatunków. Do podobnych wniosków doszedł zespół prowadzony przez Wanga (2018), który wykrył ujścia gruczołu solnego zarówno u ''I. huchzermeyeri'' jak i ''G. zheni'' oraz Ford (online). Ostatecznie, ''G. zheni'' został uznany za młodszy synonim iterawisa (Ju i in., 2021).
 ==Spis gatunków==

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{DISPLAYTITLE:''Iteravis''}}
 {{Opis
@@ Linia 6: / Linia 4: @@
 |Korekta  =
 |nazwa    = ''Iteravis'' (iterawis)
-|długość  = 18 cm <ref name="Molina-Larramendi">Molina-Pérez, R. & Larramendi, A. (2019). "Dinosaur Facts and Figures: The Theropods and Other Dinosauriformes". wyd. Princeton University Press. </ref>
+|długość  = 18,5 cm <ref name="Molina-Larramendi">Molina-Pérez, R. & Larramendi, A. (2019). "Dinosaur Facts and Figures: The Theropods and Other Dinosauriformes". wyd. Princeton University Press. Wymiary podane dla ''Gansus zheni''</ref>
-|wysokość = 15 cm (w biodrach) <ref name="Molina-Larramendi"></ref>
+|wysokość = 16 cm (w biodrach) <ref name="Molina-Larramendi"></ref>
-|masa    = 205 g <ref name="Molina-Larramendi"></ref>
+|masa    = 230 g <ref name="Molina-Larramendi"></ref>
 |dieta = roślinożerny/wszystkożerny
 |miejsce = [[Chiny]] - Liaoning
-<small>([[formacja]] [[Yixian]])</small>
+<small>([[formacja|formacje]] [[Yixian]] i [[Jiufotang]])</small>
-|czas = {{Występowanie|121|120}}
+|czas = {{Występowanie|125.7|118.9}}
-ok. 121-120 [[Ma]]<br>
+ok. 125,7-118,9 [[Ma]]<br>
-<small>[[wczesna kreda]] ([[apt]])</small>
+<small>[[wczesna kreda]] ([[barrem]]- środkowy [[apt]])</small>
 |systematyka =
 [[Dinosauria]]
@@ Linia 30: / Linia 28: @@
 [[Ornithuromorpha]]
-|grafika = Iteravis-fig2.jpg
+|grafika = Iteravis-reconstruction.jpg
-|podpis = [[Holotyp|Okaz typowy]] iteravisa (IVPP V18958). Źródło: O'Connor i in., 2015 ([https://palaeo-electronica.org/content/2015/1260-iteravis-histology]
+|podpis = Rekonstrukcja przyżyciowa iterawisa. Autor: Chuang Zhao. ([https://doi.org/10.31035/cg2020066])
 |PorównanieGrupa =
 |PorównanieDługość =
@@ Linia 43: / Linia 41: @@
 ==Materiał kopalny==
-[[Holotyp]] (IVPP V18958) to prawie kompletny [[artykułowany]] szkielet. Zachowały się również odciski skóry, lotek, sterówek oraz piór konturowych. Przy szkielecie znajdowało się sześć gastrolitów, prawdopodobnie połkniętych przez iterawisa.
+[[Plik:Iteravis-fig2.jpg|thumb|[[Holotyp|Okaz typowy]] iteravisa (IVPP V18958). Źródło: O'Connor i in., 2015 [https://palaeo-electronica.org/content/2015/1260-iteravis-histology]]
-Oprócz tego do tego gatunku może należeć cały materiał kopalny przypisywany ''[[Gansus]] zheni''.
+Iterawis wydaje się być stosunkowo zaawansowanym przedstawicielem Ornithuromorpha, bardziej zaawansowanym od [[Hongshanornithidae|hongszanornitidów]] i [[Songligornithidae|songlingornitidów]], ale mniej zaawansowany od członków [[Ornithurae]]. Z drugiej strony może być taksonem siostrzanym ganzusa. Wydaje się również nieco dalej spokrewniony z [[Yanornis|janornisem]]. Mortimer (online) zaproponował, że iterawis jest starszym synonimem ''Gansus zheni'' (ten drugi został opisany 15 dni po iterawisie), ale utworzył dla niego [[kombinacja|kombinację]] ''I.zheni''. Swą decyzję argumentował nieodróżnialnością tych dwóch gatunków. Do podobnych wniosków doszedł zespół prowadzony przez Wanga (2018), który wykrył ujścia gruczołu solnego zarówno u ''I. huchzermeyeri'' jak i ''G. zheni'' oraz Ford (online). Ostatecznie, ''G. zheni'' został uznany za młodszy synonim iterawisa (Ju i in., 2021).
@@ Linia 53: / Linia 60: @@
 | {{Kpt|Zhou, [[O'Connor]]}} i {{Kpt|Wang}}, [[2014]]
 |-
-| {{V|''I. huchzermeyer''}}
+| {{V|''I. huchzermeyeri''}}
 | {{Kpt|Zhou, O'Connor}} i {{Kpt|Wang}}, 2014
 |-
-| ?=''[[Gansus]] zheni''
+| = ''[[Gansus]] zheni''
 | {{Kpt|Liu, Chiappe, Zhang, Bell, Meng, Ji}} i {{Kpt|Wang}}, 2014
 |}
@@ Linia 63: / Linia 73: @@
 <small>
 Ford, T. (online) [http://www.paleofile.com/Dinosaurs/Aves/Iteravis.asp]
 Liu, B.-Y.; Stidham, T. A.; Wang, X.-P.; Li, Z.-H. i Zhou, Z.-H. (2024). "Morphometric analysis of the cervical vertebral series in extant birds with implications for Mesozoic avialan feeding ecology". Vertebrata PalAsiatica. [https://doi.org/10.19615%2Fj.cnki.2096-9899.240305].
@@ Linia 69: / Linia 83: @@
 O'Connor, J.K.; Wang, M.; Zhou,S. i Zhou, Z. (2015)."Osteohistology of the Lower Cretaceous Yixian Formation ornithuromorph (Aves) Iteravis huchzermeyeri". Paleontologia Electronica nr artykułu: 18.2.35A [https://doi.org/10.26879/520]
 Zhou, S.; O’Connor; J.K. i Wang, M. (2014). "A new species from an ornithuromorph dominated locality of the Jehol Group". Chinese Science Bulletin, 59 (36):5366-5378.
@@ Linia 81: / Linia 97: @@
 [[Kategoria:Mezozoik (ptaki)]]
 [[Kategoria:Kreda (ptaki)]]
 [[Kategoria:Apt (ptaki)]]

@@ Linia 40: / Linia 40: @@
 ==Etymologia==
-Nazwę rodzajową tłumaczy się z łaciny jako "podróżujący ptak''. Zarówno ona jak i epitet gatunkowy upamiętniają Fritza Huchzermeyera, badacza ewolucji archozaurów, oraz jego nieprzerwaną podróż ku wiedzy.
+Nazwę rodzajową tłumaczy się z łaciny jako "podróżujący ptak". Zarówno ona jak i epitet gatunkowy upamiętniają Fritza Huchzermeyera, badacza ewolucji archozaurów, oraz jego nieprzerwaną podróż ku wiedzy.
 ==Materiał kopalny==