Jinfengopteryx - Historia wersji

Kamil Kamiński o 19:14, 17 sie 2020

2020-08-17T19:14:08Z

Kamil Kamiński: poprawki, uzupełnienia

2020-08-17T19:13:25Z

poprawki, uzupełnienia

Nazuul o 20:31, 27 lip 2013

2013-07-27T20:31:37Z

Dino: apt? -> apt

2011-12-12T14:01:57Z

apt? -> apt

Nazuul: nowy

2011-11-27T15:47:36Z

nowy

Nowa strona

{| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
| Autor:
| Korekta:
|-
| [[Maciej Ziegler]]
| [[Tomasz Sokołowski]], [[Tomasz Singer]], [[Dawid Mika]]
|}

----
{| class="wikitable" style="text-align:left" align="left"
! colspan=2 | ''Jinfengopteryx'' (dżinfengopteryks)
|-
! '''Długość''':
| ok. 55 cm
|-
! '''Masa''':
| ok. 2 kg
|-
! '''[[Lokacje|Miejsce występowania]]''':
| [[Chiny]] - prowincja Hebei

([[formacja Huajiying]] - ogniwo Qiaotou)
|-
! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
| ?125-?120 Ma (136-118 Ma)

wczesna kreda (wczesny [[apt?]])
|-
! '''Systematyka'''
| [[Dinosauria]]

[[Saurischia]]

[[Theropoda]]

[[Tetanurae]]

[[Coelurosauria]]

[[Paraves]]

? [[Troodontidae]]
|-
| colspan=2 |[[Plik:Jinfengopteryx1.jpg|400px|]]
Autor: Edyta Felcyn
|}

==Wstęp==
''Jinfengopteryx'' żył na terenie obecnych Chin we wczesnej kredzie. Znaleziono jeden pięknie zachowany i prawie kompletny okaz (CAGS-IG-04-0801), widoczne są pióra przystosowane do lotu na kończynach przednich i duże pióra na ogonie.

==Etymologia==
Nazwa ''Jinfengopteryx'' oznacza "pióro złotego feniksa (chińskie ''jinfeng'' czyli "złoty feniks" - królowa ptaków w chińskim folklorze i ''pteryx'' - po grecku "pióro"). Epitet ''elegans'' to zapewne "elegancki".

==Dieta==
W ciele dinozaura, w miejscu brzucha widoczne są owalne czerwono-żółte struktury, są to prawdopodobnie gastrolity, jaja lub nasiona, które stanowiły ostatni posiłek niewielkiego troodontyda. Zanno i Makovicky, prócz uznania, że to rzeczywiście ślady po wegetariańskim posiłku, wskazali nieobecne u innych troodontydów dwie cechy zębów wiązane z roślinożernością (symetryczność koron i brak ząbkowania). Zob. też artykuł o [[Troodontidae#Dieta]].

==Filogeneza==
[[Plik:Jinfengopteryx2.JPG|200px|thumb|right|Skamieniałość. Autor zdjęcia: "Laikayiu" [http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Jinfengopteryx_elegans_2.JPG].]]

[[Plik:Jinfengopteryx.jpg|200px|thumb|right|Rekonstrukcja szkieletu. Autor: Scott Hartman [http://www.skeletaldrawing.com/psgallery/gallery.htm].]]

''Jinfengopteryx'' jest prawdopodobnie [[bazalny]]m [[troodontyd]]em. Ji i in. (2005) - autorzy opisu uznali go za bazalnego [[avialae|ptaka]] - przedstawiciela [[Archaeopterygidae]] bardziej prymitywnego od ''[[Archaeopteryx]]'' i podtrzymali swoje zdanie w pracy z roku 2007. Mortimer (online, 2005) wykazał szczegółowo, że raczej chodzi o troodontyda. W roku 2006 [[Xu]] i [[Norell]] także uznali go za troodontyda - na podstawie ogólnego planu ciała i budowy zębów. Podobnie Chiappe w "Glorified Dinosaurs: The Origin and Early Evolution of Birds" (2007) zauważa, że Jingengopteryx ma wiele cech troodontydów, jak krótkie przednie kończyny czy haczykowaty pazur stopy (którego znaleziono także u archeopteryksa). W 2007 roku [[analiza filogenetyczna]] relacji między troodontydami, [[dromeozauryd]]ami i wczesnymi ptakami, w związku z opisaniem bazalnego dromeozauryda ''[[Mahakala]]'', dokonana przez Turnera i innych potwierdza tę hipotezę. Taki wynik mają też inne analizy kladystyczne (np. [[Coelurosauria#Turner_i_in..2C_2011|Turner i in., 2011]]).

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
! ''Jinfengopteryx''
| Ji, Ji, Lü, You, Chen, Liu i Liu, 2005
|-
! ''J. elegans''
| Ji, Ji, Lü, You, Chen, Liu i Liu, 2005
|}

== Bibliografia ==
Ji S. & Ji, Q. (2007) "Jinfengopteryx compared to Archaeopteryx, with comments on the mosaic evolution of long-tailed avialan birds" Acta Geologica Sinica (English Edition), 81(3), 337-343.

Jin, F., Zhang, F.C., Li, Z.H., Zhang, J.Y., Li, C. & Zhou, Z.H. (2008) "On the horizon of Protopteryx and the early vertebrate fossil assemblages of the Jehol Biota" Chinese Science Bulletin, 53(18), 2820-2827.

Turner, A.H., Pol, D., Clarke, J.A., Erickson, G.M., & Norell, M. (2007) "A basal dromaeosaurid and size evolution preceding avian flight" Science 317, 1378-1381.

Turner, A.H., Pol, D. & Norell, M.A. (2011) "Anatomy of Mahakala omnogovae (Theropoda: Dromaeosauridae) Tögrögiin Shiree, Mongolia" American Museum Novitates, 3722, 1-66. doi: 10.1206/3722.2

Xu and Norell (2006) "Non-avian dinosaur fossils from the Lower Cretaceous Jehol Group of western Liaoning, China" Geological Journal, 41(3-4), 419-437.

Mortimer, online 2005: http://dml.cmnh.org/2005Mar/msg00372.html

Mortimer, online http://home.comcast.net/~eoraptor/Troodontidae.htm#Jinfengopteryxelegans

http://en.wikipedia.org/wiki/Jinfengopteryx

[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Saurischia]]
[[Kategoria:Theropoda]]
[[Kategoria:Tetanurae]]
[[Kategoria:Coelurosauria]]
[[Kategoria:Paraves]]
[[Kategoria:Troodontidae]]
[[Kategoria:Azja]]
[[Kategoria:Chiny]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Kreda]]

@@ Linia 64: / Linia 64: @@
 ''Jinfengopteryx'' jest prawdopodobnie [[bazalny]]m [[troodontyd]]em. Ji i in. (2005) - autorzy opisu uznali go za bazalnego [[avialae|ptaka]] - przedstawiciela [[Archaeopterygidae]] bardziej prymitywnego od ''[[Archaeopteryx]]'' i podtrzymali swoje zdanie w pracy z roku 2007. Mortimer (online, 2005) wykazał szczegółowo, że raczej chodzi o troodontyda. W roku 2006 [[Xu]] i [[Norell]] także uznali go za troodontyda - na podstawie ogólnego planu ciała i budowy zębów. Podobnie Chiappe w "Glorified Dinosaurs: The Origin and Early Evolution of Birds" (2007) zauważa, że ''Jinfengopteryx'' ma wiele cech troodontydów, jak krótkie przednie kończyny czy haczykowaty pazur stopy (którego znaleziono także u archeopteryksa). W 2007 roku [[analiza filogenetyczna]] relacji między troodontydami, [[dromeozauryd]]ami i wczesnymi ptakami, w związku z opisaniem bazalnego dromeozauryda ''[[Mahakala]]'', dokonana przez Turnera i innych potwierdza tę hipotezę. Taki wynik mają też inne analizy kladystyczne (np. [[Coelurosauria#Turner_i_in..2C_2011|Turner i in., 2011]]). Turner i in. (2012) utworzyli nowy klad w obrębie Troodontidae – [[Jinfengopteryginae]]. Wg nich należał do niego ''Jinfengopteryx'' i dwa nienazwane taksony. Jednak w badaniach Fotha i in. (2020) okazał się on bardziej [[bazalny[[m przedstawicielem Paraves. W analizie Hartmana i in. (2019) ''Jinfengopteryx'' miał bardzo niestabilną pozycję w Troodontidae i może w rzeczywistości okazać się bazalnym przedstawicielem [[Deinonychosauria]], przedstawicielem [[Archaeopterygidae]] lub prymitywnym członkiem [[klad]]u Paraves.
-[[Plik: Jinfengopteryx_wiki.jpg200px|thumb|right|Rekonstrukcja. Autor: Matt Martyniuk [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Jinfengopteryx_wiki.jpg].]]
+[[Plik: Jinfengopteryx_wiki.jpg|200px|thumb|right|Rekonstrukcja. Autor: Matt Martyniuk [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Jinfengopteryx_wiki.jpg].]]
 ==Spis gatunków==

@@ Linia 26: / Linia 26: @@
 | ?125-?120 Ma (136-118 Ma)
-<small>wczesna kreda (wczesny [[apt?]])</small>
+<small>wczesna kreda (wczesny [[apt]]?)</small>
 |-
 ! '''Systematyka'''

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 <small>
 {| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
@@ Linia 8: / Linia 6: @@
 | [[Maciej Ziegler]]
 | [[Tomasz Sokołowski]], [[Tomasz Singer]], [[Dawid Mika]]
 |}
 </small>
@@ Linia 18: / Linia 18: @@
 |-
 ! '''Masa''':
-| ok. 2 kg
+| ok. 1,5-2 kg
 |-
 ! '''[[Lokacje|Miejsce występowania]]''':
@@ Linia 63: / Linia 63: @@
 [[Plik:Jinfengopteryx_Scott_Hartman.jpg|200px|thumb|right|Rekonstrukcja szkieletu. Autor: Scott Hartman [http://www.skeletaldrawing.com/theropods].]]
-''Jinfengopteryx'' jest prawdopodobnie [[bazalny]]m [[troodontyd]]em. Ji i in. (2005) - autorzy opisu uznali go za bazalnego [[avialae|ptaka]] - przedstawiciela [[Archaeopterygidae]] bardziej prymitywnego od ''[[Archaeopteryx]]'' i podtrzymali swoje zdanie w pracy z roku 2007. Mortimer (online, 2005) wykazał szczegółowo, że raczej chodzi o troodontyda. W roku 2006 [[Xu]] i [[Norell]] także uznali go za troodontyda - na podstawie ogólnego planu ciała i budowy zębów. Podobnie Chiappe w "Glorified Dinosaurs: The Origin and Early Evolution of Birds" (2007) zauważa, że Jingengopteryx ma wiele cech troodontydów, jak krótkie przednie kończyny czy haczykowaty pazur stopy (którego znaleziono także u archeopteryksa). W 2007 roku [[analiza filogenetyczna]] relacji między troodontydami, [[dromeozauryd]]ami i wczesnymi ptakami, w związku z opisaniem bazalnego dromeozauryda ''[[Mahakala]]'', dokonana przez Turnera i innych potwierdza tę hipotezę. Taki wynik mają też inne analizy kladystyczne (np. [[Coelurosauria#Turner_i_in..2C_2011|Turner i in., 2011]]).
+''Jinfengopteryx'' jest prawdopodobnie [[bazalny]]m [[troodontyd]]em. Ji i in. (2005) - autorzy opisu uznali go za bazalnego [[avialae|ptaka]] - przedstawiciela [[Archaeopterygidae]] bardziej prymitywnego od ''[[Archaeopteryx]]'' i podtrzymali swoje zdanie w pracy z roku 2007. Mortimer (online, 2005) wykazał szczegółowo, że raczej chodzi o troodontyda. W roku 2006 [[Xu]] i [[Norell]] także uznali go za troodontyda - na podstawie ogólnego planu ciała i budowy zębów. Podobnie Chiappe w "Glorified Dinosaurs: The Origin and Early Evolution of Birds" (2007) zauważa, że ''Jinfengopteryx'' ma wiele cech troodontydów, jak krótkie przednie kończyny czy haczykowaty pazur stopy (którego znaleziono także u archeopteryksa). W 2007 roku [[analiza filogenetyczna]] relacji między troodontydami, [[dromeozauryd]]ami i wczesnymi ptakami, w związku z opisaniem bazalnego dromeozauryda ''[[Mahakala]]'', dokonana przez Turnera i innych potwierdza tę hipotezę. Taki wynik mają też inne analizy kladystyczne (np. [[Coelurosauria#Turner_i_in..2C_2011|Turner i in., 2011]]). Turner i in. (2012) utworzyli nowy klad w obrębie Troodontidae – [[Jinfengopteryginae]]. Wg nich należał do niego ''Jinfengopteryx'' i dwa nienazwane taksony. Jednak w badaniach Fotha i in. (2020) okazał się on bardziej [[bazalny[[m przedstawicielem Paraves. W analizie Hartmana i in. (2019) ''Jinfengopteryx'' miał bardzo niestabilną pozycję w Troodontidae i może w rzeczywistości okazać się bazalnym przedstawicielem [[Deinonychosauria]], przedstawicielem [[Archaeopterygidae]] lub prymitywnym członkiem [[klad]]u Paraves.
 ==Spis gatunków==
@@ Linia 75: / Linia 76: @@
 == Bibliografia ==
-<small>Ji S. & Ji, Q. (2007) "Jinfengopteryx compared to Archaeopteryx, with comments on the mosaic evolution of long-tailed avialan birds" Acta Geologica Sinica (English Edition), 81(3), 337-343.
+<small>Foth, C., Tischlinger, H. & Rauhut, O.W.M. (2014) "New specimen of Archaeopteryx provides insights into the evolution of pennaceous feathers" Nature, 511(7507), 79-82. [[doi:10.1038/nature13467]].
 Jin, F., Zhang, F.C., Li, Z.H., Zhang, J.Y., Li, C. & Zhou, Z.H. (2008) "On the horizon of Protopteryx and the early vertebrate fossil assemblages of the Jehol Biota" Chinese Science Bulletin, 53(18), 2820-2827.
@@ Linia 81: / Linia 84: @@
 Turner, A.H., Pol, D., Clarke, J.A., Erickson, G.M., & Norell, M. (2007) "A basal dromaeosaurid and size evolution preceding avian flight" Science 317, 1378-1381.
-Turner, A.H., Pol, D. & Norell, M.A. (2011) "Anatomy of Mahakala omnogovae (Theropoda: Dromaeosauridae) Tögrögiin Shiree, Mongolia" American Museum Novitates, 3722, 1-66. doi: 10.1206/3722.2
+Turner, A.H., Pol, D. & Norell, M.A. (2011) "Anatomy of Mahakala omnogovae (Theropoda: Dromaeosauridae) Tögrögiin Shiree, Mongolia" American Museum Novitates, 3722, 1-66. [[doi: 10.1206/3722.2]].
 Xu and Norell (2006) "Non-avian dinosaur fossils from the Lower Cretaceous Jehol Group of western Liaoning, China" Geological Journal, 41(3-4), 419-437.
-Mortimer, online 2005: http://dml.cmnh.org/2005Mar/msg00372.html
+Mortimer, M. (online 2005) [http://dml.cmnh.org/2005Mar/msg00372.html]
 </small>
 [[Kategoria:Dinosauria]]
@@ Linia 102: / Linia 104: @@
 [[Kategoria:Mezozoik]]
 [[Kategoria:Kreda]]