Paweł: /* Spis gatunków */

2024-02-21T22:13:40Z

‎Spis gatunków

Paweł: /* Paleobiologia */

2023-11-18T08:45:46Z

‎Paleobiologia

Paweł: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Jaculinykus''}} {{Opis |Autor = Paweł Konarzewski |Korekta = |nazwa = ''Jaculinykus'' |długość = |wysokość = |masa = |dieta = prawdopodobni..."

2023-11-18T08:27:31Z

Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Jaculinykus''}} {{Opis |Autor = Paweł Konarzewski |Korekta = |nazwa = ''Jaculinykus'' |długość = |wysokość = |masa = |dieta = prawdopodobni..."

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Jaculinykus''}}
{{Opis
|Autor = [[Paweł Konarzewski]]
|Korekta =
|nazwa = ''Jaculinykus''
|długość =
|wysokość =
|masa =
|dieta = prawdopodobnie owadożerny
|miejsce = [[Mongolia]] - Ajmak południowogobijski
([[formacja]] [[Baruungoyot]])
|czas = {{Występowanie|83.6|72.1}}
83,6-72,1 [[Ma]] 
[[późna kreda]] ([[kampan]])
|systematyka =
[[Dinosauria]]

[[Saurischia]]

[[Theropoda]]

[[Tetanurae]]

[[Coelurosauria]]

[[Alvarezsauroidea]]

[[Alvarezsauridae]]

[[Parvicursorinae]]
|grafika = Jaculinykus.png
|podpis = Rekonstrukcja przyżyciowa ''Jaculinykus''. Autor: UnexpectedDinoLesson [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Jaculinykus.png]
|PorównanieGrupa =
|PorównanieDługość =
|mapa =
}}
==Wstęp==
''Jaculinykus'' to przedstawiciel [[Alvarezsauridae]] blisko spokrewniony z ''[[Mononykus]]'' i ''[[Shuvuuia]]'' żyjący w [[późna kreda|późnej kredzie]] na terenie dzisiejszej Mongolii. Od swoich kuzynów rózni się m.in. budową czaszki, kręgów szyjnych i ogonowych oraz kości kończyn przednich i tylnych.

==Materiał kopalny==
[[Plik:Jaculinykus holotype.png|thumb|[[Holotyp]] oraz rekonstrukcja szkieletu. Na biało zostały zaznaczone odnalezione kości. Źródło: Kubo i in., 2023 [https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0293801].]]
[[Holotyp]] (MPC-D 100/209) to niemalże cały szkielet wraz z niekompletną czaszką (zob. rys. obok).

==Budowa==
''Jaculinykus'' to niewielki teropod mający wydłużoną czaszkę ze smykłymi i prawie prostymi zębami. Odcinek szyjny liczy 12 kręgów. Mają one pleurocele (otwory pneumatyczne) oraz [[Epipophysis|epipofyzje]]. Zachowało się 9 kręgów grzbietowych, 7 krzyżowych oraz 38 ogonowych. W przeciwieństwie do ''[[Linhenykus]]'' i ''[[Nemegtonykus]]'' łopatka i kość krucza nie są zrośnięte. Kość ramienna jest proksymalnie krótka i prosta. Wyjątkową cechą tego dinozaura jest budowa dłoni. Wysępują u niej dwa palce, z czego pierwszy jest duży, a drugi - zredukowany. Morfologia dłoni jest pośrednia między trójpalczastą u ''[[Shuvuuia]]'' a pojedynczej ''[[Mononykus]]''. Trzon kości kulszowej jest smukły w porównaniu do trzonu kości łonowej. Głowa kości udowej jest większa niż u ''[[Mononykus]]'' . K. udowa jest smukła i prawie tak długa jak kość śródstopia. Trzon kości udowej jest silniej wygięty przyśrodkowo niż u innych przedstawicieli [[Alvarezsauridae]]. Piszczel jest najdłuższą kością nóg. Kość strzałkowa jest silnie zredukowana w porównaniu z kością piszczelową. Jej trzon jest prosty, w przeciwieństwie do tego u ''[[Xixianykus]]''.

==Paleobiologia==
[[Plik:Jaculinykus life restoration.png|thumb|Rekonstrukcja śpiącego ''Jaculinykus''. Autor: Seiji Yamamoto. Źródło: Kubo i in., 2023 [https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0293801]]]
Szkielet ''Jaculinykus'' zachował się w pozycji śpiącej. Kończyny tylne są złożone po obu stronach ciała. Lewa przednia kończyna jest zgięta z łokciem i leży obok ciała . Szyja jest wygięta do tyłu i znajduje się po prawej stronie ciała. Ogon umieszczony jest lewej stronie i owinięty wokół zgiętych kończyn tylnych po prawej stronie. Śpiąca pozycja jest bardzo zbliżona tej u dzisiejszych ptaków i troodontydów ''[[Mei]]'' oraz ''[[Sinornithoides]]''.

==Etymologia==
Nazwa rodzajowa ''Jaculinykus'' pochodzi od greckiego niewielkiego, mitologicznego smoka Jaculus oraz zawiera greckie słowo ''onykus'' (pazur). Epitet gatunkowy ''yaruu'' to mongolski wyraz znaczący "szybki" lub "pospieszny".

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
|{{V|''Jaculinykus''}}
| {{Kpt|Kubo, [[Kobayashi]], Chinzorig & [[Tsogtbaatar]]}}, [[2023]]
|-
|{{V|''J. yaruui''}}
| {{Kpt|Kubo, [[Kobayashi]], Chinzorig & [[Tsogtbaatar]]}}, [[2023]]
|}

==Bibliografia==

Kubo, K., Kobayashi, Y., Chinzorig, T. & Tsogtbaatar, K. (2023) "A new alvarezsaurid dinosaur (Theropoda, Alvarezsauria) from the Upper Cretaceous Baruungoyot Formation of Mongolia provides insights for bird-like sleeping behavior in non-avian dinosaurs". PLoS ONE 18(11): e0293801. [[doi:10.1371/journal.pone.0293801]]

[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Saurischia]]
[[Kategoria:Theropoda]]
[[Kategoria:Tetanurae]]
[[Kategoria:Coelurosauria]]
[[Kategoria:Alvarezsauroidea]]
[[Kategoria:Azja]]
[[Kategoria:Mongolia]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Kreda]]
[[Kategoria:Kampan]]

@@ Linia 55: / Linia 55: @@
 {| class="wikitable"
 |{{V|''Jaculinykus''}}
-| {{Kpt|Kubo, [[Kobayashi]], Chinzorig & [[Tsogtbaatar]]}}, [[2023]]
+| {{Kpt|Kubo, [[Kobayashi]], Chinzorig}} i {{Kpt|[[Tsogtbaatar]]}}, [[2023]]
 |-
 |{{V|''J. yaruui''}}
-| {{Kpt|Kubo, [[Kobayashi]], Chinzorig & [[Tsogtbaatar]]}}, [[2023]]
+| {{Kpt|Kubo, [[Kobayashi]], Chinzorig}} i {{Kpt|[[Tsogtbaatar]]}}, [[2023]]
 |}

@@ Linia 47: / Linia 47: @@
 ==Paleobiologia==
 [[Plik:Jaculinykus life restoration.png|thumb|Rekonstrukcja śpiącego ''Jaculinykus''. Autor: Seiji Yamamoto. Źródło: Kubo i in., 2023 [https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0293801]]]
-Szkielet ''Jaculinykus'' zachował się w pozycji śpiącej. Kończyny tylne są złożone po obu stronach ciała. Lewa przednia kończyna jest zgięta z łokciem i leży obok ciała . Szyja jest wygięta do tyłu i znajduje się po prawej stronie ciała. Ogon umieszczony jest lewej stronie i owinięty wokół zgiętych kończyn tylnych po prawej stronie. Śpiąca pozycja jest bardzo zbliżona tej u dzisiejszych ptaków i troodontydów ''[[Mei]]'' oraz ''[[Sinornithoides]]''.
+Szkielet ''Jaculinykus'' zachował się w pozycji śpiącej. Kończyny tylne są złożone po obu stronach ciała. Lewa przednia kończyna jest zgięta z łokciem i leży obok ciała . Szyja jest wygięta do tyłu i znajduje się po prawej stronie ciała. Ogon umieszczony jest lewej stronie i owinięty wokół zgiętych kończyn tylnych po prawej stronie. Pozycja leżąca jest bardzo podobna do tej obserwowanej u dzisiejszych ptaków i troodontydów ''[[Mei]]'' oraz ''[[Sinornithoides]]''.
 ==Etymologia==

Jaculinykus - Historia wersji

Paweł: /* Spis gatunków */

Paweł: /* Paleobiologia */

Paweł: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Jaculinykus''}} {{Opis |Autor = Paweł Konarzewski |Korekta = |nazwa = ''Jaculinykus'' |długość = |wysokość = |masa = |dieta = prawdopodobni..."