Limusaurus - Historia wersji

Kamil Kamiński o 21:42, 1 maj 2019

2019-05-01T21:42:47Z

Dino: /* Ontogeneza */

2019-02-05T13:59:26Z

‎Ontogeneza

Dino: /* Spis gatunków */

2019-02-05T13:58:32Z

‎Spis gatunków

Dino o 13:57, 5 lut 2019

2019-02-05T13:57:33Z

Nazuul: /* Limuzaur a pochodzenie ptaków */ WTF?

2019-01-29T18:17:52Z

‎Limuzaur a pochodzenie ptaków: WTF?

Nazuul: +ryc.; +mapka z max. dokładnością; kolejność akapitów

2017-01-07T13:35:09Z

+ryc.; +mapka z max. dokładnością; kolejność akapitów

Nazuul o 09:29, 6 sty 2017

2017-01-06T09:29:56Z

Nazuul o 15:57, 3 sty 2017

2017-01-03T15:57:48Z

Dino o 15:13, 3 sty 2017

2017-01-03T15:13:11Z

Dino: /* Ontogeneza */

2017-01-03T14:59:47Z

‎Ontogeneza

@@ Linia 91: / Linia 91: @@
 ==Limuzaur a pochodzenie ptaków==
-Długo uważano, że w czasie ewolucji [[teropod]]ów w budowie ich "rąk" dochodziło do procesu zwanego LDR (od angielskich słów Lateral Digit Reduction, czyli redukcji bocznych palców od strony kości łokciowej), a palce tetanurów numerowano jako I,II,III. Tymczasem embriolodzy na podstawie rozwoju wewnątrz jaja interpretowali palce ptaków (kryjące się pod skrzydłami i silnie zredukowane, z wyjątkiem piskląt hoacyna) jako II, III i IV. Proces redukcji palców od obu stron ręki określa się jako BDR (Bilateral Digit Reduction, czyli redukcję palców z obu stron). Jak uważano, występowała ona u wszystkich czworonogów (Tetrapoda) z wyjątkiem teropodów. Często przedstawiano te fakty jako dowód przeciwko pochodzeniu ptaków od dinozaurach. Jednak odkrycie limuzaura pozwoliło je obalić. Nie znaleziono dotąd kompletnej "dłoni" tego teropoda, jednak na podstawie jej odkrytych fragmentów ustalano, że palec I był silnie zredukowany. Świadczy to, że u [[ceratozaur]]ów nastąpiło BDR. Zmienia to też numeracje palców [[tetanur]]ów ([[takson siostrzany|kladu siostrzanego]] ceratozaurów) - dotąd numerowane jako I,II,III, naprawdę powinny być oznaczone jako II-IV. Drugi palec dłoni limuzaura jest najdłuższy. Nieco krótsze są trzeci i czwarty, tymczasem pierwszy jest silnie zredukowany i nie posiada paliczków. Kość śródręcza IV jest bardzo wysmukła. Xu i in. (2009) nie wzięli jednak pod uwagę wszystkich danych. Zob. [[Tetanurae#Redukcja_liczby_palc.C3.B3w_u_tetanur.C3.B3w|Redukcja liczby palców u tetanurów]].
+Długo uważano, że w czasie ewolucji [[teropod]]ów w budowie ich "rąk" dochodziło do procesu zwanego LDR (od angielskich słów Lateral Digit Reduction, czyli redukcji bocznych palców od strony kości łokciowej), a palce tetanurów numerowano jako I,II,III. Tymczasem embriolodzy na podstawie rozwoju wewnątrz jaja interpretowali palce ptaków (kryjące się pod skrzydłami i silnie zredukowane, z wyjątkiem piskląt hoacyna) jako II, III i IV. Proces redukcji palców od obu stron ręki określa się jako BDR (Bilateral Digit Reduction, czyli redukcję palców z obu stron). Jak uważano, występowała ona u wszystkich czworonogów (Tetrapoda) z wyjątkiem teropodów. Często przedstawiano te fakty jako dowód przeciwko pochodzeniu ptaków od dinozaurach. Jednak odkrycie limuzaura pozwoliło je obalić. Nie znaleziono dotąd kompletnej "dłoni" tego teropoda, jednak na podstawie jej odkrytych fragmentów ustalano, że palec I był silnie zredukowany. Świadczy to, że u [[ceratozaur]]ów nastąpiło BDR. Zmienia to też numeracje palców [[tetanur]]ów ([[takson siostrzany|kladu siostrzanego]] ceratozaurów) - dotąd numerowane jako I,II,III, naprawdę powinny być oznaczone jako II-IV. Drugi palec dłoni limuzaura jest najdłuższy. Nieco krótsze są trzeci i czwarty, tymczasem pierwszy jest silnie zredukowany i nie posiada paliczków. Kość śródręcza IV jest bardzo wysmukła. Xu i in. (2009) nie wzięli jednak pod uwagę wszystkich danych, a ich wnioski były później niejednokrotnie krytykowane. Obecnie wydaje się, że osobliwa dłoń limuzaura ze zredukowanym pierwszym palcem reprezentuje stan ograniczony tylko do jednej linii ewolucyjnej ceratozaurów, a tym samym jest ona nieistotna dla rozważań nad ewolucją dłoni tetanurów (Dal Sasso i in., 2018). Zob. [[Tetanurae#Redukcja_liczby_palc.C3.B3w_u_tetanur.C3.B3w|Redukcja liczby palców u tetanurów]].
 ==Paleoekologia==
@@ Linia 165: / Linia 165: @@
 Benson, R.B.J., Campione, N.E., Carrano, M.T., Mannion, P.D., Sullivan, C., Upchurch, P. & Evans, D.C. (2014) "Rates of Dinosaur Body Mass Evolution Indicate 170 Million Years of Sustained Ecological Innovation on the Avian Stem Lineage" PLoS Biology, 12(5), e1001853. [[doi:10.1371/journal.pbio.1001853]]
-Choiniere, J.N., Clark, J.M., Forster, C.A., Norell, M.A., Eberth, D.A., Erickson, G.M., Chu, H. & Xu, X. (2013) "A juvenile specimen of a new coelurosaur (Dinosauria: Theropoda) from the Middle-Late Jurassic Shishugou Formation of Xinjiang, People's Republic of China" Journal of Systematic Palaeontology, 12(2), 177-215. [[doi:10.1080/14772019.2013.781067]]
+Choiniere, J.N., Clark, J.M., Forster, C.A., Norell, M.A., Eberth, D.A., Erickson, G.M., Chu, H. & Xu, X. (2013) "A juvenile specimen of a new coelurosaur (Dinosauria: Theropoda) from the Middle-Late Jurassic Shishugou Formation of Xinjiang, People's Republic of China" Journal of Systematic Palaeontology, 12(2), 177-215. [[doi:10.1080/14772019.2013.781067]].
 Eberth, D.A., Xu, X & Clark, J.M. (2010) "Dinosaur death pits from the Jurassic of China" PALAIOS, 25(2), 112–125.

@@ Linia 74: / Linia 74: @@
 ==Ontogeneza==
-[[Plik:Limusaurus_size.png|300px|thumb|left|Porównanie wielkości młodych i dorosłych okazów z człowiekiem. Autor: Jaime Headden, IJReid [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Limusaurus_size.png].]]
+[[Plik:Limusaurus_size.png|300px|thumb|right|Porównanie wielkości młodych i dorosłych okazów z człowiekiem. Autor: Jaime Headden, IJReid [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Limusaurus_size.png].]]
 ''Limusaurus'' reprezentuje jeden z najlepiej udokumentowanych spośród nieptasich teropodów ciągów ontogenetycznych. Wang i in. (2017) zbadali histologicznie 13 okazów. Dzięki temu i pomiarom kości przypisali wszystkie 19 do sześciu stadiów ontogenetycznych. Miały one od mniej niż roku (przy długości piszczeli ok. 5 cm) do prawie 10 lat (przy długości piszczeli 30 cm). Najstarszy okaz osiągną somantyczną dojrzałość w 6 roku życia. Autorzy wyróżnili 78 zmiennych ontogenetycznie cech (choć wiele jest ze sobą powiązanych).

@@ Linia 154: / Linia 154: @@
 {| class="wikitable"
 ! ''Limusaurus''
-| [[Xu Xing|Xu]], Clark, Mo, Choiniere, Forster, Erickson, Hone, Sullivan, Eberth, Nesbitt, Zhao, Hernandez, Jia, Han i Guo, 2009
+| [[Xu Xing|Xu]], Clark, Mo, [[Choiniere]], [[Forster]], [[Erickson]], [[Hone]], [[Sullivan]], [[Eberth]], [[Nesbitt]], Zhao, Hernandez, Jia, Han i Guo, [[2009]]
 |-
 ! ''L. inextricabilis''
-| Xu, Clark, Mo, Choiniere, Forster, Erickson, Hone, Sullivan, Eberth, Nesbitt, Zhao, Hernandez, Jia, Han i Guo, 2009
+| [[Xu Xing|Xu]], Clark, Mo, [[Choiniere]], [[Forster]], [[Erickson]], [[Hone]], [[Sullivan]], [[Eberth]], [[Nesbitt]], Zhao, Hernandez, Jia, Han i Guo, [[2009]]
 |}

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{DISPLAYTITLE:''Limusaurus''}}
-<small>
+{{Opis
-{| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
+ |Autor                  = [[Dawid Mika]], [[Maciej Ziegler]]
-| Autor:
+ |Korekta                = [[Adrian Tkocz]], [[Łukasz Czepiński]], [[Marcin Szermański]], [[Tomasz Skawiński]]
-| Korekta:
+ |nazwa                  = ''Limusaurus'' (limuzaur)
-|-
+ |długość                = ok. 2 m
-| [[Dawid Mika]], [[Maciej Ziegler]]
+ |wysokość               =
-| [[Adrian Tkocz]], [[Łukasz Czepiński]], [[Marcin Szermański]], [[Tomasz Skawiński]]
+ |masa                   = ok. 15-30 kg
-|}
+ |dieta                  =
-</small>
+ |miejsce                = [[Chiny]]<br><small>prowincja Xinjiang<br>[[formacja]] [[Shishugou]]</small>
+ |czas                   = {{Występowanie|160|158}}
-----
+~159,5-159 [[Ma]]
 <small>[[oksford]] (późna [[jura]])</small>
-|-
+ |systematyka            = [[Dinosauria]]
 [[Saurischia]]
@@ Linia 49: / Linia 28: @@
 ? [[Elaphrosaurinae]]
-|-
+ |grafika                = Limusaurus_by_pilsator.jpg
-| colspan=2 |[[Plik:Limusaurus_by_pilsator.jpg|400px]]
+ |podpis                 = Autor: "pilsator" [http://pilsator.deviantart.com/art/Ratite-Ceratosaur-243407813]
-<small>Autor: "pilsator" [http://pilsator.deviantart.com/art/Ratite-Ceratosaur-243407813]</small>
+ |PorównanieGrupa        =
-|-
+ |PorównanieDługość      =
-! colspan=2 | Mapa znalezisk:
+ |mapa                   =
-|-
+<display_points type="terrain" zoom=3>
-| colspan=2 |<display_points type="terrain" zoom=3>
+.170518, 88.919521~TBB2001 (Eberth i in., 2010, ryc. 1; Wang i in., 2017, ryc. S1A)
-.170518, 88.919521|TBB2001 (Eberth i in., 2010, ryc. 1; Wang i in., 2017, ryc. S1A)
+.170306, 88.919666~TBB2002 (Eberth i in., 2010, ryc. 1; Wang i in., 2017, ryc. S1A)
-.170306, 88.919666|TBB2002 (Eberth i in., 2010, ryc. 1; Wang i in., 2017, ryc. S1A)
+.147852, 88.901749~TBB2005 - lokalizacja typowa (Eberth i in., 2010, ryc. 1; Wang i in., 2017, ryc. S1A)
 </display_points>
-|}
+}}
 ==Wstęp==
 ''Limusaurus'' to zupełnie wyjątkowy, bezzębny w wieku dorosłym ceratozaur, żyjący w późnej jurze na terenach obecnych Chin.

@@ Linia 114: / Linia 114: @@
 ==Limuzaur a pochodzenie ptaków==
-Długo uważano, że w czasie ewolucji [[teropod]]ów w budowie ich "rąk" dochodziło do procesu zwanego LDR (od angielskich słów Lateral Digit Reduction, czyli redukcji bocznych palców od strony kości łokciowej), a palce tetanurów numerowano jako I,II,III. Tymczasem embriolodzy na podstawie rozwoju wewnątrz jaja interpretowali palce ptaków (kryjące się pod skrzydłami i silnie zredukowane, z wyjątkiem piskląt hoacyna) jako III, IV i V. Proces redukcji palców od obu stron ręki określa się jako BDR (Bilateral Digit Reduction, czyli redukcję palców z obu stron). Jak uważano, występowała ona u wszystkich czworonogów (Tetrapoda) z wyjątkiem teropodów. Często przedstawiano te fakty jako dowód przeciwko pochodzeniu ptaków od dinozaurach. Jednak odkrycie limuzaura pozwoliło je obalić. Nie znaleziono dotąd kompletnej "dłoni" tego teropoda, jednak na podstawie jej odkrytych fragmentów ustalano, że palec I był silnie zredukowany. Świadczy to, że u [[ceratozaur]]ów nastąpiło BDR. Zmienia to też numeracje palców [[tetanur]]ów ([[takson siostrzany|kladu siostrzanego]] ceratozaurów) - dotąd numerowane jako I,III,III, naprawdę powinny być oznaczone jako II-IV. Drugi palec dłoni limuzaura jest najdłuższy. Nieco krótsze są trzeci i czwarty, tymczasem pierwszy jest silnie zredukowany i nie posiada paliczków. Kość śródręcza IV jest bardzo wysmukła. Xu i in. (2009) nie wzięli jednak pod uwagę wszystkich danych. Zob. [[Tetanurae#Redukcja_liczby_palc.C3.B3w_u_tetanur.C3.B3w|Redukcja liczby palców u tetanurów]].
+Długo uważano, że w czasie ewolucji [[teropod]]ów w budowie ich "rąk" dochodziło do procesu zwanego LDR (od angielskich słów Lateral Digit Reduction, czyli redukcji bocznych palców od strony kości łokciowej), a palce tetanurów numerowano jako I,II,III. Tymczasem embriolodzy na podstawie rozwoju wewnątrz jaja interpretowali palce ptaków (kryjące się pod skrzydłami i silnie zredukowane, z wyjątkiem piskląt hoacyna) jako II, III i IV. Proces redukcji palców od obu stron ręki określa się jako BDR (Bilateral Digit Reduction, czyli redukcję palców z obu stron). Jak uważano, występowała ona u wszystkich czworonogów (Tetrapoda) z wyjątkiem teropodów. Często przedstawiano te fakty jako dowód przeciwko pochodzeniu ptaków od dinozaurach. Jednak odkrycie limuzaura pozwoliło je obalić. Nie znaleziono dotąd kompletnej "dłoni" tego teropoda, jednak na podstawie jej odkrytych fragmentów ustalano, że palec I był silnie zredukowany. Świadczy to, że u [[ceratozaur]]ów nastąpiło BDR. Zmienia to też numeracje palców [[tetanur]]ów ([[takson siostrzany|kladu siostrzanego]] ceratozaurów) - dotąd numerowane jako I,II,III, naprawdę powinny być oznaczone jako II-IV. Drugi palec dłoni limuzaura jest najdłuższy. Nieco krótsze są trzeci i czwarty, tymczasem pierwszy jest silnie zredukowany i nie posiada paliczków. Kość śródręcza IV jest bardzo wysmukła. Xu i in. (2009) nie wzięli jednak pod uwagę wszystkich danych. Zob. [[Tetanurae#Redukcja_liczby_palc.C3.B3w_u_tetanur.C3.B3w|Redukcja liczby palców u tetanurów]].
 ==Paleoekologia==

@@ Linia 52: / Linia 52: @@
 | colspan=2 |[[Plik:Limusaurus_by_pilsator.jpg|400px]]
 <small>Autor: "pilsator" [http://pilsator.deviantart.com/art/Ratite-Ceratosaur-243407813]</small>
 |}
@@ Linia 63: / Linia 71: @@
 [[Plik:Limusaurus.jpg|300px|thumb|right|Holotyp. Fot.: [http://www.flickr.com/photos/ist4u/6088135501/ "ssr ist4u"].]]
-W Kotlinie Dżungarskiej odkryto wiele skamieniałości niewielkich kręgowców w trzech dziwnych strukturach. Okazały się one głębokimi na 1-2 m dołami powstałymi prawdopodobnie przez przejście po grząskim gruncie dużego [[zauropod]]a, takiego jak odnaleziony niedaleko, dwudziestotonowy ''[[Mamenchisaurus#M._sinocanadorum|Mamenchisaurus sinocanadorum]]''. W zagłębienia te powpadały i zginęły: 2 krokodyloformy, żółw, 3 tritylodonty, 2 ssaki, mały dinozaur ptasiomiedniczny, 2 [[guanlong]]i i nieopisany teropod. Najwięcej było jednak limuzaurów - aż 19, z czego w jednym dole 5, w drugim 2 a trzecim 12 (Eberth i in., 2010; Wang i in., 2017).
+W Kotlinie Dżungarskiej odkryto wiele skamieniałości niewielkich kręgowców w trzech dziwnych strukturach, oznaczonych TBB2001, TBB2002 i TBB2005 (zob. mapka). Okazały się one głębokimi na 1-2 m dołami powstałymi prawdopodobnie przez przejście po grząskim gruncie dużego [[zauropod]]a, takiego jak odnaleziony niedaleko, dwudziestotonowy ''[[Mamenchisaurus#M._sinocanadorum|Mamenchisaurus sinocanadorum]]''. W zagłębienia te powpadały i zginęły: 2 krokodyloformy, żółw, 3 tritylodonty, 2 ssaki, mały dinozaur ptasiomiedniczny, 2 [[guanlong]]i i nieopisany teropod. Najwięcej było jednak limuzaurów - aż 19, z czego w jednym dole 5, w drugim 2 a trzecim 12 (Eberth i in., 2010; Wang i in., 2017).
 Do prawdopodobnej okoliczności śmierci limuzaurów - zatopienia w bagnie - odnosi się jego nazwa. Można ją tłumaczyć jako "jaszczura z bagna, z którego nie można wybrnąć". Nazwa [[rodzaj]]owa ''Limusaurus'' pochodzi od łacińskiego słowa ''limus'' - błoto, bagno oraz greckiego ''sauros'' - jaszczur, natomiast epitet gatunkowy tego dinozaura - ''inextricabilis'' oznacza "niemożliwe do wybrnięcia".
@@ Linia 69: / Linia 77: @@
 ==Materiał kopalny==
 [[Plik:Limusaurus2.jpg|300px|thumb|right|Holotyp. Autor: Jaime Headden [http://qilong.deviantart.com/art/The-Earliest-Chicken-132681489].]]
 Łącznie znaleziono aż 19 osobników (Wang i in., 2017), lecz w pierwszej publikacji doniesiono o jedynie trzech.
 [[Holotyp]] limuzaura jest oznaczony jako IVPP V 15923 i zawiera półartykułowany, niemal kompletny szkielet okazu w IV stadium rozwoju, długości 1,7 m (Xu i in., 2009; Wang i in., 2017). Do limuzaura przypisano też m.in. półartykułowany szkielet z ''tibiotarsus'' o 15% większym od holotypu (a więc mający ok. 2 m długości), oznaczony jako IVPP V 15304 (=15924 [Wang i in., 2017]). Jako ciekawostkę można podać fakt, że pod holotypem tego dinozaura znaleziono dobrze zachowany, całkowicie artykułowany szkielet krokodylomorfa.
 ==Budowa==
 [[Plik:Limusaurus_forelimb.JPG|300px|thumb|right|Kończyna przednia. Autor: [http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Limusaurus_forelimb.JPG Conty].]]
@@ Linia 88: / Linia 90: @@
 ==Paleobiologia==
 Dieta limuzaura jest niepewna, prawdopodobnie w miarę wzrostu miała większy udział pokarmu roślinnego (Wang i in., 2017). Jest on najwcześniejszym i najbardziej bazalnym znanym teropodem, który ma wyraźne cechy wskazujące na odstępowanie od mięsożerności (innym przykładem jest ''[[Chilesaurus]]''). Gastrolity znalezione w pobliżu szkieletu limuzaura, wbrew temu co podają Xu i in. (2009) i Wang i in.(2017), nie są mocnym dowodem na roślinożerność. Wśród teropodów znaleziono je między innymi u mięsożernego [[tetanur]]a ''[[Lourinhanosaurus]]'' i ''[[Caudipteryx]]'' oraz ''[[Sinornithomimus]]'' - teropodów o niepewnej diecie. Ich ważną przy trawieniu strawy roślinnej rolę zanegował w swojej pracy z 2007 r. Oliver Wings.
@@ Linia 97: / Linia 97: @@
 ==Ontogeneza==
 ''Limusaurus'' reprezentuje jeden z najlepiej udokumentowanych spośród nieptasich teropodów ciągów ontogenetycznych. Wang i in. (2017) zbadali histologicznie 13 okazów. Dzięki temu i pomiarom kości przypisali wszystkie 19 do sześciu stadiów ontogenetycznych. Miały one od mniej niż roku (przy długości piszczeli ok. 5 cm) do prawie 10 lat (przy długości piszczeli 30 cm). Najstarszy okaz osiągną somantyczną dojrzałość w 6 roku życia. Autorzy wyróżnili 78 zmiennych ontogenetycznie cech (choć wiele jest ze sobą powiązanych).
@@ Linia 104: / Linia 106: @@
 Badania kości wskazują, że trzy okazy z pierwszej publikacji nie należą do osobników bardzo młodych. Pod względem [[Histologia|histologicznym]] przebadano kość strzałkową okazu oznaczonego IVPP V 15924, większego od holotypu o ok. 15%. Mikrostruktura jest zniszczona w wyniku przedostania się do kości grzyba, ale pozwala na określenie długości i historii życia. Mikrostruktura świadczy, że ten osobnik zginął w wieku pięciu lat. Wszystko wskazuje, że był to okaz dojrzewający (subadult) lub młody osobnik dorosły, który nie zakończył jeszcze wzrostu.
 ==Limuzaur a pochodzenie ptaków==
 Długo uważano, że w czasie ewolucji [[teropod]]ów w budowie ich "rąk" dochodziło do procesu zwanego LDR (od angielskich słów Lateral Digit Reduction, czyli redukcji bocznych palców od strony kości łokciowej), a palce tetanurów numerowano jako I,II,III. Tymczasem embriolodzy na podstawie rozwoju wewnątrz jaja interpretowali palce ptaków (kryjące się pod skrzydłami i silnie zredukowane, z wyjątkiem piskląt hoacyna) jako III, IV i V. Proces redukcji palców od obu stron ręki określa się jako BDR (Bilateral Digit Reduction, czyli redukcję palców z obu stron). Jak uważano, występowała ona u wszystkich czworonogów (Tetrapoda) z wyjątkiem teropodów. Często przedstawiano te fakty jako dowód przeciwko pochodzeniu ptaków od dinozaurach. Jednak odkrycie limuzaura pozwoliło je obalić. Nie znaleziono dotąd kompletnej "dłoni" tego teropoda, jednak na podstawie jej odkrytych fragmentów ustalano, że palec I był silnie zredukowany. Świadczy to, że u [[ceratozaur]]ów nastąpiło BDR. Zmienia to też numeracje palców [[tetanur]]ów ([[takson siostrzany|kladu siostrzanego]] ceratozaurów) - dotąd numerowane jako I,III,III, naprawdę powinny być oznaczone jako II-IV. Drugi palec dłoni limuzaura jest najdłuższy. Nieco krótsze są trzeci i czwarty, tymczasem pierwszy jest silnie zredukowany i nie posiada paliczków. Kość śródręcza IV jest bardzo wysmukła. Xu i in. (2009) nie wzięli jednak pod uwagę wszystkich danych. Zob. [[Tetanurae#Redukcja_liczby_palc.C3.B3w_u_tetanur.C3.B3w|Redukcja liczby palców u tetanurów]].
-==Środowisko==
+==Paleoekologia==
 Szczątki limuzaura odkryto w datowanych na początek późnej jury skałach górnej części formacji [[Shishugou]]. Żył on prawdopodobnie w towarzystwie [[bazalny takson|bazalnego]] [[ceratopsia|ceratopsa]] ''[[Yinlong]]'', [[stegozaur]]ów, jak ''[[Jiangjunosaurus]]'', mniejszych ptasiomiednicznych ("[[Eugongbusaurus]]" ''wucaiwanensis'')  i prawdopodobnego bazalnego [[alwarezzauroid]]a ''[[Haplocheirus]]''. Na tych terenach mógł natknąć się także na [[zauropod]]y, jak długoszyi ''[[Mamenchisaurus#M._sinocanadorum|Mamenchisaurus sinocanadorum]]''. Równocześnie ''Limusaurus'' musiał unikać drapieżników jak bazalne [[celurozaur]]y ''[[Zuolong]]'' i ''[[Aorun]]'', [[allozauroid]] ''[[Sinraptor]]'' czy [[tyranozauroid]] ''[[Guanlong]]'' (He i in., 2013). Z pewnością ten ostatni mógł stanowić zagrożenie dla ''Limusaurus'', gdyż odnaleziono go w tej samej lokalizacji, datowanej na ok. 159,5-159 [[Ma]] - pozostałe dinozaury mogą pochodzić z wcześniejszych osadów, jak np. ''[[Aorun]]'', datowany na ok. 161,5 Ma (Choiniere i in., 2013).

@@ Linia 72: / Linia 72: @@
 Łącznie znaleziono aż 19 osobników (Wang i in., 2017), lecz w pierwszej publikacji doniesiono o jedynie trzech.
-[[Holotyp]] limuzaura jest oznaczony jako IVPP V 15923 i zawiera półartykułowany, niemal kompletny szkielet o długości 1,7 m. Do limuzaura przypisano też m.in. półartykułowany szkielet z ''tibiotarsus'' o 15% większym od holotypu (a więc mający ok. 2 m długości), oznaczony jako IVPP V 15304 (=15924 [Wang i in., 2017]). Jako ciekawostkę można podać fakt, że pod holotypem tego dinozaura znaleziono dobrze zachowany, całkowicie artykułowany szkielet krokodylomorfa.
+[[Holotyp]] limuzaura jest oznaczony jako IVPP V 15923 i zawiera półartykułowany, niemal kompletny szkielet okazu w IV stadium rozwoju, długości 1,7 m (Xu i in., 2009; Wang i in., 2017). Do limuzaura przypisano też m.in. półartykułowany szkielet z ''tibiotarsus'' o 15% większym od holotypu (a więc mający ok. 2 m długości), oznaczony jako IVPP V 15304 (=15924 [Wang i in., 2017]). Jako ciekawostkę można podać fakt, że pod holotypem tego dinozaura znaleziono dobrze zachowany, całkowicie artykułowany szkielet krokodylomorfa.
 ==Pozycja filogenetyczna==
@@ Linia 78: / Linia 78: @@
 ==Paleobiogeografia==
-Limuzaur jest jednym z najstarszych znanych [[ceratozaur]]ów. Jest on właściwie jedynym wschodnioazjatyckim ceratozaurem (inny został opisany pod nazwą ''[[Chuandongocoelurus]]'', lecz wymaga jeszcze badań - Rauhut i Lopez-Arbarello, 2009). Jego znaleziska oraz inne niedawne odkrycia sugerują istnienie połączenia między Azją i innymi kontynentami i świadczą o tym, że jej fauna w środkowej i późnej jurze była mniej endemiczna niż wcześniej twierdzono.
+Limuzaur jest jednym z najstarszych znanych [[ceratozaur]]ów. Jest on jedynym nazwanym azjatyckim ceratozaurem (inny został opisany pod nazwą ''[[Chuandongocoelurus]]'', lecz wymaga jeszcze badań - Rauhut i Lopez-Arbarello, 2009). Jego znaleziska oraz inne niedawne odkrycia sugerują istnienie połączenia między Azją i innymi kontynentami i świadczą o tym, że jej fauna w środkowej i późnej jurze była mniej endemiczna niż wcześniej twierdzono.
 ==Budowa==
@@ Linia 85: / Linia 85: @@
 [[Plik:Limusaurus_forelimb.JPG|300px|thumb|right|Kończyna przednia. Autor: [http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Limusaurus_forelimb.JPG Conty].]]
-Limuzaur był nietypowy jak teropoda o takiej pozycji w [[filogeneza|filogenezie]] a o jego niezwykłej budowie świadczy niemal 20 wyróżnionych autapomorfii. Wykazuje on wiele cech wspólnych z [[ornitomimozaur]]ami i archozaurami zbliżonymi do ''Shuvosaurus'' i ''Effigia''. Miał on małą głowę z dużymi oczodołami, bezzębny dziób, długą szyję i wydłużone kończyny tylne. Z szuwuzaurynami łączyły go wydłużone okno żuchwowe i zredukowane kończyny przednie. Cechy te oczywiście nie świadczą o bliskim pokrewieństwie, lecz są doskonałym przykładem konwergencji - upodobniania się do siebie bliżej niespokrewnionych zwierząt żyjących w podobnych warunkach. Inne jej przykłady to m.in. podobny kształt ciała ichtiozaura i delfina oraz ptakopodobne czaszki awicefali (Avicephala). Ponadto teropod ten ma cechy [[celofyzoid]]ów, [[tetanur]]ów i [[noazauryd]]ów. Stosunek długości kończyny tylnej do tułowia wynosi 1,8. Tak więc najprawdopodobniej limuzaur potrafił bardzo szybko biegać. Stanowi on dowód, że wyraźne adaptacje do szybkiego biegu pojawiły się niezależnie u wielu grup teropodów. Limuzaur miał jedną, zrośniętą płytkę mostkową, co było znane dotąd jedynie u najbliższych ptakom teropodów.
+Limuzaur był nietypowy jak teropoda o takiej pozycji w [[filogeneza|filogenezie]] a o jego niezwykłej budowie świadczy niemal 20 wyróżnionych autapomorfii. Teropod ten ma cechy [[celofyzoid]]ów, [[tetanur]]ów i [[noazauryd]]ów. Wykazuje on wiele cech wspólnych z [[ornitomimozaur]]ami i archozaurami zbliżonymi do ''Shuvosaurus'' i ''Effigia''. Miał on małą głowę z dużymi oczodołami, bezzębny dziób, długą szyję i wydłużone kończyny tylne. Z szuwuzaurynami łączyły go wydłużone okno żuchwowe i zredukowane kończyny przednie. Cechy te oczywiście nie świadczą o bliskim pokrewieństwie, lecz są doskonałym przykładem konwergencji - upodobniania się do siebie bliżej niespokrewnionych zwierząt żyjących w podobnych warunkach. Inne jej przykłady to m.in. podobny kształt ciała ichtiozaura i delfina oraz ptakopodobne czaszki awicefali (Avicephala). Stosunek długości kończyny tylnej do tułowia wynosi 1,8. Tak więc najprawdopodobniej limuzaur potrafił bardzo szybko biegać. Stanowi on dowód, że wyraźne adaptacje do szybkiego biegu pojawiły się niezależnie u wielu grup teropodów. Limuzaur miał jedną, zrośniętą płytkę mostkową, co było znane dotąd jedynie u najbliższych ptakom teropodów.
 ==Paleobiologia==
 [[Plik:Limusaurus_skeleton.JPG|300px|thumb|right|Rekonstrukcja szkieletu. Autor: [http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Limusaurus_skeleton.JPG Conty].]]
-Dieta limuzaura jest niepewna, lecz w przeciwieństwie do innych [[ceratozaur]]ów i ogólnie nie[[celurozaur]]owych [[neoteropod]]ów nie był on typowym mięsożercą. Jest on właściwie najwcześniejszym i najbardziej bazalnym znanym teropodem, który ma wyraźne cechy wskazujące na odstępowanie od takiej diety (innym przykładem może być ''[[Eoraptor]]'', który mógł odziedziczyć częściową roślinożerność po swoich nieteropodowych przodkach, jednak może on być [[zauropodomorf]]em). Autorzy opisu sugerują roślinożerność limuzaura na podstawie wydłużonej szyi i bezzębnej głowy. Gastrolity znalezione w pobliżu szkieletu limuzaura, wbrew temu co podają badacze go opisujący nie są mocnym dowodem na roślinożerność. Wśród teropodów znaleziono je między innymi u mięsożernego [[tetanur]]a ''[[Lourinhanosaurus]]'' i ''[[Caudipteryx]]'' oraz ''[[Sinornithomimus]]'' - teropodów o niepewnej diecie. Ich ważną przy trawieniu strawy roślinnej rolę zanegował w swojej pracy z 2007 r. Oliver Wings. Analogie czaszek [[ornitomimozaur]]ów i limuzaura świadczą o podobnej diecie. U tych pierwszych rozważa się wszystkożerność.
+Dieta limuzaura jest niepewna, prawdopodobnie w miarę wzrostu miała większy udział pokarmu roślinnego (Wang i in., 2017). Jest on najwcześniejszym i najbardziej bazalnym znanym teropodem, który ma wyraźne cechy wskazujące na odstępowanie od mięsożerności (innym przykładem jest ''[[Chilesaurus]]''). Gastrolity znalezione w pobliżu szkieletu limuzaura, wbrew temu co podają Xu i in. (2009) i Wang i in.(2017), nie są mocnym dowodem na roślinożerność. Wśród teropodów znaleziono je między innymi u mięsożernego [[tetanur]]a ''[[Lourinhanosaurus]]'' i ''[[Caudipteryx]]'' oraz ''[[Sinornithomimus]]'' - teropodów o niepewnej diecie. Ich ważną przy trawieniu strawy roślinnej rolę zanegował w swojej pracy z 2007 r. Oliver Wings.
-Na niektórych rekonstrukcjach limuzaur jest przedstawiany jako pokryty piórami. Nie ma na to bezpośrednich dowodów, choć jeśli pióra są cechą homologiczną teropodów lub ogólnie dinozaurów to nie jest wykluczone, że je miał. Obecnie odciski skóry znane są u niektórych ceratozaurów, np. [[carnotaurus|karnotaura]]. Nie widać na niej śladów piór, jednak "mięsożerny byk" z racji swoich dużych rozmiarów raczej ich nie potrzebował, w przeciwieństwie do mniejszych teropodów. Zob. też opis ''[[Tianyulong#Pokrycie_cia.C5.82a_i_jego_implikacje|Tianyulong]]''.
+Na niektórych rekonstrukcjach limuzaur jest przedstawiany jako pokryty piórami. Nie ma na to bezpośrednich dowodów, choć jeśli pióra są cechą homologiczną teropodów lub ogólnie dinozaurów to nie jest wykluczone, że je miał. Obecnie odciski skóry znane są u niektórych ceratozaurów, np. [[carnotaurus|karnotaura]]. Nie widać na niej śladów piór. Zob. też opis ''[[Tianyulong#Pokrycie_cia.C5.82a_i_jego_implikacje|Tianyulong]]''.
 Duża liczba osobników znalezionych w dołach świadczy to tym, że limuzaury żyły w stadach albo były bardzo pospolite.
@@ Linia 103: / Linia 103: @@
 Inne zaobserwowane zmiany to m.in. spłaszczenie czaszki, wydłużenie II kość śródręcza i tylnego wyrostka dystalnego rozszerzenia kości łonowej (tzw. stopy - ang. ''foot''), zagięcie do dołu żuchwy i pojawienie się gastrolitów.
-Oględziny kości wskazują, że trzy okazy z pierwszej publikacji nie należą do osobników bardzo młodych. Pod względem [[Histologia|histologicznym]] przebadano kość strzałkową okazu oznaczonego IVPP V 15924, większego od holotypu o ok. 15%. Mikrostruktura jest zniszczona w wyniku przedostania się do kości grzyba, ale pozwala na określenie długości i historii życia. Mikrostruktura świadczy, że ten osobnik zginął w wieku pięciu lat. Wszystko wskazuje, że był to okaz dojrzewający (subadult) lub młody osobnik dorosły, który nie zakończył jeszcze wzrostu.
+Badania kości wskazują, że trzy okazy z pierwszej publikacji nie należą do osobników bardzo młodych. Pod względem [[Histologia|histologicznym]] przebadano kość strzałkową okazu oznaczonego IVPP V 15924, większego od holotypu o ok. 15%. Mikrostruktura jest zniszczona w wyniku przedostania się do kości grzyba, ale pozwala na określenie długości i historii życia. Mikrostruktura świadczy, że ten osobnik zginął w wieku pięciu lat. Wszystko wskazuje, że był to okaz dojrzewający (subadult) lub młody osobnik dorosły, który nie zakończył jeszcze wzrostu.
 ==Limuzaur a pochodzenie ptaków==

← poprzednia wersja		Wersja z 15:13, 3 sty 2017
Linia 1:		Linia 1:
		+	{{DISPLAYTITLE:''Limusaurus''}}
	<small>		<small>
	{\| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"		{\| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"