Neuquensaurus - Historia wersji

Paweł: uzupełnienia

2025-09-05T10:38:40Z

uzupełnienia

Podgląd zmian

Taurovenator o 13:48, 24 kwi 2020

2020-04-24T13:48:57Z

Kamil Kamiński o 20:13, 5 lis 2019

2019-11-05T20:13:36Z

Kamil Kamiński: /* Wstęp */

2019-11-04T20:10:07Z

‎Wstęp

Kamil Kamiński: /* Spis gatunków */

2019-11-04T16:34:34Z

‎Spis gatunków

Kamil Kamiński: /* Budowa */

2019-10-28T06:06:56Z

‎Budowa

Kamil Kamiński: /* Spis gatunków */

2019-10-27T19:17:38Z

‎Spis gatunków

Kamil Kamiński o 19:16, 27 paź 2019

2019-10-27T19:16:25Z

Kamil Kamiński: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Neuquensaurus''}} {{Opis |Autor = Kamil Kamiński |Korekta = |nazwa = ''Neuquensaurus'' (nekenz..."

2019-10-27T19:15:41Z

Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Neuquensaurus''}} {{Opis |Autor = Kamil Kamiński |Korekta = |nazwa = ''Neuquensaurus'' (nekenz..."

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Neuquensaurus''}}
{{Opis
|Autor = [[Kamil Kamiński]]
|Korekta =
|nazwa = ''Neuquensaurus'' (nekenzaur)
|długość = 8-15? m
|wysokość =
|masa = 1,8-6,1 t
|dieta = roślinożerny
|miejsce = [[Argentyna]] – Neuquen, [[Urugwaj]]
([[formacja]] [[Anacleto]])
|czas = {{Występowanie|84|76}}
ok. 84-76 [[Ma]] 
późna [[kreda]] (wczesny – środkowy [[kampan]])
|systematyka =
[[Dinosauria]]

[[Sauropoda]]

[[Titanosauriformes]]

[[Somphospondyli]]

[[Titanosauria]]

[[Saltasauridae]]

[[Saltasaurinae]]
|grafika = Neuquensaurus_australis.jpg
|podpis = Zrekonstruowany szkielet. Źródło: Otero, 2010
|PorównanieGrupa =
|PorównanieDługość =
|mapa =
}}

==Wstęp==
''Neuquensaurus'' to [[rodzaj]] niewielkiego lub średniej wielkości [[Sauropoda|zauropoda]] z [[klad]]u [[Titanosauria]] żyjącego w późnej kredzie na obszarach dzisiejszej Argentyny. Został on pierwotnie opisany przez Lydekkera jako kolejny gatunek wątpliwego rodzaju ''[[Titanosaurus]]'' (1893). W 1986 r. argentyński paleontolog [[Jaime Pawel]] przeniósł go do nowego rodzaju ''Neuquensaurus'', jednak z naukowego punktu widzenia stał się on ważną nazwą dopiero w 1992 r.

==Etymologia==
Nazwa ''Neuquensaurus'' pochodzi od prowincji Neuquen, na terenie której znaleziono jego szczątki, oraz greckiego słowa ''sauros'' („gad”, „jaszczur”).

==Materiał kopalny==
[[Holotyp]] (MLP-Ly 1-6) to sześć kręgów ogonowych.

Materiał przypisany obejmuje m.in. kości obręczy barkowej, płyty mostkowe, kości przednich i tylnych kończyn oraz miednicy, a także kość krzyżową. Niestety, wiele spośród szczątków nekenzaura jest obecnie uważanych za zaginione (Otero, 2010). W 2005 r. [[Leonardo Salgado|Salgado]] i in. opisali nowy okaz MCS-5, obejmujący kompletne kręgi szyjne, większość grzbietowych, kilkanaście ogonowych, kość krzyżową, kości miednicy oraz kończyn tylnych, a także dwie osteodermy.

==Budowa==
''Neuquensaurus'' był raczej niewielkim lub średniej wielkości tytanozaurem (Salgado i in., 2005). Oszacowania jego rozmiarów różnią się znacząco i wahają się od 7,5 m ([[Gregory Paul|Paul]], 2010) do 15 m długości ([[Thomas Holtz|Holtz]], 2011). Otero (2010) określa go jako jednego z najmniejszych zauropodów w ogóle, a zaprezentowana przez nich rekonstrukcja szkieletu wskazuje na ok. 8 m długości. Od swoich krewniaków ''Neuquensaurus'' różnił się cechami budowy kręgów i kości strzałkowej. Kość krzyżowa składała się z siedmiu kręgów, z których kręgi od 3. do 5. miały zwężone trzony (Salgado i in., 2005). ''Neuquensaurus'' wykazywał wiele [[synapomorfia|synapomorfii]] saltazaurynów, ale miał też kilka cech prymitywnych w budowie kończyn przednich czy miednicy (Otero, 2010). Odkrycie osteoderm stowarzyszonych ze szczątkami nekenzaura wskazuje, że był on chroniony przez rodzaj pancerza, tworzonego przez niewielkie, kostne guzy (Salgado i in., 2005). Jak w przypadku wielu zauropodów, nie znamy żadnych kości czaszki omawianego tytanozaura.
[[Plik: Titanosaurus_australis.jpg|300px|thumb|right|Holotyp ''N. australis''. Autor zdjęcia: Richard Lydekker [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Titanosaurus_australis.jpg].]]

==?''Neuquensaurus robustus''==
Gatunek ten, podobnie jak typowy ''N. australis'', został początkowo zaliczony do rodzaju ''[[Titanosaurus]]'' ([[von Huene]], 1929). [[Lektotyp]] składa się z kości łokciowych, lewej promieniowej i lewej udowej. Obecnie ''N. robustus'' jest uważany za ''[[nomen dubium]]'' (Otero, 2010).

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
| {{V|''Neuquensaurus''}}
| {{Kpt|[[Jaime Powell|Powell]]}}, [[1992]]
|-
| {{V|''N. australis''}}
| ({{Kpt|[[Richard Lydekker|Lydekker]]}}, [[1893]]) {{Kpt|[[Jaime Powell|Powell]]}}, [[1992]]
|-
| =''[[Titanosaurus]] australis''
| {{Kpt|[[Richard Lydekker|Lydekker]]}}, [[1893]]
|-
| {{V|?''N. robustus''}}
| ({{Kpt|[[Friedrich von Huene|von Huene]]}}, [[1929]]) {{Kpt|[[Jaime Powell|Powell]]}}, [[1992]]
| ''[[nomen dubium]]''
|-
|}

==Bibliografia==
Benson, R. B. J., Campione, N. E., Carrano, M. T., Mannion, P. D., Sullivan, C., Upchurch, P. & Evans, D. C. (2014) ''"Rates of Dinosaur Body Mass Evolution Indicate 170 Million Years of Sustained Ecological Innovation on the Avian Stem Lineage"'' PLoS Biology, 12(5), e1001853. [[doi:10.1371/journal.pbio.1001853]].

Holtz, T. (2012) ''"Dinosaurs"'' (suplement) [[https://www.geol.umd.edu/~tholtz/dinoappendix/HoltzappendixWinter2011.pdf]].

Otero, A. (2010). "The appendicular skeleton of Neuquensaurus, a Late Cretaceous saltasaurine sauropod from Patagonia, Argentina"). Acta Palaeontologica Polonica. 55 (3): 399–426. [[doi:10.4202/app.2009.0099]].

Paul, G.S. (2010). "''The Princeton Field Guide to Dinosaurs''" wyd. Princeton University.

Salgado, L., Apesteguia, S., Heredia, S. (2005). “A New Specimen of Neuquensaurus australis, a Late Cretaceous Saltasaurine Titanosaur from North Patagonia”. Journal of Vertebrate Paleontology. 25, 3 623-634


[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Saurischia]]
[[Kategoria:Sauropoda]]
[[Kategoria:Somphospondyli]]
[[Kategoria:Ameryka Południowa]]
[[Kategoria:Argentyna]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Kreda]]
[[Kategoria:Kampan]]

@@ Linia 3: / Linia 3: @@
   |Autor                  = [[Kamil Kamiński]]
   |Korekta                =
-  |nazwa                  = ''Neuquensaurus'' (nekenzaur)
+  |nazwa                  = ''Neuquensaurus'' (neukenzaur)
   |długość                = 8-15? m
   |wysokość               =
@@ Linia 46: / Linia 46: @@
 ==Budowa==
-''Neuquensaurus'' był raczej niewielkim lub średniej wielkości tytanozaurem (Salgado i in., 2005). Oszacowania jego rozmiarów różnią się znacząco i wahają się od 7,5 m ([[Gregory Paul|Paul]], 2010) do 15 m długości ([[Thomas Holtz|Holtz]], 2011). Otero (2010) określa go jako jednego z najmniejszych zauropodów w ogóle, a zaprezentowana przez niego rekonstrukcja szkieletu wskazuje na ok. 8 m długości. Od swoich krewniaków ''Neuquensaurus'' różnił się cechami budowy kręgów i kości strzałkowej. Kość krzyżowa składała się z siedmiu kręgów, z których kręgi od 3. do 5. miały zwężone trzony (Salgado i in., 2005). ''Neuquensaurus'' wykazywał wiele [[synapomorfia|synapomorfii]] saltazaurynów, ale miał też kilka cech prymitywnych w budowie kończyn przednich czy miednicy (Otero, 2010). Odkrycie osteoderm stowarzyszonych ze szczątkami nekenzaura wskazuje, że był on chroniony przez rodzaj pancerza, tworzonego przez niewielkie, kostne guzy (Salgado i in., 2005). Jak w przypadku wielu zauropodów, nie znamy żadnych kości czaszki omawianego tytanozaura.
+''Neuquensaurus'' był raczej niewielkim lub średniej wielkości tytanozaurem (Salgado i in., 2005). Oszacowania jego rozmiarów różnią się znacząco i wahają się od 7,5 m ([[Gregory Paul|Paul]], 2010) do 15 m długości ([[Thomas Holtz|Holtz]], 2011). Otero (2010) określa go jako jednego z najmniejszych zauropodów w ogóle, a zaprezentowana przez niego rekonstrukcja szkieletu wskazuje na ok. 8 m długości. Od swoich krewniaków ''Neuquensaurus'' różnił się cechami budowy kręgów i kości strzałkowej. Kość krzyżowa składała się z siedmiu kręgów, z których kręgi od 3. do 5. miały zwężone trzony (Salgado i in., 2005). ''Neuquensaurus'' wykazywał wiele [[synapomorfia|synapomorfii]] saltazaurynów, ale miał też kilka cech prymitywnych w budowie kończyn przednich czy miednicy (Otero, 2010). Odkrycie osteoderm stowarzyszonych ze szczątkami neukenzaura wskazuje, że był on chroniony przez rodzaj pancerza, tworzonego przez niewielkie, kostne guzy (Salgado i in., 2005). Jak w przypadku wielu zauropodów, nie znamy żadnych kości czaszki omawianego tytanozaura.
 [[Plik: Titanosaurus_australis.jpg|300px|thumb|right|Holotyp ''N. australis''. Autor zdjęcia: Richard Lydekker [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Titanosaurus_australis.jpg].]]
@@ Linia 64: / Linia 64: @@
 |-
 | =''[[Saltasaurus]] australis''
-| {{Kpt|[[John Mcintosh|Mcintosh]]}}, [[1990]]
+| ({{Kpt|[[Richard Lydekker|Lydekker]]}}, [[1893]]) {{Kpt|[[John Mcintosh|Mcintosh]]}}, [[1990]]
 |-
 | {{V|?''N. robustus''}}
@@ Linia 74: / Linia 74: @@
 |-
 | =''[[Saltasaurus]] robustus''
-| {{Kpt|[[John Mcintosh|Mcintosh]]}}, [[1990]]
+| ({{Kpt|[[Friedrich von Huene|von Huene]]}}, [[1929]]) {{Kpt|[[John Mcintosh|Mcintosh]]}}, [[1990]]
 |-
 |}

@@ Linia 35: / Linia 35: @@
 ==Wstęp==
-''Neuquensaurus'' to [[rodzaj]] niewielkiego lub średniej wielkości [[Sauropoda|zauropoda]] z [[klad]]u [[Titanosauria]] żyjącego w późnej kredzie na obszarach dzisiejszej Argentyny. Został on pierwotnie opisany przez Lydekkera jako kolejny gatunek wątpliwego rodzaju ''[[Titanosaurus]]'' (1893). W 1986 r. argentyński paleontolog [[Jaime Powell]] przeniósł go do nowego rodzaju ''Neuquensaurus'', jednak z naukowego punktu widzenia stał się on ważną nazwą dopiero w 1992 r.
+''Neuquensaurus'' to [[rodzaj]] niewielkiego lub średniej wielkości [[Sauropoda|zauropoda]] z [[klad]]u [[Titanosauria]] żyjącego w późnej kredzie na obszarach dzisiejszej Argentyny. Został on pierwotnie opisany przez Lydekkera jako kolejny gatunek wątpliwego rodzaju ''[[Titanosaurus]]'' (1893). Następnie dinozaur ten był łączony z rodzajem ''[[Saltasaurus]]''. W 1986 r. argentyński paleontolog [[Jaime Powell]] przeniósł go do nowego rodzaju ''Neuquensaurus'', jednak z naukowego punktu widzenia stał się on ważną nazwą dopiero w 1992 r.
 ==Etymologia==

@@ Linia 9: / Linia 9: @@
   |dieta                  = roślinożerny
   |miejsce                = [[Argentyna]] – Neuquen, [[Urugwaj]]
-<small>([[formacja]] [[Anacleto]])</small>
+<small>([[formacja|formacje]] [[Anacleto]] i [[Asencio]])</small>
   |czas                   = {{Występowanie|84|76}}
 ok. 84-76  [[Ma]]<br>
@@ Linia 96: / Linia 96: @@
 [[Kategoria:Ameryka Południowa]]
 [[Kategoria:Argentyna]]
 [[Kategoria:Mezozoik]]
 [[Kategoria:Kreda]]
 [[Kategoria:Kampan]]

@@ Linia 62: / Linia 62: @@
 | =''[[Titanosaurus]] australis''
 | {{Kpt|[[Richard Lydekker|Lydekker]]}}, [[1893]]
 |-
 | {{V|?''N. robustus''}}
@@ Linia 69: / Linia 72: @@
 | =''[[Titanosaurus]] robustus''
 | {{Kpt|[[Friedrich von Huene|von Huene]]}}, [[1929]]
 |-
 |}

@@ Linia 66: / Linia 66: @@
 | ({{Kpt|[[Friedrich von Huene|von Huene]]}}, [[1929]]) {{Kpt|[[Jaime Powell|Powell]]}}, [[1992]]
 | ''[[nomen dubium]]''
 |-
 |}