Paweł: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Kayrasaurus''}} {{Opis |Autor = Paweł Konarzewski |Korekta = |nazwa = ''Kayrasaurus'' (kajrazaur) |długość = ok. 3,6 m |wysokość = |masa = o..."

2026-09-13T10:15:52Z

Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Kayrasaurus''}} {{Opis |Autor = Paweł Konarzewski |Korekta = |nazwa = ''Kayrasaurus'' (kajrazaur) |długość = ok. 3,6 m |wysokość = |masa = o..."

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Kayrasaurus''}}
{{Opis
|Autor = [[Paweł Konarzewski]]
|Korekta =
|nazwa = ''Kayrasaurus'' (kajrazaur)
|długość = ok. 3,6 m
|wysokość =
|masa = ok. 120-270 kg
|dieta = roślinożerny
|miejsce = [[Chiny]] - Liaoning
([[formacja]] [[Yixian]])
|czas = {{Występowanie|125.76|121.4}}
ok. 125,76-124,1 [[Ma]] <ref>Zhong, Y., Huyskens, M. H., Yin, Q. Z., Wang, Y., Ma, Q., & Xu, Y. G. (2021). "High-precision geochronological constraints on the duration of ‘Dinosaur Pompeii’ and the Yixian Formation". National Science Review, 8(6), nwab063. [[doi:10.1093/nsr/nwab063]]</ref> 
[[wczesna kreda]] ([[barrem]])
|systematyka =
[[Dinosauria]]

[[Saurischia]]

[[Theropoda]]

[[Tetanurae]]

[[Coelurosauria]]

[[Therizinosauria]]

|grafika = Kayrasaurus changliensis.png
|podpis = Rekonstrukcja przyżyciowa ''Kayrasaurus''. Autor: Connor Ashbridge [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Kayrasaurus_changliensis.png]
|PorównanieGrupa =
|PorównanieDługość =
|mapa =
}}
==Wstęp==
''Kayrasaurus'' to wczesny przedstawiciel [[Therizinosauria]] żyjący we [[wczesna kreda|wczesnej kredzie]] na terenie dzisiejszych Chin. Jest to największy znany [[Therizinosauria|terizinozaur]] fauny Jehol.

==Materiał kopalny==
[[Holotyp]] (IVPP V 18597) to niemal kompletny szkielet pozbawiony kończyn tylnych, najdalszych kręgów ogonowych oraz części kończyn przednich (kości śródręcza oraz nadgarstka). Szkielet należał prawdopodobnie do dojrzewającego osobnika.

==Budowa i systematyka==
''Kayrasaurus'' był średniej wielkości terizinozaurem, który mógł mierzyć 3,6 m długości oraz ważyć 120-270 kg. Zachowana czaszka ''Kayrasaurus'' była mocno spłaszczona w wyniku procesów tafonomicznych, a jej grubość wynosiła zaledwie 3-5 mm. Miał on duże i zaokrąglone oczodoły. Podobnie jak inne terizinozaury, kajrazaur miał bezzębny przód górnej szczęki (kość przedszczękowa). W kości szczękowej tkwiło około 32 zębodołów, które były małe i płytkie. Dodatkowo niektóre z nich miały niewyraźne granice, przez co liczba zębów mogła być większa. Zębodoły były również małe i gęsto upakowane, podobnie jak u innych [[Therizinosauria|terizinozaurów]], jednak u omawianego rodzaju były jeszcze mniejsze (ok. 3,5-4 na centymetr). Jeden z zachowanych zębów szczękowych miał lancetowaty kształt. Kość zębowa liczyła co najmniej 45 zębodołów, a ich liczba była największa wśród terizinozaurów. Odcinek szyjny liczył 10 kręgów, podobnie jak u ''[[Jianchangosaurus]]''. Trzony kręgów szyjnych były mocno wydłużone i każdy z nich przewyższał długością kręg grzbietowy. Niskie wyrostki kolczyste miały zaokrąglone brzegi. ''Kayrasaurus'' mógł mieć co najmniej 11 kręgów grzbietowych. Ich trzony były [[centrum|amficeliczne]], a wyrostki kolczyste - wysokie i wąskie. Odcinek krzyżowy liczył 5 kręgów. Wyrostki kolczyste oraz łuki nerwowe były ze sobą zrośnięte, lecz czwarty trzon kręgu był oddzielony od poprzednich. Kręgi ogonowe były pozbawione otworów pneumatycznych. Kość ramienna była masywna, a jej trzon prosty. Dłoń kajrazaura była trójpalczasta, z czego drugi palec był najkrótszy. Pazury były silnie zakrzywione, a drugi z nich najmocniej. Według autorów ''Kayrasaurus'' był bardziej zaawansowany od ''[[Jianchangosaurus]]'', lecz bardziej prymitywny od ''[[Beipiaosaurus]]''.

==Etymologia==
Nazwa [[rodzaj]]owa ''Kayrasaurus'' nawiązuje do Kayry, boga stworzenia w szamanizmie tureckim, który był ojcem boga śmierci Erlika oraz zawiera greckie zwrot ''sauros'' (jaszczur). Nawiązuje ona do bliskiego pokrewieństwia z ''[[Erlikosaurus]]''. Epitet gatunkowy ''changliensis'' wywodzi się od Changli, historycznej nazwy regionu z okresu Trzech Królestw, odnoszącej się do miejsca pochodzenia skamieniałości.

== Spis gatunków ==
{| class="wikitable"
|{{V| ''Kayrasaurus''}}
| {{Kpt|Liao, Freimuth, [[Zanno]]}} i {{Kpt|[[Xu]]}}, [[2026]]
|-
|{{V|''K. changliensis''}}
| {{Kpt|Liao, Freimuth, [[Zanno]]}} i {{Kpt|[[Xu]]}}, [[2026]]
|}

==Bibliografia==

Liao, C.-C.; Freimuth, W. J.; Zanno, L. E.; Xu, X. (2026). "A new therizinosaur from the Early Cretaceous Jehol Biota and ecomorphological patterns among early therizinosaurians". Journal of Systematic Palaeontology. 24 (2) 2710287 [[doi:10.1080/14772019.2026.2710287]]
<references/>

[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Saurischia]]
[[Kategoria:Theropoda]]
[[Kategoria:Tetanurae]]
[[Kategoria:Coelurosauria]]
[[Kategoria:Therizinosauria]]
[[Kategoria:Azja]]
[[Kategoria:Chiny]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Kreda]]
[[Kategoria:Barrem]]

Kayrasaurus - Historia wersji

Paweł: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Kayrasaurus''}} {{Opis |Autor = Paweł Konarzewski |Korekta = |nazwa = ''Kayrasaurus'' (kajrazaur) |długość = ok. 3,6 m |wysokość = |masa = o..."