Menefeeceratops - Historia wersji

Paweł: przeniesienie części informacji do hasła Ceratopsoidea

2024-10-31T19:01:27Z

przeniesienie części informacji do hasła Ceratopsoidea

Paweł: uproszczona filogeneza

2024-07-22T11:18:09Z

uproszczona filogeneza

Paweł: /* Systematyka */

2024-07-02T14:35:48Z

‎Systematyka

Paweł: /* Systematyka */

2024-07-02T14:32:31Z

‎Systematyka

Paweł: uzupełnienia

2024-07-02T10:55:53Z

uzupełnienia

Paweł: /* Bibliografia */

2024-03-21T15:13:50Z

‎Bibliografia

Paweł: /* Budowa */

2024-03-19T16:37:36Z

‎Budowa

Paweł: /* Paleopatologia? */

2023-10-03T18:32:51Z

‎Paleopatologia?

Paweł o 17:25, 28 cze 2023

2023-06-28T17:25:09Z

Paweł: Grafika + mapa znalezisk

2023-06-21T11:01:59Z

Grafika + mapa znalezisk

@@ Linia 53: / Linia 53: @@
 ==Paleopatologia?==
-Dwunasty kręg grzbietowy menefeeceratopsa jest prawie kompletny, lecz zdeformowany przez procesy [[tafonomia|tafonomiczne]]. Łuk kręgu jest zdeformowany i zapewne ma półokrągły kształt. Wyrostek kolczysty jest mniej pochylony niż wyrostki wcześniejszych kręgów. Lewy wyrostek poprzeczny jest słabo zachowany i brakuje w nim [[kręg|diapofyzy]]. Według Dalmana i współpracowników (2021) nieprawidłowo uformowany guzek znajdujący się na wyrostku kolczystym może być patologią.
+O paleopatologiach ceratopsydów zobacz więcej w: [[Ceratopsoidea#Paleopatologie]].
 ==Etymologia==

@@ Linia 50: / Linia 50: @@
 ==Systematyka==
-Dalman i współautorzy uznali ''Menefeeceratops'' za [[bazalny|prymitywnego]] [[Centrosaurinae|centrozauryna]]. W ich analizie filogenetycznej uplasował się w nieokreślonej [[politomia|politomii]] z ''[[Crittendenceratops]]'', ''[[Yehuecauhceratops]]'' oraz nienazwanym centrozaurynem z Malty<ref>Malta - miasto znajduje się w stanie Montana (szczątki tego dinozaura pochodzą z formacji [[Judith River]]</ref>. Z kolei Ishikawa i in. (2023) nie uwzględnili opisywanego dinozaura w analizie kladystycznej ze względu na skąpy materiał kopalny. W kolejnym roku Mark Loewen i współpracownicy uplasowali ''Menefeeceratops'' jako [[bazalny|bazalnego]] przedstawiciela [[Centrosaurinae]] spokrewnionego jedynie z ''[[Yehuecauhceratops]]''.
+''Menefeeceratops'' wydaje się być prymitywnym [[centrozauryn]]em blisko spokrewnionym z ''[[Yehuecauhceratops]]''. Zobacz więcej: [[Ceratopsoidea#Kladogramy skupiające się na przedstawicielach Centrosaurinae]].
 ==Paleopatologia?==
@@ Linia 69: / Linia 69: @@
 ==Bibliografia==
 <small> Dalman, S.G., Lucas, S.G., Jasinki, S.G., Lichtig, A.J. & Dodson, P. (2021). "The oldest centrosaurine: a new ceratopsid dinosaur (Dinosauria: Ceratopsidae) from the Allison Member of the Menefee Formation (Upper Cretaceous, early Campanian), northwestern New Mexico, USA".  PalZ 95, 291–335. [[doi:10.1007/s12542-021-00555-w]].
 Loewen, M. A., Sertich, J. J. W., Sampson, S., O’Connor, J. K., Carpenter, S., Sisson, B., Øhlenschlæger, A., Farke, A. A., Makovicky, P. J., Longrich, N. & Evans, D. C. (2024). "''Lokiceratops rangiformis'' gen. et sp. nov. (Ceratopsidae: Centrosaurinae) from the Campanian Judith River Formation of Montana reveals rapid regional radiations and extreme endemism within centrosaurine dinosaurs". PeerJ 12:e17224 [[doi:10.7717/peerj.17224]]

@@ Linia 50: / Linia 50: @@
 ==Systematyka==
-Dalman i współautorzy uznali ''Menefeeceratops'' za [[bazalny|prymitywnego]] [[Centrosaurinae|centrozauryna]]. W ich analizie filogenetycznej uplasował się w nieokreślonej [[politomia|politomi]] z ''[[Crittendenceratops]]'', ''[[Yehuecauhceratops]]'' oraz nienazwanym centrozaurynem z Malty<ref>Malta - miasto znajduje się w stanie Montana (szczątki tego dinozaura pochodzą z formacji [[Judith River]]</ref>. Z kolei Ishikawa i in. (2023) nie uwzględnili opisywanego dinozaura w analizie kladystycznej ze względu na skąpy materiał kopalny. W kolejnym roku Mark Loewen i współpracownicy uplasowali ''Menefeeceratops'' jako [[bazalny|bazalnego]] przedstawiciela [[Centrosaurinae]] spokrewnionego jedynie z ''[[Yehuecauhceratops]]''.
+Dalman i współautorzy uznali ''Menefeeceratops'' za [[bazalny|prymitywnego]] [[Centrosaurinae|centrozauryna]]. W ich analizie filogenetycznej uplasował się w nieokreślonej [[politomia|politomii]] z ''[[Crittendenceratops]]'', ''[[Yehuecauhceratops]]'' oraz nienazwanym centrozaurynem z Malty<ref>Malta - miasto znajduje się w stanie Montana (szczątki tego dinozaura pochodzą z formacji [[Judith River]]</ref>. Z kolei Ishikawa i in. (2023) nie uwzględnili opisywanego dinozaura w analizie kladystycznej ze względu na skąpy materiał kopalny. W kolejnym roku Mark Loewen i współpracownicy uplasowali ''Menefeeceratops'' jako [[bazalny|bazalnego]] przedstawiciela [[Centrosaurinae]] spokrewnionego jedynie z ''[[Yehuecauhceratops]]''.
 ==Paleopatologia?==

@@ Linia 50: / Linia 50: @@
 ==Systematyka==
-Dalman i współautorzy uznali ''Menefeeceratops'' za [[bazalny|prymitywnego]] [[Centrosaurinae|centrozauryna]]. W ich analizie filogenetycznej uplasował się w nieokreślonej [[politomia|politomi]] z ''[[Crittendenceratops]]'', ''[[Yehuecauhceratops]]'' oraz nienazwanym centrozaurynem z Malty<ref>Malta - miasto znajduje się w stanie Montana (szczątki tego dinozaura pochodzą z formacji [[Judith River]]. Z kolei Ishikawa i in. (2023) nie uwzględnili opisywanego dinozaura w analizie kladystycznej ze względu na skąpy materiał kopalny. W kolejnym roku Mark Loewen i współpracownicy uplasowali ''Menefeeceratops'' jako [[bazalny|bazalnego]] przedstawiciela [[Centrosaurinae]] spokrewnionego jedynie z ''[[Yehuecauhceratops]]''.
+Dalman i współautorzy uznali ''Menefeeceratops'' za [[bazalny|prymitywnego]] [[Centrosaurinae|centrozauryna]]. W ich analizie filogenetycznej uplasował się w nieokreślonej [[politomia|politomi]] z ''[[Crittendenceratops]]'', ''[[Yehuecauhceratops]]'' oraz nienazwanym centrozaurynem z Malty<ref>Malta - miasto znajduje się w stanie Montana (szczątki tego dinozaura pochodzą z formacji [[Judith River]]</ref>. Z kolei Ishikawa i in. (2023) nie uwzględnili opisywanego dinozaura w analizie kladystycznej ze względu na skąpy materiał kopalny. W kolejnym roku Mark Loewen i współpracownicy uplasowali ''Menefeeceratops'' jako [[bazalny|bazalnego]] przedstawiciela [[Centrosaurinae]] spokrewnionego jedynie z ''[[Yehuecauhceratops]]''.
 ==Paleopatologia?==

@@ Linia 3: / Linia 3: @@
   |Autor                  = [[Kamil Kamiński]], [[Paweł Konarzewski]]
   |Korekta                = [[Łukasz Czepiński]]
-  |nazwa                  = ''Menefeeceratops''
+  |nazwa                  = ''Menefeeceratops'' (menefeeceratops)
   |długość                = ok. 4-4,5 m
   |wysokość               =
@@ Linia 10: / Linia 10: @@
   |miejsce                = [[USA]] - Nowy Meksyk
 <small>([[formacja]] [[Menefee]])</small>
-  |czas                   = {{Występowanie|83.5|80}}
+  |czas                   = {{Występowanie|81|78.5}}
-ok. 83,5-80  [[Ma]]<br>
+-78,5 [[Ma]] <ref>Loewen i in., 2024</ref><br>
 <small>[[późna kreda]] ([[kampan]])</small>
   |systematyka            =
@@ Linia 31: / Linia 31: @@
   |mapa                   =
 <display_points type="terrain" zoom=4>
-.7N, 106.9W~ Lokalizacja szczątków ''Menefeeceratops''
+.7N, 106.9W~ miejsce odnalezienia szczątków ''Menefeeceratops''
 </display_points>
   |PorównanieGrupa        =
@@ Linia 37: / Linia 37: @@
 }}
 ==Wstęp==
-''Menefeeceratops'' to [[rodzaj]] ceratopsa z [[klad]]u [[Centrosaurinae]] żyjącego w późnej kredzie na terenie Ameryki Północnej. Jest to najstarszy znany centrozauryn.
+''Menefeeceratops'' to [[rodzaj]] ceratopsa z [[klad]]u [[Centrosaurinae]] żyjącego w późnej kredzie na terenie Ameryki Północnej. Dalman i współpracownicy (2021) uwazają opisywanego dinozaura za najstarszego znanego centrozauryna, lecz wg [[Loewen]]a i in. (2024) ustępuje on wiekiem ''[[Diabloceratops]]'' oraz ''[[Crittendenceratops]]''.
 ==Historia taksonu==
@@ Linia 43: / Linia 43: @@
 ==Materiał kopalny==
-[[Holotyp]] (NMMNH P-25052) to niekompletny szkielet, obejmujący fragmenty czaszki (częściowa lewa k. przedszczękowa, lewy róg nadoczny, fragment prawej k. łuskowej, lewą k. łuskową, niekompletną lewą k. ciemieniową, lewą k. jarzmową, k. przedzębową i lewą k. zębową), kręg szyjny, 8 kręgów grzbietowych, 6 kręgów krzyżowych, 11 żeber, lewą k. biodrową, część lewej k. promieniowej i łokciowej, II kość lewego śródstopie, lewą k. udową i fragment strzałkowej.
+[[Holotyp]] (NMMNH P-25052) to niekompletny szkielet, obejmujący fragmenty czaszki (częściowa lewa k. przedszczękowa, lewy róg nadoczny, fragment prawej k. łuskowej, lewą k. łuskową, niekompletną lewą k. ciemieniową, lewą k. jarzmową, k. przedzębową i lewą k. zębową), kręg szyjny, 8 kręgów grzbietowych, 6 kręgów krzyżowych, 11 żeber, lewą k. biodrową, część lewej k. promieniowej i łokciowej, II kość lewego śródstopia, lewą k. udową i fragment strzałkowej.
 ==Budowa==
 [[Plik:Basal centrosaurine squamosals.png|thumb|Porównanie kości łuskowych [[bazalny]]ch [[centrozauryn]]ów ''[[Avaceratops]]'' (A), ''[[Yehuecauhceratops]]'' (B), ''Menefeeceratops'' (C) i ''[[Nasutoceratops]]'' (D). Źródło: [[Rivera-Sylva]] i in., 2016 [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Basal_centrosaurine_squamosals.png].]]
-''Menefeeceratops'' nie należał do zbyt dużych centrozaurynów. Ogólnym pokrojem ciała przypominał inne ceratopsy, będąc masywnym czworonogiem o imponującej czaszce zakończonej kostną kryzą, osłaniającą kark. Od swoich krewniaków różnił się szczegółami budowy czaszki, a w szczególności morfologią kości łuskowej oraz żuchwy. Kość łuskowa miała charakterystyczny wachlarzowaty kształt oraz trzy nieduże wyrostki zwane ''[[episquamosales]]''. Na wyrostku S1 znajdowały się trzy niewielkie pofałdowania, które były zwarte i szorstkie, dodatkowo S2 był oddzielony od S1 i S3 niedużymi wgłębieniami. Jak na centrozauryna, miał on stosunkowo długie rogi nadoczne, które na dalszych końcach były zagięte ku przodowi. [[Eucentrosaura|Zaawansowane centrozauryny]] charakteryzują się dużym rogiem lub guzem na nosie, nie wiadomo jednak, jak wyglądała ta struktura u ''Menefeeceratops'', gdyż ta część czaszki nie zachowała się.
+''Menefeeceratops'' nie należał do zbyt dużych centrozaurynów. Ogólnym pokrojem ciała przypominał inne ceratopsy, będąc masywnym czworonogiem o imponującej czaszce zakończonej kostną kryzą, osłaniającą kark. Od swoich krewniaków różnił się szczegółami budowy czaszki, a w szczególności morfologią kości łuskowej oraz żuchwy. Kość łuskowa miała charakterystyczny wachlarzowaty kształt oraz trzy nieduże wyrostki zwane ''[[episquamosales]]''. Na wyrostku S1 znajdowały się trzy niewielkie pofałdowania, które były zwarte i szorstkie, dodatkowo S2 był oddzielony od S1 i S3 niedużymi wgłębieniami. Dodatkowo na kości łuskowej znajdowały się trzy grzbiety. Największy z nich był delikatnie łukowaty i biegł wzdłuż dolnej części kości łuskowej (zob. ilustracje obok. Jest on zaznaczony czerwonym kolorem - w Dalman i in. (2021) oznaczony jako pdrl). Następne dwa były znacznie znacznie mniejsze niż pierwszy (w Dalman i in. (2021) oznaczone jako sdlr i tdrl). Jak na centrozauryna, miał on stosunkowo długie rogi nadoczne, które na dalszych końcach były zagięte ku przodowi. [[Eucentrosaura|Zaawansowane centrozauryny]] charakteryzują się dużym rogiem lub guzem na nosie, nie wiadomo jednak, jak wyglądała ta struktura u ''Menefeeceratops'', gdyż ta część czaszki nie zachowała się.
 ==Paleopatologia?==
@@ Linia 66: / Linia 69: @@
 ==Bibliografia==
 <small> Dalman, S.G., Lucas, S.G., Jasinki, S.G., Lichtig, A.J. & Dodson, P. (2021). "The oldest centrosaurine: a new ceratopsid dinosaur (Dinosauria: Ceratopsidae) from the Allison Member of the Menefee Formation (Upper Cretaceous, early Campanian), northwestern New Mexico, USA".  PalZ 95, 291–335. [[doi:10.1007/s12542-021-00555-w]].
 Williamson, T.E. (1997). "A new Late Cretaceous (Early Campanian) vertebrate fauna from the Allison Member, Menefee Formation, San Juan Basin, New Mexico". New Mexico Museum of Natural History and Science Bulletin 11: 51–59.
-</small>
+<references/></small>
 [[Kategoria:Dinosauria]]

← poprzednia wersja		Wersja z 16:37, 19 mar 2024
Linia 46:		Linia 46:

	==Budowa==		==Budowa==
		+	[[Plik:Basal centrosaurine squamosals.png\|thumb\|Porównanie kości łuskowych [[bazalny]]ch [[centrozauryn]]ów ''[[Avaceratops]]'' (A), ''[[Yehuecauhceratops]]'' (B), ''Menefeeceratops'' (C) i ''[[Nasutoceratops]]'' (D). Źródło: [[Rivera-Sylva]] i in., 2016 [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Basal_centrosaurine_squamosals.png].]]
	''Menefeeceratops'' nie należał do zbyt dużych centrozaurynów. Ogólnym pokrojem ciała przypominał inne ceratopsy, będąc masywnym czworonogiem o imponującej czaszce zakończonej kostną kryzą, osłaniającą kark. Od swoich krewniaków różnił się szczegółami budowy czaszki, a w szczególności morfologią kości łuskowej oraz żuchwy. Kość łuskowa miała charakterystyczny wachlarzowaty kształt oraz trzy nieduże wyrostki zwane ''[[episquamosales]]''. Na wyrostku S1 znajdowały się trzy niewielkie pofałdowania, które były zwarte i szorstkie, dodatkowo S2 był oddzielony od S1 i S3 niedużymi wgłębieniami. Jak na centrozauryna, miał on stosunkowo długie rogi nadoczne, które na dalszych końcach były zagięte ku przodowi. [[Eucentrosaura\|Zaawansowane centrozauryny]] charakteryzują się dużym rogiem lub guzem na nosie, nie wiadomo jednak, jak wyglądała ta struktura u ''Menefeeceratops'', gdyż ta część czaszki nie zachowała się.		''Menefeeceratops'' nie należał do zbyt dużych centrozaurynów. Ogólnym pokrojem ciała przypominał inne ceratopsy, będąc masywnym czworonogiem o imponującej czaszce zakończonej kostną kryzą, osłaniającą kark. Od swoich krewniaków różnił się szczegółami budowy czaszki, a w szczególności morfologią kości łuskowej oraz żuchwy. Kość łuskowa miała charakterystyczny wachlarzowaty kształt oraz trzy nieduże wyrostki zwane ''[[episquamosales]]''. Na wyrostku S1 znajdowały się trzy niewielkie pofałdowania, które były zwarte i szorstkie, dodatkowo S2 był oddzielony od S1 i S3 niedużymi wgłębieniami. Jak na centrozauryna, miał on stosunkowo długie rogi nadoczne, które na dalszych końcach były zagięte ku przodowi. [[Eucentrosaura\|Zaawansowane centrozauryny]] charakteryzują się dużym rogiem lub guzem na nosie, nie wiadomo jednak, jak wyglądała ta struktura u ''Menefeeceratops'', gdyż ta część czaszki nie zachowała się.

@@ Linia 40: / Linia 40: @@
 ==Historia taksonu==
-W 1996 roku Paul Sealey w stanie Nowy Meksyk odnalazł niekompletny szkietet należący wówczas do nieznanego ceratopsyda. Skamieniałości znajdowały się na obszarze ok. 13 m² i wraz z nimi wykopano również kawałki skamieniałego drzewa oraz fragmentaryczne szczątki żółwia. Rok później Williamson wstępnie opisał szczątki, jednak nie nadał mu nazwy a jedynie wskazał, że okaz należy do [[Centrosaurinae|centrozaurynów]] ze względu na morfologię kości łuskowej z charakterystycznym, schodkowatym stykiem z kością ciemieniową. W 2021 roku Sebastian Dalman wraz z wspólnikami szczegółowo opisali centrozauryna z formacji Menefee.
+W 1996 roku Paul Sealey w stanie Nowy Meksyk odnalazł niekompletny szkietet należący wówczas do nieznanego ceratopsyda. Skamieniałości znajdowały się na obszarze ok. 13 m² i wraz z nimi wykopano również kawałki skamieniałego drzewa oraz fragmentaryczne szczątki żółwia. Rok później Williamson wstępnie opisał szczątki, jednak nie nadał mu nazwy a jedynie wskazał, że okaz należy do [[Centrosaurinae|centrozaurynów]] ze względu na morfologię kości łuskowej z charakterystycznym, schodkowatym stykiem z kością ciemieniową. W 2021 roku Sebastian Dalman wraz z wspólnikami szczegółowo opisali centrozauryna z formacji Menefee oraz nadali mu nazwę.
 ==Materiał kopalny==

@@ Linia 12: / Linia 12: @@
   |czas                   = {{Występowanie|83.5|80}}
 ok. 83,5-80  [[Ma]]<br>
-<small>[[późna kreda]] (wczesny [[kampan]])</small>
+<small>[[późna kreda]] ([[kampan]])</small>
   |systematyka            =
 [[Dinosauria]]
@@ Linia 25: / Linia 25: @@
 [[Centrosaurinae]]
-|grafika                = Menefeeceratops Size Comparison.svg
+|grafika                = Menefeeceratops.png
-  |podpis                 = Porównanie rozmiarów ''Menefeeceratops'' i człowieka. Autor: SlvrHwk [https://commons.m.wikimedia.org/wiki/File:Menefeeceratops_Size_Comparison.svg]
+  |podpis                 = Rekonstrukcja ''Menefeeceratops''. Autor: UnexpectedDinoLesson [https://en.m.wikipedia.org/wiki/File:Menefeeceratops.png]
   |mapa                   =
   |PorównanieGrupa        =
   |PorównanieDługość      =
@@ Linia 44: / Linia 49: @@
 ==Paleopatologia?==
-W dolnej części wyrostlu kolczystego 12 kręgu grzbietowego znajduje się źle uformowany guzek. Dalman i wspólnicy (2021) sądzą, że może to być patologia.
+W dolnej części wyrostku kolczystego 12 kręgu grzbietowego znajduje się źle uformowany guzek. Dalman i wspólnicy (2021) sądzą, że może to być patologia.
 ==Etymologia==