Menefee - Historia wersji

Paweł: /* Paleofauna */

2025-09-21T20:13:49Z

‎Paleofauna

Paweł: /* Żółwie */

2025-09-21T17:58:19Z

‎Żółwie

Taurovenator: /* Żółwie */

2025-09-21T14:38:07Z

‎Żółwie

Paweł: /* Dinozaury */

2025-05-19T19:21:48Z

‎Dinozaury

Paweł o 11:57, 19 maj 2025

2025-05-19T11:57:28Z

Paweł o 11:51, 19 maj 2025

2025-05-19T11:51:33Z

Paweł: Aktualizacja tabel

2025-05-18T19:06:39Z

Aktualizacja tabel

Podgląd zmian

Taurovenator: /* Dinozaury */

2025-05-18T14:46:07Z

‎Dinozaury

Paweł: /* Dinozaury */

2024-08-19T19:22:38Z

‎Dinozaury

Paweł: /* Dinozaury */

2024-08-09T16:15:44Z

‎Dinozaury

@@ Linia 31: / Linia 31: @@
 ==Paleofauna==
-Fauna dinozaurów nie różniła się specjalnie od innych miejsc w późnej kredzie na terenach Stanów Zjednoczonych. W osadach formacji Menefee odnaleziono [[Centrosaurinae|centrozauryna]], [[Tyrannosauridae|tyranozaurydy]], [[Dromaeosauridae|dromeozauryda]], [[Hadrosauridae|hadrozaurydy]] i [[Ankylosauria|ankylozaury]], krokodylomorfy, żółwie, ryby kostnoszkieletowe oraz morskie bezkręgowce. W formacji Menefee odnaleziono również tropy pozostawione przez ornitopody (Lucas i Hunt, 2006).
+Fauna dinozaurów nie różniła się specjalnie od innych miejsc w późnej kredzie na terenach Stanów Zjednoczonych. W osadach formacji Menefee odnaleziono [[Centrosaurinae|centrozauryna]], [[Tyrannosauridae|tyranozaurydy]], [[Dromaeosauridae|dromeozauryda]], [[Hadrosauridae|hadrozaurydy]] i [[Ankylosauria|ankylozaury]], krokodylomorfy, żółwie, ryby kostnoszkieletowe oraz morskie bezkręgowce.
 ===Dinozaury===
@@ Linia 368: / Linia 368: @@
 Niediagnostyczny takson.
 |}
 ==Bibliografia==

@@ Linia 206: / Linia 206: @@
 {| class="wikitable sortable" align="center" width="100%"
 |-
-! colspan="4" align="center" |'''Żółwie
+! colspan="5" align="center" |'''Żółwie
 |-
 !Takson
@@ Linia 212: / Linia 212: @@
 !Materiał kopalny
 !Komentarz
 |-
+|
@@ Linia 218: / Linia 219: @@
 Allison
+|
-WSC 10763 i WSC 10765 - elementy skorupy
+WSC 10763 i WSC 10765 - niekompletne skorupy
+|
-Nieokreślony gatunek z rodzaju ''Adocus''.
+Przedstawiciel grupy Adocidae. Nieokreślony gatunek z rodzaju ''Adocus''.
 |-
+|
@@ Linia 227: / Linia 228: @@
 Allison
+|
-WSC 10883 - elementy skorupy
+WSC 10883 - niekompletna skorupa
+|
-Nieokreślony gatunek z rodzaju ''Basilemys''.
+Przedstawiciel grupy Nanhsiungchelyidae. Nieokreślony gatunek z rodzaju ''Basilemys''.
 |-
+|
@@ Linia 236: / Linia 237: @@
 Allison
+|
-WSC 10769, WSC 10770 i NMMNHP-97386 - elementy skorupy
+WSC 10769, WSC 10770 i NMMNHP-97386 - niekompletne skorupy
+|
-Gatunek ten został odnaleziony również w [[formacja|formacji]] [[Kirtland]] i [[Aguja]].
+Przedstawiciel grupy Baenidae. Ten gatunek ten został odnaleziony również w [[formacja|formacjach]] [[Kirtland]], [[Fruitland]], [[Kaiparowits]] i [[Aguja]].
 |-
+|
@@ Linia 245: / Linia 246: @@
 Allison
+|
-WSC 10767 i UMNH VP 36786 - elementy skorupy
+WSC 10767 i UMNH VP 36786 - niekompletne skorupy
+|
-Nieokreślony gatunek z rodzaju ''Helopanoplia''.
+Przedstawiciel grupy Plastomenidae. Nieokreślony gatunek z rodzaju ''Helopanoplia''.
 |-
+|
@@ Linia 254: / Linia 255: @@
 Allison
+|
-WSC 10884 i WSC 10885 - elementy skorupy
+WSC 10884 i WSC 10885 - niekompletne skorupy
+|
-Nieokreślony gatunek z rodzaju ''Naomichelys''.
+Przedstawiciel grupy Helochelydridae. Nieokreślony gatunek z rodzaju ''Naomichelys''.
 |-
+|
@@ Linia 265: / Linia 266: @@
 WSC 10612 - częściowo [[artykułowany|artykułowana]] skorupa; CHCU 81269 - fragment skorupy
+|
-Gatunek ten został odnaleziony również w [[formacja|formacji]] [[Kirtland]], [[Fruitland]] i [[Kaiparowits]].
+Przedstawiciel grupy Baenidae. Gatunek ten został odnaleziony również w [[formacja|formacji]] [[Kirtland]], [[Fruitland]] i [[Kaiparowits]].
 |-
+|
@@ Linia 274: / Linia 277: @@
 UMNH VP 28352 - niemalże kompletna i [[artykułowany|artykułowana]] skorupa
+|
-Kształt grzbietowej części skorupy ma kształt owalny.
+Przedstawiciel grupy Baenidae. Kształt grzbietowej części skorupy ma kształt owalny.
 |-
+|
@@ Linia 281: / Linia 284: @@
 Allison
+|
-NMMNH P-97384 - elementy skorupy
+NMMNH P-97384 - niekompletna skorupa
+|
-Przynależność tego okazu do rodzaju ''Thescelus'' jest niepewna.
+Przedstawiciel grupy Baenidae. Przynależność tego okazu do rodzaju ''Thescelus'' jest niepewna.
 |-
+|
@@ Linia 290: / Linia 293: @@
 Allison
+|
-WSC 10766 - element skorupy
+WSC 10766 - niekompletna skorupa
+|
-Długość karapaksu (grzbietowej części skorupy) należącej do tego okazu mogła osiągać ok. 23 cm.
+Przedstawiciel grupy Trionychidae. Długość karapaksu (grzbietowej części skorupy) należącej do tego okazu mogła osiągać ok. 23 cm.
 |-
+|
@@ Linia 299: / Linia 302: @@
 Allison
+|
-WSC 10768 - element skorupy
+WSC 10768 - niekompletna skorupa
+|
 Największy znany przedstawiciel Trionychidae odnaleziony w omawianej formacji.
@@ Linia 308: / Linia 311: @@
 Cleary Coal
+|
-NMMNH P-22124 - fragmenty skorupy
+NMMNH P-22124 - niekompletna skorupa
+|
 Niediagnostyczny takson
@@ Linia 317: / Linia 320: @@
 Allison
+|
-NMMNH P-97383 i NMMNH P-97389 - elementy skorupy
+NMMNH P-97383 i NMMNH P-97389 - niekompletne skorupy
+|
 Być może niediagnostyczny takson.
@@ Linia 326: / Linia 329: @@
 Allison
+|
-NMMNH P-25052 - fragmenty skorupy
+NMMNH P-25052 - niekompletna skorupa
+|
 Fragmentaryczne szczątki uniemożliwiają ustalenie rodzaju ani gatunku do jakiego należał.
@@ Linia 337: / Linia 340: @@
 Cleary Coal <ref name=Hunt1993></ref>
+|
-NMMNH P-25053 - fragmenty skorupy
+NMMNH P-25053 - niekompletna skorupa
 <hr>
-NMMNH P-22108 - fragmenty skorupy
+NMMNH P-22108 - niekompletna skorupa
+|
 Został odnaleziony razem z ''[[Menefeeceratops]]''.

@@ Linia 277: / Linia 277: @@
 |-
+|
-''Thescelus'' [[cf.] ''rapiens'' <ref name=Adrian2025></ref>
+''Thescelus'' [[cf.]] ''rapiens'' <ref name=Adrian2025></ref>
+|
 Allison

@@ Linia 60: / Linia 60: @@
 Allison
+|
-fragmentaryczne szczątki kilku okazów
+fragmentaryczne szczątki kilku osobników
+|
 [[Nodozauryd]] wykazujący liczne podobieństwa do ''[[Glyptodontopelta]]''.
@@ Linia 73: / Linia 73: @@
 NMMNH P-25052 - niekompletny szkielet
+|
-[[Centrozauryn]] blisko spokrewniony z ''[[Crittendenceratops]]''.
+Jedyny opisany [[centrozauryn]] pochodzący ze stanu Nowy Meksyk.
+|
 [[Plik:Menefeeceratops UDL.png|200px]]

@@ Linia 12: / Linia 12: @@
   |miąższość              = 200-600 m
   |klimat                 = ciepły i wilgotny
-  |litologia              = piaskowce, mułowce, mułowce, węgiel, gaz ziemny i ropa naftowa
+  |litologia              = piaskowce, mułowce, iłowce i węgiel
   |typowy                 =
   |grafika                = Menefee Formation Cuba.jpg
@@ Linia 31: / Linia 31: @@
 ==Paleofauna==
-Fauna dinozaurów nie różniła się specjalnie od innych miejsc w późnej kredzie na terenach Stanów Zjednoczonych. W osadach formacji Menefee odnaleziono centrozauryna, tyranozaurydy, dromeozauryda, hadrozaurydy i [[Ankylosauria|ankylozaury]], krokodylomorfy, żółwie, ryby kostnoszkieletowe oraz morskie bezkręgowce. W formacji Menefee odnaleziono również tropy pozostawione przez ornitopody (Lucas i Hunt, 2006).
+Fauna dinozaurów nie różniła się specjalnie od innych miejsc w późnej kredzie na terenach Stanów Zjednoczonych. W osadach formacji Menefee odnaleziono [[Centrosaurinae|centrozauryna]], [[Tyrannosauridae|tyranozaurydy]], [[Dromaeosauridae|dromeozauryda]], [[Hadrosauridae|hadrozaurydy]] i [[Ankylosauria|ankylozaury]], krokodylomorfy, żółwie, ryby kostnoszkieletowe oraz morskie bezkręgowce. W formacji Menefee odnaleziono również tropy pozostawione przez ornitopody (Lucas i Hunt, 2006).
 ===Dinozaury===
@@ Linia 369: / Linia 369: @@
 <small>
 Donselaar, M. E. (1984). "Flood Tidal Delta Sedimentation in the Late Cretaceous Menefee Formation (Mesaverde Group), San Juan Basin, Northwest New Mexico". Geologie en Mijnbouw, 63(3), 323-331.
 Hoffman, G. K. (1991). "Geology and quality of Menefee Formation coals, Monero coal field, Rio Ariba County, New Mexico". New Mexico. Geology, 13, 1-8.

@@ Linia 12: / Linia 12: @@
   |miąższość              = 200-600 m
   |klimat                 = ciepły i wilgotny
-  |litologia              = piaskowce, mułowce, łupki, mułowce, węgiel, gaz ziemny i ropa naftowa
+  |litologia              = piaskowce, mułowce, mułowce, węgiel, gaz ziemny i ropa naftowa
   |typowy                 =
   |grafika                = Menefee Formation Cuba.jpg
-  |podpis                 =Odsłonięcia skał osadowych formacji Menefee w stanie Nowy Meksyk. Fot. Kent G. Budge [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Menefee_Formation_Cuba.jpg]
+  |podpis                 = Odsłonięcia skał osadowych formacji Menefee w stanie Nowy Meksyk. Fot. Kent G. Budge [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Menefee_Formation_Cuba.jpg]
   |mapa                   =
 }}
 ==Wstęp==
-[[Plik:Menefee Formation.jpg|thumb|Skały osadowe formacji Menefee w stanie Kolorado. Fot. Kent G. Budge [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Menefee_Formation.jpg]]]
+Formacja Menefee to jednostka geologiczna znajdująca się w stanach Nowy Meksyk oraz Kolorado na terenie  Stanów Zjednoczonych. Jej osady są datowane na wczesny [[kampan]].
 ==Znacznie gospodarcze==
@@ Linia 27: / Linia 26: @@
 Pierwsze wzmianki o wydobywaniu węgla z obszaru formacji Menefee pochodzą z końcówki XIX wieku. Węgiel wydobywano najpierw w celu dostarczenia paliwa dla linii kolejowej Denver and Fio Grande Western Railroad (D&RGW) zbudowanej w 1881 roku. Panowały tam trudne warunki do prac kopalnianych ze względu na ukształtowanie terenu. Mimo to szczyt wydobycia węgla na przypadł na lata 1899-1908. Łącznie wydobyto 39 752 ton węgla, przez co wyczerpało się wiele znanych pokładów. Po recesji gospodarczej w 1908 roku produkcja spadła do 9 779 ton w 1909 roku.  Dopiero w 1922 r. produkcja węgla na polu Monero znowu przekroczyła 16 000 t. W latach 1922-1953 średnio wydobywano 15 000 ton węgla, a całkowita ilość wyniosła 849 270 t. Jednak z czasem produkcja zaczęła drastycznie spadać. W 1970 r. zamknięto ostatnią kopalnię na polu Monero. Większość kopalń z tego obszaru dostarczała węgiel do kolei D&RGW, lecz kilka kopalń powstało po 1921 roku na południe od Lumberton. Kopalnia z Lumberton (Burns-Biggs) dostarczała surowiec dla bocznicy kolejowej należącej wspólnie do D&RGW i BumsBiggs Lumber Company zbudowanej w celu transportu drewna z Lumberton na południe do tartaków firmy w El Vado. Kilka kopalni w rejonie Lumberton dostarczało węgiel do indiańskiej agencji w Dulce. W latach 1881-1971 na obszarze Monero-Lumberton działało w różnych okresach aż 40 kopalń, które w latach 1882-1963 wyprodukowały łącznie 1,5 mln ton węgla (Hoffman, 1991).
-==Charakterystyka==
+==Litologia==
-Formację Menefee tworzą głównie skały osadowe: piaskowce, mułowce, pyłowce oraz łupki. Jest ona podzielona na dwie mniejsze jednostki: Cleary Coal i Allison. Najniższe oraz najwyższe warstwy są bogate w złoża węgla i ropę naftową. Dolne osady formacji Menefee stykają się z piaskowcami Cliff House, zaś najwyższe - Point Lookout. Skały osadowe sugerują, że występowały tam  środowiska bagienne oraz lagunowe. Wiek formacji został oszacowany na postawie występowania określonych gatunków amonitów i mieści się w przedziale 84-78,5 [[Ma]] (Donselaar, 1984; Dalman i in., 2021; McDonald i in., 2018).
+[[Plik:Menefee Formation.jpg|thumb|Odsłonięcia skał osadowych formacji Menefee w stanie Kolorado. Fot. Kent G. Budge [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Menefee_Formation.jpg]]]
 ==Paleofauna==
 Fauna dinozaurów nie różniła się specjalnie od innych miejsc w późnej kredzie na terenach Stanów Zjednoczonych. W osadach formacji Menefee odnaleziono centrozauryna, tyranozaurydy, dromeozauryda, hadrozaurydy i [[Ankylosauria|ankylozaury]], krokodylomorfy, żółwie, ryby kostnoszkieletowe oraz morskie bezkręgowce. W formacji Menefee odnaleziono również tropy pozostawione przez ornitopody (Lucas i Hunt, 2006).
 ===Dinozaury===
 {| class="wikitable sortable" align="center" width="100%"

@@ Linia 94: / Linia 94: @@
 NMMNH P-25054 - niekompletny ząb
+|
-Ząb mogący należeć do [[Dromaeoesauridae|dromeozauryda]] z rodzaju ''[[Saurornitholestes]]''.
+Ząb mogący należeć do [[Dromaeosauridae|dromeozauryda]] z rodzaju ''[[Saurornitholestes]]''.
 |-
+|

@@ Linia 115: / Linia 115: @@
 |-
+|
-Niezidentyfikowany hadrozauryd
+Niezidentyfikowane hadrozaurydy
+|
 Cleary Coal
+|
 NMMNH P-22141 - proksymaly koniec lewej kości udowej
+<hr>
-Niediagnostyczny takson.
+NMMNH P-22140 - dystalna kość śródstopia
-|-
+<hr>
 NMMNH P-22132 - trzon kręgu ogonowego
+<hr>
 NMMNH P-22108 - kawałek kości szczękowej
+|
-Niediagnostyczny takson.
+Niediagnostyczne taksony.
 |-
+|

@@ Linia 48: / Linia 48: @@
 Allison
+|
-UMNH VP 28348 - niekompletny szkielet obejmujący: kości czołowe, cztery częściowe trzony kręgów, fragmenty żeber, kość śródręcza, fragment k. biodrowej, niezidentyfikowane fragmenty kości długich oraz dwa paliczki czwartego palca lewej stopy
+UMNH VP 28348 - niekompletny szkielet
+|
 [[Tyranozauryd]] blisko spokrewniony z ''[[Lythronax]]'' i ''[[Teratophoneus]]''.
@@ Linia 61: / Linia 59: @@
 Allison
+|
-WSC 16505 - fragmentaryczne żebra brzuszne oraz osteodermy
+Jest znany z fragmentarycznych okazów (WSC 16505, UMNH VP 28350 i UMNH VP 28351).
+|
-[[Nodozauryd]] wykazujący liczne podobnieństwa do ''[[Glyptodontopelta]]''.
+[[Nodozauryd]] wykazujący liczne podobieństwa do ''[[Glyptodontopelta]]''.
+|
 [[Plik:Invictarx osteoderm arrangement.jpg|200px]]
@@ Linia 76: / Linia 70: @@
 Allison
+|
-NMMNH P-25052 - niekompletny szkielet, obejmujący fragmenty czaszki (częściowa lewa k. przedszczękowa, lewy róg nadoczny, fragment prawej k. łuskowej, lewą k. łuskową, niekompletną lewą k. ciemieniową, lewą k. jarzmową, k. przedzębową i lewą k. zębową), kręg szyjny, 8 kręgów grzbietowych, 6 kręgów krzyżowych, 11 żeber, lewą k. biodrową, część lewej k. promieniowej i łokciowej, II kość lewego śródstopie, lewą k. udową i fragment strzałkowej
+NMMNH P-25052 - niekompletna czaszka oraz szkielet pozaczaszkowy
+|
 [[Centrozauryn]] blisko spokrewniony z ''[[Crittendenceratops]]''.
@@ Linia 87: / Linia 81: @@
 Allison
+|
-WSC 10058 - niekompletny szkielet obejmujący fragmentaryczną czaszkę (częściowa prawa kość przedszczękowa, prawa k. zaoczodołowa, prawa k. łuskowa, obie k. kwadratowe, większość puszki mózgowej i dachu czaszki), dwa częściowe kręgi grzbietowe, żebro, skostniałe ścięgna, prawa łopatka, częściowa prawa kończyna przednia, fragmenty k. kulszowej i łonowej
+WSC 10058 - niekompletny szkielet wraz z fragmentaryczną czaszką
+|
 [[Hadrozauryd]] blisko spokrewniony z  ''[[Brachylophosaurus]]'' i ''[[Probrachylophosaurus]]''.
@@ Linia 183: / Linia 177: @@
 NMMNH P-22133 - kość śródstopia II
-NMMNH P-61274 - trzon przedniego żerba piersiowego
+NMMNH P-61274 - trzon przedniego żebra piersiowego
 NMMNH P-71332 - ząb