Murusraptor - Historia wersji

Paweł: /* Bibliografia */

2025-05-09T09:50:13Z

‎Bibliografia

Paweł: /* Bibliografia */

2025-05-09T09:49:56Z

‎Bibliografia

Paweł: /* Bibliografia */

2025-05-09T09:49:38Z

‎Bibliografia

Paweł: Aranciaga Rolando i in., 2019

2025-05-09T09:49:30Z

Aranciaga Rolando i in., 2019

Paweł: grafika

2023-11-10T07:23:28Z

grafika

Kamil Kamiński o 19:38, 8 sie 2022

2022-08-08T19:38:04Z

Kamil Kamiński o 10:27, 27 cze 2022

2022-06-27T10:27:28Z

Taurovenator o 19:18, 6 lip 2019

2019-07-06T19:18:58Z

Taurovenator o 16:37, 4 lip 2019

2019-07-04T16:37:42Z

Kamil Kamiński: /* Budowa i paleobiologia */ Paulina Carabajal i Currrie, 2017, dr. uzupełnienie

2017-05-03T13:08:42Z

‎Budowa i paleobiologia: Paulina Carabajal i Currrie, 2017, dr. uzupełnienie

@@ Linia 85: / Linia 85: @@
 Coria, R., A., Currie, P., J.  (2016). "A New Megaraptoran Dinosaur (Dinosauria, Theropoda, Megaraptoridae) from the Late Cretaceous of Patagonia". PLoS ONE 11(7): e0157973. [[doi:10.1371/journal.pone.0157973]].
-Paulina-Carabajal, A., & Currie, P. J. (2017) "The braincase of the theropod dinosaur ''Murusraptor'': osteology, neuroanatomy and comments on the paleobiological implications of certain endocranial features". Ameghiniana. [[doi:10.5710/AMGH.25.03.2017.3062]]</small>
+Paulina-Carabajal, A., & Currie, P. J. (2017). "The braincase of the theropod dinosaur ''Murusraptor'': osteology, neuroanatomy and comments on the paleobiological implications of certain endocranial features". Ameghiniana. [[doi:10.5710/AMGH.25.03.2017.3062]]</small>
 [[Kategoria:Dinosauria]]

@@ Linia 91: / Linia 91: @@
 [[Kategoria:Theropoda]]
 [[Kategoria:Tetanurae]]
 [[Kategoria:Megaraptora]]
 [[Kategoria:Ameryka Południowa]]

← poprzednia wersja		Wersja z 09:49, 9 maj 2025
Linia 82:		Linia 82:

	Aranciaga Rolando, A. M., Novas, F. E., & Agnolín, F. L. (2019). "A reanalysis of ''Murusraptor barrosaensis'' Coria & Currie (2016) affords new evidence about the phylogenetical relationships of Megaraptora". Cretaceous Research, 99, 104-127. [[doi:10.1016/j.cretres.2019.02.021]]		Aranciaga Rolando, A. M., Novas, F. E., & Agnolín, F. L. (2019). "A reanalysis of ''Murusraptor barrosaensis'' Coria & Currie (2016) affords new evidence about the phylogenetical relationships of Megaraptora". Cretaceous Research, 99, 104-127. [[doi:10.1016/j.cretres.2019.02.021]]
−

	Coria, R., A., Currie, P., J. (2016). "A New Megaraptoran Dinosaur (Dinosauria, Theropoda, Megaraptoridae) from the Late Cretaceous of Patagonia". PLoS ONE 11(7): e0157973. [[doi:10.1371/journal.pone.0157973]].		Coria, R., A., Currie, P., J. (2016). "A New Megaraptoran Dinosaur (Dinosauria, Theropoda, Megaraptoridae) from the Late Cretaceous of Patagonia". PLoS ONE 11(7): e0157973. [[doi:10.1371/journal.pone.0157973]].

@@ Linia 8: / Linia 8: @@
   |masa                   =  ok. 1,5 t <sup>(Paulina-Carabajal i Currie, 2017)</sup>
   |dieta                  = mięsożerny
-  |miejsce                = [[Argentyna]] - Nequen
+  |miejsce                = [[Argentyna]] - Neuquen
 <small>([[formacja]] [[Sierra Barrosa]])</small>
   |czas                   = {{Występowanie|88|87}}
@@ Linia 61: / Linia 61: @@
 Szkielet tego teropoda cechował się wysokim stopniem [[pneumatyzacja|pneumatyzacji]]. Dotyczy ona m.in. kręgów, żeber oraz kości biodrowej. Wg autorów opisu żaden inny teropod podobnej wielkości nie miał tak mocno spneumatyzowanych kości. Może to świadczyć o jego wysokim metabolizmie.
-Coria i Currie sugerują, że ''Murusraptor'' i pozostałe megaraptorydy być może wiodły podobny tryb życia co bliżej z nimi niespokrewnione [[Spinosauridae|spinozaurydy]]. Wskazywać na to miałyby niskie, wydłużone czaszki i potężne ramiona z ogromnymi pazurami. Mogły być to cechy będące przystosowaniem do chwytania ryb.
+[[Coria]] i [[Currie]] sugerują, że ''Murusraptor'' i pozostałe megaraptorydy być może wiodły podobny tryb życia co bliżej z nimi niespokrewnione [[Spinosauridae|spinozaurydy]]. Wskazywać na to miałyby niskie, wydłużone czaszki i potężne ramiona z ogromnymi pazurami. Mogły być to cechy będące przystosowaniem do chwytania ryb.
 [[Plik:Murusraptor barrosaensis by saberrex-daekra3.jpg|300px|thumb|right|Murusraptor w pościgu za ofiarą. Autor: Jeremy Herz. [http://saberrex.deviantart.com/art/Murusraptor-barrosaensis-629144859].]]
 ==Filogeneza==
-''Murusraptor'' należał do dość zagadkowego kladu [[Megaraptora]] i rodziny [[Megaraptoridae]], obejmującej teropody średniej wielkości, znane z południowych lądów okresu kredowego. Kontrowersyjna jest pozycja Megaraptora na drzewie rodowym teropodów. Były one klasyfikowane m.in. jako [[Carnosauria|karnozaury]] z grupy [[Carcharodontosauria]] lub [[Coelurosauria|celurozaury]] w ramach [[Tyrannosauroidea]]. Odkrycie murusraptora pozwoliło na najlepsze poznanie anatomii członków Megaraptora, ale nie wyjaśniło ich pozycji filogenetycznej. Coria i Currie podkreślają potrzebę dalszych odkryć i badań. Obecnie wydaje się, iż przeważa pogląd, wg którego megaraptory należały do celurozaurów i tworzyły klad siostrzany do Tyrannosauroidea (Aranciaga Rolando i in., 2021).
+''Murusraptor'' należał do dość zagadkowego kladu [[Megaraptora]] i rodziny [[Megaraptoridae]], obejmującej teropody średniej wielkości, znane z południowych lądów okresu kredowego. Kontrowersyjna jest pozycja Megaraptora na drzewie rodowym teropodów. Były one klasyfikowane m.in. jako [[Carnosauria|karnozaury]] z grupy [[Carcharodontosauria]] lub [[Coelurosauria|celurozaury]] w ramach [[Tyrannosauroidea]]. Odkrycie murusraptora pozwoliło na najlepsze poznanie anatomii członków Megaraptora, ale nie wyjaśniło ich pozycji filogenetycznej. Coria i Currie podkreślają potrzebę dalszych odkryć i badań. Obecnie wydaje się, iż przeważa pogląd, wg którego megaraptory należały do celurozaurów i tworzyły klad siostrzany do Tyrannosauroidea (Aranciaga Rolando i in., 2022).
 ==Gatunki==
@@ Linia 74: / Linia 76: @@
 | {{V|''M. barrosaensis''}}
 | {{Kpt|[[ Rodolfo Coria|Coria]]}} i {{Kpt|[[Philip Currie|Currie]]}},  [[2016]]
 |}
 ==Bibliografia==
-<small>Aranciaga Rolando, A.M., Méndez, A., Canale, J. & Novas, F. (2021). "Osteology of ''Aerosteon riocoloradensis'' (Sereno et al. 2008) a large megaraptoran (Dinosauria: Theropoda) from the Upper Cretaceous of Argentina". Historical Biology, [[DOI: 10.1080/08912963.2021.1910816]].
+<small>Aranciaga Rolando, A. M., Méndez, A., Canale, J., & Novas, F. (2022). "Osteology of ''Aerosteon riocoloradensis'' (Sereno et al. 2008) a large megaraptoran (Dinosauria: Theropoda) from the Upper Cretaceous of Argentina". Historical Biology, [[doi:10.1080/08912963.2021.1910816]].
 Coria, R., A., Currie, P., J.  (2016). "A New Megaraptoran Dinosaur (Dinosauria, Theropoda, Megaraptoridae) from the Late Cretaceous of Patagonia". PLoS ONE 11(7): e0157973. [[doi:10.1371/journal.pone.0157973]].
-Paulina-Carabajal, A. & Currie, P.J. (2017) "The braincase of the theropod dinosaur ''Murusraptor'': osteology, neuroanatomy and comments on the paleobiological implications of certain endocranial features" Ameghiniana. [[doi:10.5710/AMGH.25.03.2017.3062]]</small>
+Paulina-Carabajal, A., & Currie, P. J. (2017) "The braincase of the theropod dinosaur ''Murusraptor'': osteology, neuroanatomy and comments on the paleobiological implications of certain endocranial features". Ameghiniana. [[doi:10.5710/AMGH.25.03.2017.3062]]</small>
 [[Kategoria:Dinosauria]]

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{DISPLAYTITLE:''Murusraptor''}}
-<small>
+{{Opis
-{| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
+ |Autor                  = [[Kamil Kamiński]]
-| Autor:
+ |Korekta                = [[Mateusz Tałanda]]
-| Korekta:
+ |nazwa                  = ''Murusraptor'' (murusraptor)
-|-
+ |długość                = 6-6,5 m <sup>(osobnik nie w pełni dojrzały)</sup>
-| [[Kamil Kamiński]]
+ |wysokość               =
-| [[Mateusz Tałanda]]
+ |masa                   =  ok. 1,5 t <sup>(Paulina-Carabajal i Currie, 2017)</sup>
-|}
+ |dieta                  = mięsożerny
-</small>
+ |miejsce                = [[Argentyna]] - Nequen
 <small>([[formacja]] [[Sierra Barrosa]])</small>
+ |czas                   = {{Występowanie|88|87}}
-|-
+ok. 88-87 [[Ma]]<br>
-! '''[[:Kategoria:Stratygrafia|Czas występowania]]'''
+<small>[[późna kreda]] ([[koniak]])</small>
-| około 87 [[Ma]]
+ |systematyka            =
 [[Dinosauria]]
 [[Saurischia]]
@@ Linia 43: / Linia 22: @@
 [[Tetanurae]]
-[[Avetheropoda]]
+[[Coelurosauria]]
 [[Megaraptora]]
 [[Megaraptoridae]]
-|-
+|grafika                = Murusraptor UDL.png
-| colspan=2 |[[Plik:Murusraptor NT small.jpg|400px]]
+ |podpis                 = Rekonstrukcja przyżyciowa ''Murusraptor''. Autor: UnexpectedDinoLesson [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Murusraptor_UDL.png]
-<small>Rekonstrukcja murusraptora. Autor: Nobu Tamura.[http://spinops.blogspot.com/2016/07/murusraptor-barrosaensis.html]</small>
+ |PorównanieGrupa        =
-|-
+ |PorównanieDługość      =
-! colspan=2 | Mapa znalezisk:
+ |mapa                   =
 <display_points type="terrain" zoom=4>
 .507001°S, 68.503256° W~Río Neuquén Subgroup, Neuquén Group, -
 </display_points>
-|}
+}}
 ==Wstęp==
 ''Murusraptor'' to [[rodzaj]] dość dużego mięsożernego [[Megaraptoridae|megaraptoryda]] z późnej kredy Ameryki Południowej. Znany jest z niekompletnego, lecz dobrze zachowanego szkieletu, odkrytego w argentyńskiej prowincji Neuquén. Umożliwił on lepsze poznanie anatomii megaraptorydów. Charakteryzował się m.in. stosunkowo długą, niską czaszką z niewielkimi zębami i wysokim stopniem pneumatyzacji szkieletu.
@@ Linia 104: / Linia 78: @@
 ==Bibliografia==
-<small>Aranciaga Rolando, A.M., Méndez, A., Canale, J. & Novas, F. (2021). Osteology of ''Aerosteon riocoloradensis'' (Sereno et al. 2008) a large megaraptoran (Dinosauria: Theropoda) from the Upper Cretaceous of Argentina, Historical Biology, [[DOI: 10.1080/08912963.2021.1910816]].
+<small>Aranciaga Rolando, A.M., Méndez, A., Canale, J. & Novas, F. (2021). "Osteology of ''Aerosteon riocoloradensis'' (Sereno et al. 2008) a large megaraptoran (Dinosauria: Theropoda) from the Upper Cretaceous of Argentina". Historical Biology, [[DOI: 10.1080/08912963.2021.1910816]].
-Coria, R., A., Currie, P., J.  (2016). ''A New Megaraptoran Dinosaur (Dinosauria, Theropoda, Megaraptoridae) from the Late Cretaceous of Patagonia''. PLoS ONE 11(7): e0157973. [[doi:10.1371/journal.pone.0157973]].
+Coria, R., A., Currie, P., J.  (2016). "A New Megaraptoran Dinosaur (Dinosauria, Theropoda, Megaraptoridae) from the Late Cretaceous of Patagonia". PLoS ONE 11(7): e0157973. [[doi:10.1371/journal.pone.0157973]].
 Paulina-Carabajal, A. & Currie, P.J. (2017) "The braincase of the theropod dinosaur ''Murusraptor'': osteology, neuroanatomy and comments on the paleobiological implications of certain endocranial features" Ameghiniana. [[doi:10.5710/AMGH.25.03.2017.3062]]</small>

← poprzednia wersja		Wersja z 13:08, 3 maj 2017
Linia 82:		Linia 82:

	Nie jest znany żaden element przedniej części czaszki tego zwierzęcia, jednak zachowane kości sugerują, że była ona niska, a pysk wąski i wydłużony. Inaczej niż u większości teropodów, kość łzowa miała kształt litery „T”. Jej budowa świadczy o tym, że w przeciwieństwie do wielu innych mięsożernych dinozaurów, ''Murusraptor'' nie miał rogów nad oczami, obecnych np. u ''[[Allosaurus]]'' czy ''[[Albertosaurus]]''. Zęby wydają się stosunkowo małe w porównaniu do wielkości całego zwierzęcia. Charakteryzowały się one niewielkim ząbkowaniem i przypominały zęby ''Orkoraptor''. Największy z zachowanych zębów miał koronę o długości zaledwie 29 mm.		Nie jest znany żaden element przedniej części czaszki tego zwierzęcia, jednak zachowane kości sugerują, że była ona niska, a pysk wąski i wydłużony. Inaczej niż u większości teropodów, kość łzowa miała kształt litery „T”. Jej budowa świadczy o tym, że w przeciwieństwie do wielu innych mięsożernych dinozaurów, ''Murusraptor'' nie miał rogów nad oczami, obecnych np. u ''[[Allosaurus]]'' czy ''[[Albertosaurus]]''. Zęby wydają się stosunkowo małe w porównaniu do wielkości całego zwierzęcia. Charakteryzowały się one niewielkim ząbkowaniem i przypominały zęby ''Orkoraptor''. Największy z zachowanych zębów miał koronę o długości zaledwie 29 mm.
		+
		+	Dokładne badanie puszki mózgowej ujawniło, że ''Murusraptor'' bardziej przypominał budową mózgu niemaniraptorowe [[Coelurosauria\|celurozaury]], niż [[Allosauroidea\|allozauroidy]]. Wykazywał on mozaikę cech prymitywnych i zaawansowanych. Pod względem możliwości neurosensorycznych jego mózg był jednak bliższy allozauroidom niż [[Tyrannosauroidea\|tyranozauroidom]]. Słuch i zmysł równowagi prawdopodobnie nie były zbyt ważne dla murusraptora. Płaty wzrokowe były niewielkie, ale znaczna średnica nerwu wzrokowego dowodzi, że wzrok odgrywał dość ważną rolę dla tego zwierzęcia. Opuszki węchowe były duże i wydłużone, a węch był prawdopodobnie najważniejszym ze zmysłów (Paulina-Carabajal i Currie, 2017).

	Jedyny znany element kończyn przednich to pojedynczy pazur. Pozostałe megaraptorydy odznaczały się dużymi, silnymi łapami, uzbrojonymi w ogromne pazury. Można więc przypuszczać, że podobnie wyglądały kończyny murusraptora.		Jedyny znany element kończyn przednich to pojedynczy pazur. Pozostałe megaraptorydy odznaczały się dużymi, silnymi łapami, uzbrojonymi w ogromne pazury. Można więc przypuszczać, że podobnie wyglądały kończyny murusraptora.