Macrocollum - Historia wersji

Kamil Kamiński: /* Paleobiologia */

2026-04-16T10:43:42Z

‎Paleobiologia

Kamil Kamiński: /* Bibliografia */

2026-04-16T10:42:55Z

‎Bibliografia

Kamil Kamiński: /* Budowa */

2026-04-16T10:40:23Z

‎Budowa

Taurovenator o 12:50, 11 mar 2024

2024-03-11T12:50:39Z

Taurovenator o 10:41, 18 paź 2023

2023-10-18T10:41:30Z

Taurovenator: nowy okaz

2023-10-18T08:36:57Z

nowy okaz

Mateusz o 15:37, 11 paź 2023

2023-10-11T15:37:42Z

Taurovenator o 11:20, 7 paź 2023

2023-10-07T11:20:28Z

Kamil Kamiński: /* Paleobiologia */

2023-05-25T19:39:53Z

‎Paleobiologia

Taurovenator o 13:15, 24 maj 2023

2023-05-24T13:15:43Z

@@ Linia 50: / Linia 50: @@
 [[Plik: Ar25209-fig-0001-m.jpg|300px|thumb|right| Rekonstrukcja paratypu ''M. itaqui'' (CAPPA/UFSM 0001b) z zaznaczoną rekonstrukcją worków powietrznych . Autor: Tito Aureliano, Aline M. Ghilardi, Rodrigo T. Müller, Leonardo Kerber, Marcelo A. Fernandes, Fresia Ricardi-Branco, Mathew J. Wedel[https://doi.org/10.1002/ar.25209].]]
-Makrokolum było zwierzęciem roślinożernym, prawdopodobnie prowadzącym stadny tryb życia. Aureliano i współpracownicy w 2023 roku wykonali przy użyciu mikrotomografu prześwietlenie okazu CAPPA/UFSM 0001b, u którego wykryli najstarszy obecnie znany układ worków powietrznych, obecny u niektórych innych zauropodomorfów, teropodów oraz ptaków. Jednakże okaz ten wykazywał się unikalnym dla [[takson bazalny|bazalnych]] zauropodomorfów  typem pneumatyzacji kości, obecnej zarówno w części szyjnej, jak i grzbietowej, a ponadto odkryto u niego nowy rodzaj tkanki pneumatycznej , co wydaje sie uprawdopodabnić hipotezę tworców pracy, o pochodzeniu tkanek pneumatycznych u zauropodomorfów (Aureliano i inn, 2022). Co ciekawe, u innych bazalnych zauropodomorfów , tj. [[Buriolestes|buriolest]], czy ''[[Pampadromaeus|pampadrom]], czy u [[Herrerasauridae|herrerazaurydów]', tj. [[Gnathovorax|gnatoworaks]], nie wykryto śladów po workach powietrznych (Aureliano i inn, 2022), chociaż w przypadku pampadroma może być to spowodowane niekompletnością jego materiału kopalnego.
+Makrokolum było zwierzęciem roślinożernym, prawdopodobnie prowadzącym stadny tryb życia. Aureliano i współpracownicy w 2023 roku wykonali przy użyciu mikrotomografu prześwietlenie okazu CAPPA/UFSM 0001b, u którego wykryli najstarszy obecnie znany układ worków powietrznych, obecny u niektórych innych zauropodomorfów, teropodów oraz ptaków. Jednakże okaz ten wykazywał się unikalnym dla [[takson bazalny|bazalnych]] zauropodomorfów  typem pneumatyzacji kości, obecnej zarówno w części szyjnej, jak i grzbietowej, a ponadto odkryto u niego nowy rodzaj tkanki pneumatycznej , co wydaje sie uprawdopodabnić hipotezę tworców pracy, o pochodzeniu tkanek pneumatycznych u zauropodomorfów (Aureliano i inn, 2022). Co ciekawe, u innych bazalnych zauropodomorfów , tj. [[Buriolestes|buriolest]], czy [[Pampadromaeus|pampadrom]], czy u [[Herrerasauridae|herrerazaurydów]', tj. [[Gnathovorax|gnatoworaks]], nie wykryto śladów po workach powietrznych (Aureliano i inn, 2022), chociaż w przypadku pampadroma może być to spowodowane niekompletnością jego materiału kopalnego.
 Zmysł węchu u makrokollum był słabiej rozwinięty niż u buriolesta (zmniejszona długość kanału węchowego) , lecz wciąż był prawdopodobnie silniejszy niż powonienie późniejszych zauropodomorfów (Müller, 2022).

@@ Linia 70: / Linia 70: @@
 Aureliano, T., Ghilardi, A.M., Müller, R.T., Kerber, L., Pretto, F.A., Fernandes, M.A., Ricardi-Branco, F., & Wedel, M.J. (2022). The absence of an invasive air sac system in the earliest dinosaurs suggests multiple origins of vertebral pneumaticity. Scientific Reports, 12, 20844. [https://www.nature.com/articles/s41598-022-25067-8]
-Bem, F. P.; Müller, R. T. (2023). "First record of Macrocollum itaquii (Dinosauria: Sauropodomorpha) outside the type locality and its biostratigraphic significance". Historical Biology. [https://doi.org/10.1080%2F08912963.2023.2269404]
+Bem, F. P.; Müller, R. T. (2023). "First record of ''Macrocollum itaquii'' (Dinosauria: Sauropodomorpha) outside the type locality and its biostratigraphic significance". Historical Biology. [https://doi.org/10.1080%2F08912963.2023.2269404]
-Müller, R.T. (2020). "Craniomandibular osteology of Macrocollum itaquii (Dinosauria: Sauropodomorpha) from the Late Triassic of southern Brazil". Journal of Systematic Paleontolog, Vol. 18 (10); 805-841 [https://doi.org/10.1080/14772019.2019.1683902]
+Müller, R.T. (2020). "Craniomandibular osteology of ''Macrocollum itaquii'' (Dinosauria: Sauropodomorpha) from the Late Triassic of southern Brazil". Journal of Systematic Paleontolog, Vol. 18 (10); 805-841 [https://doi.org/10.1080/14772019.2019.1683902]
 Müller, R.T. (2022). "Olfactory acuity in early sauropodomorph dinosaurs". Historical Biology, 34(2): 346-351 [https://doi.org/10.1080/08912963.2021.1914600]
@@ Linia 79: / Linia 79: @@
 Müller, R.T., Langer, M.C., Dias-da-Silva, S. (2018). "An exceptionally preserved association of complete dinosaur skeletons reveals the oldest long-necked sauropodomorphs". Biology Letters. 14 (11): 20180633. [doi:10.1098/rsbl.2018.0633].
 <references/></small>

@@ Linia 45: / Linia 45: @@
 ==Budowa==
-''Macrocollum'' był stosunkowo niedużym, dwunożnym dinozaurem o małej głowie, długiej szyi i silnych przednich łapach. Czaszka stanowiła zaledwie połowę długości kości udowej i była delikatnie zbudowana, z lekko wydłużonym pyskiem. Cechowała się dużymi nozdrzami i oczodołami, a także oknem przedoczodolowym w kształcie półkola. Przedni koniec żuchwy był zakrzywiony do dołu. W kościach przedszczękowych znajdowały się 4 zęby, w szczękowych – 23, a w zębowych po 21. Korony zębów były zwężone u podstawy i miały duże piłkowania. Kręgi szyjne były bardzo mocno wydłużone. Kość krzyżowa składała się z trzech kręgów. Masywne kończyny przednie miały po pięć palców, jednak czwarty i piaty palec zostały silnie zredukowane i nie miały pazurów. Kość udowa była dłuższa od piszczelowej i cechowała się brakiem podpórki krętarzowej (ang. ''trochanteric shelf''). Stopy były raczej smukłe, z wydłużonymi paliczkami.
+''Macrocollum'' był stosunkowo niedużym, dwunożnym dinozaurem o małej głowie, długiej szyi i silnych przednich łapach. Czaszka stanowiła zaledwie połowę długości kości udowej i była delikatnie zbudowana, z lekko wydłużonym pyskiem. Cechowała się dużymi nozdrzami i oczodołami, a także oknem przedoczodołowym w kształcie półkola. Przedni koniec żuchwy był zakrzywiony do dołu. W kościach przedszczękowych znajdowały się 4 zęby, w szczękowych – 23, a w zębowych po 21. Korony zębów były zwężone u podstawy i miały duże piłkowania. Szkielet osiowy wykazuje mieszankę cech zaawansowanych (silnie wydłużona szyja, pneumatyzacja szkieletu, wypukły występ wyrostków kolczystych kręgów grzbietowych) oraz prymitywnych (obecność dziewięciu kręgów szyjnych i trzech krzyżowych) (O'Fonseca i in., 2026). Kręgi szyjne były bardzo mocno wydłużone. Kość krzyżowa składała się z trzech kręgów. Masywne kończyny przednie miały po pięć palców, jednak czwarty i piaty palec zostały silnie zredukowane i nie miały pazurów. Kość udowa była dłuższa od piszczelowej i cechowała się brakiem podpórki krętarzowej (ang. ''trochanteric shelf''). Stopy były raczej smukłe, z wydłużonymi paliczkami.
 ==Paleobiologia==

@@ Linia 5: / Linia 5: @@
   |Korekta                = [[Michał Siedlecki]]
   |nazwa                  = ''Macrocollum'' (makrokolum)
-  |długość                = ok. 3,4 m*
+  |długość                = ok. 3,4 m <ref name="Molina-Larramendi">Molina-Pérez, R., & Larramendi, A. (2020). "Dinosaur Facts and Figures: The Sauropods and Other Sauropodomorphs". Princeton University Press. </ref>
-  |wysokość               =
+  |wysokość               = 74 cm (w biodrach) <ref name="Molina-Larramendi"></ref>
-  |masa                   =  ok. 95 kg*
+  |masa                   =  ok. 95 kg<ref name="Molina-Larramendi"></ref>
   |dieta                  = roślinożerny
   |miejsce                = [[Brazylia]], Rio Grande do Sul
@@ Linia 80: / Linia 80: @@
 Müller, R.T., Langer, M.C., Dias-da-Silva, S. (2018). "An exceptionally preserved association of complete dinosaur skeletons reveals the oldest long-necked sauropodomorphs". Biology Letters. 14 (11): 20180633. [doi:10.1098/rsbl.2018.0633].
-* Dane podane za https://dinoanimals.com/dinosaurdatabase/macrocollum-itaquii/
+<references/></small>
 [[Kategoria:Dinosauria]]

@@ Linia 50: / Linia 50: @@
 [[Plik: Ar25209-fig-0001-m.jpg|300px|thumb|right| Rekonstrukcja paratypu ''M. itaqui'' (CAPPA/UFSM 0001b) z zaznaczoną rekonstrukcją worków powietrznych . Autor: Tito Aureliano, Aline M. Ghilardi, Rodrigo T. Müller, Leonardo Kerber, Marcelo A. Fernandes, Fresia Ricardi-Branco, Mathew J. Wedel[https://doi.org/10.1002/ar.25209].]]
-Makrokolum było zwierzęciem roślinożernym, prawdopodobnie prowadzącym stadny tryb życia. Aureliano i współpracownicy w 2023 roku wykonali przy użyciu mikrotomografu prześwietlenie okazu CAPPA/UFSM 0001b, u którego wykryli najstarszy obecnie znany układ worków powietrznych, obecny u niektórych innych zauropodomorfów, teropodów oraz ptaków. Jednakże okaz ten wykazywał się unikalnym dla [[takson bazalny|bazalnych]] zauropodomorfów  typem pneumatyzacji kości, obecnej zarówno w części szyjnej, jak i grzbietowej, a ponadto odkryto u niego nowy rodzaj tkanki pneumatycznej , co wydaje sie uprawdopodabnić hipotezę tworców pracy, o pochodzeniu tkanek pneumatycznych u zauropodomorfów (Aureliano i inn, 2022). Co ciekawe, u innych bazalnych zauropodomorfów , tj. ''[[Buriolestes|buriolest]]'', czy ''[[Pampadromaeus|pampadrom]]'', czy u ''[[Herrerasauridae|herrerazaurydów]]'', tj. ''[[Gnathovorax|gnatoworaks]]'', nie wykryto śladów po workach powietrznych (Aureliano i inn, 2022), chociaż w przypadku pampadroma może być to spowodowane niekompletnością jego materiału kopalnego.
+Makrokolum było zwierzęciem roślinożernym, prawdopodobnie prowadzącym stadny tryb życia. Aureliano i współpracownicy w 2023 roku wykonali przy użyciu mikrotomografu prześwietlenie okazu CAPPA/UFSM 0001b, u którego wykryli najstarszy obecnie znany układ worków powietrznych, obecny u niektórych innych zauropodomorfów, teropodów oraz ptaków. Jednakże okaz ten wykazywał się unikalnym dla [[takson bazalny|bazalnych]] zauropodomorfów  typem pneumatyzacji kości, obecnej zarówno w części szyjnej, jak i grzbietowej, a ponadto odkryto u niego nowy rodzaj tkanki pneumatycznej , co wydaje sie uprawdopodabnić hipotezę tworców pracy, o pochodzeniu tkanek pneumatycznych u zauropodomorfów (Aureliano i inn, 2022). Co ciekawe, u innych bazalnych zauropodomorfów , tj. [[Buriolestes|buriolest]], czy ''[[Pampadromaeus|pampadrom]], czy u [[Herrerasauridae|herrerazaurydów]', tj. [[Gnathovorax|gnatoworaks]], nie wykryto śladów po workach powietrznych (Aureliano i inn, 2022), chociaż w przypadku pampadroma może być to spowodowane niekompletnością jego materiału kopalnego.
 ==Spis gatunków==
@@ Linia 71: / Linia 73: @@
 Müller, R.T. (2020). "Craniomandibular osteology of Macrocollum itaquii (Dinosauria: Sauropodomorpha) from the Late Triassic of southern Brazil". Journal of Systematic Paleontolog, Vol. 18 (10); 805-841 [https://doi.org/10.1080/14772019.2019.1683902]
 Müller, R.T., da Rosa, A.A.S., Silva, L.R., Aires, A.S.S., Pacheco, C.P., Pavanatto, A.E.B., Dias-da-Silva, S. (2015). "Wachholz, a new exquisite dinosaur-bearing fossiliferous site from the Upper Triassic of southern Brazil". Journal of South American Earth Sciences, t. 61, str. 120–128

@@ Linia 39: / Linia 39: @@
 [[Paratyp]]y to dwa kolejne osobniki: CAPPA/UFSM 0001b (niemal kompletny i częściowo artykułowany szkielet z czaszką) oraz CAPPA/UFSM 0001c (artykułowany szkielet bez czaszki i kręgów szyjnych).
-Müller (2020), przypisał do ''Macrocollum'' nowy okaz.
+Müller (2020), przypisał do ''Macrocollum'' nowy okaz, natomiast w 2023 roku odkryto kolejny niekompletny szkielet pozaczaszkowy (fragmentaryczne kości tylnego [[autopodium]]) znalezione poza typową lokalizacją szczątków tego dinozaura Bem i Müller, 2023).
 ==Etymologia==
 Nazwa ''Macrocollum'' pochodzi od greckiego słowa ''makrós'' („długi”) oraz ''collum'' („szyja”) w nawiązaniu do wydłużonej szyi tego zwierzęcia. Epitet gatunkowy honoruje Jose Jerundino Machado Itaqui, jednego z twórców Centro de Apoio a` Pesquisa Paleontologica da Quarta Colonia (CAPPA/UFSM).
@@ Linia 65: / Linia 66: @@
 [https://doi.org/10.1002/ar.25209]
-Aureliano, T., Ghilardi, A.M., Müller, R.T., Kerber, L., Pretto, F.A., Fernandes, M.A., Ricardi-Branco, F., & Wedel, M.J. (2022). The absence of an invasive air sac system in the earliest dinosaurs suggests multiple origins of vertebral pneumaticity. Scientific Reports, 12, 20844. [[https://www.nature.com/articles/s41598-022-25067-8]
+Aureliano, T., Ghilardi, A.M., Müller, R.T., Kerber, L., Pretto, F.A., Fernandes, M.A., Ricardi-Branco, F., & Wedel, M.J. (2022). The absence of an invasive air sac system in the earliest dinosaurs suggests multiple origins of vertebral pneumaticity. Scientific Reports, 12, 20844. [https://www.nature.com/articles/s41598-022-25067-8]
 Müller, R.T. (2020). "Craniomandibular osteology of Macrocollum itaquii (Dinosauria: Sauropodomorpha) from the Late Triassic of southern Brazil". Journal of Systematic Paleontolog, Vol. 18 (10); 805-841 [https://doi.org/10.1080/14772019.2019.1683902]

@@ Linia 79: / Linia 79: @@
 [[Kategoria:Saurischia]]
 [[Kategoria:Sauropodomorpha]]
 [[Kategoria:Ameryka Południowa]]
 [[Kategoria:Brazylia]]

@@ Linia 61: / Linia 61: @@
 ==Bibliografia==
-<small>Aureliano, T., Ghilardi, A.M., Müller, R., T., Kerber, L., Fernandes, M. A., Ricardo-Branco, F., Weddel, M.J. (2023). "The origin of an invasive air sac system in sauropodomorph dinosaurs". The Anatomical Record
+<small>
-[[https://doi.org/10.1002/ar.25209]]
+Aureliano, T., Ghilardi, A.M., Müller, R., T., Kerber, L., Fernandes, M. A., Ricardo-Branco, F., Weddel, M.J. (2023). "The origin of an invasive air sac system in sauropodomorph dinosaurs". The Anatomical Record
-Aureliano, T., Ghilardi, A.M., Müller, R.T., Kerber, L., Pretto, F.A., Fernandes, M.A., Ricardi-Branco, F., & Wedel, M.J. (2022). The absence of an invasive air sac system in the earliest dinosaurs suggests multiple origins of vertebral pneumaticity. Scientific Reports, 12, 20844. [[https://www.nature.com/articles/s41598-022-25067-8]]
+Aureliano, T., Ghilardi, A.M., Müller, R.T., Kerber, L., Pretto, F.A., Fernandes, M.A., Ricardi-Branco, F., & Wedel, M.J. (2022). The absence of an invasive air sac system in the earliest dinosaurs suggests multiple origins of vertebral pneumaticity. Scientific Reports, 12, 20844. [[https://www.nature.com/articles/s41598-022-25067-8]
-Müller, R.T. (2020). "Craniomandibular osteology of Macrocollum itaquii (Dinosauria: Sauropodomorpha) from the Late Triassic of southern Brazil". Journal of Systematic Paleontolog, Vol. 18 (10); 805-841 [[https://doi.org/10.1080/14772019.2019.1683902]]
+Müller, R.T. (2020). "Craniomandibular osteology of Macrocollum itaquii (Dinosauria: Sauropodomorpha) from the Late Triassic of southern Brazil". Journal of Systematic Paleontolog, Vol. 18 (10); 805-841 [https://doi.org/10.1080/14772019.2019.1683902]
 Müller, R.T., da Rosa, A.A.S., Silva, L.R., Aires, A.S.S., Pacheco, C.P., Pavanatto, A.E.B., Dias-da-Silva, S. (2015). "Wachholz, a new exquisite dinosaur-bearing fossiliferous site from the Upper Triassic of southern Brazil". Journal of South American Earth Sciences, t. 61, str. 120–128
-Müller, R.T., Langer, M.C., Dias-da-Silva, S. (2018). "An exceptionally preserved association of complete dinosaur skeletons reveals the oldest long-necked sauropodomorphs". Biology Letters. 14 (11): 20180633. [[doi:10.1098/rsbl.2018.0633]].
+Müller, R.T., Langer, M.C., Dias-da-Silva, S. (2018). "An exceptionally preserved association of complete dinosaur skeletons reveals the oldest long-necked sauropodomorphs". Biology Letters. 14 (11): 20180633. [doi:10.1098/rsbl.2018.0633].
 * Dane podane za https://dinoanimals.com/dinosaurdatabase/macrocollum-itaquii/

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
-Hasło w trakcie aktualizacji.
 {{DISPLAYTITLE:''Macrocollum''}}
 {{Opis